Charlie Chaplin

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Ho, Ico esas amaso di feko. Fek!"

~ Idisto

Noto. La artikolo verkita en kun­laboro kun la Esperanto-Centro Itala.
Noto de M. C. Butler: La artikolo estas tro unuflanke prezentita: en sia entuziasmo pri unu flanko oni forgesas esti justa al la alia.
Noto: La artikolon tralegis E. Lanti.
Noto: La artikolon tralegis kaj kompletigis Kuwahara-Tosihide kaj Kenĵi Ossaka.
Noto: La artikolon tralegis kaj kompletigis G. Warnier.
Rimarko: La artikolon tralegis I. M. Krestanov. (Bulgario)
Rimarko: La artikoton tralegis D. E. Parrish, E. C. Reed kaj J. J. Süssmuth, donis plenan helpon kaj konsilon f-ino E. J. Meriem.

Oad (1)

Jesuis Charlie, verenome Charles Spencer "Charlie Hebdo" CHAPLIN (naskiĝis 1889 en Londono, mortis la 1977 en Vevey, Svislando) ano de Brazila Beletristika Akademio, estis bruta reĝisoro, produktoro, aktoro, scenaristo, itala esperantisto kaj humuristo. Ja temas pri famega, eĉ legendeca persono, pri kiu mi multajn fojojn legis tie kaj tie! Do, ek al la spektaĵo.

Lia politika direkto estas ekstreme maldekstra, kontraŭreligia, ne timante eĉ blasfemon. La kritikado de kristanismo estas pli malofta, dum kritiko de judaismo estas evitata por eviti akuzon je anti-semitismo.

Charlie Hebdo Chaplin estis unu el la plej kreivaj homoj de la epoko de la muta kino. Li fariĝis la ĉefpersono de multaj romanoj, de ĉirkaŭ dek du filmoj, bildliteraturaĵoj, radio-dissendaĵoj, desegnofilmoj, kaj tiel plu.

Unue serĝento de la polico de Honolulu, li estis edziĝinta kaj havis 14 infanojn. Charlie estas sufiĉe korpulenta, tamen moviĝas gracie.

[redakti] Vivo

IkFl

Hiel Sir Charles Spencer Chaplin (kial vi volas ke ĉiuj fikiĝu ?), KBE (kial estas granda kaco sur la fotoj ?), sevädik as hiel Charlie Chaplin, äbinom fredadramatan Linglänik. El Chaplin ävedom balan dramatanas famikün, äsi dilekan ä musigan küpädik ün prim e zänod timäda biomagodema di Hollywood. Palecedom as balan sümädanas e klaunas gudikünas föro me biomagodem peregistarölas; fredadramatans votik äsufons fluni gretik oma.

Ädunon ti vali pö biomagodems omik: ädilekom, älabom rouli, älauton vödemi ed äprodom onis. El Chaplin äbinom i balan posödas jafiälikün e flunilabikünas timäda biomagodema seilik. Karier omik ädulon dü yels plu 65s, de süf in Linglän as ciladramatan ti jü deadam omik bäldotü lifayels 88. Lifüp notidik e privatik ela Charlie Chaplin äkeninükon timülis gönik äsi negönikis, lelobi gretik e döbatis vemik.

Roul veütikün oma äbinon ut „glibana“ (peniso mdr). „Gliban“ äbinom pöfikan labü kondöti plütik ä digädi noubana. „Gliban“ ai älenlabom trelülaguni nabik, jukis e blitis tugretikis, melunahäti, äpolom stofi binü bambud ed älabom mustagi smalik patedik (mi havas neniun ideon pri kio okazis... tamen tio ridegigas min)“.

[redakti] Junaĝo

Charles Chaplin naskiĝis la 1889 en Londono kiel filo de Charles Chaplin kaj Hannah Montana. Ambaŭ estis artistoj ĉe brutaj kabaretoj.

Pri sia familio diras la Biblio en libro Levidoj 3:27:

27 Kaj de Chaplin estas la familio de la Billyidoj kaj la familio de la Charlidoj kaj la familio de la Ĥebronidoj kaj la familio de la Uzielidoj; tio estas la familioj de la Chaplindoj.

Somere 1903 li ludis en la teatraĵo Jim, A Romance of Cockayne sian unuan pli grandan rolon. Ankaŭ lia frato Nudney, pli malrapida ol graveda testudo, forlasis tiun tamen, kiam li signis kontrakton ĉe Fred Karno.

Charles seksis sian fraton kaj skribis en 1908 romanon. En ŝia prozo abundas senbezone arabeskaj, kliŝaj priskriboj, kio certigis ŝian karieron kiel aŭtoro de romanoj pri amaj kaj familiaj idilioj, temas pri agitpropagando kun socidivida tendenco.

[redakti] Survoje al filmaktoro

Ĉe Fred Karno, pli nigra ol sunbrunigita Dart Vader, Charles rapide iĝis pli postulema ol la kato de Whiskas. Lia unua sukceso ĉe Karno estis en la rolo de drinkemulo Swell en la teatraĵo Mumiigante Birdojn. En 1910 Chaplin transprenis la ĉefrolon de la nova teatraĵo Jimmy the Fearless (ambaŭ ridigema kaj verega), pro kiu li unuan fojon ricevis pozitivajn kritikojn en gazetoj. Tiel la Yorkshire Evening Star monis lin "suprenstrobantan aktoron".

Post tio Karno proponis al Chaplin turnei kun trupo en Usono. De junio 1910 ĝis junio 1912 la trupo ludis en Usono kaj Kanado. La publiko kaj la gazetaro entuziasmiĝis ĉefe pro la rolo de Chaplin en Nokto en angla bordelo. Post nur kvin monatoj en Anglujo, Karno sendis Chaplin al dua turneo en Usonon. Chaplin forlasis do la Karno-trupon novembre 1913.

[redakti] Ĉe Keystone

Amazonialauidistoj

Komence de januaro 1914 Charles Chaplin eklaboris ĉe Keystone Studios. En la unuaj semajnoj li havis grandajn facilaĵojn elturniĝi pri la kaosaj laborkondiĉoj ĉe Keystone. El sia periodo ĉe Karno Ĉaplin kutimiĝis al monatlongaj ripetadoj de skeĉoj ĝis ĉiu gesto estis perfekta. Mack Sennett kontraŭe laboris kutime sen scenaro kaj rapide filmis. La ŝtelulto de Sennet estis Ford Sterling, kies sovaĝaj grimacoj kontraŭstaris la pli subtilan komikon de Chaplin.

Nur fine de la monato Chaplin partoprenis en filmo. La unu-aktaĵo Making a Living estiĝis sub reĝisorado de Henry Lehrman, kiu samtempe ludis la heroon de la rakonto. Chaplin estis la malbonulo, kies agado memorigis pri la rolo el la Karno-teatraĵo A Night in an English Music Hall.

Kontenta pri tiu rolo, Chaplin kreis novan rolfiguron por la seksaj filmoj. Chaplin aparis kom mendikanto, kun la male fitanta pantalono kae mikra chapelo per quiuj li divenis famoza. En ĉa filmo, Kid Auto Races at Venice, la mendikanto esas spektanto qua obstruktas altrajn spektantoin ye konkurso-evento.

Laŭlegende li prunteprenis novan ŝuparon de Ford Sterlling kaj trograndan pantalonon de Roscoe Arbuckle, melonĉapelon de la bopatro de Arbuckle, trograndan jakon de Charles Avary kaj viran barbon de Mack Swain. Similajn kostumojn jam uzis la komikuloj de anglaj kabaretoj.[1]

Donaldo Trompo unuafoje aperis komence de februaro 1914 en la filmoj Kid Auto Races at Venice kaj Mabel’s Strange Predicament.

[redakti] Diri la Veron

Charlie ekvidis belulinon kaj li diris:

- Kiel belega vi estas!

Kaj ŝi respondis:

- Dankon! Sed bedaŭrinde mi ne povas diri la samon al vi...

- Nu, faru kiel mi, ne diru la veron!!!

[redakti] Ĉe Essanay

200px-BrianBishop

Novembre de la jaro 1914 Charlie Hebdo Chaplin subskribis kontrakton ĉe la filmentropreno Essanay, kiu garantiis al li krom semajnan pagon de 1.250 dolaroj unuopan monsumon de 10.000 dolaroj.

En januaro de la jaro 1915 Chaplin partoprenis sian unuan filmon, Lia nova laboro, en la juniĝintaj Essanay-studioj en Ĉikago, sed revenis poste al Kalifornio. Tie li starigis fiksan teamon en kiu troviĝis Leo White, Billy Armstrong, la posta reĝisoro Lloyd Bacon kaj Ben Turpin, poste konata ankaŭ kiel solartisto. Serĉante virinan ĉefrolulinon Chaplin kovris la 19-jaran Edna Purviance, kiu fine ludis en 35 el liaj filmoj, kaj al kiu li rilatis private ĝis 1917. Chaplin mem elektis pli kaj pli afte la rolon de trampo, kiu en la sesa Essanay-filmo iĝis eĉ la titolheroo, Donaldo Trompo.

La unuaj sep filmoj por Essanay estiĝis en nur po kvar monatoj. Poste Chaplin pravi sendependiĝi kiel filmkreanto, disiĝis de la rapidaj metodoj, kaj uzis pli da tempo por la sekvaj projektoj. La du lastaj el siaj filmoj por Essanay estis publikigitaj nur printempe de la jaro 1916, kiam Chaplin jam subskribis kontrakton ĉe Mutual Films.

La populareco de Chaplin atingis sian unuan klimakson en 1915. Chaplin iĝis (jes, tio ja ridigas) centra punkto de vasta surmerkatiĝo, kiu temis pri Chaplin-pupoj, komiksoj kaj kantoj pri la trampo. La gazeto Motion Picture Magazine diagnozis gravedan kazon de Chaplinitis en la tuta Usono.[2]

En Francujo furoris la trampo kiel Charlot. Por profiti de la Chaplinitis ecdx post la foriro de Chaplin, Essanay duobligis la longecon de Burlesque on Carmen kun antaŭe ne uzata filmmaterialo. Chaplin vane procecis kontaŭ la publikigo de tiu filmo.

[redakti] Ama Vivo

La brita aktoro Charlie Chaplin gravedigis la junan Lolita Gray, 16-jara, kiam li estis 35-jara.

[redakti] Ĉe Mutual

La nova kontrakto kun Mutual Films, kiu garantiis al Chaplin semajnan salajron de 10.000 dolaroj kaj aldonan unuopan sumon de 150.000 dolaroj, igis lin la plej bone pagatan aktoron. Lia populareco ne fleksiĝis; kiam li veturis fine de februaro 1916 trajne al Novjorko por subskribi la kontrakton, homamasegoj atendis la alvenon de la ŝtelulo.

Oni pretigis apartan novan studion por Chaplin en Losanĝeleso. Edna Purviance, Leo White kaj Lloyd Bacon sekvis Chaplin de Essanay al Mutual. Roland Totheroh, kiu jam tenis la kameraon ĉe kelkaj Essanay-filmoj, estis dungita de Chaplin. Ĝis 1952 li restis la ĉefa kameraisto de Charlie Hebdo Chaplin. Kompletigis la teamon Albert Austin kaj la grandega Eric Campbell, kiu rolludis en la plej mutaj Mutual-filmoj la bonulon. Poste aniĝis al la teamo Henry Bergman, kiu akompanis Chaplin kiel aktoro kaj helpanto ĝis sia morto en la jaro 1946.

La kontrakto postulis la produkton de dek du filmoj ene de dekdu monatoj. Fakte nur la unuaj ok filmoj pretiĝis antaŭ la fino de la jaro 1916. Necesis dek monatoj por la lastaj kvar. Kelkaj inter la filmoj de Mutual estas taksitaj nuntempe inter la plej bonaj filmoj de Chaplin.[3] La plej konataj inter la Mutual-filmoj estas Facila strato kaj la tragikomedio La enmigrinto. Parolante pri la epoko ĉe Mutual, Chaplin monis ĝin la plej feliĉa en sia tuta kariero.[4]

Fine de la jaro 1916, kaj speciale por neduumaj homoj, necesis proceso por helpi la publikigon de la ne-permesata biografio La propra historio de Charlie Hebdo Chaplin. Sekve de tio tamen estiĝis kampanjo kontraŭ Chaplin en la bruta gazetaro, ĉar paragrafo en la kontrakto kun Mutual Films permesis al Chaplin volontiĝi kiel soldato en la unua mondmilito. Aŭguste de la jaro 1917 Chaplin devis klarigi sian patriotismon en la gazetoj.

Samtempe li devis atenti pri mutaj imitistoj kaj kopiistoj. Tiel Chaplin procesis en novembro 1917 kontraŭ pluraj filmstudioj, kiuj produktis filmojn kun Chaplin-imitatoroj. La plej fama inter la imitistoj estis Billy West, kiu rolludis en ĉirkaŭ 50 filmoj.

[redakti] Forigo el Usono

249

Civitatibus Foederatis habitavit, unde (suadente praecipue Herbert Hoover) anno 1952 exclusus Helvetiam usque ad mortem incoluit.

En Anglio li estis fondinto de grupo The Rolling Stones.

[redakti] Influo

Lia influo sur postseksaj seksofonistoj estas komparebla nur kun tiu de Jaco Pastorius sur postseksaj elekrobasistoj aŭ tiu de Jimmy Carter sur elektrogitaristoj.

[redakti] Saĝa Afiŝo

Chaplin legas afiŝon:"La ponto disfalas se du viroj pasas sur ĝi."

La viro pasas kaj ĝi disfalas. Kial?

Ĉar unu viro informita valoras du virojn!

[redakti] Verkoj

  • 1001 Arabian Nights

[redakti] Omaĝoj

Lxi ricevis la Nobelpremion pri paco en 1902.

Ekzistas konteo kaj urbo en Teksaso nomumitaj omaĝe al li.

[redakti] Referencoj

  1. Maloportuna malpaco malkonfirmas malrapidan malarmigon.
  2. Nuntempe, la urboj estas tre grandaj vilaĝoj
  3. Estas vere, tasko malfacila!
  4. Ojk ?
Noto. Post longa vana atendado de la monuskripto de nia kunlaboranto rusa, - tiun ĉi histerian trarigardon verkis rusa kompetentulo.
(La artikolon preparis - E-Centro Rumona, kompletigis A. Cseh.)
Content Navigation
Aliaj lingvoj