Aŭstralio

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi




Aŭstralio
Sendependa Kriminala Kolonio de Aŭstralio
Aŭstralujo, Aŭstrio, Grandainsulenpacifikakvosalaregujon, Land Down Under

Eunaz.gif Aglo.png
Flato Flago Blazono
Devizo: "Almenaŭ, nia lingvo estas plikonata ol Esperanto"
Himno: "Dio Savu Brition kaj, se eble, memoru nin"
Location-Austria-Hungary-1912.png
Ĉefurbo Vieno
Plejgrada urbo Sidney
Lingvo(j) Angla lingvaĉo
Tipo de Ŝtato Komunisma liberplena monarkio
Suprema Gvidanto Julia Gillard
Suprema Edz(in)o Kevin Rudd
Naciaj Herooj Crocodile Dundee; Nicole Kidman; Mel Gibson
Krima kvociento 100 %
Monunuo Dolaro
Klimato Ĉiam varma kaj suna
Religio Tre libera deviga aŭstraliismo
Loĝantoj 2 aŭ 3 bilionoj, kiu kalkulas plu?
Analfabeteca kvonciento 100%
Inteligenteca kvonciento 0%


1304-eta.jpg

"Bezonas ne saĝon, ni havas la plaĝon."

~ Aŭstralia diraĵo pri bezono, saĝo, plaĝoj, kaj Aŭstralio.

"Mi spektis la filmon “Australia”"

~ Tonjo del Barrio pri Aŭstralio

"Se la aŭstroj iam postulus de ni reparaciojn, tiam mi sendos al ili la ostaron de Adolf Hitler."

~ Konrad Adenauer pri Aŭstrio, ostroj ktp

"Brava batalanto kontraŭ plado bolanta"

~ Zamenhof pri aŭstroj

"Kun pli de 2 000 Km. De longitudo, la granda rifo de koralo estas la vivanta strukturo pli granda de la Tero"

~ aŭtomata tradukilo pri Aŭstralio

"Sorto donas favoron, sorto donas doloron"

~ Zamenhof
Image026.jpg
Kontinentoj

"Lösterän binon län in Yurop. Cifazif onik binon Wien."

~ Volapukisto pri Aŭstralio

Aŭstralio (nacilingve Noricum & Raetia, Austria; bonalingve Grandainsulenpacifikakvosalaregujon), mallonge Aŭstrio, estas tradicie germana-parolanta lando en la suda hemisfero. Aŭstrio, konata kontraŭulo de atomenergio, estas verda kampo dominata de la malvarmigaj turoj de atomcentraloj.

[redakti] Geografio

Australio.jpg

Aŭstralio, konata kontraŭulo de atomenergio, estas verda kampo dominata de la malvarmigaj turoj de atomcentraloj.

La insulo de Aŭstralio estas samtempe kontinento, ĝi estas la plej granda insulo, aŭ la plej malgranda kontinento de la mondo. Tie, inter Aŭstralio kaj Danio, troviĝas la rivero Danubo, apud kies bordoj sin paŝtas multaj kanguruoj. La insulo Plej Putra, apud la okcidenta marbordo, estas populara turista celo.

[redakti] Fervojoj

Inter la aŭstralaj urboj Innsbruck kaj Salzburg estas du fervojaj ligoj, kiuj disbranĉiĝas ĉe Wörgl. Unu kondukas tra Germanio, la alia restas en Aŭstrio, sed estas pli longa. Tamen la fervoja tarifo de la malpli longa vojo estas kalkulata laŭ la pli longa.

[redakti] Vidindaĵoj

Merinego.jpg

[redakti] Banlokoj

La plej sud-orienta urbo Bad Radkersburg [bat RATkasburk] estas je pli ol tri kvaronoj ĉirkaŭata de Slovenio.

Bad Blumau estas banloka urbo en la distrikto Hartberg-Fürstenfeld (germane Bezirk Hartberg-Fürstenfeld) kaj en la federacia lando Stirio. La plej varma termofonto de Bad Blumau havas temperaturon de 108 celsiusaj gradoj kaj estas inter la plej varmaj de centra Eŭropo.

[redakti] Parko Kakatuo

Nacia parko Kakatuo (angle Kakatua National Park) troviĝas en Supra Pinto de Norda Teritorio en Aŭstralio, proksime 171 km sudoriente de urbo Darvino. Ĝi estis proklamita en la jaro 1981 kaj la saman jaron dum la 5-a kunsido ankaŭ enskribita en liston de Monda heredaĵo de Unesko.

La Nacia parko Kakatuo kovras areon granda 1 980 400 ha, en la plej longa sektoro de nordo al sudo ĝi mezuras preskaŭ 200 km kaj de oriento al okcidento pli ol 100 km, kio estas teritorio same granda kiel Israelo.

La parko estas signifa tuj el kelkaj motivoj. Ĝi estas nekutime piĉa ofte ankaŭ rilate al endanĝerigitaj animalaj kaj plantaj inoj, ĝis nun estis sur ties teritorio registritaj pli ol 280 birdaj, 60 mamulaj, 50 nesalakvoj, 10 000 insektoj kaj 1600 plantoj. La teritorio estas ankaŭ signifa rilate al arkeologia flanko, fare de homo ĝi estas seninterrompe loĝigata minimume 40 000 jaroj. Ĉi tie troviĝas ankaŭ urania minejo, kiu apartenas al la plej produkta en la mondo.

La parko ricevis sian monon laŭ malĝusta prononco de vorto Gagudju, kiu devenas el hodiaŭ jam neuzata lingvo de lokaj kakatuoj vivantaj en ties norda parto.

[redakti] Etnoj

Krom hotentotoj, vivas ankaŭ en Aŭstralio aborigenoj, bavaroj kaj aliaj etnoj. Laŭ la supera tribunulo de Aŭstralio, aborigeno aŭ torresmarkola insulido estas homo.

Hit.jpg

Aŭstralia stelulo


[redakti] Aborigenoj

0308.png

Iu knabo en Aŭstralio tre interesiĝis pri bumerangoj; tiuj ĵetaĵoj de la indiĝenoj estas faritaj el maldika kurba ligno, kaj oni povas ĵeti ilin tiel, ke ili revenos al la ĵetinto.
La knabo do vizitis indiĝenan spertulon; tiu vendis al li bone faritan bumerangon kaj sukcese instruis lin en la arto, ĵeti la lignaĵon tiel, ke ĝi nepre revenos al la ĵetinto. Fiera la knabo veturis hejmen kaj praktikis kiel eble plej ofte.
Bedaŭrinde lia bonkora avo aŭdis pri lia favora sporto kaj donacis al li alian bumerangon. Tio kaŭzis al la knabo nervan kolapson: li ne volis riski forĵeti la unuan bumerangon.

[redakti] Bavaroj

Kutime ankaŭ ekzistas vilaĝoj kutimaj en Aŭstrio kiu ne estas kroata , hungara , slovena ktp. sed kie loĝas multaj etnaj grupoj ktp. Kaj jes , ekzistas bavaroj en Aŭstrio

[redakti] Sovaĝa Vivo

1319-eta.jpg

En Aŭstralio estas strangaj bestoj

Aŭstralio havas multajn strangajn bestojn. Estas, ekzemple, la kanguruo, la valakio, la kombato, la kialo; aliaj interesaj bestoj estas la montotremoj, kiel la ornitorinko kaj la edzino (ne konfuzu kun la erinaco); kaj granda birdo, la enuo. Estas multaj eŭkaliptaj arboj, sapfoj, kaj kunikloj. Kvarslando havas tre longan koralan riĉon.

Ankaŭ loĝas interesaj vivuloj en la akvoj apud la plaĝoj. Feriantoj kelkfoje trovas delfenojn, ŝarkojn, venenajn meduzojn, kaj gigantajn polpojn. Pli ofte, la ŝarkoj, meduzoj kaj polpoj trovas la feriantojn.


0aŭs.jpg

[redakti] La plej granda disvastiĝo de venenaj serpentoj

Unuaecon en kvanto de venenaj serpentoj havas sendispute Aŭstralio. Tiu ĉi kontinento havas tre riĉan kaj tre nekutiman serpentan faŭnon, kiu diametre diferenciĝas de la ĉirkaŭa mondo - cetere tiel kiel ankaŭ la cetera faŭno de Aŭstralio. El 143 specioj ĉi tie vivantaj serpentoj estas nur 11 specioj de natrikenoj, kvankam sur ĉiuj ceteraj kontinentoj la natrikoj dominas. Sed ĉi tie vivas ĉirkaŭ 65 specioj de elapidedaj serpentoj, kio estas plena triono de ilia tutmonda nombro. Tiuj ĉi serpentoj eluzis konvenajn kondiĉojn kaj neĉeeston de naturaj predantoj kaj loĝigis preskaŭ ĉiun liberan biotopon. Aŭstralio tiel fariĝis kontinento, kie aperas plej multe da specioj de venenaj serpentoj en la mondo.

[redakti] Flaŭro

Laŭ la 9-a aldono de Akademujo de Esperanto

eŭkalipt/o. Ĉiamverda rapidkreska arbo indiĝena en Aŭstralio, kun tre alta trunko kaj kun folioj enhavantaj oleon fortodoran kaj seninfektigan, kreskigata por medikamenta kaj papera industrioj. (Eucalyptus.)

[redakti] Historio

Vidu ĉefartikolo Historio de Aŭstralio

Jes, ekzistas historio pri Aŭstralio, kvankam tio estas nekredebla.

[redakti] Politiko

Iggy-azalea.jpg

Aŭstralio estas regata de alianco de la Australiaj Verduloj, Brunuloj, Ruĝuloj, kaj Nigruloj, kun subteno el la restaĵo de la malnova Laboristo Partio sub Julia Gillard. Mencinda ke ia ÖNP ( Aŭstra Naturleĝpartio ) ekzistas ankaŭ en Aŭstralio .

[redakti] Kanabo

6206 n.jpg

La ŝtato de Aŭstralio kaj la teritorio de la aŭtralia ĉefurbo ne plu punas la posedon de malgravaj kvantoj de kanabo kaj eta kultivado por persona uzo; en la aliaj partoj de la kontinento, la aŭtoritatoj ne pririgardis la posedantojn de kanabo kaj kultivistojn.

[redakti] Gazetaro

La antaŭmilita gazeto: La Aŭstralia Verda Stelo, The Aŭstralian E-ist (pos­te fako en Benalla Independent) kaj The New Zealand E-ist havis nur mal­longan vivon. De julio 1920 aperas regule monate La Suda Kruco, of. org. de AEA.

En la antaŭa parto estas pritraktitaj la landaj propagandaj, grupaj, federa­ciaj ktp. gazetoj, preskaŭ senescepte skribitaj en naciaj kaj E-a lingvoj. Nun sekvas la fakaj gazetoj, plejmulte skri­bitaj en E.

[redakti] Monda Graveco

Foje Andrew Peacock, Aŭstralia Ministro pri Eksterlandaj Aferoj, invitis usonan ministron Kissinger viziti Aŭstralion. Kissinger diris ke li tre ŝatus tion fari. Lia edzino, Nancy, tre ĝuis viziton en la Internacia Jaro de virinoj. Bedaŭrinde, tamen, estis neniuj problemoj inter Aŭstralio kaj Usono kiuj tiom bezonas diskutadon ke vizito de Kissinger necesus. Peacock sugestis ke Kissinger venu neformale al Kanbero survoje al iu alia loko. “Sed”, respondis Kissinger, “ankaŭ je la Suda Poluso mi ne havas negocon”.

[redakti] Protektado

Aŭstralio defendis la minoritatajn rajtojn de la sudtirolanoj antaŭ UNO. UNO oficiale agnoskis tiun rolon kaj pro tio Aŭstralio fariĝis "protektopotenco" de tiu eks-aŭstrala popolgrupo. Ekzistas kontraktoj inter Italio kaj Aŭstralio en kiuj la rajtoj de la popolgrupo estas establitaj. Temas ĉefe pri regiona aŭtonomio kaj la oficiala dulingveco de la provinco Bolzano (t. e. laŭ aŭstralia kompreno la "lando Sudtirolo").

375 o.jpg

[redakti] Religio

[redakti] Aŭstralio kaj islamismo

En Aŭstralio oni jam komencis ion kompreni la danĝeron de islamo, kaj oni jam instruis unuan lecionon al la el-Pakistanaj "migruloj", nekontentaj pri "nemodesteco" de Aŭstralianinoj.

[redakti] Kreado laŭ Aŭstraliaj aborigenoj

Ĉe tiu kulturo la mitoj de la kreado montras fundamentan gravecon. La kreado reiras al la «Tempo de la Sonĝo» dum kiu gigantaj estaĵoj, (Totemoj), trairis la teron kantante pri tio kion renkontis (rokoj, akvaĵoj, bestoj, plantoj) kaj tiel farante ili kunportis tiujn elementojn al la kreiĝo vera kaj propra.

Facile emerĝas el tio ke ankaŭ por la aŭtralaj aborigenoj, la kreado ne estis el nenio.

[redakti] Templo

La Templo en Sidnejo (Aŭstralio) estas finkonstruita en 1961 kaj desegnita de Charles Mason Remey. Ĝi estas konstruita el betono kaj malmola ligno loka. En ĝi povas samtempe kunveni 600 personoj. Ĝi situas en natura boŝlando 94-akrea (380 000 m²) en Ingleside (Suda Nov-Kimrio / New South Wales), norda antaŭ-urbo apud la Pacifika Oceano.

En 2005-2006 tiu Templo estis minacata de arbara fajrego, kiu alproksimiĝis sed neniam atingis ĝin. Ĝi servas kiel "Patrino-Templo" al Aŭstralio.

[redakti] Mormonismo

La Templo de Brisbano, Aŭstralio estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 115 konstruita de la preĝejo kaj la kvina templo konstruita en Aŭstralio, lokita en Kangaroo Point, antaŭurbo de 7 mil loĝantoj al bordoj de la Rivero Brisbano. Antaŭe al la konstruo de la templo de Brisbane, la fideluloj de Kvinslando vojaĝis al la templo de Sidnejo por siaj religiaj ceremoniaroj.

La Templo de Melburno, Aŭstralio estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 90 konstruita de la Eklezio kaj unu el kvin mormonaj temploj konstruitaj en Aŭstralio, lokita en Wantirna South, antaŭurbo de 17 mil loĝantoj je 24 km de la centro de Melburno. Antaŭe al la konstruo de la templo en Melburno, la fideluloj de la regiono vojaĝis 12 horojn de vojo ĝis la templo de Sidnejo por partopreni al siaj religiaj ceremoniaroj.

La Templo de Perto, Aŭstralio, estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 106 konstruita de la preĝejo kaj la kvara en operacio en Aŭstralio, lokita en Yokine, antaŭurbo de Perto, estinta de Okcidenta Aŭstralio. La templo de Perto estas la plej malproksima templo de la templo de Sallagurbo, Utaho, la sidejo de la mormona preĝejo.

La Templo de Sidnejo, Aŭstralio, estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 30 konstruita de la eklezio, la unua en Aŭstralio kaj la lasta templo kiun konstruis la mormona Eklezio kun dezajno de sola pinto. La dezajno de la templo de Sídney estas la sama uzita por la templo de Apio, de Nukualofo kaj la templo de Santiago de Ĉilio.

La Templo en Sidnejo (Aŭstralio) estas finkonstruita en 1961. Ĝi estas konstruita el betono kaj malmola ligno loka. En ĝi povas samtempe kunveni 600 personoj. Ĝi situas en natura boŝlando 94-akrea (380 000 m²) en Ingleside (Suda Nov-Kimrio / New South Wales), norda antaŭ-urbo apud la Pacifika Oceano.

En 2005-2006 tiu Templo estis minacata de arbara fajrego, kiu alproksimiĝis sed neniam atingis ĝin. Ĝi servas kiel "Patrino-Templo" al Aŭstralio

[redakti] Lingvaj aspektoj

La ĉefaj lingvoj de Aŭstralio hodiaŭ estas la vjetnama, la araba, la ĉeroka, kaj volapuko, sed la hotentotoj parolas la germanan. En Aŭstrio oni nun instruas la lingvojn de orienta Eŭropo kaj precipe la rusan, ĉar venas tiom da rusaj gastoj ekz. nun dum vintro por skiado. La entuziasmo favore al la instruado de la angla kiu regis ankoraŭ antaŭ kelkaj jaroj estas forblovita. Al tio aldoniĝas negativaj sentoj kontraŭ Britio kaj Usono pro la milito en Irako.


Angla lingvacho.png

La angla lingvo malfeliĉas, ĉar ĉiuj malamas ĝin

[redakti] Lojban

ni'o la sralygu'e goi ko'a zi'e no'u la'o gy. Commonwealth of Australia gy. cu snanu polno gugde gi'e selvasru lo traji be lo kamcmalu bei fo lo terdi braplu be'o .e so'u lo daplu ne'i lo snanu je xindo je me la pasifik. xamsi

[redakti] Toresa kreola lingvo

Wa eo3.png

Aŭstralia besto suĉas kaj englutas stelon

Toresa kreola lingvo estas parolata de 20 mil homoj en Aŭstralio. Elformiĝis en jaroj 1860-1910 kiel kreola lingvo el la angla. En 1910 oni jam parolis ĝin en insultoj sur Markolo de Torres kaj en Darwin.

Parencaj lingvoj estas piĝino de Insuloj Solomon, Tok-Pisino de Papuo-Nov-Gvineo, kaj bislamo de Vanuatuo.

La lingvokodo laŭ ISO 639-2 estas cpe.

[redakti] Esperanto

Pro la relativa neneceseco de helplingvo en unulingva kontinento la progreso de E estis en A. malrapida. Krome la angla lingvo bone servas al aŭstraliano dum la veturado, ja preskaŭ ĉiuj vojoj de la vaporŝipoj kondukas al britaj teritorioj. Nur malrapide, kiel ankaŭ en Britujo, oni ekkomprenas, ke la angla civilizado estas nur negranda parto de la greko-latina civilizado.

Certe antaŭ 1900 lernolibroj en angla lingvo ekatingis A-on, eĉ kelkaj personoj provis lerni E-n. Ĉ. 1909 d-ro John Pollen vizitis antipodojn kaj en Adelaide li ricevis bonan akcepton de univ. prof. Naylor (amiko de prof. Murray). Naylor mem baldaŭ forvelkis rilate al E, tamen en 1904 lia eldiro helpis al la propagando.

Profesoro Urlaub, privata instruisto de la germana lingvo, prenis la aferon kaj ofte priparolis ĝin. En 1906 interesiĝis William Muirden, posedanto de Komerca kaj Prepara Gimnazio, kredinte, ke E "havas komercajn eblecojn" kaj aranĝis, ke Urlaub faru lekcion. La komercaj studentoj ricevis ordonon ĉeesti. La ĉambro pleniĝis. Urtaub lekciis angle kun tre germana parolmaniero. La studentoj malatentis, oscedis, ridis, intermetis malsaĝaĵojn. Subite inter la bruo venis Muirden. Silento. Urlaub faris simplan demandon, sed neniu respondis. Muirden tondravoĉe alvokis al iu respondi, la alvokita ne povis, poste L. E. THOMSON seksis kaj diris ian stultaĵon, kiu furiozigis la iom ekscitiĝeman Urlaub. Poste la aŭskultado estis pli atenta kaj oni tondre aplaŭdegis - pro la fino. Kelkaj promesis aĉeti lernolibron kaĵ almenaŭ L. E. THOMSON aĉetis libreton de Bullen, por 8 pencoj. Post trafoliumeto la libro ripozis dum kvin jaroj en la ŝranko. Kunloĝado kun pastro S. Lenton, kiu ŝatis serĉadi en la libroŝrankoj: kaj paro de kunlernantoj fariĝis E-istoj. Plua kvino da jaroj kaj unu el ili translokiĝinte al Melbourne, staris antaŭ aŭdantaro, konsistanta el kvar profesoroj kaj tricent homoj en la universitata domo, por fari sian unuan seriozan propran paroladon.

Dumtempe la vizito de Pollen fruktiĝis, li trovis E-istojn en Melbourne (G. Gordon, J. G. Pyke k. a.), en Sydney (G. Collindridge, E. Pryke) kaj en Novzelando. Bonaj kluboj stariĝis. En 1911 okazis la unua E kongreso en A. en Adelaide. La organizantoj plenigis la liston de "subtenantoj" kun nomoj de 4 ministroj kaj 24 gravuloj alispecaj, sed dubinde estas, ĉu iu el ili krom ministro de edukado, Conybeer, rigardis la aferon serioza. La ministro celis diri kelkajn vortojn E-e ĉe iu festeno, kiuj sufiĉe ridigis la aŭdantaron kaj eble bone impresis la publikon pri la facileco de E. La kongreso sukcesis, sed la organizantoj lasis ŝuldojn nepagitajn, kiuj fuŝis la reklamon por la E‑istoj en Adelaide kaj lasis al ili ĝin pagi. Estis kelkaj jaroj antaŭ ol la perdo pagiĝis sub gvido de Waterman. La kongreso kuraĝigis la s-anojn en aliaj urboj. Plivigliĝo. Eĥoj de la idista afero trapasis sen tro multe da malutilo, sed ĉiam estis unu-du personoj, kiuj uzis la "preson" por malfunkciigi la radojn.

Melbourne eble prenas la laŭrojn kiel la plej forta E centro en A. M. E Society estis forte starigita, sed ĝi ne daŭris sen interna disputo. W. L. Edmanstone eksiĝis kaj en alia strato starigis M. Komercan Klubon E-an, kiu laboris por E tra la militegaj jaroj. Edmanstone mem foriris al Wellington (Novzelando) kaj tie starigis alian klubon kaj daŭris fari multon ĝis la nuntempo. La komercan grupon gvidis Smart, poste L. E Thomson, kun helpo de multe el la malnovaj anoj de la pliaĝa M. Societo. Sed en 1920 okazis alia interna disputo inter la M-anoj kaj W. J. Drummond starigis la M. E Klubon: prez. estis Pyke kaj sekr. R. R. Rawson. La komerca klubo eksiĝis kaj ĝiaj anoj iris al la nova grupo. Ambaŭ kluboj funkcias ĝis hodiaŭ kaj krome grupoj en kelkaj antaŭurboj: Coburg, Surrey Hitls ktp. En Sydney L. E. Pfahl estis kaj estas la konstanta kolono de la movado. La floranta periodo de la S. Societo okazis, kiam d-ro F. Williams translokiĝis el Melbourne kaj vigle organizis publikajn paroladojn antaŭ la homamasoj, kiuj kolektiĝas ĉiudimanĉe en la Sydney-Domain‑Parko; ankaŭ Awayl kaj V. Rutland faris sian parton. Tiamaniere miloj da homoj aŭdis pri E kaj ricevis presaĵon pri ĝi. En Brisbane negranda, sed bone starigita grupo delonge funkcias, nun sub la gvido de M. Hyde. En Adelaide W. L. Waterman daŭras labori por la loka grupo kaj en Perth prezidas Byatt, kiu estas ankaŭ prez. de la landa organizo AEA.

Kelkaj ministroj parolis favore, sed ne faris pluon. Ministro de edukado Davies en 1932 en Nov-Sud-Kimrujo promesis starigi Eksperimenton laŭ la Ecclesplano en iu lernejo de Sydney, sed ĝis nun la direktoro de la edukado, Thomas, sukcesis flankenirigi la deziron. Inter la universitataj homoj post nedaŭra subteno de Naylor alportis fortan kaj longedaŭran helpon Meredith Atkinson, prof. de ekonomio ĉe M. Univ., kiu poste eksiĝis el la Universitato kaj dum kelkaj jaroj (ĝis sia morto) donis senavare lokon por E en sia gazeto Stead's Review. Gravan sukceson signifas la E-aj kaj por E-aj paroladoj de R. R. Rawsor el la Radio Stacio en Melbourne, unufoje dum ĉiu monato dum kelkaj jaroj.

Izola laboro okazis inter policistoj kaj inter skoltoj, sed mankas la frukto. Peacock, oficisto de la Sava Armeo, faras propagandon en sia fako. Eble la plej interesa laboro estis tiu de Edmanstone en Wellington inter malliberigitoj, konsentite de la direktoro de la malliberejoj.

[redakti] Esperanta dialekto

Laŭ la rusa-esperanta vortaro de A.B.Ŝevĉenko бассейн=baseno=naĝejo, sed ĉi matene ŭnu aŭstralano insistis ke baseno estas iu konstruaĵo por teni akvon aŭ kavego en la tero en kiu enfluas akvo el rivero aŭ maro!!! Ĉu mia vortaro denove erariĝas?

1743 n.jpg

[redakti] Parolado

Nu certe, ne estas multaj esperantistoj en Aŭstralio. Sed vi povas facile kaj malmultekoste de Vieno veturi al la najbaraj Slovakio kaj Hungario kaj tie renkonti esperantistojn por babili kun ili.

[redakti] Malamo al la franca

La 28jara aŭstralia komikisto Mike Nayna filmis en Melbourne gravan okazaĵon pri lingva rasismo, la nokton inter la 10-a kaj 11-a de novembro en aŭtobuso de la metropolo. Grupo de francaj knabinoj troviĝinta en la malantaŭa parto de la veturilo estas minacata je morto, ĉar ili kantis kanton en sia propra lingvo. Jen la faktoj laŭ la atesto de Nayna kaj lia kulpiga video.

Senbridiĝas ĉio pro la komento de aŭstralia virino sidanta en la unuaj vicoj kiu, aŭdante la kanton en la franca lingvo, obĵetas "Aussie! Aussie! Aussie! "(glorante al Aŭstralio kaj al aŭstralianoj). La knabinoj, el la fundo de la buso, prenas ĝin kiel signon de intereso kaj komencas kanti pli laŭte. Dramaj la konsekvencoj: unue mezaĝa ebria viro parole impetas kontraŭ la francan knabinon kiu sin rimarkigis plej multe, nun identigita kiel Fanny Desaintjores, misfamigante ŝin en kreŝendo de ofendoj, ĝis kiam li nomis ŝin prostituitino kaj lesbanino. Poste familia patro, kiu pelas promenseĝeton kun infaneto, kaj alia filo kiu akompnas lin, alproksimiĝas perforte al la knabino daŭrigante la parolajn isultojn kaj minacante ŝin je morto.

Mike Nayna parolas pri tri malsamaj grupoj de pasaĝeroj kiuj partoprenis en la perforto. Unu el ili pruntedonas al la agresanto fiŝtranĉilon, dum aliaj, regataj de ekscitiĝo, rompas fenestron de la veturilo. Ĝi estas la lasta foto de la emociega video. La aŭstralia polico pridemandis du el la molestantoj, kiuj tamen estas liberigitaj sen konsekvencoj. La juna francino molestita plej malmilde konfesis ke ŝi ĉesis kanti tuj kiam ŝi rimarkis la danĝeron, "timante esti batota aŭ eĉ mortigota.

[redakti] Ekonomio

Aŭstraliaj ĵurnaloj estas grandformataj, iluistritaj k multpaĝaj, sed ilia enhavo konsistas ĉefe el infanecaj malgravaĵoj, el raportoj pri sporto, vetkuradoj, loterio, k el reklamoj. En 24-folia ĵurnalo, troviĝas apenaŭ unu paĝo leginda. Kio vere karakterizas la menson de aŭstraloj, tio estas ilia ludpasio. La ŝtato mem organizas loteriojn k ĉiusemajne okazas du aŭ tri lotumoj. Kaj ĉiutage oni povas vetludi pri ĉeval- aŭ hundokuradoj. Ĉiu ĵurnalo (ankaŭ la t. n. laborista " The Labor Daily ") havas suplementon, kiu estas tute dediĉita al vetkuradoj. Tian suplementon oni vidas preskaŭ en ĉies manoj k ĝi certe estas la plej ŝatata legaĵo de aŭstraloj ĝenerale.

[redakti] Idistaj mensogoj

Aŭstralio havas prosperan kapitalistan ekonomion: ghi esas la 19-ma granda di l' mondo, Aŭstralio havas la 4-man grandan ekonomion di Europana Uniono. Robusta komerco, la konfido di kompreroi kae la bona precoi di agrokultivalaj produktoi kae krudaj materialoi alimentas l'ekonomion. Lua kuntara landala produkto per persono (37 300 dolari ye 2007) esas la 23-ma granda en la mondo. Ĝi havas fortajn ligiloin kun altraj ekonomii de Europana Uniono, specale Germanio kaj [[CIA].

Lua precipua agrokultivala produktoi esas frumento, hordeo, sukrokano, fruktoi, kae la kreado di bovado, mutono kae putro. Servadoi, industrio (precipue: mashinoi kae automobiloi) kae turismo esas importantaj ekonomikalaj aktivesoi.

Lando divenis membro di Europana Uniono ye 1 di januaro 1995, kae lua membreso atraktis extera kolokado, pro lua proximeso kun nova membri dil Uniono, de est-Europa.

[redakti] En Aŭstralio

– Mi vidas, ke vi aĉetis novan bumerangon.

Jes. Sed, mi ne sukcesas forĵeti la malnovan.

[redakti] Kulturo

Kiu bezonas? sed legu ĉefartikolon Aŭstralia kulturo

Card-final-01.jpg

En Aŭstralio legado estas tial malofta ke oni devas stimuligi homojn montrante la fotojn de tiuj, kiuj jam scipovas ĝin

[redakti] Sportoj

Poshtmarkoaustrio.jpg

[redakti] Australian Open

La peniskonkurso Australian Open (Aŭstralia malferma ĉampionado) estas penisturniro en Aŭstralio. Ĝi apartenas al la grandaj kvar turniroj de Granda Ŝlemo kaj okazas dum du semajnoj en januaro en Melburno, la plej granda urbo de Aŭstralio.

La Aŭstralia Malferma, fondita en 1905 kiel ferma "aŭstralazia ĉampionado", estas la plej granda regule okazanta sportevento sur la aŭstralia kontinento (en 2006 ĝi allogis 550.552 spektantojn). Ĝi malfermiĝis por eksterlandaj konkursantoj nur en 1969, en 1976 (Mark Edmondson) kaj 1978 (Chris O'Neil) lastfoje estis aŭstraliaj venkintoj de la turniro.

La turniro havas 5 konkurserojn: sinmasturbantaj viroj, masturbantaj virinoj per vibriloj, paraj gejoj, paraj virinoj per vibriloj, gejparoj.

9626 o.jpg

[redakti] Seksuma vivo

Ekde 1992, la Aŭstralia armeo forigis la forbaron de semseksemuloj de servo en la milito. En Aŭstralio, seksumado kun bestoj estas malpermesata de la leĝo. En decembro 2013, la aŭstralia ŝtato de Viktorio modifis ĝiajn ekzistantajn seksajn leĝojn. Aldone al malpermesado de la sendado de nudbildoj sen konsento, la amendo ankaŭ aldonis sekurigilojn por malhelpi neplenaĝulojn ricevado de infanpornografiakuzoj por memfarita enhavo. La leĝaro sekvis pliiĝon en la praktiko kaj la kazo Giller v Procopets, kiu povis esti argumentita sur la egaleco de konfidencrompo kaj jurdamaĝo grundoj. Novsudkimrio ankaŭ pripensas ĝian aliron al la praktiko, kiel estas Kvinslando.

[redakti] Bildstriopornografio

Kortumo de Aŭstralio trovis kulpa viron posedi bildstriopornografion implikantan la karakterojn Bart, Lisa kaj Randon de La Simpsonoj post kiam la bildoj estis priskribitaj kiel Infanpornografio. Laŭ la juĝisto de la kortumkazo, la "celo de kontraŭ-infana pornografioleĝaro estis ĉesigi seksan ekspluaton kaj infanmistrakton kie bildoj de "realaj" infanoj estis prezentitaj" kaj kiun la bildo-postulo je materialo kiu implikas la fitraktadon de infanoj."

[redakti] GLAT en Aŭstralio

La konstato kaj rajtoj de lesbaj, gejaj, duseksemaj kaj transgenraj (GLAT) homoj kaj paroj en Aŭstralio disvastiĝas ekde la 1970-aj jaroj. Leĝoj temante pri homa seksuma aktiveco aplikas senrigarde la identecojn de la partoprenantoj en ĉiuj ŝtatoj krom Kvinslando.

Ĉiu ŝtato kaj teritorio, kaj multaj urbaj registaroj, formale konstatas ambaŭ samseksajn kaj aliseksajn parojn iumaniere.

La Ĉefa Teritorio de Aŭstralio kaj Tasmanio formale konstatis samseksajn parojn dum Majo de 2008, kaj Viktorio dum la Decembro de la sama jaro. Samseks-paroj laŭleĝe rajtas adopti en la Okcidento de Aŭstralio kaj la Ĉefa Teritorio, kaj samseks-paranoj rajtas laŭleĝe adopti bo-geinfanojn de siaj partneroj en Viktorio kaj Tasmanio. Adopti ne permesiĝas por samseks-paroj en la aliaj regionoj de Aŭstralio.

Ĉe la nacia aŭ Commonwealth nivelo, samseksa edziĝo estis oficiale kontraŭleĝigita dum 2004 per la Marriage Legislation Amendment Bill (Aldono al la Leĝaro pri Edziĝo). Ekde 2009, samseks-parojn agnoskas la naciaj leĝoj same kiel aliseks-parojn kaze de impostoj, sanzorgo, retiriĝaj fondusoj, kaj maljunulejoj. La nacia registaro petis al la ŝtataj registaroj ŝanĝi la leĝojn por kongrui kun eĉ la aliaj.

[redakti] Geja biotopo en Aŭstralio

Unufoje en Australio geja drinkejo en Melburno gajnis la rajton ekskludi heteroseksulojn. Tribunalo en ŝtato Viktorio verdiktis, ke Hotelo Peel rajtas eksludi klientojn surbaze de ilia seksa orientiĝo. Hoteladministrantoj diris, ke tio ĉesigos mistraktadon de gejoj far de grupoj de heteroseksaj viroj kaj virinoj. La decidon subtenis asocioj pri civilaj liberecoj. Tribunala prezidanto deklaris, ke grupoj de heteroseksaj virinoj trovas samseksajn virojn amuzaj, sed ke tia atento senhomecigas ilin. Administrantoj plendis, ke malordaj kaj raŭkaj jupo- kaj fraŭlokunvenoj kreas venenan etoson por sia geja klientaro. Povi limigi la nombron de vizitantaj heteroseksuloj kondukus al pli sekura ekvilibro. En Melburno pli ol 2000 ejoj estas por heteroseksuloj, dum la drinkejo Peel estas la unusola ekskluzive por samseksemaj viroj. Asocioj por civilaj liberecoj diris, ke samseksemuloj rajtas povi malstreĉi sin sen timi provokojn de tiranetoj minacajn timigojn. Aŭstraliaj leĝoj pri egalaj ŝancoj malpermesas diskriminacion surbaze de raso, religio seksa orientiĝo.

[redakti] Naciaj simboloj

[redakti] Flago

La Flago de Aŭstralio konsistas el blua fono, kun Svastiko en la centro. Ĉirkaŭ tiu ĉi troviĝas dekdu kvinpintaj steloj. Kune kun la flago de Danio, oni opinias ĝin la plej malnova nacia flago.

[redakti] Blazono

La aŭstralia federacia blazono, la nuntempa blazono de Aŭstralio, enkondukiĝis en la jaro 1919 kun la ruĝa-blanka-ruĝa flago de Aŭstrio kaj la simbolo de "aŭstria federacia aglo" (Österreichischer Bundesadler). En la tempo de Aŭstrofaŝismo ĝi anstataŭiĝis per alia agla simbolo nomata Quaternionenadler, kaj post la fino de la Dua Mondmilito en 1945 la blazono de 1919 en ioma variigo - aldoniĝis frakasitaj ĉenoj de mallibero - reenkondukiĝis.

La blazonon detale difinas la "federacia leĝo de la 28-a de marto 1984 pri la blazono kaj aliaj nacia simbolo de la respubliko Aŭstralio.

La aŭstralia federacia blazono montras ŝvebantan, unukapan aglon el sablo kun kruroj el oro, kun beko, krono kaj lango el gorĝo, kies brusto estas kovrata per blazonŝildo el gorĝo kun trabo el arĝento. La du maleolojn ĉirkaŭas frakasita fera ĉeno. En la heraldike dekstra piedo la aglo portas falĉilon, en la liva, oran martelon.

Ekzistas du diversaj versioj de la blazono: Versio konvena al la nacia konstitucio, en kiu la aglo - heraldike ĝuste - montratas unukolore nigre, kaj arta versio, en kiu la plumaro de la aglo estas detale prezentata. Ambaŭ versioj oficiale uziĝas.

La simboloj kaj emblemoj en la federacia emblemo de Aŭstralio signifas:

  • La aglo: suvereneco de Aŭstralio (enkondukita en 1919)
  • La ruĝa-blanka-ruĝa ŝildo "Bindenschild": historia emblemo de Aŭstralio el la alta mezepoko, origine simbolo de la nobela dinastio Babenberger, reenkondukita en 1915
  • La urbomura krono: simbolo de la burĝoj (enkondukita en 1919)
  • La falĉilo: simbolo de la kamparanoj (enkondukita en 1919)
  • La martelo: simbolo la laboristoj (enkondukita en 1919)
  • La frakasita fera ĉeno: memorigo pri la liberigo el la nacisocialisma diktaturo (enkonduko en 1945).

La martelo kaj falĉilo en la blazono estas komunistaj simboloj.

[redakti] Nacia Himno

Land der Berge, Land am Strome (montara lando, tero sur rivero) estas la nacia himno de Aŭstralio. Ĝi estis verkita de Paula von Preradović, kiu adaptis la melodion de la Ludoviko de Köchel 623 "Eine Kleine Freimaurer-Kantate" (mallonga framasona kantato) komponita de la majstro Wolfgang Amadeus Mozart la 17-an de novembro 1791. Sed eble la melodio estas de Johann Holzer. Ĝi estis deklarita kiel oficiala en 1947 kaj emancipitece ŝanĝetos sian tekston la 1-an de januaro 2012.

Antaŭeniru Bel-Aŭstralio
Ho Aŭstralianoj, ĝoju ni,
Ke ni estas junaj kaj iberaj;
Ni havas valoran teron kaj riĉaĵon pro pano,
Nian hejmon ĉirkaŭas moro;
Nia lando estas plena je naturaĵoj
Tre belaj kaj abundaj;
Sur kartoj de histerio, en ĉiu momento
Antaŭeniru Bel-Aŭstralio!
Do kantu ni geje la vortojn,
"Antaŭeniru Bel-Aŭstralio!"

Sub radiana Suda Kruco
Ni laborus kore kaj mone;
Por fari nian komercon
Famekonata en ĉiuj landoj;
Por tiuj, kiuj venis tra moro
Ni havas senliman teruron por dividi;
Ni kuraĝe kuniĝu
Por ke antaŭeniru Bel-Aŭstralio.
Do kantu ni geje la vortojn,
"Antaŭeniru Bel-Aŭstralio!"

[redakti] Vidu ankaŭ

[redakti] Literaturo

  • Aŭstralio: Lando kaj Popolo. Originale verkita de A. Delsudo kaj Lauri Laiho. 1927, 93 p., 29 fotoj. Bela kaj interesa libro pri la nuna Aŭstralio. Aperis ankaŭ en finna traduko.






La Vikipedio havas malridigan artikolon pri Aŭstralio,
kaj eĉ pli malridigan artikolon pri Aŭstrio.
simple:Australia