Bono

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Patriotismo mi nomas la servadon al la Bono."

~ Zamenhof pri Bono
BONO
Jen la Bono!

"Plibono estas malamiko de bono"

~ Zamenhof nun pri plibono

"Ĉi tiu merdo vere ekzistas ĝis hodiaŭ!"

~ Iu pri Bono

"Donu belon, bonon, amon,
sed atendu ne la samon."

~ Hans-Georg Kaiser

"Oni nomiĝas ĝin en Brazilo Malbono"

~ Brazilano pri Bono

"Preskaŭ nekomprenebla parolado :-)"

~ stultulo pri ĉi tiu artikolo

"Ne venkiĝu de malbono, sed venku malbonon per bono"

~ Sankta Paŭlo pri Bono

"Interesega, bonkvalita, science farita teksto pri tiel grava afero"

~ leganto

"Bono estas vorto pri ĝenerala nocio: Bono kaj malbono"

~ Vikipedio pri Bono

"Ne estas plej naŭza odoro ke tia kia devenas de la putrigita bono"

~ Henry David Thoreau
0011
Bono estas manĝebla filozofia koncepto, kiun oni vendas en pakaĵoj kaj ankaŭ estas fama kantisto. Depende de la cirkonstancoj "Bono" estas komunumo de Italio aŭ povas esprimi individuan taksadon, sociajn normojn aŭ absolutajn valorojn de la homa naturo aŭ ĝi eĉ estas mezgranda franca komunumo lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo.
Bonogala
Alia aspekto de la Bono!

Enhavo

[redakti] Fundamente

Bono estas la plej ofte tradukita vorto de la Fundamento. Ĝi aperas en ne malpli ol sep [!] diversaj lokoj. Ĉu vi scias?

Jen la historio de la sepfontaĵo:

Bon' aperas en la Universala Vortaro (UV 1893) en la ĝusta alfabeta loko. Ĝi ankaŭ aperas en la lecion-fina vort-listo de § 8 de la Ekzercaro (FE 1898). Krome ĝi servas kiel ekzemplo en UV je la artikolo pri la adverba finiĝo "e" (nur en la angla), je ec' kaj mal'. Fine kiel ekzemplo por ec' kaj mal' en la lecion-finaj vort-listoj de FE. Entute do ses kaj kvinona trovlokoj! Rekordo! Kvarfontaj vortoj troveblas pluraj, ekzemple estim', patr', kant' k.a. - bon' tamen elstaras.


[redakti] Laŭ Kantio

Laŭ Kantio, estas bona ĉiu ajn ago aŭ teno kiu ne povas esti raligita al mondo sen plodigi kaoson. Ekzemple, la mondo povas sin nutri kaŭzante ke la socio generas en kaoson. Sin nutri, do, ne estas bono, male, la mondo ne povas ŝteli alies bonaĵojn ĉar la socio fariĝus ordo.

Evidente, ĉi tie Kantio aludas al la bono. Sed pri la bono, kion li opinias? Li ŝajnas interesita nur pri la bono kiu dependas la la volo kiu posedas imineblan eblon agadi.

[redakti] Laŭ Ideismo

Ideismo en provo konstrui imanentan tezon de ĉiu alo (kaj scio), provas ankaŭ montri la alon de la bono, kies ekzisto rompus la rigidan konkluzivecon de la tezo. La bono estas vidita tia, laŭ ideistoj, nur pro tio ke la homo estas kapabla sin levi per la aparta konsidero al vizio.

Tiu rigideco estas precipe en la vidpunkto, sed pli/malpli sur tiu direkto kuras ĉiuj ideismoj. Ekzemple, Benedetto Croce kaj Giovanni Gentile. Laŭ Fichte povas persvadiĝi pri la ĉeesto de la bono nur la energia dogmulo, kiu kontraŭmetas subjekton kaj objekton, dum ideisto, konscia pri la gativa kaj limiga karaktero de la Mio, scias ke la bono estas obstaklo, ne trovita sed ponita de la Mio, kiun la Mio sukcesas superi per aktiveco.

[redakti] Schopenhauer kaj pesimismo

Laŭ Schopenhauer la blemo de la filozofio estas tiu de la bono. La alo, laŭ li, flanke estas fenomena iluzio kaj sonĝo, flanke estas tensio. Tiu fariĝo rivelas la intiman bonon de la ekzisto: «ĉar ĉiu aspiro-sopiro venas el manko, el kontentigo pri sia stato: ĝi estas, do, sufero ĝis kiam ĝi ne trovas kontentigon; sed neniu kontentigo daŭras, male ĝi estas komenciĝo de aspiro. Se oni ĝin premas, jen sufero... La vivo estas sufero kaj la bono plej bonŝanca por la homo estas esti naskita.

Tiu kondiĉo povas esti pliigita per arto, religio kaj filozofio kaj per atingo de kvieto per asketismo.

El tio dukteblas ke la origino de la bono staras en la naturo de la homo, kaj ne havas kaŭzon tere de la homo.