Arcaicam Esperantom

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

Verdastelo2.png Verdastelo2.png Verdastelo2.png Verdastelo2.png

5111 o.jpg

Manuel Halvelik

"Tzelir Anseron, traphir Aeron"

~ Zamenhof pri Manuel Halvelik

"Arcaicam Esperantom ("Archaic Esperanto") is a constructed language"

~ anglalingva Vikipedio pri Arcaicam Esperantom

"Bowinnom, cuyel Phlorom, welcat."

~ Goethe

" Vu mustas agnoskar ke nua linguo esas plus modernala, adequatoza ed exprimiva..."

~ idisto

"Mihi ned dirums 'Pax vobiscum'.
Estams yad Esperantistom."

~ Julio Bagio

"Ed conducu nosoyn ned in tenton, sed liberigu nosoyn malbones"

~ Jesuo pri Arcaicam Esperantom

"Czy tio validas ancau chez Chinay, Coreay cai Japanay començantoy"

~ Bertilo Wennergren pri Començantoy

"Oni foje komparu la nunan esperantan prononcon de iuj popoloj kun la antaŭa!"

~ Lingvisto pri Arcaicam Esperantom
Arĥaika Esperanto (memlingve Arcaicam Esperantom) estas mezepoka lingwo, prêskaŭ forgesita ekde la renesãnça epöko, ĝis remälkovrita dë Kalman Kalocsay kay Manuel Halvelik en la 20a yarcento. Nüntempe ĝi estas pärolata de ëta popôlo, la esperantianoj, lòĝantoj dë la Esperanta Civito kiuj konservis ĝin dum plúraj yarcentoj ĉar íli lôĝis ĉe montĉenaro fore de invadoj de la esperantistoj. Tiu popôlo asertas ke tiu varianto estas la vêra esperanto kay la parolata en la Esperanta Respubliko estas malpura miksaĵo de vortoj el aliaj civilizoj.
Qy-eo07.gif

Phlagom Esperantes Arcaices


[redakti] Gramaticom

Arĥaika Esperanto havas nur kwar gramatikajn kazojn -- tre malmulte, ol sia antikwa praúlo Klasika Kreolo. En aliaj vortoj, la mezepoka lingwo havis malpli da manieroj por diri "sklavo". Pro tio, ĝi estis multe malpli populara.

[redakti] Câzöym (Kazoj)

Nominatiwom (Nominativo) Serwantom la servanto
Acuzatiwom (Akuzativo) Serwanton la servanton
Datiwom (Dativo) Serwantod al la servanto
Guenitiwom (Genitivo) Serwantes de la servanto
Jungleman.jpg

Arcaicam Esperantistom

[redakti] Câzöym in Phrazòym

8169.jpg

Yemen Westoy satanay Printzinnes.
(Jen la satenaj vestaĵoj de la princino.)

Yunam Cnabom unn Anserod Colon tordit.
(La juna knabo tordis al ansero la kolon.)

[redakti] Unn Phabelòm (Fabelo)

Grava uzo de Arĥaika Esperanto estis en tre mallongaj fikciaj tekstoj, verkitaj por amuzi kaj samtempe eduki. Ĝue legi oni povas ankoraŭ.

Jen ekzemplo, el la ilustrita antologio Racontoy Instruay (ĉirkaŭ 17a jarcento)...

[redakti] Printzinnom Petolam


Badantino.jpg

Printzinnom Petolam
(Pentritam del unn pentristom trez notimdam)


\mathfrak{P}\mathfrak{r}\mathfrak{i}\mathfrak{n}\mathfrak{t}\mathfrak{z}\mathfrak{i}\mathfrak{n}\mathfrak{n}\mathfrak{o}\mathfrak{m} \mathfrak{P}\mathfrak{e}\mathfrak{t}\mathfrak{o}\mathfrak{l}\mathfrak{a}\mathfrak{m}

Printzinnom Petolam
(la Petola Princino)

Pugmalcowritam ned estu captitam.[1]

Printzinnon yunan petolan Mastrinnom serchit.
Wenit Riwerod.
Itye Cnabinnon trowit naghantan phelichœ tutnudan.[2]
Mastrinnom dirit: "Wenu. Nun."

Wochon Mastrinnes aùdantam,
Printzinnom hontam estit ed timam.
In buntay Westoy satenay sihin westir wolit.

Mastrinnom ned permesit.
Captit Bracon Cnabinnod.
Wipon cum oram Tenilom exprenit,
ed Printzinnod petolad nudan Pugon wipit.[3]




Princino.gif

[redakti] Pra-Arcaicam Esperantom

0837253821-5.JPG

Estas ankaŭ pli antikva formo de Arcaicam Esperantom la "pra-Arcaicam Esperantom" aŭ "Mundala Lingua Sperantu", preskaŭ nekonata. Grava gramatiko de pra-Arcaicam Esperantom estas Grammaticu kaj vocabularu antiques mundales lingues Sperantu de C.E.R. Bumy, malkrovita ankaŭ de Kaloksay. Ĉiuj tekstoj de tiu fazo de la lingvo estas pergamenoj en Hungario, en la monaĥejo Utop.

[redakti] Omaĝo

Ekzistas konteo kaj urbo en Teksaso nomumitaj omaĝe al AE.

[redakti] Notoym

  1. Nuntempe oni diras "Kun pug' malkovrita ne estu kaptita."
  2. Por trovi pliajn informojn pri nudbanado, vidu nian artikolon "nuda naĝado".
  3. Vidu artikolon pugbatado.

[redakti] Altriœ

Ankaŭ troveblas La Mezepoka Esperanto de Kalman Kalocsay el Lingvo Stilo Formo (2a eldono, 1931).

[redakti] Widu anquez



Prid Arcaicam Esperantom havat Wiquipediom unn pedantan Articolon.


Content Navigation
Aliaj lingvoj