Amo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Fremda mizero ne estas sufero"

~ Zamenhof pri amo
1286092844034.jpg

"A ta omni cedas, qua oron posedas"

~ idisto pri amo

"La amo estas la triumfo de la imago pri la intelekto"

~ Henry Louis Mencken pri amo

"Kial samseksAmaj? Laŭ mi samseksEmaj."

~ Ivano Kossey pri amo

"Amo estas flamo, kiu varmigas, pasio estas incendio, kiu detruas"

~ Neera

"Homo sen amo estas nur kadavro en forpermeso"

~ E. M. Remarque
2134 n.jpg

"Ju pli multe da amo ni havas, des pli facile ni iras en la mondo"

~ Kant

"Ni nur vivas sur la tero, ĉar ekzistas la espero"

~ Hans-Georg Kaiser

"Ĝi ŝajnas malfacila teksto, sed mi pensas, ke mi tamen bone komprenis"

~ leganto pri ĉi tiu artikolo

"Fojfoje oni pensas ke ĵaluzo estas mezurilo de la forto de la amo. Kvankam vere se oni amas homon, oni volas ke tiu homo feliĉu. Se iu estas kun alia amanto, ĝuante kaj amante, plejeble estas ke revenos al sia amanto pli feliĉe, do kial do timi?"

~ Vikipedio pri psikologio de amo
Amo estas kutima prononco de literkombino AM kaj la pseŭdonimo de la germana esperantisto Albin Möbusz. Laŭ Ambrose Bierce, estas provizora psika malsano, kuracebla per geedziĝo aŭ per forpreno de la paciento de la influoj sub kiuj li akiris la perturbon. Praktikacele, "amo", kiel mono, estas preteksto por fikado de ŝatata de virinoj. Jes la amo estas stranga sento.
Edzperanto.gif

[redakti] Kemio

826.jpg

AmO estas kemia kombinaĵo de americio kaj oksigeno.

[redakti] Dieco

“Dio estas Amo” kaj volas ke la kredantoj vivu kaj vivigu la mondon nur per la Dia Amo disdonata al ĉiuj baptitoj kaj konfirmaciitoj. La kruda materialo bezonata estas am-agadoj plenumitaj en la Nomo de Jesuo. Unuvorte: Bonfarado. Ĝi tre multe diferencas de la nuraj sociaj kaj homsociaj agadoj, la tiel nomata “Solidareco”. Kutime la solidareco engaĝigas aŭ rilatas prefere bonaĵojn; la Bonfarado engaĝigas precipe la personojn.

[redakti] Vivi en la amo kaj vero

En la mondo globaligita, la grandaj religioj povas konsistigi gravan faktoron al unueco kaj al paco por la homa familio.

[redakti] Edza amo

- Ĉu vere vi amas min, karulo?

- Treege, mia karulino: mi daŭre pensas al vi, pro tio mi eĉ forgesas manĝi matene, tagmeze kaj vespere.

- Kaj nokte?

- Nokte mi ne sukcesas dormi... pro malsato.

[redakti] Vera amo

La libera amo difinas seksumadon kiel naturan korpobezonon, kiu estu elvivata libere de sociaj premo kaj trudoj.
126918153674.jpg

Tio implicas, ke seksaj rilatoj estu difinitaj ekskluzive de la partoprenantoj en ili kaj ke tiuj rilatoj ne estu submetitaj al kromaj preskriboj, ekzemple pri la daŭro, la nombro da partoprenantoj kaj la forto.

[redakti] Korteza amo

La korteza amo estas tipo de amo prikantata de la mezepokaj trobadoroj en lirikaĵoj nomataj mezepokaj amkantoj, kiu ĉefe celis noblan kaj subtilan manieron rilatiĝi al la amoro. Ĝi simbolas la strebon al perfekta amoro dediĉita al damo ĝenerale edziniĝinta kaj nobela, do facile atingebla. Ĝi estas perfektigo kaj plifortigo de la animo kaj de la koro.

Oni foje uzas la vorton Fin'amor (elp. [finamur]), kiu en la okcitana lingvo baziĝis sur tri fundamentaj nocioj: "mezura", "joven", "jòi".

  • La Mezura [mezüro] (= mezuro) kontrolas la rilatojn inter la homoj kaj la sentoj, kaj ordigas la mondon kaj socion.
  • La Joven [ĝuben] (= juneco) estas aro da valoroj partigita de la sama socia grupo, precipe la junaj fraŭloj kiuj serĉas amon.
  • La Jòi [ĝoj] (~= ĝojo) povas esti la ekstazo de la amoremulo, kaj la (eĉ fizika) ĝuo post atingo de tiu ĉi amoro. Ni ne forgesu la erotikan aspekton de la trobadora literaturo !

La korteza amo karakterizas per forto de la deziro, nova maniero ami: "mi amas, do mi kantas"!

[redakti] PIVa amo

Laŭ PIV 1 Oni amas ĉion, kio plaĉas al la spirito, koro aŭ sensoj; oni ŝatas tion, kies valoron oni opinias granda; ekz: kiel kuracisto mi ŝatas la gadoleon, sed persone ĝin mi tute ne amas. Rim. 2 Pro nacilingvaj kutimoj, multaj uzas ŝati anst. ami, kiam la objekto ne estas personnomo, ekz.: ŝati kafon, sukeron, danci. Tia uzo, kvankam ofta, estas kontraŭa al la Zamenhofa difino kaj uzado, kaj krome ne kongruas kun la senco de malŝati.

JpQ.jpg


[redakti] Por nin instigi reciproke al la amo kaj al la bonaj faroj: marŝi kune en la karitato

Ekzistas universala alvoko al la sankteco. La tempo donita al ni en nia vivo estas valora por malkovri kaj plenumi la bonfaradojn en la amo de Dio. Bedaŭrinde ĉiam ĉeestas la tento al la senentuziasmo, al rezigno «ekspluati la talentojn», kiuj al ni estis donataj por nia kaj aliula bono. Vidalvide al mondo, kiu postulas de la kristanoj renovigitan ateston de amo kaj fideleco al la Sinjoro, ĉiuj sentu la urĝon klopodi por konkuri en la karitato, en la servo kaj en la bonaj agoj.

[redakti] Viktimoj de amo

Komisiono inspektinta psikiatrejon interesiĝis pri ĉio:
- Kiu estas tiu mizerulo en la 10-a ĉambro?
- Li estas viktimo de amo. Li treege amis knabinon, kiu lin forpuŝis.
- Kaj kiu ĉi tie en la apuda ĉambro?
- Ĉi tie estas viro, kiu edzinigis tiun knabinon.

[redakti] La ĝusta kuracilo

4-2.gif

— Ĉu ekzistas kuracilo kontraŭ la amo vekiĝinta je la unua rigardo?
— Jes, ... la dua rigardo.

[redakti] Bone

Oni malofte povas fari sin amata, sed chiam povas fari sin estimata.

[redakti] Unua amo

Pri la una amo oni havas malbonajn rememorojn, precipe tiam, kiam oni eĉ kun ĝi edziĝis.

[redakti] Kaj la plej nobla estas amo

Kaj la plej nobla estas amo estas verko de Annemaria Marwaha pri barata religia gvidanto Sai Baba. Ĝin tradukis al Esperanto K. V. Nath, el Whitefield, Barato. Ĝin reviziis Albert Goodheir el Skotlando, akademiano, kaj proponis la eldonon, fare de Eldona Spirita Societo Francisko Valdomiro Lorenz, Olaf Langsepp el Estonio. La aŭtorino, germanino, vivadis en Usono, kie ŝi ekkonis hindon kun kiu ŝi edziniĝis kaj en la sekvinta tago, ambaŭ vojaĝis al Barato. Unu amikino invitadis ŝin ekkoni la avataron Sai Baba, sed ŝi refuzis ĉiam, ĉar ŝi estis kristanino. Fine, ŝi decidis akceptis la inviton kaj ekkonis la avataron Sai Baba. La tuta libro registras la interrilatoj de la aŭtorino kaj ŝia edzo, kelkaj preskaŭ nekredeblaj. Sai Baba diras, ke li estas sendita al Tero por unuigi la kvin gravajn religiojn.

Rusia amo.jpg

Rusa amo

[redakti] Niatempa amo

Mi vin amas . . .
— Sed mi estas malriĉa.
— Pardonu, vi ne lasis min elparoli ĝis la fino . . . mi amas vin ne tiel, por edziĝi je vi . .
— Ha, ha, ha! mi volis nur elprovi vin, mi havas grandegan kapitalon!
— Pardonu, vi tamen ne lasis min fini; mi amas vin ne tiel, por edziĝi je vi pro via mono.

[redakti] Saĝeco

8120 n.jpg

Riĉa maljunulo demandas sian konatulon
- Mi volas edziniĝi. Ŝi estas juna kaj bela. Kiel vi opinias, se mi anstataŭ miaj 65 jaroj, diros ke mi havas 50 jarojn, ĉu miaj ŝancoj plimultiĝos?
- Ne-ne, viaj ŝancoj iĝos pli multaj, se vi diros ke vi havas 87 jarojn.

[redakti] Simbolo

Esperanto-Fiesta-17.jpg

- Kiu korpoparto simbolas amon? - demandas profesoro.
- Ĉu vira aŭ virina? - studantino volas precizigi.
- Ho, moroj - suspiras la profesoro - En mia tempo tio estis simple koro.

[redakti] Familio

Kruko: Saluton, Baniko! Nu, jen, vi estas strangmiena!

Baniko: Mi denove havas problemojn pri virinoj.

Kruko: Kio ankoraŭ okazis al vi?

Baniko: Mi renkontis grandiozan virinon.

Kruko: Egbone! Ĉu ŝi amas vin?

Baniko: Jes, ŝi tre amas min.

Kruko: Do?

Baniko: Sed ŝia patro tute ne ŝatas min. Do, mi renkontis alian virinon, kiu samkvante plaĉas al mi.

Kruko: Kaj do?

Baniko: Ŝia patro ŝatas min sufiĉe, ... sed ne ŝi! Kaj poste mi renkontis aliulinon, kiu tre amas min.

Kruko: Kaj ŝia patro?

Baniko: Ankau li tre ŝatas min.

Kruko: Do, ĉio en ordo....

Baniko: Ne! Al ŝia edzo mi tute ne plaĉas!

[redakti] Mistera vojo al amo

5130681.12d46204.560.jpg

Onidire sur la plej alta montopinto de Tibeto vivas la plej saĝa homo de la mondo. Foje venis al li junulo por ekscii, kiu vojo kondukas al la koro de virino ekamita.

-- Diru al mi, majstro de l' majstroj, kiu estas la plej mallonga kaj plej certa vojo al la koro de virino?

La majstro respondis:

-- Ne ekzistas certa kaj rekta vojo al la virina koro, fileto; nur apudravinaj padoj -- sen mapo kaj kompaso vi devas marŝi sur vojoj plenaj de rokoj, dornozaj arbustoj kaj krotaloj.
-- Sed majstro, kion fari por konkeri la koron de la amatino?
-- Kara mia disĉiplo! Notu bone, ĉizu en la cerbon kaj koron miajn

instruojn kaj admonojn!

  1. Purigu la dentojn!
  2. Ne skrapu la skroton antaŭ ŝi!
  3. Portu al ŝi florojn kaj multe-multe da donacoj!
  4. Antau ol urini levu la sidplaton de la necesujo, kaj poste ne forgesu ĝin refaldi.
    Kupido.jpg
  5. Lavu al vi la manojn antaŭ ol elveni el la necesejo!
  6. Ne manghu ŝmacante!
  7. Ne ruktu laŭte, prefere neniam ruktu!
  8. Ne furzu!
  9. Ne parolu malbele pri ŝia patrino, amu ssin same, kiel vian propran patrinon!
  10. Ne blasfemu!
  11. Ĉiam ridu pri ŝiaj malbonaj ŝercoj!
  12. Ne ĵaluzu pri ŝi, se tamen jes, nur iomete!
  13. Lasu, ke ŝi ĵaluzu pri vi! Ŝi rajtas.
  14. Ne kreskigu barelventron! Eĉ, neniam dikiĝu! Sed ŝi rajtas! (Tamen neniam diru al ŝi!)
  15. Ne restadu longe en la banĉambro!
  16. Ne lasu la viŝtukon falinte sur la planko!
  17. Neniam diru al ŝi, ke ŝi ne povas stiri!
  18. Ne malfrue venu hejmen! Ekirinte el la laborejo tuj iru hejmen!
  19. Ne amuziĝu kun la amikoj! Prefere ne havu amikojn!
  20. Ne revu pri amikinoj!
  21. Ne algapu, eĉ ne menciu la la mamojn kaj pugon de ŝiaj amikinoj!
  22. Ne estu avara! Uzu po du banko- kaj kreditkartojn!
  23. Ne alrigardu aliajn virinojn! Eĉ komprenu nun por ĉiam, ke aliaj virinoj eĉ ne ekzistas!
  24. Ne parolu pri via eksamikino! Vi neniam havis iun antaŭ ŝi!
  25. Minimume po 24 fojojn tage diru al ŝi: "Mi amas vin!"
  26. Spertiĝu kiel kuiristo!
  27. Lavu la vazojn, kaj la kuirejon tenu pura!
  28. Rearanĝu la liton (ĉiam)!
  29. Alvoku ŝin telefone, kie ajn vi estas, kaj kiel ajn vi estas okupata!
  30. Lasu ŝin aĉeti vestojn kaj ŝuojn laŭvole, ĉiam! Eĉ, helpu al ŝi en la aĉetado kaj selektado daŭranta plurajn horojn! (Kaj bonvolu rideti dume!)
  31. Lasu ŝin telefoni dum horoj, kaj pagu ŝiajn fakturojn!
  32. Ne ronku!
    243.jpg
  33. Venu al vi en la kapon, ke vi ne malŝatas futbalmatĉojn kaj aŭtokonkurojn Formulo-1!
  34. Razu vin ĉiutage por ne ĝeni ŝian haŭton!
  35. Ne pensu nur pri la seksumado, sed ne troigu la malon, proponu ĝin al ŝi, eĉ se vi estas laca!
  36. Obeu ŝin, se ŝin doloras la kapo, sed se ŝi petas ion de vi, tuj plenumu ŝian deziron! Ho! Kaj ne ekdurmu tuj post la fino, rigardu al ŝiaj okuloj kaj karesu ŝin ĝis ŝi silente endormiĝos!
  37. Diru al ŝi ĉiumomente, ke ŝi estas la plej bela virino, kiun vi iam ajn vidis...

La elĉerpita disĉiplo turnis sin por iri malsupren de sur la montosupro. La majstro postkriis lin:

-- Atendu filo, revenu!

Sed li respondis:

-- Neee, majstro... Sufiĉas!

[redakti] Kion oni amas plej multe?

Havante unu jaron — sian nutristinon; kvin jarojn — la patrineton; dek jarojn — la lernan libertempon; dekses jarojn — la liberecon; dudek jarojn — sian amatinon; tridek jarojn — sian edzinon; kvardek jarojn — siajn infanojn; sesdek jarojn — sian oportunecon; en ĉiuj tempoj — sin mem.

3250.jpg

[redakti] Ideala paro

Por vi viroj la ideala virino ŝajne estas kolombo kun ĉiuj ecoj de laboranta abelo! Kaj por virinoj, la ideala viro estas leono kun ĉiuj ecoj de ŝafo!

[redakti] Opinio

Multaj filozofoj pensis pri la amo. Jen kiu ili diris:

  • Sokrato: "ὁ ἔρως ἐστι τὸ τιθέναι πέος ἐν τῷ πρóκτῳ""
  • Cezaro: "Amor est omnis divisus in partes tres: mentiri feminam, futuere feminam, et fugere feniman".
  • Kikero: "Amare est velle culos tangere"
  • Dekarto: "Amor? mmm... Coitus ergo sum"

[redakti] Literaturo

1236.jpg
  • Amo estas pli forta ol morto. Tragedio en kvin aktoj de Janis Rainis, el la latva trad. Ints Ĉaĉe, 1933: ^VI kaj 111 p. "Lit. prilaboro kaj dokumente pruvita okazintaĵo el la 17-a jarcento. . . senfina kaj ideala amo de Maija." (G. Eckelmann, HDE, 1933, n-ro 39.)
  • Amo kaj Poezio. Originalaj poemoj de Jan van Schoor 1928, 95 p. "Iom malnovmodaj, sed tamen freŝaj, facilaj, amindaj sonoj de sentanta homa koro, kiuj ofte montriĝas en lerte kunmetitaj rimoj kaj naive karesas la orelojn. S. apartenas al la malmultaj, kiuj ne nur provas, sed ankaŭ povas pensi kaj poemi en E." (Hungara Heroldo, okt. 1928.)
  • La Alta Kanto de la Amo. Origi­nale de T. Jung. l927, 38 p- „Rimverkita legendo, bela, interesa, emo­ciplena. La formo estas preskaŭ per­fekta: ritmo kaj rimoj agrablaj al la orelo. Ĉarma poemo, kiun la Akade­mio senhezite rekompencis.“ (Ak. Ra­porto, 1929)
  • La Amo en la jaro Dekmil. Fanta­zia romano de José de Elola, el hispana trad. Berenguer,1933, 353 p. Du gefianĉoj, kiujn en 2000 trafas mortosimila dormado, estas vekitaj en la jaro 10.000 kiam ĉiuj naciaj lingvoj jam mortis, kaj ĉiuj homoj parolas nur E. „La tradukinto plej lerte kaj fidele faris la tradukon.“ (Inglada, H DE,1933 n-ro 21.)
Content Navigation