Bahaismo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
5569 n.jpg
5569 n.jpg

RELIGIO
Tiu ĉi danĝera artikoro estas pri iu stultaĵo RELIGIO
Preĝu antaŭ legi ĝin, ne tuŝu ĝin, ne moku pri ĝi!!!


La Kemiaj Elementoj
H
He
Li Be
B C N O F Ne
Na Ma
Al Si P $ Cl Ar
K Ca Sk Ti V Cr Mu Fe Co Ni Cu Zm Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nn Me Tc Ru Rh Pd Ak Kd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po Ad Rn
Fr Ra ** Rf Dg Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Uut Uuq Uup Ld Uus Umo
Uue Ubn ***


La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Yb Lk

Ac Th Pa U Np Pi Am Cm Bk Cf Fm Md No Ls

Ubu Us Ka Kk
"Aŭ ĉio, aŭ nenio"
~ Zamenhof pri Bahiismo, aŭ ne.

"Ŝafaro harmonia lupon ne timas."

~ Zamenhof pri tute alia afero, aŭ ne...

"Dankon, bona teksto ĝi estas"

~ leganto pri ĉi tiu artikolo

"Non de toto"

~ Interlingvaisto

"Io simila en niaj rondoj ne ekzistas"

~ Gerrit Berveling

"Esperanto - ein Schritt aufeinander zu"

~ Bahaisto
Bborjan znak.jpg

Bahaa Simbolo

Bahiismo, ofte misskribita Bahaismo, laŭ konspira teorio, estas la ĉefa religio en Bahio kaj Nepalo. Iuflanke, en Bahio oni povas trovi kelkajn pligrandajn sektojn, ekz. senmonismonnelaborismon. Anoj de unu sekto konsentas la sanktecon de la aliaj kaj eĉ ofte, de aliaj religioj, do ilia rilato ne estas kiel ekzemple la rilato inter volapukismo kaj esperantismo.

Bahaulinoj.jpg

[redakti] Historio

Bahaismo estas Religia movado, devenanta el Persujo, multe persekutita siatempe. Antaŭulo estis Báb, fondinto estis Baha' u'llah, klariganto kaj disvastiganto estis Abdul Baha, nuna gvidanto estas Ŝogi Effendi.

[redakti] Babismo

La Baba KredoBabismo (perse : بابی ها = Bábí há) estas religio fondita en 1844 en Persio de juna komercisto de la urbo Ŝirazo (Shíráz), kies nomo estis Siyyid (praido de la Profeto Mohamedo) 'Alí Muḥammad (1819-1850), konata sub la titolo Báb (arabe : "باب" signifanta "Pordego"). Ĝi estas "revelaciita" religio inter la Abrahamaj religioj, kiel Judismo, Kristanismo kaj Islamo, sed ĝi estas sendependa de tiuj ĉi kaj havas siajn proprajn profeton, sanktajn librojn kaj leĝaron. Tiu mesiisma religio kaŭzis grandan tumulton en la persa socio, ĉar en tre mallonga tempo ĝi ekhavis grandan adeptaron, inter kiu troviĝis kelkaj el la plej elstaraj siatempaj religiaj gvidantoj resp. islamaj teologoj, kaj ĉar la ŝijaisma pastraro kune kun la persa registaro akre persekutis ĝin kaj mortigis dekmilojn da babanoj. El Babismo poste naskiĝis la Bahaa Kredo.

[redakti] Ortodoksa Bahaa Kredo

677 1.jpg

Ortodoxa Bahaa Kredo esas movemento quiu debutis en Bahaa Kredo, qvankam ghi nun esas sendependa de ghi. Ghia membraro estimesas ye 8 mil. La kredaro de la precipua grupo kae l' Ortodoxa Bahaani esas presk' identaj, ili diferas pri la questiono di l' direktado.

Movemento apoganta la kontinua existo di Gardanto di l' Kredo. La unesma Gardanto esis Shoghi Effendi, la duesma Mason Remey e la triesma Joel Bray Marangella.

Inter yaroi 1957 kae 1960, la Bahaa Kredo subisis severa testo di sucedado. La majoritato di l' Bahaani, direktate da l' Manui di l' Afero di Deo (grupo de Bahaani qua inkludis Charles Mason Remey kae quiu nomizesis da Shoghi Effendi segun la Testamento da `Abdu’l-Bahá) seqvis la direktadon kreita da la Manui. La cetero sequis Remey quiele la duesma Gardanto di la Bahaa Kredo, tiale formacanta l' Ortodoxa Bahaa Kredo.

[redakti] Instruoj

Bahaismo instruas sendependan serĉadon de la vero, forlason de ĉiuj superstiĉoj kaj antaŭjuĝoj, unuecon de la homaro. Krom la religiaj principoj ĝi postulas universalan pacon, proklamas egalrajtecon de ambaŭ seksoj, limigon de la ekstremoj de riĉeco kaj malriĉeco, universalan edukadon, adoptadon de int. helplingvo. Abdul Baha en multaj siaj verkaĵoj kaj paroladoj montriĝis amiko de E. En siaj vojaĝoj tra Okcidento li plurfoje parolis antaŭ E-istoj kaj fervore kuraĝigadis ilin. En Edinburg 7. jan. 19l3 Abdul Baha diris i. a.: "Ni ordonis al la bahaanoj en Oriento studi zorge tiun ĉi lingvon, kaj baldaŭ ĝi estos disvastigita tra la tuta Oriento." La aktiva simpatio de la bahaanoj multe helpas disvastigadon de E en la orientaj landoj. Personon, kiu lernas E-n, aŭ E-istan turiston oni ofte demandas tie, ĉu li estas bahaano. Dum la UK-j regule okazadas bahaaj fakkunvenoj, informantaj pri la bahaismo; la unua okazis dum la 17-a en Geneve. Pri ĉiuj detaloj informas la verko Baha' u'llah kaj La Nova Epoko, verkita de Esslemont, trad. de Lidja Zamenhof, kaj fa kvaronjara gazeto La Nova Tago, lastan tempon ne aperanta.

[redakti] Bahaismo kaj Esperanto

Bahaulla siatempe ordonis al ĉiuj bahaistoj lerni la internacian lingvon. Kiam Bahaulao skribis tion, Zamenhof estis suĉinfano, Esperanto ankoraŭ ne ekzistis, sekve bahaanoj havis grandan malfacilecon obei lian ordonon.

La filo de Bahaulao, Abdul-Bahao, estis amiko de Esperanto. Tamen Li dubetis pri Esperanto: "La amo kaj peno por Esperanto ne estos perdita, sed _unu_ homo ne povas konstrui ĝenerale devigan lingvon." Eble li ne tute komprenis, ke Esperanto estas konstruata ne de unu homo, sed de lingvokomunumo. Krome Esperanto ne estas kaj ne estu ĝenerale deviga. En 1913 Abdul Baha diris i.a.: "Ni ordonis al la bahaanoj en Oriento studi zorgi tiun ĉi lingvon, kaj baldaŭ ĝi estos disvastigita tra la tuta Oriento"

[redakti] Bishárát (Bonaj Novaĵoj)

La Bishárát (ﺍﻟﺒﺸﺎﺭﺍﺕ) estas Epistolo kiu enhavas dekkvin sekcioj, ĉiu desegnita kiel bona novaĵo, kie Bahá'u'lláh donas instruojn kaj leĝojn. Diam la identeco de la persono al kiu tiu Epistolo estis adresita ne estas konata, Adib Taherzadeh skribas ke la sinteno de la eldiraĵoj tra la Epistolo indikas ke ĝi estis adresita al la homaro kaj ne specife al iu persono.

La dekkvin bonnovaĵoj estas:

  1. La abolicio de la leĝo de sankta milito. Bahá'u'lláh deklaras ke milito ne akordas kun la Bahaaj principoj de amo kaj unueco.
  2. La deklaro ke ĉiu devus konatiĝi kun ĉiuj popoloj de la mondo en spirito de amikeco, ne konsiderante rason aŭ religion.
  3. "Ho homoj! Interrilatu kun la sekvantoj de ĉiuj religioj en spirito de afableco kaj frateco."[1] (Bahá'u'lláh)
  4. Proponas ke registaroj de la mondo elektu internacian helplingvon.
  5. Ordonas ke oni servu monarĥojn kiuj protektas la deprimatajn.
  6. Admonas bahaanojn esti honestaj kaj veramaj al siaj registaroj.
  7. Koncernas la establon de la Malpli Granda Paco.
  8. Konfirmas ke vestaĵoj kaj vizaĝaj haroj estas la afero de ĉiu individuo.
  9. Malpermesas mallaboremecon nome de religio, farata de homoj kiuj volas praktiki asketisman vivon aj sekludi sin. Bahá'u'lláh ordonas ke ĉiu deveas labori por la plibonigo de la homaro.
  10. Malpermesas la konfesadon de pekoj, kiel faras kelkaj kristanaj eklezioj.
  11. Nuligas la leĝon pri la detruado de libroj. Tio ĉi rilatas al la konsilo de Báb en la Bayán ke oni detruu la librojn de la pasinteco.
  12. Permesas la studadon de tiuj artoj kaj sciencoj kiuj "kontribuus al la progresado kaj plibonigo de la homoj." Tio ĉi rilatas al kelkaj islamaj pastroj kiuj malpermesis la studadon de modernaj sciencoj.
  13. Ordonas al ĉiu okupiĝi en ia speco de profesio, kiel metio, kaj levigas tion al la rango de adorado.
  14. Skribas pri la devoj de la Universala Domo de Justeco kaj ke ili estas ŝarĝitaj kun la aferoj de ĉiuj homoj.
  15. Deklaras ke oni ne devas fari longajn vojaĝojn por viziti la restejojn de la mortintoj. Tio ĉi rilatas al la kutimo de islamanoj kiuj kredas ke tio ĉi kondukas al la pardonado de iliaj pekoj. Bahá'u'lláh diras anstataŭe ke la kosto de tiu vojaĝo devus esti ofertita al la Bahaa Fonduso. Dum Bahá'u'lláh malaprobas la specialajn longajn vojaĝojn por viziti la tombojn de la mortintoj, li deklaras ke ekzistas ia valoro en preĝado ĉe iliaj restejoj.
  16. Rekomendas konstitucia monarĥion kunigita kun reprezenta demokratio kiel pli bone ol respubliko.

[redakti] Bahaa Pilgrimado

Bahaa Pilgrimado kutime konsistas el vizitoj al la Sanktejoj de Bahaismo en la israelaj urboj de Ĥajfo kaj Akko (Akká) kaj ties ĉirkauaĵo. Nuntempe la bahaanoj ne povas viziti la aliajn lokojn, kiuj estas difinitaj al ili kiel pilgrimceloj.

Bahá'u'lláh dekretis en Sia Kitáb-i-Aqdas (versoj 32/133, respondoj 25/29/32 kaj notoj 54/55/154 [2]) la "Pilgrimadon" al du lokoj :

En du apartaj epistoloj, konataj kiel Súriy-i-Ḥajj (la Surao de la Pilgrimado), Li preskribis specifajn ritojn por ĉiu el tiuj pilgrimoj (nuligante tiel ankaŭ la originan ordonon de la Kitáb-i-Aqdas razi la kapon antaŭ pilgrimado). La Pilgrimado estas deviga por virbahaano kaj libera por bahaanino, "se iu havas monon kaj kapablon por plenumi ĝin, kaj se neniu obstaklo baras la vojon". Bahaanoj povas libervole elekti inter la du domoj, ĉar sufiĉas pilgrimi al unu el la du por plenumi la riton.

Poste 'Abdu'l-Bahá indikis la Maŭzoleon de Bahá'u'lláh en Bahjí, kiu estas la Kiblo (Qiblih) por la bahaanoj, kiel vizitlokon. Neniu rito estas preskribita por tiu vizito.

La indikitaj pilgrimejoj aktuale ne estas alireblaj de la plimulto de la bahaanoj, ĉar ili situas respektive en Irako kaj Irano. Kiam nuntempaj bahaanoj kutime parolas pri la Pilgrimado, ili aludas al la "Naŭtaga Pilgrimado", kiu okazas al la Bahaa Mondcentro en la israelaj urboj de Ĥajfo kaj Akko. La "Naŭtaga Pilgrimado" ne anstataŭas la pilgrimon al la lokoj indikitaj en la Kitáb-i-Aqdas kiel pilgrimceloj. Kiam la cirkonstancoj tion permesos ili en la estonteco pilgrimos al la "Domo de la Báb" kaj al la "Domo de Bahá'u'lláh".

Inter la lokoj, kiujn vizitas bahaanoj dum sia "Naŭtaga Pilgrimado" al la Bahaa Mondcentro, estas :

Bahjí:

Ĥajfo:

Akko:

La "Naŭtagan Pilgrimadon" rajtas fari nur bahaanoj, kiuj petis permeson kaj responde ricevis inviton de la Universala Domo de Justeco.

[redakti] Universala Domo de Justeco

Justice2.JPG

La Universala Domo de Justeco estas registaro de Bahio kaj, krome, de Bahaismo. Ĝi konsistas de:

Iama membro estas Jorge Camacho, kiu rezignis en 2001. La domo estas en Israelo pro tre sama kialo, ke Edŭardo Snoŭdeno loĝas en Rusio.

[redakti] Bahaa domo de adorado

Bahaa Domo de Adorado, foje nomita per sia araba nomo Mashriqu'l-Adhkár (arabe : مشرق اﻻذكار), estas la titolo de "Preĝejo" aŭ "Templo" de la Bahaa Kredo. La religiaj instruoj bahaaj antaŭvidas, ke la "Domo de Adorado" estu ĉirkaŭata de kelkaj dependaĵoj dediĉitaj al ĉeloj humanaj.

Ĝis hodiaŭ ok "Bahaaj Temploj" estas konstruitaj tra la mondo, kaj naŭa konstrutata en Santiago de Ĉilio. Bahaaj komunumoj tra la mondo posedas multajn terenojn dediĉitajn por ontaj "Bahaaj Temploj" konstruotaj kiam tiuj komunumoj plie kreskos, disvolviĝos kaj disponos pri la necesaj rimedoj. La "Domoj de Adorado" estas malfermitaj al ĉiuj kaj dediĉitaj al la Vorto de Dio revelaciita de la Manifestiĝoj de Dio kaj fiksita en la Sanktaj Skriboj de la mondreligioj, t.e. al recitado de tiuj tekstoj kaj al preĝado kaj meditado. En ili ne okazu aliaj aferoj kiel predikoj, prelegoj aŭ kvestoj kaj ankaŭ ne muzikado per muzikiloj (sed ja kantado aŭ ĉantado solista aŭ ĥorusa de Sanktaj Tekstoj).

La termino uzata en la Bahaaj Skriboj por la "Domoj de Adorado" estas Mashriqu'l-Adhkár (arabe : مشرق اﻻذكار : "Tagiĝejo de la laŭdoj al Dio"). Ĉiuj tiuj temploj havas almenaŭ du komunajn elementojn arkitekturajn: ilia baza strukturo estas naŭflanka kaj ilin kovras centra kupolo. La sep ekzistantaj "Domoj de Adorado" esprimas lokajn stilon kaj kulturon per sia situo, sia arkitekturo kaj siaj konstrumaterialoj.

Tiuj temploj estas la centra ĉefelemento de antaŭvidita konstruaĵaro konsistanta krome el diversaj sociaj, humanaj, edukaj kaj sciencaj institucioj kiel lernejo, malsanulejo, hejmo por maljunuloj kaj aliaj (Elektitaj skriboj de `Abdu'l-Bahá [3]). Laŭ bahaa vidpunkto ne estas aparta diferenco inter la aspektoj praktikaj kaj spiritaj de la vivo. '' 'Abdu'l-Bahá'' instruis, ke la homoj devas sekvi la spiritan vojon per praktikaj paŝoj.

La Maŭzoleo de la Báb kaj la aliaj konstruaĵoj de la Bahaa Mondcentro ne egalas al Mashriqu'l-Adhkár, kvankam turistoj ofte misprezentas la Maŭzoleon kiel "Bahaan Templon".

[redakti] La Kaŝitaj Fivortoj

La Kaŝitaj Fivortoj estas plej populara teksto de Bahaismo.

[redakti] Specimenoj

Ho Sklavino de Mia Lango!

Delonge vi klopodas eliri l' tenon de Mia pasio.
Kial vi baraktas? Ĉu vi ne scias, ke Mi amas vin?

Ho Filino de l' Proksimulo!

Ĉu vi sentas vin sola? Ne timu, ĉar Mi ĉiam estas proksima.
Ĉion, kion vi faras, spektas l' Okulo Dia, kaj strekas la Dia Mano.

[redakti] Literaturo

  • Baha' u'llah kaj la Nova Epoko. Verkis J. E. Esslemont, el la angla trad. Lidja Zamenhof. 1930, 192 p. Detala konatigo de la historio kaj instruoj de la Bahaismo, kun indekso de la temoj. Bona stilo.
Aliaj lingvoj