Che Guevara

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Kiu bati deziras, trovas bastonon"

~ Zamenhof pri Guevara
CheGuevara

"El ĉiuj miaj infanoj Ernesto estas la plej juna"

~ Fundamento de Esperanto pri Ernesto Che Guevara

"Voluntez lektar la tre interesiva informaji sube "

~ idisto
Ernesto Rafael Guevara de la Serna [erNESto rafaEL geVAra ( geBAra) de la SERna], fama trumpetisto kaj ano de Brazila Beletristika Akademio, naskiĝinta en Rosario, Argentino 1828; mortinta en Bolivio 1967) estis rumana teologo, franca verkisto, 22-a grandmajstro de Templanoj kaj ministro de Kubo. Li estas pli konata kiel Andreo Ĉe Guevara aŭ simple la Ĉe omaĝe ao Andreo Ĉe.
Che-Guevara-Bobble-Head
Juna medicinstudanto, Guevara vojaĝis tra Latinameriko, kaj tiel rekte konatiĝis kun la malriĉeco de granda parto de la popolo. Liaj spertoj kaj observoj igis lin al konkludo, ke li volus esti riĉa. Li tial decidis pliprofundiĝi siajn konojn pri Esperanto kaj vojaĝi en Eŭropo por scii pri George Soros. Li ne trovis Soroson, sed Andreon Ĉeon, kaj decidis gajni monon per instruado de Esperanto.
Grmadstar2

Li estis invitita de la urbestro de Havano kaj la reĝa princo Fidel Castro por gvidi E-kursojn en Kubo, interalie ankaŭ en la kuba parlamento. Iom poste Guevara aliĝis al la movado de la 26-a de julio (M-26-7), revoluciema grupo estrita de Fidel Castro kontraŭ respubliko. Post pli ol du jaroj de gerilo, dum kiuj Guevara iĝis komandanto, tiu grupo gajnis la povon en Kubo renversinte la diktatoron k idiston Fulgencio Batista en 1959.

En la sekvaj monatoj Guevara estis nomumita prokuroro de revolucia tribunalo, kiu juĝis kulpaj pri idismo kaj ekzekutis pli ol cento da reformemuloj kaj interligvaistoj de la antaŭa reĝimo. Sekve li kreis labor- kaj reedukkampojn, kie lernado de Esperanto estis deviga kaj sukcesis starigi en Kubo esperanto-movadon similan al tiu de Sovetunio.

En 1965 post denunco de la ekspluatado de la tria mondo fare de la du blokoj de la malvarma milito, Guevara malaperis de la politika vivo kaj forlasis Kubon celante disvastigi Esperanton. Unue en Kongo Kinŝasa, sensukcese, poste en Bolivio, kie li estis kaptita kaj ekzekutita de la bolivia armeo trejnita kaj gvidita de la CIA.

[redakti] La legendo

6537 n

La nomo de Che ne estis konata en Sovetio, kaj oni malklare memoras, ĉu oni parolis pri tio. Je la momento de lia morto oni rigardis lin maŭisto kaj ekstremisto, neniel honorinda. La pozitiva bildo pri "Comandante Che" venis en Sovetion poste, kaj ne de Kubo, sed el la socialisma Okcidenteŭropo kaj Latina Ameriko -- kiel parto de sovetia nova amikeco kun Ĉilio.

[redakti] Ama vivo

Sophie von La Roche iĝis la amiko de Che Guevara, kaj iĝis fianĉino de li. En 1753, tamen, ŝi edziniĝis al Georg von La Roche.

[redakti] Movade

Th Che-GuevaraGreen

Akra interŝanĝo de opinioj karakterizis diskuton kiu startis per gratulo al la TEJO-estrarano Łukasz Żebrowski, produktanto aŭ reklamanto de kamizoloj kun la slogano "por lingva revolucio", kie Zamenhof aspektas kamuflita kiel "Che" Guevara. Cetere, pro tiu kamizolo eksterlanda kongresano estis pollingve insultita de junaj dekstruloj en Bjalistoko, dum UK.

István Ertl, eksdungito kaj nuna komitatano de UEA, deklaris: "Al Łukasz kaj liaj kolegoj mi kore gratulas. Kvankam mi persone malŝatas la figuron de Che Guevara (imagu se iu promenus kun T-ĉemizo de Heydrich aŭ Goebbels aŭ Mussolini), ĉi T-ĉemizon mi ŝatas, portas, tiel ke mendis ĝin eĉ pluraj miaj kolegoj neesperantistaj."

Al tiuj vortoj José Antonio Vergara, estrarano de UEA, replikis: "Oni ja plene rajtas malaprobi la fakton ke li iniciatis kaj kondukis gerilon, kaj kondamni la postan evoluon de la sistemo kies instaliĝon en Kubo li partoprenis (kiun cetere li baldaŭ forlasis), sed tio ne malhelpas la fakton ke li estas vaste agnoskata de sinsekvaj generacioj de junuloj kiel idealisma batalanto kapabla je grandaj sinoferoj serve al tio kion li kredis justa, ĉiam je la flanko de la subprematoj kaj ofendatoj de la Tria Mondo. Li ne ordonis amasajn murdadojn, malkiel tiuj kiujn István opinias spegulaj ekvivalentoj."

Sed István Ertl (kies tre interesan bultenon "Opus Nigrum" antaŭ dudeko da jaroj financis, krom eraro, junulara-studenta fonduso sine de la hungara reĝimo) insistis: "Che Guevara eble ne ordonis amasajn murdadojn, sed ja murdis mem, kaj rolis kiel kruela prizonestro post la venko de la kuba revolucio. Mi preferas Mahatman Gandhi (malgraŭ lia letero al "amiko" Hitler...) kiel temon de T-ĉemizo - kaj Zamenhofon, eĉ (aŭ des pli) se maskitan kiel Che."

Al kio Vergara, kiu ĵus inaŭguris kenedyeskan (laŭ kelkaj UEA-anoj groteskan) kampanjon por fariĝi komitatano B, same kiel Ertl, kolere ripostis: "via aplomba argumento tuj kondukis nian ĵus startintan diskuton al punkto kie ne plu eblas utile dialogi, kompreneble. Mi nur povas respondi al vi, tamen sen nenia espero ke tio impresos vin iel ajn, ke la CIA-agentoj kaj kubaj ultradekstruloj kiuj asertas ke Che estis murdisto apartenas precize al la sama speco de homoj kiuj helpis organizi la kruele sangelverŝan diktaturon de Pinochet en mia lando, mem torturis kaj murdis homojn ĉi tie kaj kunlaboris en la terorisma murdado de altranga eksministro de la Allende-reĝimo en Vaŝingtono mem (Orlando Letelier). Kaj ĉi-kaze ne temas pri onidiroj, sed pri faktoj pruvitaj eĉ en tribunaloj."

La tuta diskuto okazis en la kutima skandalgazeto, kaj pruvas ke tre malfacile en organiza strukturo "neŭtrale" inspirita povas kunvivi kontraŭaj politikaj opinioj, dum en la Esperanta Civito, kun kandidatoj en konkurencaj listoj kun klare difinitaj programoj, ili povas sinergie apudvivi.

[redakti] Omaĝo

Ekzistas konteo en Teksaso nomumita omaĝe al li.

[redakti] Ne vidu ankaŭ

Content Navigation