Ĉina lingveto

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
Ĉinalitero
Tipa ĉina signo, post la simpligo.
"Mi ne volas iri al Koreio, ĉar mi ne komprenas la ĉinan lingvon parolata de japanoj"
~ Blondulino

"Kexi kexiao guaibude budeliao."

~ Ĉino pri via patrino

"En arbaro sidas kaj arbojn ne vidas"

~ Zamenhof tradukante ĉinan proverbon
Chinese ;)
Malfacile komprenenbla ĉina signo.

"junjaoghslki fghsgdy ghjkjhslki nhjkla ghdk bghklki yhçhkls+kjk hds jujii"

~ Ĉina proverbo tradukita de Zamenhof supre

"Miaj vortoj facile kompreneblas."

~ Laocio

"Ĉu oni ne plej ofte diras simple "hanyu" ("la Ĉina lingvo"?)"

~ Bertilo pri la ĉina

"So, Chinese is an "international language", because it is official in both China and Singapore, isn't it?"

~ Lee Sau Dan pri la china lingvo

"Eĉ de tia lingveto ekzistas kvar diversaj dialektoj!"

~ lingvisto pri la ĉina

"Laŭ mia hipotezo, homoj pli kaj pli konsciiĝos, ke krom la angla ekzistas kelkaj aliaj grandaj kaj influhavaj lingvoj: i. a. la ĉina kaj la hispana"

~ Slavik Ivanov pri la ĉina
Ninhao10

La ĉina lingveto (รวมมิตรเว็บ lingveto \(^o^)/) estas dialekto -- fakte, politika parodio -- de la usona angla. Ĝin parolas nur kontraŭusonismaj intelektuloj kiel Kevin Rudd, la eksa ĉefministro de Aŭstralio. Ĉina lingvo estas tre simpla, skribo de ideografiaĵo / ideogramo pri Han-lingvo estas facila. Ajna ideogramo konsistas nur el 5 specoj da skribaj strekoj (similaj al la literoj). En Unuiĝintaj Nacioj estas 6 laborlingvoj, libreto de prezendado pri Han-lingvo estas la plej maldika. Tamen oni opinias, ke lernado de Han-lingvo estas la plej malfacila. Eŭropano rakontis aferon: se aliulo ne komprenas lin, eble tiu ŝerce diras: vi parolas Ĉine.

08196

Enhavo

[redakti] Skribo

Laŭ la fama bonalingvisto Marcos Cramer, La ĉina lingvo ne havas propran alfabeton. "Pinjino" estas propra nomo de la norma sistemo de transskribado de la normĉina lingvo al la latina alfabeto. Nomi sistemon de transskribado "alfabeto" estas tute konfuze. "Ni (Cramer kaj la bonalingvistoj) simple akceptu la propran nomon "Pinjino", kiun ĉiuj Esperantistoj uzas por paroli pri tiu sistemo".

4892 n

[redakti] Ideogramoj

Ĉar la ĉinoj ne scipovas skribi vere, ili uzas ideogramojn, kiuj estas stultaj risketoj similaj al dometoj, arbetoj, kvadratetoj kaj aliaj sensensaĵoj.

<<Granda Ideogramaro Ĉina>> havas 50 mil ideografiaĵojn, kaj la konsisto de ajn vorto estas de 2-4 ideografiaĵoj, ĝenerale. Ajn ideografiaĵo aŭ ajn vorto aparte havas sian sendependan sencon. Malgraŭ tio, plej ofte uzataj ideogramoj nur estas 2000 - 3000 da formoj. Ĉiuj mezlernantoj konas ilin, kaj povas tralegi "la kvar plej famajn verkojn de Ĉinio". Kaj ili povas legi poemojn de 屈原 Qu Yuan (a.k. 340 - a.k 278). Studentoj de universitatoj povas fari studadon de scienco per tiuj malmultaj simboloj.

[redakti] Ho, ve!

Kurioza scimanko inter la neĉina publiko estas, ke kvankam kompetenta homo sen problemo (escepte de enuiĝo) povas traduki inter la tradicia kaj la simpligita skriboj, komputilo ne povas tute fari tiun taskon, ĉar ne estas pokaraktra interrespondo inter la du sistemoj. Sekve la simpligo vere pliigis la lingvan kompleksecon de la nuntempa mondo. Eĉ pli kompleksige, la japanoj ekde proksimume la sama periodo simpligis ankaŭ siajn karaktrojn, sed ne same kiel la ĉinoj.

[redakti] Origino

La unua parolanto de la ĉina verŝajne estis la talenta sed ekscentra Konfuceo. Li estis poŝtamiko de Hegel kaj Nietzsche.

[redakti] Dialektoj

Kvankam tre malmultaj homoj parolas tiun lingveto, ĉina lingveto havas dialektojn!

Ĉinio havas 56 naciojn, malpli ol 0,95% de la popolo parolas per Ĉina lingvo. Inter tiuj homoj, kiuj parolas per Han-lingvo, estas, kiuj eble tute ne komprenas unu la alian reciproke. Ĉar Ĉinio estas tre vasta, oni parolas per lokaj sonoj, lokaj voĉoj, tio estas dialekto. Multe el ili ne scias paroli 普通话, eĉ ne povas legi aŭ skribi, speciale maljunuloj.

Pro historiaj, politikaj, kulturaj kaj sociaj kialoj, la Ĉina lingvo, [Hanyu], estas rigardata kiel unu lingvo. Tia estas la sinteno de la granda plimulto de Ĉinologoj en Azio kaj aliloke. Tia estas ankaŭ la oficiala vidpunkto en kaj la Popola Respubliko kaj Tajvano.

La lingvonomo “Mandarena” striktadire celas la lingvon [Guanhua] (“oficista lingvo”), t.e. la Malnova Norma Ĉina, kiun oni ne konfuzu kun la Moderna Norma Ĉina, kiu estas nomata [Putonghua] en la Popola Respubliko, kaj [Guoyu] en Tajvano. La nomo “Mandarena” principe estas eksdata de 1912, kiam la Imperia Ĉinujo ĉesis ekzisti, sed oni tamen ankoraŭ ofte uzas ĝin por la Moderna Norma Ĉina.

[redakti] Pronomoj kaj vortetoj

En la ĉina, la pronomo ni (你) signifas "vi" (妳). La pronomo vi (我) estas pronuncita ǔo (哦), kaj signifas "mi" (祢). La vorteto ba (把), el la esperanta "na" (那), signifas la akuzativon.

[redakti] Tipa konversacio

Tipa konversacio povas komenci...

你 好 Ni hao. (Saluton.)

你 好 Ni hao.

好久不见 Haojiu bujian...

Ni hao devenas el la usona howdy.

Haojiu bujian havas duoblan signifon. Ĝi ŝajnas esti rekta traduko de la usona idiotismo long time no see -- "longtempe oni ne vidis". Sed ĝi ankaŭ havas la kaŝan signifon -- "bonan judon mi neniam vidis". Ĉar ĉiuj la parolantoj de la lingveto estas antisemitismaj.

[redakti] Notindaj diraĵoj

Konfuceo bele esprimis sian filozofion per la kvar vortoj

之乎者也

Truduki la diraĵon tamen malfacilas, ĉar la vortoj ne signifas ion ajn.

6136
Monumento al krokodilado

[redakti] Influo al evoluismo

La nomo de Karlo Darvino venas el la ĉina 大耳蚊 "grand-orela moskito".

[redakti] Literaturo

Ĉiu ĉina skribero estas "bildo", kaj verso de ĉina poemo estas simple vico da bildoj, tute sen gramatikaj morfemoj. Kompreneble, ĉar la naturo mem malhavas gramatikon kaj sintakson, la ĉina skribo estas ideala medio por la poezio.

[redakti] Ĉina lingveto kaj Eŭrabio

De chirkaŭ unu jaro Stanislaw Rynduch avertas, ke, se EU ne akceptos baldauh Esperanton, baldauh oni devos studi la chinan. Multaj bagateligis lin, eĉ priridis.

Nun jam estas fakto; Svedio enkondukas la chinan devige en la lernejojn.

Chu ankauH nun euhropanoj ne povas racie kaj logike pensi? Chu ili volas ĉinan ekspansion subteni? Eble post kelkaj jaroj oni devos akcepti komunismon?

Eble estos bona solvo por eŭropaj lobiistoj, bankistoj, monopolistoj.

Stanislaw Rynduch petas chiujn racie pensantajN civitanojN nun eble estas la lasta ebleco!

Reagu, protestu, akceptu Esperanton; KE viaj idoj havu ghojon lerni lingvon - nian euhropan lingvon, nian kulturan lingvan atingajhon!



La Vikipedio havas senhumuran artikolon pri ĉinaj lingvoj.