Angla lingvaĉo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Kiu havas malican celon, ofte perdas sian propran felon"

~ Zamenhof pri globiŝo

"Ni havas la anglan, kvankam ĝi respegulas neneŭtralecon kaj neegalecon"

~ Ralph Dumain

"Al vi oni predikas kaj nin oni pikas"

~ Zamenhof pri supra diraĵo
2179939054 9f130a23e4.jpg

"La angla estas speco de Esperanto"

~ Trends 31/10/2002
Whity-Black-esperanto-mini.jpg

"La angla estas la Esperanto, kiu sukcesis"

~ Rita Lee, brazila kantistino pri supra diraĵo

"Esperanto eble en simila pozicio kiel la usona rokmuziko, se Esperanto ne estus Esperanto, sed la angla"

~ Anti Künstlich pri la supraj diraĵoj

"Ängləlingväno jä estəs *pərsono*"

~ Usonano pri si mem
80137 n.jpg

"La angla estas malrapide lernebla kaj tre rapide forgesebla"

~ Esperantisto pri la angla

"Mi ankaŭ havas ian supraĵan malŝaton al la angla"

~ Arno Lagrange pri la angla

""Esperantistoj ne malamas la anglan lingvon""

~ UEA pri la angla

"Angla lingvo estas latino de nuntempo"

~ Nikolai Grishin pri anglaĉa lingvaĉo

"Angla esas un de la maxim stranja e partikulara lingui en Europa"

~ idisto pri la angla

"Et un adjectivo utile que manca in anglese, statounitese: American, referente se solmente al Statos Unite."

~ Interlingvaisto pri la angla

"Foru onia ig’ je l’ angl’!"

~ Ist’ de l’ Esperant’ prianta je l’ angl’

"P.S. Ne menciu en via komento la verdan lingvon, por ke mi ne diru, kien oni enŝovu ĝin"

~ Milokula Kato

"Viro povas ekdrinki ĉar li konsideras sin fiaskinta, kaj poste malsukcesi des pli komplete pro la drinkado. Ĝuste la sama afero okazas al la angla lingvo."

~ George Orwell pri la angla

"Ha, la anglan? Kiu bezonas la anglan? Mi neniam iros Anglion!"

~ Homer Simpson pri la angla
This page shows translations and information about the sentence: Tio estis amuzaĵo

La tielnomata angla lingvaĉo (Ingliŝ) jam estas agnoskita de la Bervala Akademio de Lingvistiko kiel vivanta lingveto. Ĝia nomo estas vaste konata, kvankam nemulte bone parolas -- laŭ ĵusa takso ses homoj entute: du angloj, du idistoj, du esperantistoj, kaj neniuj usonanoj. Aliflanke, preskaŭ ĉiu komprenas la lingvon, SE ONI PAROLAS SUFIĈE LAŬTE. Ĝi estas la lingvo de Ŝekspiro, Joyce kaj Hollywood. Ĝi kreskis de lingvo de 5 milionoj en unu nebulema insulo al lingvo tutmonda.

Oni scias ke la angla estas simple malbona nederlanda kun terure misprononcataj francaj kaj latinaj vortoj. Alie, ĝi estas simple stranga ĉina dialekto, kie ĉio prononciĝas je la unua tono.

Skriba angla estas speco de la malnovfranca, inventita de persono, kiu scipovis paroli nur sakse kaj skribi nur latine.

09.jpg
8438 n.jpg

[redakti] Historioŭ

Historie, la angla estas eksa piĝino por komunikado inter kotelaborantaj negroj, kiujn sklavigis la blankaj kapitalistoj. Ĝi plejparte baziĝas sur la franca lingvo kaj kelkaj lingvistoj citas ĝin kiel plej norda dialekto de la franca lingvo, kies parolantoj tamen havas elparolan buŝmalsanon kiu ne permesas al ili klare prononci vortojn.

Post la dua mondmilito la angla en okcidenta Eŭropo estis senkonkurenca, sed nun en la kunkreskanta Eŭropo kaj la plifortiĝo de Rusio la internacia komunikado ege kreskis, sed por tio oni ne plu uzas ĉefe la anglan, sed tutan faskon da eŭropaj lingvoj.

Ĝiaj subtenantoj hodiaŭ faras la fantazian kaj nekredeblan aserton, ke en kelkaj mondpartoj, ekzemple Britujo kaj Nordameriko, ekzistas personoj, kiuj eĉ lernis kaj de tempo al tempo provas interkompreniĝi per tiu stranga kodo. Post tralego de kelkaj tekstoj kaj preskaŭ duonhoro da studo de la verko English for Beginners, Neciklopedio povas senhezite diri, ke neniu lingvisto povas eĉ dum momento akcepti la asertojn de la tiel nomataj "Englishmen" (elparolu Amerikanz).

5480.gif

[redakti] Dekadencoŭ

Kiu studas la anglan en historia kunteksto ne povas ne konstati, ke la lingvo daŭre evoluis kaj ŝanĝiĝis tra la jarcentoj, kiel ĉiuj fenomenoj. Sed hodiaŭaj homoj scias, ke evoluo ne ĉiam signifas pliboniĝon, sed ĝenerale similas la vivon de unuopa homo de naskiĝo ĝis kadukiĝo.Dum la nuna jarcento senteble komenciĝis kriza dekadenco de la angla lingvo.

La preciza kaj senmanka uzado de lingvo estas socie tre grava, kaj malpreciza lingvaĵo facile trompas la homojn - rigardu ekzemple televidajn reklamojn kaj analizu la precizan signifon de uzitaj frazoj: oni klopodas sugestii, se eble sen (rimarkotaj) mensogoj. Aŭskultu la ofte svagajn prononcojn de la politikistoj, kiuj celas krei impresojn kiel eble plej malkonkrete. Tiu lasta ja ne estas fenomeno nova, sed hodiaŭ oni malpli kritike akceptas misdirektitajn semantikaĵojn ol en epokoj pli lingve konsciaj.

Diversaj faktoroj kontribuas al dekadenco de lingvo. Ekzemple semantika malpreciziĝo. Se oni komparas anglan tekston el la 13-a jarcento kun la hodiaŭa lingvo, oni facile konstatas, ke multaj vortoj ŝanĝis sian signifon; ekzemple silly signifis feliĉa, bonŝanca, nun signifas stulta. Tio hodiaŭ ne kaŭzas al ni ĝenojn. Sed dum transira periodo tio ja ĝenas kaj la lingvon malprecizigas. Kaj la 20-a jarcento estas periodo forte transira. El miloj da ekzemploj oni citas unu tipan: oni komencis konfuzi la vortojn uninterested (sen interesiĝo) kaj disinterested (neŭtrala, senpartia). Tial kiam homo diras I'm disinterested in that, oni jam ne scias tuj, ĉu mankas al li intereso aŭ konvinkiĝo.

Alia faktoro estas laŭmodaj kliŝoj, ofte komence metaforaj. Tiaj kliŝoj ĉiam ekzistis, kompreneble, sed pro la modernaj komunikrimedoj ili funde penetras senprokraste en la larĝan socion, kaj ĉiuj papagas ilin en ĉiaj kuntekstoj, tiel ke ili baldaŭ povas signifi ĉion aŭ nenion. Oni emas diri ilin kvazaŭ ili solvus aŭ resumus problemojn aŭ vidpunktojn, sen la neceso tiujn vere esplori. Similan rolon ludas la eŭfemismoj, kvazaŭ ŝanĝo de termino forigas la fenomenon mem (homoj ne plu estas blind, ili estas visually handicapped); tiel oni traktas problemojn rasajn, seksajn, sociajn, klasajn - la fenomenoj tamen ne malaperas, nur kaŝiĝas.

Kial do disvastiĝis la lingva dekadenco? Plej kulpas la doktrino de homa egaleco, kiu kondukis al diigo de la mezkvalito aŭ eĉ submezkvalito kaj al anatemo de pli altaj kriterioj (jes!) per ankoraŭ unu kliŝo: elitismo. Kio ne estas komuna, tio estas malakceptinda. Unuavide nenio estas pli komuna ol komuna lingvo; sed lingvo vere komuna fakte estas baza, simpla kaj malpreciza. Oni en nia jarcento emas moki tiujn, kiuj celas esprimi sin pli klere („Ĉu vi englutis vort-libron?”).

Kulpas ankaŭ la fakto, ke la plej fortaj lingvaj modeloj kaj influoj en nia epoko estas tre ofte televidaj prezentistoj, kiuj estas, aŭ ŝajnas esti, analfabetoj kaj malkleruloj. Populareco antaŭ ĉio! Oni malalte taksas la sagacon de la granda homamaso, kaj tre multaj homoj akceptas tion kiel norman.

Kaj la komerca lingvaĵo! Hodiaŭ la belajn klarajn vortojn de la 23-a Psalmo: „La Eternulo estas mia paŝtisto; mi mankon ne havos ... Kaj mi restos en la domo de la Eternulo eterne”, oni prefere tradukas:

The Lord and I are in a shepherd-sheep situation, and I am in a position of negative need ... And I will possess tenant rights in the housing unit of the Lord on a permanently open-ended time basis.

[redakti] Fina Venkoŭ

Achaludo.png

La angla lingvo ankoraŭ ne atingis la finan venkon. Se tio okazos, efektivaj esperantistoj ĝoje akceptos la anglan lingvon kiel plenuminton de la revo de Zamenhof.

La Angla estas en la etapo ĵusantaŭfinvenka. Sekvos unue la ŝtupo, ke en ĉiu lando vere senescepte oni instruas la Anglan. Due la ŝtupo, ke vere ĉiu almenaŭ pasive - laŭtalente - komprenas la Anglan. Trie la ŝtupo, ke ĝi delokas la lokajn lingvojn en komerco kaj oficialaĵoj - ekz kiel la Franca en Alsacio. Kvare la ŝtupo, ke ĉiu uzas la Anglan ankaŭ hejme. Kvine kaj fine la ŝtupo, ke registraĵoj de la "indiĝenaj" lingvoj ekzistas nur en la arĥivoj de la universitatoj.

Ĝis tiam la esperantistoj progresigas la aferon per sia alternativaĉo.

[redakti] Parolantoj

4495 n.jpg

Denaskaj anglaparolantoj estas nun proksimume 5% de la monda loĝantaro. Komparu kun la stato post la 2-a mondmilito : 15% (tiam la "ĉinan" denaske parolis 25%). La angla estas nun nur la 4-a denaska lingvo. La "ĉina" estas la unua, la hinda la dua, kaj la hispana la tria. Malagrabla konstato por anglalingvanoj, ĉu ne ?

Ne pli ol aliaj 5% kontentige parolas la anglan.

Certe la plio de la monda loĝantaro kapablas diri almenaŭ "Yankee, go home", ĝenerale prononcata "Jankigoŭĥoŭm" -- eĉ tiuj, kiuj scipovas diri nek "yes" nek "no".

[redakti] Kiej oni parolaĉas ĝin?

Anglalingvio estas la lando kies oficiala kaj gepatra lingvo estas la angla. Ke ĉiuj en la mondo parolas la anglan kompreneble ne estas vere, sed tamen ankaŭ ne tre granda troigo.

Kiam oni veturas ĉirkaŭ la mondo, en Aŭstralio, Anglio kaj en malproksima kaj mistera Kanado, oni trovas suficse multajn personojn kiu povas paroli la anglan pli-malpli kompreneble. Ankaŭ en grandaj urboj kiel Nova Jorko, oni povas aŭdi ĉarman specon de anglabazita ĵargono.

[redakti] Parolantoj en EU

La angla estas la plej populara kaj plej parolata lingvo de EU. Unuafoje pli ol duono el la loĝantoj de EU asertas, ke ili scias la anglan. Tion montras freŝa esploro farita de la Eŭropa Komisiono. En suda Eŭropo malmultaj lernas du fremdajn lingvojn, sed multaj subtenas la ideon ke oni ja lernu du lingvojn. En norda Eŭropo oni male ofte opinias, ke unu fremda lingvo ja sufiĉu, sed tamen lernas du. EU oficiale rekomendas, ke ĉiuj lernu du lingvojn, sed ne diras kiujn. Tamen 77 procentoj el la loĝantoj de EU opinias, ke unuavice oni lernu la anglan. El la restantaj 23 procentoj pli ol la duono estas anglalingvanoj, kiuj ne bezonas studi la anglan kiel fremdan lingvon.

[redakti] Ĝeneralej Trajtoj

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Trajtoj de la angla lingvo.
Postcar2.jpg

[redakti] Dialektoj

En usono, oni per la vorto "English" preskaŭ ĉiam celas la usonanglan lingvon. Kaj se vere temas pri la lingvo de la angloj, oni nepre rajtas demandi "Kiu lingvo? La lingvo de la londona urbcentro, de Sussex, de Yorkshire, de Birmingham, de Liverpool?" La fonologia variado de la brita lingvo estas eĉ pli diversa, ol tiu de norda ameriko, eĉ sen aldono de skotlando, kimrujo, k Irlando....

Fakte oni ofte bezonas interpretistojn de la diversaj variaĵoj de la Angla. La Angla lingvo parolata en Londono, Vaŝingtono, Otavo kaj Kanbero, sen mencii aliajn ĉefurbojn de la antaŭe Angleparolanta Imperio, varias rilate la vortaron, la prononcon kaj la parolmanieron—kio povas konduki al amuzo se ne al miskompreno.

Estas unu granda ŝiboleto inter aliaj, rilate al la oftega angla helpverbo do. Se tute mankas el onia dialekto la vorto doesn't, kaj tiel oni devas diri (s)he, it don't, oni apartenas al malalta klaso. (Ironie, tiu parolstilo estis uzata eĉ de altklasuloj, kvankam ne ofte, en Viktoriina Anglujo, kiel oni povas legi en la verkoj de Dickens kaj Hardy.) Alia faceto de altklasa parolado estas manko de fivortoj: tio estas jam longe stabila trajto ĉiulingve/ĉiukulture, kaj tre verŝajne, ĉiam.

Se la angla lingvo reformus sian ortografion, ghi devus elekti norman prononcon. Ĉu "can't" fariĝu "cahnt", "cant" au "keint"? Chu "water" fariĝu "wota", "wadr" au "wo'a"?

[redakti] Skota dialektoŭ

Northlake-il5.jpg

Kontraŭfuma manifestacio

Vidu la ĉefartikolon Skrota lingvo

La sama angla, sed pli ridinda.

[redakti] Usona angla

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Usona lingvo.

Simple la angla, viŝita per malpura ĉifono.

[redakti] Barata angla

La angla estas interlingvo en Barato, ĉar neniu en la sudo volas paroli la hindan. Ili malamas arjojn eĉ pli ol britojn. Tamen por kompreni la baratan anglan, oni devas drinki multe da ĝino kaj toniko.

[redakti] Eŭropangla

22 n.jpg

The European Commission have just announced an agreement whereby English rather than more difficult languages will be the official language of the EU. As part of the negotiations, Her Majesty's Government conceded that English spelling had some room for improvement and has accepted a 5 year phase in plan that would be known as "EuroEnglish".

1st In the first year, "s" will replace soft "c". Sertainly, this will make the sivil servants jump with joy. Hard "c" will be dropped in favor of "k". This should klear up konfusion and keyboards kan have one letter less.

2nd There will be growing publik enthusiasm in the sekond year, when troublesome "ph" will be replaced with "f". This will render words like "fotograf" 20 % shorter. In the third year, publik akseptanse of the new spelling kan be expekted to reach the stage where mor komplikated changes are possible.

3rd Governments will enkourage the removal of double letters, which have always ben a deterent to akurate speling. Also, al wil agre that the horible mes of the silent "c"s in the language is disgraceful and that they be droped.

4th By the fourth year, people wil be reseptiv to steps such as replasing "th" with "z" and "w" with "v". During ze fifz year, unesesary "o" kan be droped from vords kontaining "ou" and similar changes vud of kurs be aplid to ozer kombinations of leters.

5th After ze fifz yer, ve vil hav a rely sensibl riten styl. Zer vil be no mor trubl or difikultis and evryvon vil find it esy to understand ech ozer.

[redakti] Singapura angla

La Singapura Angla estas pli akceptebla (vere!) formo de la Angla lingvo. Do, ne instruu la Anglan al Ĉinoj.

Singapuranoj parolas la Singapuran Anglan pli bone ol Honkonganoj parolas la Sudanglan Anglan. Aliafere, estas eble, ke Angloj klopodas instrui, kaj ne estas, ke Honkonganoj klopodas lerni.

[redakti] Globiŝo

Homeless-man-goes-online.jpg

Globiŝo, propalingve globish estas kastrita versio de la angla kiun kelkaj amaskomunikiloj atentis en la lastaj tempoj. Malgraŭ oni taksas ke la globiŝo estas “stultaĵo”, estis ĵus eldonita libro pri ĝi, verkita de la aŭtoro de la propono Jean Paul Nerrière, kio montras ke ekzistas homoj kiuj prenas ĝin iom serioze.

La aŭtoro pretendas ke la nova lingvo estas pli neŭtrala, kaj li aludas la konstaton ke du malsamlingvuloj, ne denaskuloj, sin komprenas reciproke pli facile per la angla, ol unu el ili kun anglalingvano.

Virino, kiu instruas en altlernejo por tradukistoj, iun tagon, vojaĝis trajne kun angla amiko. En la sama kupeo, diverslandaj junuloj babilis anglalingve. Sed post kelkaj minutoj, la anglo mire demandis al ŝi, pri kiu lingvo temas!

[redakti] Interna Ideoŭ

Highway.jpg

Kio estas do la interna ideo de la Angla lingvo, tia kia ĝi estas tutmonde instruata? La rasa supereco de la Brita nacio, ĉu? Ne, tio delonge ne funkcius. La interna ideo de la imperia Angla estas la opinio ke... lingvo ne estas serioza afero. Laŭ ĝi, lingvo tute pasive obeas la socian evoluon, pri kiu ni homoj ĉiuokaze nenion povas fari, oni nur estu feliĉa ke hazarde nuntempe oni ne bezonas lerni pli ol unu nacian lingvon por havi larĝan gamon da internaciaj kontaktoj.

La kvanto de kulturaj institucioj (British Council kaj multaj aliaj), landaj estraroj kaj estroj (de la anglaparolataj landoj), politikistoj, internaciaj ekonomiaj institucioj (IMF kaj aliaj) kaj internaciaj firmoj (rigardu kion lastatempe okazis en Francio) kiuj (sukcese) klopodas konvinki la tutan mondon ke sen la angla la mondo malprogresos, malriĉiĝos, perdos sian liberecon, kaj malaperos en malvarmega profundega kosma nigra truo, tiu kvanto malfacile kalkuleblas...

[redakti] Fuŝa Fundamentoŭ

La angla traduko de la Biblio ankaŭ fariĝis klasika modelo por la angla lingvo, kvankam en ĝi estas eraroj; ekzemple, la 16-a paragrafo de la ĉapitro dua de Hoŝea tekstas jene en la angla traduko:

And it shall be at that day, saith the Lord, that thou shalt call me Ishi; and shalt call me no more Baali.

La anglaj tradukintoj faris pli ol unu eraron en tiu paragrafo:

  1. ISHI = nua edzo, kaj BAALI = mia mastro, ne estas propraj nomoj kaj ne povus resti em la originala lingvo.
  2. La pronomo thou devus esti she, kaj la verbo shalt, dufoje uzita, devus esti shall (aŭ will). La hebrea verbo tikri estas dusenca: ci nomos, kaj ŝi nomos. Nur laŭ la senco oni povas decidi, kaj en tiu teksto Dio parolis al la profeto pri la virino, ne al al la virino, sed la anglaj tradukintoj dormetis kaj eraris.

Mi komparis la tradukon de Z. kun la originalo kaj trovas ĝin tute korekta. Ĝi tekstas: “En tiu tempo, dirás la Eternulo, ŝi nomos Min: Mia edzo; ŝi ne plu nomos Min: Mia mastro.”

La traduko de Z. estas tre lerta. Kvankam ISHI kaj BAALI ambaŭ signifas “edzon”, estas grava nuanco inter ili: ISHI estas mia viro, mia amato; dum BAALI estas la aĉetinto de la virino, la posedanto laŭ antikva rajto, sekve li povas esti malamata edzo, ĉar li estas mastro de la virino. Dio volas esti la amato, ne la mastro de la homaro. Laŭ la teksto de Hoŝea, virino estas uzata em la senco de homaro.

Malgraŭ eraretoj de traduko, la angla teksto estas modelo kaj eĉ ateistoj studas ĝin.

[redakti] Mitoŭ

La jena mito kriegas: "Se vi regas la anglan lingvon, la tuta mondo estas malfermita por vi!" Rezultiĝis ekscesa uzado de la angla lingvo!!!

Placas.jpeg


[redakti] Prelegoŭ

Antaŭ jaroj iu Sr Barret prelegis pri la temo: la lingvo internacia. Laŭ li estis tiel evidente, ke la angla jam venkis, ke nur demandi sin pri tio estas la rezulto de psika malsano. "Vi bezonas nur rigardi", li ekkriis, "la angla jam fariĝis la dua lingvo de ĉiu homo iom edukita; kaj mi parolis nur pri la plenkreskuloj: ĉe la junuloj la angla, dua lingvo de iliaj gepatroj, nun fariĝas la unua. En Japanio, en Koreio, ili ĝin parolas pli bone ol la gepatran, kiun ili kelkfoje preskaŭ forgesis." Por la tuta ĉeestantaro, tio ŝajnis evidenta; neniu havis la ideon rimarkigi: "Sed, sinjoro, vi diris, ke la angla estas konata de ĉiu homo iom edukita; mi supozas, ke tiuj, kiuj venis ĉi tien, estas tiaj: kial do vi ne diris anglalingve vian prelegon?"

[redakti] Idista vidpunktoŭ

Existe esperantistes queles ne ama angles lingue- ili va crear nov expresiones solmen pro ke ili existe in angles!

U vi parolas Angle-.jpg

[redakti] Publikigaĵoj

Oni ja publikigis aĵojn en la angla, ekz. la Ĵurnalo de Fiŝa Kolbaso (kiu nun ne plu aperas).

[redakti] Vortprovizoŭ

La angla prenis pruntvortojn el multaj aliaj lingvoj. Tio montras la specialan riĉecon de la angla. Estas egale notinda, ke aliaj lingvoj prenis multajn pruntvortojn el la angla. Ankaŭ tio montras la specialan riĉecon de la angla.

[redakti] Vortaroŭ

Agla Angla lingvo havas vastegan vortprovizon, sed vortaroj ne estas bezonaj. Se oni ne memoras ion vorton en la angla, simple oni metas sufikson "-tion" [ĵan] en la fino de konata vorto nacilingve (aŭ eĉ esperante). Ekzemple, se iu ne memoras, ke "hundo" oni tradukas per "dog" en la angla, oni simple diras "hundation". Sekve, se iu volas diri: "la hundo mordis la knabon" kaj ne memoras la anglajn vortojn simple diru: "la hundation mordationed la knabation" (prononcu: "la hjundejŝan moŭrdejŝaned la knejbejŝan").

Problemo estas ke angloparolantoj tute ne komprenas vortojn kun pli ol du silaboj. Sekve, en vortoj kiel "because" ili diras simple "caus", sekve, la frazo "la hundation mordationed la knabation" ŝajnas al ili tro formala, kaj ili pensas ke vi estas intelektulo.

[redakti] Fifamoŭ

Btn-esp.jpg

Anglaj vortoj fifamas pro la multeco de signifoj. Ne nur vorto povas senŝange alpreni alian gramatikan kategorion, (tipe substantivo kaj verbo) ĝi povas havi timigan kvanton da malsamaj samkategoriaj signifoj. La vortaro per anglaj signifo-precizigoj stiras uzanton al la elektenda esperanta vorto. Ekzemple sub kap-vorto bear necesas elekti el: urso, subporti, elporti, rezisti, trasuferi, toleri, naski, postuli, fronti, celi, turniĝi, rilati al. La klarigoj helpas eviti groteskacon kiel (vera!) ekzamena traduko (vortaroj permesitaj) de The other ship came kiel "La alia eco venis".

La angla estas idiom-svarma lingvo, la vortaro traktas multegajn, plejofte bone, foje trafe, ja kelk-kaze anglisme. Bonas ekz. Through thick and thin (Tra diko kaj maldiko = Tra ĝojo kaj malĝojo). Multaj kapvortoj (ekz. clear, head) okupas tutan kolumnon, kun pli ol tridek idiomoj katalogitaj.

Jen ekzemplo, kiu kombinas ĉiujn punktojn: hide (conceal) kaŝi (tr.); (of animal) felo; hide-and-seek (kaŝ-ludo); hidebound (narrow-minded); mallarĝ-anima, etanima.

[redakti] Gramatikoŭ

Vidu ĉefartikolon Anglalingva gramatiko

Lerni la anglan facilas. Eĉ etaj infanoj povas lerni!

La lingvo estas facila, ĉar

  • Ĝi ne havas ian ajn gramatikon, kaj
  • Ĝi havas nek artefaritajn regulojn pri vortordo, nek la tielnomatan liberan vortordon, kiu fakte estas nur ilo de totalismaj diktatorecoj. (Vidu ĉefan artikolojn pri rusa inversigo.)

Anstataŭe, ni parolantoj diras la vortojn en la ĝuste sama ordo, kiel ni pensas ilin. Kio povus esti pli simpla? La angla estas verŝajne la unusola lingvo, kie oni povas fari tion.

B64.jpg

[redakti] Intonacioŭ

En la angla ekzistas diversaj intonacisistemoj, depende ĉu oni lernis la lingvon en Kimrio, Skotlando, Irlando, Suda Anglio, Norda Anglio. Sed ĉiujn oni rekonas kiel anglajn.

[redakti] Reĝinismoŭ

La Reĝino de Anglujo, do, parolas la norman britanglan dialekton kun la norman akcenton nomita "Received Pronunciation". Oni povas havi norman dialekton, kiel la usonangla, kiu havas neniun norman prononcmanieron, kaj oni povas paroli norman dialekton se oni ne kapablas ne deziras paroli la norman akcenton, kiel sudusonano laborante en Anglujo, kiu parolas la norman britanglan sed kiu kontinue uzas sian sudusonan akcenton.

Fremda-kuracisto.gif

[redakti] Specimenoŭ

1483.jpg

Ni rigardu kelkajn tipajn specimenojn de la lingvo: "She sells sea shells on the sea shore", "Peter Piper picked a peck of pickled peppers", "My grandmother has dropped her yo-yo in the mashed potatoes"; monstraj vortoj plenigas ĉiun tekston kiel "pseudoproantidisestablishmentarianisticality", "chiaroscuro", "ungetability" kaj senfina serio de aliaj.

Jen la Patro Nia en la angla:

Fæder ūre, þū þe eart on heofonum,
Sī þīn nama gehalgod.
Tō becume þīn rīce.
Gewurþe ðīn willa, on eorðan swā swā on heofonum.
Ūrne gedæghwāmlīcan hlāf syle ūs tō dæg.
And forgyf ūs ūre gyltas,
swā swā wē forgyfað ūrum gyltendum.
And ne gelæd þū ūs on costnunge, ac ālys ūs of yfele.
Sōþlīce.

[redakti] Klasikaj diraĵoj el la angla

Every good boy deserves fruit.

Esperante: Por ĉiu infano, po unu banano.
Solresole: Sol ti re fa la.

Hail to the Chief!

Esperante: Saluton al la Ĉefo!
Germane: Sieg heil, mein Fuehrer!

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Esperanta-angla vortaro pri fivortoj.
Skyrim.jpg

[redakti] Bazaj frazoj

Vidu ĉefartikolon Anglaj idiotismoj

Se vi volas paroli angle vi devas koni bazajn frazojn

  • My hovercraft is full of eels.

Mia aeroglita boato estas angilplena.

  • My penis has been struck by lightning

Mia peniso estas frapita de fulmo.

  • That's not a hovercraft, it's a small ufo.

Tiu ne estas aeroglita boato, estas malgranda nifo.

  • Your genitals look like moldy spinach

Viaj generaj organoj similas al ŝima spinaco.

  • The eels are hiding from the mermaids.

La angiloj kaŝadas sin de la sirenoj.

  • How do you fart today?

Kiel vi fartas hodiaŭ?

  • I'm farting very well. Thanks!

Mi fartas tre bone. Dankon!

  • Please take off your shoes and place them on the conveyer belt.

Bonvenon!

  • I'd like to buy some peaches.

Mi volus aĉeti kelkajn piĉojn.

  • How much wood would a woodchuck chuck if a woodchuck could chuck wood?

(Neniu konas tradukon sed anglaparolantoj ekridiĝas se iu dirus tion)

At Neciklopedio, we have been learning the English for years, and have found the above statements very utility.

Ĉe Neciklopedio, ni estas estintaj lernantaj la anglan dum kvar jaroj, kaj trovis la suprajn frazojn tre utilaj, sed, laŭ ekzemplo de anglalingva Uncyclopedio ni citas kelkaj aliaj:

BKO3wbaCMAAi0BW.png

[redakti] Literaturoŭ

Kompreneble tia "lingvo" (se oni povas tiel nomi ĝin), kvankam teorie ebla, ne povas esti uzata en la realo; oni certe ne povus traduki en ĝin la majstroverkojn de la mondliteraturo.

Imagu se oni provus meti en la "anglan" la verkojn de Voltaire, Goethe, Turgenev aŭ eĉ la Biblion kiel sugestus kelkaj obseduloj! Kaj ni ne parolu pri originala literaturo.

[redakti] Sankta Literaturoŭ

La angla estas sankta lingvo de la movado "King James Only", kiu kredas ke la versio de la Biblio rajtigita de la Reĝo Jakobo estas la neerarebla vorto de Dio, kies traduko estis gvidita de la Sankta Spirito, kaj kiun ĉiu alia tradukisto fuŝis.

Krome la Fundamento de Esperanto estas parte skribita angle. La dialekto en la Fundamento nomiĝas la Esperant-angla Lingvo, Zamenhof-angla Lingvo, aŭ Sankta Angla Lingvo.

[redakti] Malamu la anglan

1.m.jpg

Oni vere malŝatas la sintenon de kelkaj anglalingvanoj ke "ni ne devas lerni fremdajn lingvojn ĉar angla jam regas ĉie". Jam nun oni boikotas firmaojn pro troa uzo de la angla en sia reklamado (celita al la finna publiko). Se ili ne kapablas reklami per gepatra lingvo esperanto, ili ne meritas atenton.

  • Inter viaj plej ŝatataj kanzonoj kaj filmoj neniuj estu anglalingvaj.
  • Ne uzu T-ĉemizojn, tornistrojn ktp. kiuj surhavas videblajn anglalingvajn tekstojn.
  • Evitu anglismojn parolante homan lingvon.
  • Ne toleru anglalingvajn konversaciojn de aliuloj.
  • Krom esperanto eklernu la francan, italan, portugalan, rusan kaj germanan sed neniam la anglan. Rezistu!
  • Se vi konos homon, kiu ŝatas la anglan pli ol esperanto, ne plu kontaktu lin ĉar esperantistoj ne povas ŝati la anglan.

[redakti] Citaĵoj pri la lingvoŭ

Front.jpg

"Mi estis 44-kilograma italia malfortulo, antaŭ ol mi lernis la anglan." -- Charles Altas (akk Angelo Siciliano)

"Mi ĉiam memoros la voĉojn de infanoj fremdaj, kantantaj en la angla; la sonon de helikopteraj rotoroj batantaj; kaj la odoron de napalmo en la mateno." -- Kolonelo Kurtz

"La angla hodiaŭ estas kiel latino estis antaŭ longe. Krom ke latino estis la lingvo de sklaveco, kaj la angla estas la lingvo de libero." -- Donaldo Anaso

Okarino.png

[redakti] Aliej

4386 n.jpg

Ulo ege sperta en sia fako laboras eksterlande. Li devas funkciigi ion, tamen ŝajne ne ĉio enordas. Li kontrolas kaj rekontrolas. La tempo pasas.

Liaj eksterlandaj kolegoj demandas:

— Nu, ĉu jam?..

La ulo respondas (kompreneble angle) :

— It sucks...

La gekolegoj muĝas seniluziiĝinte.

— It's sucsessful, korektas sin la ulo.

[redakti] Lernu

Estas plurlingva paĝaro, kiu celas helpi al retemuloj informiĝi kaj lerni la anglan, senpage kaj en facila maniero (http://eo.lernu.net/) this page shows translations and information about the sentence: Tiu estas filmo kiu kombinas edukadon kun amuzaĵo.

[redakti] Konkludoŭ

Eble English povas esti ludilo por kelkaj frenezetaj intelektuloj (kiuj cetere, ni suspektas, estas sendube anarkiistoj!) sed, se vi deziras lingvon por la Nordamerika kontinento, estus pli reale studi lingvojn kiel Hopian aŭ Ĉinukan, kiuj havas historiajn tradiciojn kaj konformas al la bezonoj de la ĉiutaga vivo. Kaj por lingvo de Britujo, English havas fortajn konkurantojn, nome kornvalan kaj manksan.

[redakti] Vidu ankoŭ

[redakti] Fontoj

  • Historio de la Mondolingvo. Tri jarcentoj da serĉado. Verkis E. Drezen, eld. Ekrelo, 1931, 244 p. "Post Histoire de la langue universelle de Couturat kaj Leaul, ni ne havis tian kompendion. Finaj listoj, kun fontlibroj, nomaroj de l' cititaj personoj kaj de P priparolitaj lingvoj, kiel ankaŭ la marĝenaj titoloj tre faciligas serĉadon en la tre ampleksa enhavo. La tuta serio de l' malnovaj strangaj proponoj, pasigrafioj skrib- aŭ simbolaj lingvoj renoviĝoj de la latino, kalejdoskope pasas antaŭ la leganto. Por la unuaj periodoj, la ordo estas tiu de l' jaroj por la lastaj, ni havas paralelajn ĉapitrojn pri la diversaj nuntempaj direktoj en la serĉado al mondlingvo. La verko ne nur estas per la liveritaj faktoj, referencoj, tabeloj, tre taŭga laborilo por studemuloj ĉe tiu fako, sed per konsideroj, juĝoj de P aŭtoro, per detalaj ĉapitroj pri Volapük, E, Ido, per la aldonitaj portretoj, montroj de strangaj alfabetoj ekzemploj pri malmulte konataj projektoj per la ĝeneraltemaj ĉapitroj, ĝi fariĝis ankaŭ verko leginda de ĉiu samideano." (G S., ,E' 1932. p: 106.)



Se humuro al vi malplaĉas, vi trovos ĉe la Vikipedio
artikolon tre seriozan pri la angla lingvo.