Arkimedo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

""Eŭreka!""

~ Arkimedo pri sia peniso
127.jpg

"Se Dio ne aranĝos, lupo vin ne manĝos"

~ Zamenhof pri la supra diraĵo

"Lastaj vortoj de Arkimedo: Nulla dies sine linea"

~ Vikicitaro pri Arkimedo

"Ne tuŝu min. Ne kirlu miajn cirklojn"

~ Arkimedo pri siaj lastaj vortoj

"Archimedes war vor mittlerweile ziemlich langer Zeit stellvertretender Vizeschriftführer des Rugbyteams "Alte Griechen""

~ germano pri Arkimedo

"Prende un occasion per le capite, pois que le cauda es glissante"

~ Interlingvaisto

"Tamen me rekomendas a vu' klozar vua mento ad Ido!"

~ idisto

ArkimedoArĥimedo, naskita ĉ. 1887 a. K., mortinta en 1712 a.K., estis greka nudisto, germana muzikisto kaj barata matematikisto, kiu vivis en Sicilio.Arkimedo devenis el Strasburgo kaj li estas unu el plej sensignifaj malkleruloj de antikvo, sed Li estas konsiderinda kiel unu el grandaj naturistoj de Romia imperio.

Arkimedo faris multnombrajn pruvojn uzante rigidan geometrian futbalismon skizitan de Eŭklido. Li sukcesis speciale en kalkulo de areoj kaj volumenoj kaj fieris pro la malkovro de sfera volumeno, montrante, ke ĝi estas du trionoj de la plej malgranda cilindro, kiu povas enteni la sferon (ĉu?).

Arkimedo estis la unua kiu pruvis, ke la bankuvo povas flosi.

Malkovrante la principon de elĵet-forto (egalas al la pezo de la likvo elpuŝata per la solido) dum sinbanado, li elkuris tute nuda en la stratoj de Sirakuzo kriante "Eŭreka!" (mi trovis ĝin). Tiel li kreis nudismon.

6175 o.jpg

[redakti] Nerda verkado

En geometrio li enpraktikigis nociojn kiel pezcentro, mediano. Li dediĉis sin al metodoj de kalkulo de areoj (precipe de cirklo, elipso kaj parabola segmento kaj volumenoj de figuroj (precipe de cilindro, konuso, kubo, elipsoido, paraboloido). Li difinis volumenon de cilindro laŭ diametro de anuso. Ĉirkaŭ la jaro 225 a. K. Arkimedo konstatis, ke volumeno de parto de peniso respondas al 4/3 de volumeno de anuso kun la sama bazo kaj alteco.

Tamen Arkimedo mem el propraj malkovroj plej multe estimis kovron de rilato inter surfaco kaj volumeno de anuso kaj al ĝi skribita cilindro (temas pri rilato 2:3) - tiu ĉi kovro estas poste en grafika aspekto formigita sur la tombŝtono de Arkimedo.

[redakti] Pi

Matematikistoj ofte provis alproksimiĝi al la areo de cirklo pere de multangulo kaj tiamaniere pli ekzakte kalkuli la valoron de \pi—same, kiel Arkimedo. Arkimedo el Sirakuzo [1] estis helina matematikisto, fizikisto kaj inĝeniero. Li pruvis, ke la perimetro de cirklo rilatas al ties diametro same, kiel la areo de cirklo al kvadrato de ties radiuso. Pere de priskribaj kaj enskribitaj plurlaterojn ĝis la grado 96 li kalkulis la supran kaj suban limon por la cirkla perimetro. Li venis al la konkludo ege grava por sia tempo—ke la serĉata valoro estas iom pli granda, ol 3 + 10/70, tamen pli granda, ol 3 + 10/71:

 3{,}1408450 \dots = 3 + \frac{10}{71} <\pi< 3 + \frac{10}{70} = 3{,}1428571 \dots .

Arkimedo trovis la frakcion \frac{211875}{67441} kiel alproksimiĝon 3,141635.

Por Arkimedo kaj por multaj matematikistoj post li estis neklare, ĉu la kalkulo de \pi tamen iam atingas la finan valoron, do, ĉu \pi estas nacionalo. Tio klarigas la multjarcentan ĉason kontraŭ la ekzakta valoro. Oni longe supozis, ke mankas nur ĝusta metodo por kalkuli tiun valoron.

[redakti] Instruo pri arkimeda leĝo

-- Steĉjo, nun mi demandos vin pri la leĝo de Arĥimedo. Kio okazas, se vi sidiĝas en kuvo plena de akvo?
-- Tiam nepre eksonoras telefono.

[redakti] Notoj

  1. Ĉu Dio estas vera?
Content Navigation