Ĉeĥa lingvo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

" Ne kredas ŝtelisto, ke honestaj ekzistas"

~ Zamenhof pri tuta alia afero

"En ĉeesto amata, en forest' insultata"

~ Zamenhof pri iu ajn
Gramceha

"Bona ĉeĥo estas tia germano, kiu parolas ĉeĥe"

~ Václav Klauss

"Kolik řečí znáš, toli­krát jsi člově­kem"

~ ĉeĥa proverbo pri lingvoj (kredu min!)

"La plimulto da personoj kiujn mi konas malakceptas Esperanton, sed plejparte pro stultaj kialoj "

~ Eŭkalingvano

"Yur paja es gro-hao e it hev klare aranja."

~ Lingvadeplanetano pri ĉi tiu artikolo

Ĉeĥa lingvo laŭ la lingvistoj estas la plej malfacila lingvo en la mondo, kvankam hungaroj plendas tiun titolon al la hungara. Ĉeĥa lingvo sonas tre simile al Esperanto, ankaŭ malfacilega lingvo.

La ĉeĥa lingvo perdiĝis sub la lavango de la germana kaj latino, kaj kiu ne sukcesis eniri en latinan lernejon, tiu havis minimuman ŝancon ekscii ion.

Estas neceseja la kono de la ĉeĥa lingvo por traduki de la ĉeĥa en esperanton, aŭ la helpo de kelkaj geamikoj de Pollando ĉar al ili, la slovaka kaj la ĉeĥa lingvoj estas kiel la hispana estas al ni.

En la ĉeĥa lingvo ekzistas longaj tiuspecaj frazoj , kiel " Smr ž pln skvrn zvlhl z mlh ": Ho ! Ni parolis pri unuliteraj vortoj. Vorto Z signifas "KUN" aŭ "EL". Mi ne scias ĝuste ĉar mi ne parolas la ĉeĥan, sed mi parolas la polan ka la rusan. Kaj en la pola Z signifas KUN kaj EL kaj en la rusa S signifas KUN kaj povas esti uzata ankaŭ anstataŭ "IZ" kio signifas EL. Bone, mi vere ne scias la rusan kaj la polan...

Bone, kion mi sciis pri ĉeĥa lingvo estis tion.

[redakti] Fonetiko

Multaj ĉeĥaj vortoj havas vortkomencan sp-, ŝp- aŭ str-, kaj kelkaj havas ŝtr-. La plej longa senvokala vorto ĉeĥa estas "scvrnkls" kun ok literoj (="ci ŝrumpigis"). Eĉ frazoj senvokalaj eblas kaj elparoleblas. Ĉu tio diable malfacilas? Nu, estas milionoj da homoj, kiuj kapablas elparoli la ĉeĥan "r^" (ro kun hoketo, LaTeX-a \v{r})... Tiu ĉi sono ne elparoleblas de la plimulto de l' mondo.

[redakti] Morfologio

La ĉeĥa havas nur kvar neregulajn verbojn: esti, voli, manĝi kaj scii. Tamen, la priskribo de la kvin klasoj de regulaj verboj ampleksas dek kvar paĝojn - eble iom pli ol en Esperanto (tio estas en la konciza gramatiko). La neregulaj verboj ampleksas nur tri paĝojn (inkluzive de maloftaj formoj kiel 'manĝante'). Ĉu la ĉeĥa estas pli aŭ malpli facila, rilate al verboj, ol la Japana?

[redakti] Ekzemploj (Nejdůležitější fráze)

1241
  • Mia kusenveturilo estas plena je angiloj. – Mé vznášedlo je plné úhořů.
  • eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde - změna ozvěny každočtvrteční
  • Via patraĉo estis ebriegulo kaj via patrino trafikis kiun ajn dum unuavido! - Tvůj fotr byl spiťar a tvoje matka si to rozdala s každým na potkání!
  • Esperanto estas tre facila kaj utila. - (nikdo neví, co to znamená, ale esperantisté se pak usmívají)

[redakti] Ĉeĥa idiotaĵo

Antaŭ ol oni anoncis,ke V.Havel estas elektita far de parlamentanoj je prezidento de federacia respubliko, li demandis la burgan ceremoniulon, kiun li devos unue saluti. „Oni atendas, ke vi eksalutos unue la trupon de Kastela gardo per vortoj: „Hradní stráži nazdar!“ Konsternite respondis la novelektita prezidento: „Terurege, kiel mi povos tion senerare elparoli, komprenu, mi malbone prononcas literon „ro“ kaj nun ĝi estas en ĉiu vorto !“ Helpkonsile proponis unu el partoprenantoj: „Vi povus,Venceslao, eksaluti jenen: „Zámecká hlídko,ahoj!“ (Kastela posteno,ahoj!), tio estus sen „ro“. (Subaŭskultite el radiostacio ČRO 2).

[redakti] Ĉeĥaj idiotismoj

Jen listo de idiotismoj en la ĉeĥa lingvo:

7029
  • být mlsný jako kočka (laŭvorte : esti frandema kiel kato) : esti elektema en manĝaĵoj
  • být falešný/úlisný jako kočka (laŭvorte : esti miela/hipokrita kiel kato) : ne esti sincera
  • protahovat se jako kočka (laŭvorte : tratiriĝi kiel kato) : esti pigra
  • číhat jako kočka na myš (laŭvorte : embuski kiel kato muson) : esti tre pacienca
  • chodit kolem toho jako kočka kolem horké kaše (laŭvorte : iradi ĉirkaŭ io kiel kato ĉirkaŭ varma pureo) : ne esti kapabla decidiĝi ; heziteme, eviteme respondi
  • lézt po střeše jako kočka (laŭvorte : grimpi sur tegmento kiel kato) : esti tre lerta
  • být ulízaný jako kočka (laŭvorte : esti prilekita kiel kato) : havi harojn aŭ vestojn tro regulititaj
  • chytat myši (laŭvorte : ĉasi musojn) : vivi nokte
  • naučit starého kocoura myši chytat (laŭvorte : lerni maljunan katon, por ke li ĉasu musojn) : la ruza persono scias kapti aliajn
  • být chudý jako kostelní myš (laŭvorte : esti malriĉa kiel preĝeja muso) : esti tre malriĉa (havante neniom)
  • slepice (laŭvorte : kokino) : parolema virino (bildo pri klaĉemulinoj kiuj klukas inter ili aŭ maldiras pri aliaj)
  • až kohout vejce snese (laŭvorte : kiam koko demetos ovojn) bildo pri evento kiu neniam alvenos
  • vstávat s kohoutem (laŭvorte : ellitiĝi kun koko) ellitiĝi frumatene
  • bít se/řvát/silný/statečný jako lev (laŭvorte : sin bati/rori/ esti forta/esti kuraĝa kiel leono) : esti tre forta.
Content Navigation