Cigano

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Kio vendiĝas kaŝite, vendiĝas plej profite"

~ Zamenhof konsilante cigana kontrabandisto
5071258713 321dd585ba o.jpg

"Jam pluan monaton la problemo de la ciganoj tempestas en la okcidenta Eŭropo"

~ Milokula Kato pri ciganoj

"Gratulon kaj dankon al vi, kara amiko, pro via gravega laboro!"

~ leganto pri la aŭtoro de ĉi tiu artikolo

"Me perfekte konsentas kun vu"

~ idisto

"Nu, bonvolu noti ĉion tion nur kiel spiritisman kredon"

~ Cigano

"Kia fiago!"

~ Iu
Vendanc6.jpg
Cigano estas ulo el memelektita vaganta diasporo devena el Hindujo, konata en Eŭropo sub diversaj nomo, kiu vivas en la placo antaŭ la katedralo de mia urbo. Iuj aŭtoroj nomas ĉiujn ciganojn indiferente „romaoj“, supozante ke la nomo „cigano“ ial sonas malĝentile.


[redakti] Etnnomo

Ciganoj estas anoj de cigoj. La nacilingvaj nomoj de la popolo(j) kutime nomita(j) Esperante "ciganoj" ofte estas tre ofendaj. Laŭdire, la slava nomo "ciganj", de kiu E-istoj prenis sian nomon por ili - devenas de la vorto "ŝteli", kaj en la angla ili nomiĝas "Gypsies" el la misa kredo ke ili migris el Egiptio. La slava vorto venas el la hungara, kiu venas el greka nomo de religia sekto en Malgranda Azio.

Sveda enciklopedio mencias tute alian devenon de la vorto "Cigano" - aŭ pli ĝuste de la Svedlingva versio "zigenare". Oni diras tie, ke ĝi eventuale devenas de Greka vorto "acinganos", kiu signifas proksimume "tiuj, kiuj ne volas kontaktiĝi kun iu".

La plej granda etno de tiu grupo preferas nomi sin - almenaŭ en anglalingvaj rondoj -"Roma" aŭ "Rroma." Alia grupo estas "Sinti." Efektive oni jam de multaj jaroj uzas ankaŭ la nomon "Romao" kiel sinonimon de "Cigano". (Kompreneble "Romao", same kiel "Cigano", estas vorto plene sen ofenda nuanco.)

Se iu malŝatas Ciganojn, li certe atribuas malŝatajn kromsignifojn al ĉiu ajn nomo por ili. Kaj inverse, se iu ilin tute ŝatas, li uzas ĉian ajn nomon por ili sen malŝata nuanco - aŭ eĉ kun aldono apreza nuanco.

[redakti] Triboj

Krom sintoj kaj romaoj ekzistas ankaŭ aliaj ciganaj triboj: "kale", "manush" kaj kelkaj aliaj, kies nomojn mi ne konas. La romaoj estas nur la plej granda kaj potenca grupo inter la ciganoj. Do se vi serĉas alian vorton por "cigano", vi rezignu pri "romao", ĉar ĝi ne estas neŭtrala ("rasisma" laŭ via stilo). Same vi certe ne nomus ĉiujn slavojn rusoj, ĉar la rusoj estas la plej granda slava popolo. Ĉiu polo, sorabo, bulgaro ktp. akre protestus.

[redakti] Sintioj

La sintioj estas tiu grupo de ciganoj, kiuj jam delonge ne plu vojaĝas, sed loĝas en konstantaj domoj, kiel la ceteraj germanoj. La konata germana popkantistino Marianne Rosenberg estas sintio.

[redakti] Noble

Grafino (al cigano): Vi agis efektive tre laûdinde. (Al sia lakeo): Alfredo, premu la manon de tiu çi homo.

[redakti] Malnova historio

Cigana patro instruas al la malgranda filo "vivon" :
- Iru do, por unua fojo akiru pecon da grasporkaĵo en la vilaĝo!
La ciganido iris, vagis, nenion elpensis krom ŝanĝi siajn botojn kontraŭ tiu nutraĵo. Revenis hejmen - la patro lin insultas, "Ĉu tiel oni akiras!", - Iru almenaŭ reprenu la botojn!
La ciganido revenis, longe persvadis la vilaĝanon reŝanĝi grason je botoj, finfine plore elpetis. Redonis la graspecon kaj elirante diris al la mastro:
- Estas la sama peco, ni neniel tuŝis vian grason, nur mia malsana patro ŝminkis per ĝi sian dorson kaj nenio krome!
La vilaĝano, perpleksita, kolere ĝetis la porkaĵon en la knabon, tiu haste ĝin kaptis kaj senprokraste forkuris.
la unua "vivleciono" estis plenumita.

[redakti] Manlegado

Diras ciganino manleganta:

- Sinjoro vi havos teruran tortur-morton. Vi estos buĉita per longklinga tranĉilo, senhararigita per flamoj, vi estos distranĉita, dishaketita...

-Sinjorino, atendu momenton, mi deprenos la porkoledajn gantojn...

[redakti] Religio

Ciganoj estas dumlonge kristanoj kaj tiel adaptiĝis al Eŭropo kaj Ameriko por eĉ ne pensi pri dumlonge forgesitaj originlando kaj religio.

[redakti] Familio

Cigano iras al sia amiko kaj diras: «Mi vere ŝatus ke vi ekkonu mian fratinon kaj mian edzinon!». La amiko respondas: «Oh kara, ankaŭ mi ŝatus!». Kaj la cigano: «Do bone, jen ŝi!»

[redakti] Soldato

Iris cigano al armeo. Post naŭ monatoj telefonas lia patro:

- Gratulon, filo. Via edzino naskis infanon.

- Filon aŭ filinon?

- Fraton.

[redakti] Antaŭjuĝoj

La plej bonaj ĉeĥaj ŝercoj temas pri ciganoj (Romoj) kaj pri ilia kutimo priŝteli ĉion. Nuntempe, la temo estas iom tabua en Francio...

[redakti] RASISMEMA POLICISTO

Policisto alta 2 metrojn staras sur la strato kaj proksime atendas cigano. Ekparolas la policisto. Ĉu vi scias, cigano, ke ni aspektas unu apud la alia kiel aglo kaj merdamaso?

Respondas la cigano:

-Serĝento, kun via permeso, mi estas preta tuj forflugi….Do vi ne zorgu pro via odoraĉo. Mi tute ne sentos ĝin. ;o)

[redakti] Rusa historio

Edzino de la drinkemulo en Rusio direktiĝis al fama cigana sorĉistino. La edzo tamen pri tio estis sciigita kaj kaŝsekvis ŝin. La sorĉistino proponis "centprocentan rimedon": preni botelon da vodko kaj varmigi ĝin sur hunda vosto antaŭ ol doni al la drinkanto. La virino sekvis la konsilon, varmigis la botelon sur la vosto de korthundo kaj alportis al tablo.
La edzo, konanta la aferon akceptis tutan vesperon la "kuracilon". Iumomente edzino portempe foriris de la domo kaj kiam revenis, renkontis sian edzon staranta kvarpiede. Li ekbojis al ŝi kaj provis kapti per dentoj. La ektimigita virino forkuris al la sorĉistino, la edzo postsekvis, renkontis ambaŭ komplotaninojn en la korto kaj komencis ilin peli ĉirkaŭ la dometo.
Post la okazo la "sorĉantino" malpli kuraĝis disdoni stultajn konsilojn kaj la edzo tamen priatentis sian vivmanieron kaj iom retenis sin de drinkumado.

7282.png

Kurioze, tio ŝajnas ridigenda al rusoj...

[redakti] LA KURIGILO

Cigano demandas sian amikon:

—Konsilu al mi ion, amiko. Jen mia çevalo, ̧ĝi ne vo-las plu kuri.

—Atendu iom, mi metos fajran meçaîon en ̧ĝian ore-lon.

La ĉevalo pro la bruldoloro bleke ekkuris, kuregis tiel rapide, ke la cigano ne estis kapabla ̧ĝin sekvi.

Amiko, — sin turnis la cigano al la konsilinto, — por povi atingi mian çevalon, bonvolu meti pecon da meçaîo ankaû en mian orelon.

[redakti] Ciganoj kaj aŭto

Difektiĝas pneŭo de la aŭto de cigano. Li komencas ŝanghi la radon. Haltas apud li sia amiko, kaj li rompas per duonbriko la glacon de la aŭto.

-- Ho, kion vi faras, Gajhi?
-- Dum vi ŝtelas la radon, mi forportos la radiomagnetofonon!

[redakti] Ciganoj kaj laboro

Iam sekvis min ciganoj. Bonŝance mi eniris la laboroficejon kaj tiam ili ĉesis.

[redakti] Ekspliko

Ĉio kion mi diras akordas kun la faktoj. Ne temas pri insulto, temas pri konstato.

Content Navigation
Aliaj lingvoj