Angla lingvaĉo

El Neciklopedio

"Al vi oni predikas kaj nin oni pikas"

~ Zamenhof

"Anglalingvano ja estas *persono*"

~ Usonano pri si mem

La angla lingvaĉo estas lingveto parolata de angloj, idistoj kaj esperantistoj. Ĝin parolas ses homoj, du angloj, du idistoj kaj du esperantistoj. Historie, Angla lingvo estas eksa piĝino por komunikado inter kotelaborantaj negroj, kiujn sklavigis la usonanoj.

Enhavo 1 Lingveto aŭ lingvaĉo? 2 Publikigaĵoj 3 Gramatiko 4 Ortografio kaj prononco 4.1 Mallongigoj 4.2 Pronoco 5 Vortaro 6 Malavantaĝoj 6.1 Por aktoroj 6.2 Por lernantoj 6.3 Por denaskuloj 7 Bazaj frazoj 8 Citaĵoj pri la lingvo 9 Klasikaj diraĵoj el la angla 10 Lernu

[redakti] Lingveto aŭ lingvaĉo?

Kvankam la angla estas tute bona lingveto, en Esperanto ekzistis la kutimo nomi ĝin lingvaĉo. Antaŭ la morto de Esperanto, la esperantisto Kriĉjo provis forigi tiun kutimon, sed neniam sukcesis. Seniluziiĝinte, li instigis Kabe-on skribi la Lastan libron.

[redakti] Publikigaĵoj

Oni ja publikigis aĵojn en la angla, ekz. la Ĵurnalo de Fiŝa Kolbaso (kiu nun ne plu aperas).

[redakti] Gramatiko

Lerni la anglan facilas. Eĉ etaj infanoj povas lerni!

La lingvo estas facila, ĉar

• Ĝi ne havas ian ajn gramatikon, kaj
• Ĝi havas nek artefaritajn regulojn pri vortordo, nek la tielnomatan liberan vortordon, kiu fakte estas nur ilo de totalismaj diktatorecoj. (Vidu ĉefan artikolojn pri rusa inversigo.)

Anstataŭe, ni parolantoj diras la vortojn en la ĝuste sama ordo, kiel ni pensas ilin. Kio povus esti pli simpla? La angla estas verŝajne la unusola lingvo, kie oni povas fari tion.

[redakti] Ortografio kaj prononco

La angla ankaŭ havas la grandan avantaĝon, ke ĝia ortografio ne estas fonetika. La lernanto havas multajn horojn da amuzo, lernante kiel skribi vorton post vorto. La angla ortografio estas ankaŭ tre bona por la ekonomio, ĉar ĝi ege faciligas la vendadon de vortaroj, kaj alportas pli da labor-ŝancoj por instruistoj.

[redakti] Mallongigoj

Mallongigoj kaj ties variantoj estas oftaj en la angla. Ekzemple, "rolf" estas varianto de "rofl", konata mallongigo de angla "rolling on [the] floor" ("ruliĝanta sur [la] planko" -- pro ridegiga travivaĵo). La avantaĝo de "rolf" estas evidenta: Ĝi estas pli facile prononcebla ... kaj deklarinte ĝin "varianto" oni ne plu bezonas honti pro mistajpemo.

[redakti] Pronoco

Por korekte pronoci vorton en la angla, oni memoru ke oni nepre ne prononcu la vortojn kiel oni skribis ilin. Jen kelkaj reguloj:

a) Neniam prononcu la vokalojn simple, oni devas ŝanĝi ilin al proksima vokalo kaj apudigi semivokalon j aŭ ŭ: a = ej; e= ij; i= oj; o= uŭ; u= yu; y= aj (ofte, sed ne ĉiam!). Sekve "I am esperantist" (mi estas esperantisto), oni prononcus [Oj ejm ijspijrejntojst] se konsonantoj funkciis bone, sed ili ankaŭ ne funkcias. Memoru: se konsonanto havos ĉapelitan version en Esperanto, oni devas prononci ĝin kiel ĉapelita letero (ekscepte H): c = ĉ; g = ĝ; j = ĵ; s = ŝ. Do "I am esperantist", oni prononcus [Oj ejm ijŝpijrejntojŝt], se ĉiuj literoj estis proncebla, vere, oni devas prononci nur duono de la literojn. Finfine, la korekta prononco de "I am esperantist" estas [Oj'm ŝprejntojŝ];

b) Forgesu la regulon (a) kaj prononcu la literoj kiel en Esperanto: "I am esperantist" oni prononcu [I am esperantis], sed ne esperu ke iu komprenos vin.

[redakti] Vortaro

Agla Angla lingvo havas vastegan vortprovizon, sed vortaroj ne estas bezonaj. Se oni ne memoras ion vorton en la angla, simple oni metas sufikson "-tion" [ĵan] en la fino de konata vorto nacilingve (aŭ eĉ esperante). Ekzemple, se iu ne memoras, ke "hundo" oni tradukas per "dog" en la angla, oni simple diras "hundation". Sekve, se iu volas diri: "la hundo mordis la knabon" kaj ne memoras la anglajn vortojn simple diru: "la hundation mordationed la knabation" (prononcu: "la hjundaĵan moŭrdajĵaned la knajbĵan").

Problemo estas ke angloparolantoj tute ne komprenas vortojn kun pli ol du silaboj. Sekve, en vortoj kiel "because" ili diras simple "caus", sekve, la frazo "la hundation mordationed la knabation" ŝajnas al ili tro formala, kaj ili pensas ke vi estas intelektulo.

[redakti] Malavantaĝoj

Estas multaj malavantaĝoj je angla lingvo.

[redakti] Por aktoroj

Amatora fremda aktoro plaĉis al usona reĝisoro. Li volis dungi la aktoron al sia filmo kaj petis, ke li lernu iom da angla lingvo por la filmo. La aktoro ne konsentis. Demandata kial li ne akceptas tiun proponon respondis:” Mi estos lerninta, la reĝisoro ŝanĝos planon, ne dungos min kaj mi restos kun tiu ĉi lingvo kiel stultulo..."

[redakti] Por lernantoj

Instruisto riproĉas malsukcesan lernanton:
- Bonvolu diri al mi, kial vi ne deziras lerni anglan lingvon? Ja duono da mondo posedas ĝin.
- Ĉu tio ne sufiĉas?

[redakti] Por denaskuloj

Unu malavantaĝon tamen havas la facileco de la angla –– por denaskaj parolantoj, lerni iun ajn alian lingvon tre malfacilas.

[redakti] Bazaj frazoj

Se vi volas paroli angle vi devas koni bazajn frazojn

• My hovercraft is full of eels.

Mia aeroglita boato estas angilplena.

• That's not a hovercraft, it's a small ufo.

Tiu ne estas aeroglita boato, estas malgranda nifo.

• The eels are hiding from the mermaids.

La angiloj kaŝadas sin de la sirenoj.

• How do you fart today?

Kiel vi fartas hodiaŭ?

• I'm farting very well. Thanks!

Mi fartas tre bone. Dankon!

• I'd like to buy some peaches.

Mi volus aĉeti kelkajn piĉojn.

• How much wood would a woodchuck chuck if a woodchuck could chuck wood?

(Neniu konas tradukon sed anglaparolantoj ekridiĝas se iu dirus tion)

At Neciklopedio, we have been learning the English for years, and have found the above statements very utility.

Ĉe Neciklopedio, ni estas estintaj lernantaj la anglan dum kvar jaroj, kaj trovis la suprajn frazojn tre utilaj.

[redakti] Citaĵoj pri la lingvo

"Mi ĉiam memoros la voĉojn de infanoj fremdaj, kantantaj en la angla; la sonon de helikopteraj rotoroj batantaj; kaj la odoron de napalmo en la mateno." -- Kolonelo Kurtz

"La angla hodiaŭ estas kiel latino estis antaŭ longe. Krom ke latino estis la lingvo de sklaveco, kaj la angla estas la lingvo de libero." -- Donaldo Anaso

[redakti] Klasikaj diraĵoj el la angla

Every good boy deserves fruit.

Esperante: Por ĉiu infano, po unu banano.
Solresole: Sol ti re fa la.

Hail to the Chief!

Esperante: Saluton al la Ĉefo!
Germane: Sieg heil, mein Fuehrer!

[redakti] Lernu

Estas plurlingva paĝaro, kiu celas helpi al retemuloj informiĝi kaj lerni la anglan, senpage kaj en facila maniero (http://eo.lernu.net/)