Ĉinio
El Neciklopedio
"Ĉinujo estas paradizo, Tajvano estas nur provinco, Tenzin GJACO estas la krimegulo n-ro 1, Tibeto estas praĉina, Vikipedio estas fiusonaĵo!"
~ Aŭtomata mesaĝo por kontentigi la spionojn en Pekino
"Ĉinio estas lando en Azio"
~ Vikipedio pri Ĉinio
"Aŭskulti kiel ĥinan predikon"
~ Zamenhof
"La Chinio fakte venkis"
~ Stanislaw Rynduch pri Ĉinio
"革 命 军 人 个 个 要 牢 记
三 大 纪 律 八 项 注 意"
~ 毛泽东
"Ĉinlando estas tutmonda uzino, la okcidentaj nacioj estas dungantoj kaj la ĉinoj dungitaj"
~ eŭropano pri Ĉinio
"Mi vere shatus vojaghi tien...kaj poste verki mian personan poemon pri tia sperto"
~ italo pri Ĉinio
"En Ĥinujo, kiel vi sendube scias, la imperiestro estas Ĥino kaj ĉiuj liaj ĉirkaŭantoj estas ankaŭ Ĥinoj"
~ Andersen pri Ĥinujo
"Ree kaj ree, tiuj viroj kaj virinoj baraktis kaj oferis kaj laboris ĝis iliaj manoj perdis la haŭton, por ke ni havu pli bonan vivon."
~ Barack Obama pri ĉinaj perfortaj laboristoj
Ĉinujo
| |||||
Tre Libera Popola Respubliko de Ĉinio
| |||||
Ĉinio, Ĥinujo, Zhōnghuá rénmín gònghéguó, la Meza Regno
| |||||
| |||||
| Devizo: "Ĉingo lingo" | |||||
| Himno: "La Espelo" | |||||
| Ĉefurbo | Pekino | ||||
| Plejgrada urbo | Ĉiuj | ||||
| Lingvo(j) (krom Esperanto, kompreneble) | Ĉina lingveto | ||||
| Tipo de Ŝtato | Komunisma liberplena demokratio | ||||
| Suprema Gvidanto | La libera popolo de Ĉinio | ||||
| Suprema Edz(in)o | La liberaj edzinoj de Ĉinio | ||||
| Naciaj Herooj | Mao Zedong; Marko Polo; Konfuceo | ||||
| Krima kvociento | 0 % | ||||
| Monunuo | Ĉingo lingo | ||||
| Klimato | Tre libera | ||||
| Religio | Tre libera ateismo | ||||
| Loĝantoj | 2 aŭ 3 bilionoj, kiu kalkulas plu? | ||||
| Analfabeteca kvonciento | 100%. Ne estas alfabeto en Ĉinio! | ||||
| Inteligenteca kvonciento | Tre granda
| ||||
Kvankam Eŭska lingvo estas parolata de plejparto de ĉinoj, oficiala lingvo de Ĉinio estas Esperanto, pro tio Ĉinio eldonis, krom gazetojn, ankaŭ Esperantajn librojn. La libroj eldonitaj en 1952 kaj 1953 temas pri noveloj kaj poemoj. Ankaŭ ĉinaj poŝtmarkoj havas nepre esperantan skribaĵon.
Enhavo |
[redakti] Politiko
Laŭ Centra Komitato de la Komunista Partio de Ĉinio, heredante la aferon de antaŭaj generacioj, kun akumulado de 30 jaroj da sukcesoj, kun daŭra kredo je marksismo-leninismo, ĉinoj brave marŝas sur la vojo por plemampleksa realigo de la mezriĉa bonstato kaj komuna riĉiĝo en la ĉina socio. Tio ja estas granda afero malofte renkontebla ekde la pratempo.
[redakti] Libereco
Nuntempe ĉinaj amaskominikiloj inkluzive de interreto estas tute liberaj. Sub la permesoj de leĝoj, oni povas libere raporti kaj kritiki pri ĉio. La kontraŭleĝaj opinioj kompreneble estas malpermesitaj. Raportisto de falsa raportaĵo ricevas sankcion de sia administranto, eĉ punon de leĝo.
Ĉinoj ankaŭ povas organizi sin en politikaj partioj laŭ sia propra konscio, se ili ne kontraŭas la registaron.
Oni nun neniam sentas ne liberon por eksponi sian penson surstrate. Dum la periodo de la Granda Kultura Revolucio oni ja ne povas libere eksponi surstrate sian penson pri politiko, registaro ktp., sed nuntempe, ja.
[redakti] Interreto
Ĉinaj orientiloj kaj politikoj pri interreto konformas al ĉina stato kaj internacia regulo. La nombro de ĉinaj retanoj atingis 384 milionojn, tiu de retstacioj 3,68 milionojn, kaj la interreta populareco jam superis la mondan averaĝan nivelon.
Ĉinio laŭleĝe protektas surretajn parolan liberecon kaj intelektan proprieton, sed malpermesas agaĉojn renversi la ŝtatan regpotencon, detrui la ŝtatan unuecon, agiti naciecan malamon kaj nacian secesion, propagandi herezon kaj disvastigi informojn pri obscenaĵoj, pornografiaĵoj, perfortaĵoj kaj terorismo, tio havas neniun rilaton al la tiel nomata "limigo al reta libereco".
Ĉinio severe ordigas trivialan enhavon de reta literaturo. Laŭ raporto, ĝis nun sume 1 414 specoj da pornografiaj kaj trivialaj literaturaj verkoj, inkluzive de retaj kaj poŝtelefonaj noveloj, estas punitaj, 20 retejoj pri pornografiaĵoj fermitaj, kaj pli ol 30 mil retpaĝoj de diversspecaj pornografiaĵoj forstrekitaj.
Laŭ informo publikigita de la ĉina Ŝtata Gazetara kaj Eldona Administracio en la 20-a de oktobro, de la kuranta jaro, koncernaj departementoj faris ĉiuflankan ordigadon al la triviala enhavo de la interreto, kaj jam akiris stadian sukceson.
Ĉinio firme oponas kontraŭ agaĉo arbitre kritiki Ĉinion en problemo pri interreta administrado, ignori ĉinajn leĝojn kaj interveni en internajn aferojn de Ĉinio.
[redakti] Eksteraj Aferoj
Proparolanto de ĉina Ministerio pri Eksteraj Aferoj esprimis, ke Ĉinio volontas fari dialogon kaj interfluon kun diversaj landoj en la mondo sur la bazo de egaleco kaj reciproka respekto, sed firme oponas, ke iu ajn lando intervenas en internajn aferojn de aliaj landoj per homrajta problemo.
[redakti] Senmortuloj
Iuj loĝantoj de Ĉinio estas senmortaj; ĉi tiuj homoj estas nomataj partiaj estroj. Partiaj estroj estas tre malfeliĉaj, ĉar ili ne havas eternan junecon kaj ilia eterna vivo signifas eternan maljunecon.
[redakti] Permeso
Antaŭnelonge en Ĉinio, estis aprobita leĝo kiu devigas monaĥojn kiuj intencas reenkarniĝi peti permeson al la registaro por fari tion.
[redakti] Premio
Monda Psikosocia Konvaleska Asocio (MPKA) okazigis en Usono ceremonion en la stabejo de UN kaj donis la premion Alexander Gralnick al Deng Pufang, prezidanto de la Kriplula Federacio de Ĉinio pro lia granda kontribuo al bonstato de la kripluloj kaj mensaj debiluloj.
[redakti] Ekonomio
La monda gravitocentro moviĝas al Azio. Ĉinio posedas grandan parton de la firmaoj de NASDAQ, kaj liveras al la dolaro la ŝparmonan bazon por rezisti. Tio ankoraŭ ne estas la fino, sed la komenco de la fino de la usona imperio.
Dume en la fremdaj landoj trans oceanoj okazis aŭ ŝanĝiĝoj de registaroj, aŭ uraganoj aŭ financaj cunamoj, kiuj implikante portis malfeliĉojn al Ĉinio tiel, ke la kurzo de akcioj falas kiel en frosta aŭtuno. Tamen la prudentaj politikoj pri investoj kaj revigligoj unuj post aliaj venas el ĉina registaro. Ĉina popolo ja elkore ĝojas pro tio.
[redakti] Nekristnaskeco
Evidente la kreskanta ĉina ekonomio, pri kiu ni multe nuntempe legas, plifortiĝas pro la fakto, ke ĉinoj ne malŝparas valorajn laborhorojn, subskribante kristnaskajn kartojn.
[redakti] Senutilaĵoj
Laŭ plej nova raporto, en la pasinta jaro, Ĉinio jam fariĝis la monde plej granda merkato de artaĵoj kaj kuriozaĵoj anstataŭ Usono. Ĝi okupas 30% de la tutmonda merkato.
La raporto diras, ke en la pasinta jaro, vendosumo de tutmondaj artaĵoj kaj kuriozaĵoj kreskis 7% kaj atingis 46,1 miliardojn da eŭroj.
[redakti] Ĉina laborsistemo
Striktaj labor-reguloj estas en Ĉinio. Ĉiuj oficistoj venas tre frue matene kaj foriras tre malfrue vespere. Kaj en iu tago unu el la oficistoj venis ekzakte je 09:00. Ĉiuj senkomprene grumbletis. La oficisto foriris je 18:00. Ĉiuj denove iom grumblis, sed decidis, ke okazis io terura ĉe li hejme. Sed sekvatage ripetiĝis la samo, kaj denove, kaj denove... Liaj kolegoj finfine decidis diri al li, ke lia konduto estas senprecedence agaca. Post aŭskultado de ĉiuj sufiĉe akraj vortoj, la "ribelinta" oficisto time diris:
[redakti] Produktado
Ĉinio produktas nuntempe 75% el la ludoj, 75% el la horloĝoj, 55% el la ŝuoj, 50% el la diĝitaj kameraoj, 50% el la konteneroj, 42 el la komputilekranoj, 35% el la poŝtelefonoj, 33% el la busoj, 30% el la mikroondaj fornoj, 30% el la televidiloj, 20% el la fridujoj, 19% el la kamionoj, 17% el la teksaĵoj, 14% el la aŭtomobiloj kaj pikapoj, 13% el la ŝipoj kaj 90% el la beboj.
[redakti] Sporto
La Pekinaj Olimpikoj ja estis senprecedenca heroaĵo en la historio de Ĉinio dum jarmiloj. Post 7 jaroj da preparado oni fine sukcese okazigis ĝin dank' al la solidara kunlaboro de Komunisma Partio kaj plene prezentis la persistan luktemon de ĉina popolo antaŭ la gastoj el la tuta mondo. Tian fierindan bravecon de ĉianaj estroj oni povis publike elmontri nur post 30 jaroj da benediktana penado far revoluciaj pionroj. Jen frukto vere malfacile akirebla!
[redakti] Grandnombra Popolo
Maria, post havi la kvaran filon, plendas al Johano:
- - Johano, mi ne plu volas havi filojn!
- - Kial?
- - Mi ne volas ĉinojn tie ĉi en nia hejmo!
- - Ĉu ĉinojn?
- - Jes ja! Ĉu vi neniam aŭdis, ke unu el kvin infanoj naskiĝintaj nuntempe en la mondo estas ĉina!?
[redakti] Instruado
En lernejo de Xiushan, en Ĉinio, oni staris tabelon pri punmonoj por la lernantoj kiuj atencas kontraŭ kelkaj normoj de la institucio. Ekz. se oni kverelas, la lernanto estas punita kontraŭ 10 juanoj kaj li/ŝi devas balai la lernejkorton dum unu monato. Estas monpuno de 1 juano por tiuj kiuj ne faras sian hejmtaskon.
[redakti] Nepropaganda novaĵo
Kiam okazis la granda tertremo en Wenchuan, la ĉefministro rapidis al Sichuan. Vidante la mizere tragedian scenon, li kunvokis geknabojn en klasĉambron kaj skribis sur nigra tabulo vortojn: "Malfeliĉoj reprosperigas nian landon" kaj parolis pri tio kun levita kapo, rekta spino nesubigeblaj kaj sentime marŝas antaŭen kun arda koro. Popolanoj aprobas tian agon kaj memoris tion. Tiu novaĵo estas vera, nur aĉaj kontraŭloj de Ĉinio povas dubi ĝin!!!
[redakti] Infanaj revoj
En la sudĉina milionurbo Guangzhou tv-teamo la unuan de septembro vizitis lernejon kaj demandis je la unua lerneja tago malgrandajn ĉinajn novlernantojn pri la deziroj rilate al profesio. Bonkondute sidante ĉe tabloj, en blankaj ĉemizoj, kun nigrablankaj epoletoj la unuaklasuloj respondis: Unu el ili gratis sin senhelpe je la kapo, li ankoraŭ ne sciis tion tiel konkrete. Aliaj diris: "pentristino", "aviadilistino" aŭ "muzikinstruistino", unu el ili volas fariĝi fotografo, kaj alia fajrobrigadisto.
Kaj jen tiu knabineto kun la harplektaĵo dekstre kaj maldekstre flankiĝanta kaj kun okulvitroj je flava rubando. "Se mi fariĝas granda, mi volas fariĝi oficisto", diris la sesjara en la tv-kameraon. "Kia oficisto?", demandis la intervjuisto kaj ricevis tute klaran respondon: "Korupta oficisto, ĉar tiuj havas tre multajn aĵojn." Ĉe tio la knabineto rikanis heziteme.
La intervjuo laŭ raportoj de ŝtataj medioj en vendredo estis unue videbla nur en interreta paĝo. Sed intertempe ĝi estas jam konata en la tuta lando kaj videblas ankaŭ ĉe Youtube. En blogoj la sesjarulino estis laŭdata pro la "reala taksado de de l' vivo. "La socialismo kreis novan version de la Andersen-fabelo "La novaj vestoj de l' imperiestro", komentis alia blogisto.
[redakti] Scienco kaj teknologio
La moderna scienco montras al ni ke la lumo ne plu fariĝas el trikito. Sed... ĉu tio estas vere pruvebla? Ĉu tio ne iras kontraŭ la homa racio? Pensante pri tio, la ĉinia registaro kreis kelkajn plantojn, kaj instrui ilin fari belajn kudraĵojn kaj aliajn produktojn el la rizo. Per tio la ĉinoj volas eltrovi la misteron de la blua sinjoro.
[redakti] Ĉiela emporio de bonvolaj konoj
Ĉiela emporio de bonvolaj konoj estas la ĉefa scienca verkoj de Ĉinio. Sur ties lontanaj paĝoj estas skribite ke bestoj dividiĝas jene: (a) apartenantaj al la Imperiestro, (b) balzamitaj, (c) dresitaj, (d) porkidoj, (e) sirenoj (f) fablaj, (g) vagaj hundoj, (h) inkluditaj en la nuna klasifiko, (i) frenezmovaj, (j) sennombraj, (k) desegnitaj per tre fajna peniko kamelhara, (l) ktp, (m) ĵus rompintaj la kruĉon, (n) de fore muŝsimilaj.
[redakti] Mortpuno
"Nenion vi perceptos, kiam mi forhakas la kapon al vi", parolis ĉina ekzekutisto al la mortverdiktito. Li forhakis la kapon kaj demandis: "Nu, ĉu rimarkis ion?"
"Ne, ĉu io okazis?"
"Kompreneble, kapklinu foje!"
[redakti] Pro politikaj kialoj
En Ĉinio prokuroro envenas oficejon de juĝisto kaj trovas tiun rideganta. "Kial vi tiom ridas?" li demandas. "Pro ĉi tiu politika ŝerco," respondas la juĝisto. "Ĝi estas ege amuza." "Do ripetu ĝin al mi!" insistas la prokuroro. "Mi ne povas," diras la juĝisto. "Mi ĵus kondamnis al mortpuno iun ulon pro tio, ke li ripetis ĝin."
[redakti] Literaturo
Tre riĉa estas ĉina miljara literaturo.
- "Grandaj arboj kreskas trans videblo,
- Ĝiajn vastajn branĉojn elĵetante;
- Se la tridek maljunuloj ekdemandos tiajn aferojn,
- Kien iros nia tuta rikolto?"
Tiun poemon verkis Chao-Chou dum la lastaj horoj antaŭ sia vojaĝo al la Tero de Metalo, kie li restis dum tri jaroj, kaj evidente temas pri la laborista vivo de la ĉinoj de la epoko. Fakte mi ne certas kial mi memoris pri tiu poemo.
[redakti] Ĉinio kaj Esperanto
Laŭ Renato Corsetti kaj aliaj bonalingvanoj, Esperanto maltaŭgas al ĉinoj. Al tiu respondas Nikolai Grishin ke
- Se Esperanto ne taŭgas por chinoj, tio ankorau ne pruvas, ke Esperanto ne estas internacia lingvo. Povas esti, ke ne-internaciaj estas la chinoj. Do, la problemo povas esti ne en Esperanto, sed en la chinoj.
Vere, se la ĉinoj ne deziros adopti Esperanton, okazos nenio terura. La mondo tute trankvile ekzistos sen Ĉinio, kaj Ĉinio tute trankvile ekzistos sen la mondo.
[redakti] Aliĉilo
Aliĉilo estas folieto fabrikita el liĉiŝelo kiu permesas la partoprenon en ĉinaj kongresoj de Esperanto (liĉi estas mallongigo de li ĉinan). Antikve oni uzis ankaŭ alfumilon, ĉefe en la epoko de Fuman Ĉu. Personajn datumojn oni skribas en parto nomita arilo.
[redakti] Idistoj
Idista yunino divenis famoza en la interretalaj forumoj en Chinio depost publikigir fotografurojn di sua hemo, quiu vere estas la latrino di sua kontoro, kie shi devis lojheskar por protestar kontre la alta preci di l' domi en sua lando.
La yunino, qua ne volis dicar suan nomon nek suan adreson, sed semble lojhas en Beijing, rakontas en la fotografuri quiun shi pozas en sua interretala blogo ke sua esperantista chefo di kontoro prestas gratuite la latrinon quiel hemo dum ke shi esperas trovar plu bonan lojheyon, qvankam shi diras ke shi preferas tian specalan chambron.
La imajhojn pri tiala loghejo aparas en la populara blogo Ido-Smack, kie oni observas ke la yunino konvertis la balnobasenon al lito k la lavilon al skribotablo. Malgre la desfacilajhoj, la yunino posedas komputoron kun interreta konektado, lavmashinon, dekorivajn plantojn por la chambreto, k mem tresto por piktar kie shi verkifas kelkajn artistalajn kreuri.
Multa cibernauti komentis pri la situeso dil yunino, certigante ke shia konduto ne estas stranjha char shi estas idistino. En Hong Kong multaj idistoj lojhas tiele, kie simpla dina panelo separas ili de l' latrino, sekundas komentanti, dum ke altra komentanti diras ke tualeto flaras simile al ido-movado.
[redakti] Alie
En Ĉinio preskaŭ mezepoka sekreteco ĉirkaŭas la kvinjaran komunistan partio-kongreson en Pekino. Sed helpas se vi parolas Esperanton...
[redakti] Listo de ĉiuj eks-esperantistoj idistoj de Ĉinio
- Gao Zhenxing, Anshanyilu 97 hao, Xidangyuan 1-1, 266032 Qingdao
[redakti] Nomoj
En Chinio, segun recenta raporto, esas 1601 nomi familialaj (surnomi) quiuj esas oficale aceptataj, ma 85% di Chiniani uzas inter ili nur cent surnomi.
La maxim "popularaj" (uzataj) surnomi esas Wang (93 000 000 personi) kay Li (92 000 000 personi). Multa personi havas anke la saman donitan nomon. Tiele esas plu kam 100 000 personi kun la nomo Wang Tao.
Nun la guvernisti konsideras la posibleson di permisar registrago di infanti kun la du surnomi di l' genitori. Lau ica sistemo, infanto quies la patro esas Zhou kay la matro esas Zhu, esus qvar posiblesojn: Zhou, Zhu, ZhouZhu au Zhuzhou.
Ankore ne permisataj esus nomojn quiuj uzas la anciena skribmaniero ankore uzata en Hong Kong kay Formoza (nur la oficala simpligita skribita nomi esas permisebla) kay nomojn quiuj uzas Latinajn literojn.
Kritikanto questionis chu oni parkonsideris la novan sistemon. Se ZhuZhou mariajesus kun WangLi, chu lia infanto havus la surnomon ZhuZhouWangLi?
[redakti] Samseksemo
Ĉinio estas la lando kun pli da samseksemuloj en la mondo, kun ĉ. 48 milionoj da personoj laŭ tre konservativaj statistikoj.
Nuntempe, speciale en la leĝaro de Ĉinio, samseksemo estas identigata kiel "vandalismo" kaj ne kiel seksa orientiĝo. En Ĉinio ankoraŭ estas delikataĵo paroli pri la seksa orientiĝo kvankam ekzistas kampanjoj por aperigi la homofobion.
| Landoj de Azio | |
| Eŭrazio | Konuso - Patrino Rusio - Turkio - Aĥrimetujo |
| Orienta Azio | Mongolio - Ĉinio - Japanio - Riĉa kaj Vere Demokratia Republiko de Koreio - Suda Koreio - Ribela Provinco de Tajvano, parto de Popola Respubliko de Ĉinio - Idujo |
| Okcidenta Azio | Afganio - Azerbajĝano - Balkanio- Egipto - Irano - Irako - La Sankta Lando - Jordanio - Kuvajto - Omano - Pakistano - Palestinio - Qataro - Saudiarabio - Sirio - Emiratoj - Esperanta Civito - Jemeno - The United States of Islam |
| Centra Azio | La Glorplena Nacio de Kazakio - Kurdistano - lojbanistan - Narnio - Turkmenujo - Uzbekio - |
| South Asia | Bangladeŝo - Butano - Barato - Pakistano - Maldivoj - Nepalo - Cejlono - Tibeto |
| Southeast Asia | Singaporo - Tajlando - Vietnamio - Kamboĝo - Orient-Usono - Orienta Esperantia Imperio - Laoso - Mjanmao - Malajzio - Volapukio - Papuo-Barato |


