Dio

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Dio ne ĵetkubludas, pro tio, Li enuas"

~ Einstein pri Dio
1287.jpg

"Ne nur PIV eraris"

~ Renato Corsetti pri Dio

"Mi jam fikis Lin, kaj mi restis virga!"

~ Cicciolina pri Dio

"Mi povas kredi ion ajn, provize ke ĝi estas tute nekredeble."

~ Oscar Wilde pri Dio

"Mi havas personan rilaton kun Dio."

~ Usonano pri Dio

"Ĉiu por si, por ĉiuj Di'"

~ Zamenhof pri Dio

"ido > do i > dio > odi"

~ roboto pri Dio

"Dio estas ardanta bakoforno plena de amo, kiu disvastiĝas de la tero ĝis la ĉielo"

~ Lutero pri Dio
La Kemiaj Elementoj
H
He
Li Be
B C N O F Ne
Na Ma
Al Si P $ Cl Ar
K Ca Sk Ti V Cr Mu Fe Co Ni Cu Zm Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nn Me Tc Ru Rh Pd Ak Kd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po Ad Rn
Fr Ra ** Rf Dg Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Uut Uuq Uup Ld Uus Umo
Uue Ubn ***


La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Yb Lk

Ac Th Pa U Np Pi Am Cm Bk Cf Fm Md No Ls

Ubu Us Ka Kk

"Dio estas mortinta."

~ Nietzsche pri Dio

"Uzo nelogika: kiu neniam vivis, neniam povis morti; ĝia rilato al morto povas esti nur instrumenta."

~ ReVulo pri la supra diraĵo

"La vorto Dio, ĉu temas pri io?"

~ Konfuceo

"Un pagino po Dio es un libro po yaro"

~ idisto pri Dio

"Kredu je Dio, sed ŝlosu vian awton"

~ reformemulo pri Dio

"Antaŭ Dio ĉiuj homoj estis samaj, nun estas diferencoj"

~ anonimulo pri Dio

Dio (Javĉjo intime) estas usona filmreĝisoro, japana motorciklisto kaj nevidebla viro vivanta en la ĉielo, kiu observas ĉion kiun vi faras, en ĉiu minuto de ĉiu tago. Kaj tiu nevidebla viro havas liston de dek specialaj aferoj kiujn li ne ŝatas esti farita de vi. Kaj se vi faras iun de tiuj dek aferojn, li havas specialan lokon plena de fajro, fumo, brulado, torturo kaj angoro kien vi estos alsendita por vivi kaj suferi kaj bruli kaj sufokiĝi kaj plori por ĉiam kaj ĉiam ĝis la fino de la tempo...sed li amas vin.

F84.jpg

[redakti] Dio La Kreanto

Z-porpreso.jpg

Dio estas ĉiela estaĵo kiu kreis la homon kaj la teron por havi bezonatan interhoman kontakton. Post ses-taga periodo de fervora kaj sukcesa aktivado pri la mondo, Dio subite forlasis ĝin je la sepa tago. La fina verko de Dio (Torao) estas notinda pro ĝia bonega stilo. Tamen, oni nuntempe konsideras ĝin pli historie grava verko ol fidela fonto de informo. La postajn verkojn de Jesuo kaj Mahometo forte influis Dio.

Pri Dio oni povas trovi kelkajn informojn en la Biblio kaj la pigraj studemaj teologoj koincidas ke Li estas triunuo: La Patro, la Filo (Zamenhof) kaj la Sankta Fundamento. La Patro kreis la homaron, Zamenhof instruas ĝin kaj la Sankta Fundamento ĉiam akompanas la homon por korekte gvidi ĝin al la esenco de la eterna vero.

Gott mit uns.jpg

Dio regas ĉiujn registarojn

[redakti] Supera Estaĵo

39 n.jpg

La termino Supera Estaĵo estas ofte difinita simple kiel "Dio"[1], kaj estas uzita kun ĉi tiu signifo de teologiistoj de multaj religiaj fidoj, inter ili, sed ne nur, Kristanismo[2], Islamo[3], Hinduismo[4], kaj Diismo[5]. Tamen, la termino ankaŭ povas eble temi pri pli kompleksaj aŭ filozofiaj interpretoj de la dia estaĵo, sed ni ne scias certe.

[redakti] La esto kaj entoj

Propraĵo de la esto estas la identeco de unueco-vereco-boneco. El tio devenas ke du aferojn Dio ne povas fari: Dio ne sukcesus plenumi la malbonon (Li estas la bono) kaj ne sukcesus krei alian Dion (Li estas la Unuo, tial ne povas samtempe ekzisti du). Gravas ankaŭ ke Dio ne povas mensogi ĉar li estas la vero.[6]
La kreitaj entoj (inter kiuj ankaŭ la homo) estas iamaniere foraj el la Esto kun kies perfekteco ili partoprenas nur laŭgrade, ĉar en ili povas manki la rilato de ekzakta identeco inter vereco, boneco, unueco: okazas renkonti personojn malbonajn kaj mensogajn, mortosuferon kaj aliajn malperfektaĵon... Tio okazas ĉar la estaĵoj (entoj) ne estas la Esto.

[redakti] Dia vorto

La esprimo Vorto de Dio estas atribuata, de kredantoj de certa religio, al la respektivaj sanktaj libroj, por substreki la konvinkon laŭ kiu tiuj tekstoj revelacias kion Dio volis diri.

La dia vorto estas eterna kaj sentempa ĉar donita de Dio, nesubiigita al eraro aŭ ŝanĝiĝo. Ankaŭ rilate la diajn promesojn al la hebrea popolo estas neestingeblaj kvankam la longa serio da pekoj plenumitaj de juda popolo. [7]

[redakti] Kaŝiĝinta dio

La sintagmo Deus absconditus (el la latina: "(kaŝiĝinta dio") ĉeestas en biblia versego de la profetia libro de Jesaja (45,15) [8]: ”Vere Vi estas Dio Sin kaŝanta, Dio de Izrael, Savanto”.

Referencante al la nemezurebleco de la saĝo de Dio, al la neesplorebleco pri lia volo kaj al la senfina diferenco kompare kun la kreitaĵaro (La tute alia), tiu koncepto fariĝas “centra” kaj en la negativa teologio kaj en la dialektika teologio de Karl Barth.

La Deus absconditus estus en rilato kun la temo de la libera volo kaj de la hermeneŭtika cirklo fido-racio. Dio, nome, manifestiĝus tiamaniere ke la homa libero ne estu eliminata de la evidento, ke la fido restu elektro kaj ne fakta dateno evidenta kaj nerefutebla flanke de la racio.

[redakti] Malsamoj

En la romano "Malbonaj spiritoj" Fjodor Dostojevski diras, ke dioj malsamas laŭ landoj. La dio de Ruslando ne estas la dio de Francio. Li pravas. La dio de la angloj ne similas la diojn de la eŭropa kontinento. La dio de la judoj ne estas la dio de la kristanoj. La dio de la katolikoj estas alia ol tiu de la protestantoj.

Kompreneble ne ĉiuj supernaturaj estantoj estas gedioj; ekzistas hierarĥo.

[redakti] Certeco

Vi ne povas esti pli certa ke la fizika realeco ekzistas ol ke Dio ekzistas. Nek la fizika realeco, nek la ekzisto de Dio estas pli verŝajna, ili same devas esti dubitaj... Se poste sur ne certa realo oni povas kaj rajtas konstrui tutan sciencan konstrauaĵon. Same poste sur ne certa ekzistado de Dio oni povas kaj rajtas konstrui tutan religian sistemon en kiu ĉakroj havas valoron.

[redakti] Dio laŭ Judismo

La koncepto pri Dio en Judismo estas rigore monoteisma. Dio estas esto unika nedividebla nekomparebla, kiu estas la unua kaŭzo de la universo kaj fina kaŭzo de la tuta ekzistado. La juda tradicio instruas ke Dio estas nekonebla, eĉ en la 613 preceptoj sur la monto Sinajo aŭ dum profetaj vizioj, kaj ke li estas nur la "ŝajno" rivelita de Dio, kiu kaŭzis la ekziston de la universo kaj interagas kun la homo kaj kun la mondo. En judismo, la unika Dio de Izraelo estas la Dio de Abrahamo, Isaako kaj Jakobo, ke li estas la gvido de la mondo, kiu liberigis Izraelon el la sklaveco de Egiptio, kiu donis la 613 preceptojn (613 mitzvot) sur la Monto Sinajo, kiel preskribite en la Torao. Li ankaŭ donis la Noajn Sep Leĝojn por la tuta homaro.

En La juda religio kaj en la Torao Dio estas do vidata kiel Supera Esto, kreinto, gvidanto de la mondo kaj de la homoj, supera juĝisto kaj patro, kies justico estas mildigita de la mizerikordo, kies proponoj estas realigitaj de agentoj elektitaj kiuj povas esti kaj anĝeloj kaj individuoj/nacioj. Dio komunikas sian volon pere de judaj profetoj kaj aliaj instrumentoj.

La Dio de judoj estas kreinto de ĉiuj aĵoj, kiujn li modlis, kiel ripetas la libroj de la judaj profetoj: vidu la vizion de Ezekielo (caxapitro 1) kie la vizaĝoj de la kvar alestigitoj (tri bestoj + unu homo) ricevas, en la posta ekzegezo, la la kapablon reprezenti diajn aspektojn. La kvar vizaĝoj estas:

  • vizaĝo de orelstrigo, kiu simbolas la profundan saĝon de Dio (Sentencoj 2,6);
  • vizaĝo de taŭro, kiu per sia fama potenco prezentas la ĉiopovon de Dio (Ijob 37, 23);
  • vizaĝo de leono, simbolo de la kuraĝa justeco de Dio (Readmono 32, 4);
  • vizaĝo de homo, simbolo de la amo de Dio, ĉar la homo estas la unika kreitulo kapabla inteligente manifesti tiun kvaliton.[9]

[redakti] Karakteroj de la dieco laŭ judaj teologio kaj filozofio

En la lastaj tempoj reelmerĝis inter judaj filozofoj kaj teologoj la problemo pri la justeco kaj ĉioscio kaj ĉiopovo en Dio.”Se li tia estas, kiel li permesis la holokaŭston (Shoaho)? Kvankam la homoj maljuste mortigitaj laŭlonge de la historio (en militoj kaj pestoj…) estas konstanto de la homa sperto kaj la problemo estas konstanto en la homa filozofado, ankoraŭ ĉifoje akriĝis kaj puŝis pridemandi kiamaniere la ekzisto aŭ ĉioscio aŭ ĉiopovo de Dio povas karmoniiĝi kun ĉeesto de la malbono.

[redakti] Idista Dio

1979.jpg

Deo' esas la laborestro di Harry Belafonte.

DEO! Me dicas, DEO!
Jorno venas e me volas adhemirar.

Segune Esperantistoi Deo esis la unesma enkarnigo di L. L. Zamenhof, qua vivis de 6000 aK til 1844 pK.

Alie, Ronnie James Dio (1942 til 2010) esis Usana muzikisto, kantisto kae kompozisto, membro di bando Black Sabbath

[redakti] La nomo de Dio

La simpla nomo "Dio" ŝajnis tro malspecifa. En la biblio, Dio havas nomon: YHVH kun nekonataj vokaloj. "Jehovah" estas erara prononco (la vokaloj estas tiuj de "Adonaj"). Eternulo estas la nomo, kiun Zamenhof uzis en lia traduko de la Biblio, sekve, ĝi estas la vera nomo de Dio. Sed estas nenio por nomi, laŭ ateistoj. Ili ne kredas ke la kvar literoj iam ajn estis la nomo de dio, ĉar ili pensas ke dio ne ekzistas, sekve tiu ĉi ne havas nomon.

Multaj modernaj kristanoj uzas la vorton "Allah" por indiki, ke la islamanoj kredas al nevera Dio, ke ilia kredo estas malortodoksa, ke "Allah" efektive estas nomo de diablo kaj ne nomo de Dio kaj simple ke la islamanoj estas strangaj homoj kun stranga dio. Same la anglalingvanoj kun sia "God", la germanoj kun sia "Gott" kaj la slavoj kun sia "Bog" ktp. nur povas esti paganoj.

[redakti] Kromnomoj de Dio

Diotheverybeast.jpg

Dio, kiel multaj fuŝuloj, kiuj provas kaŝi sin, uzas multajn nomoj. Tralegi kelkajn el la nomoj de Dio povas helpi nin dum nia ŝerco por scii, kia Dio estas. Jen estas:

  • Elohim - Fortulo (Genezo 1:1)
  • Adonaj - Sinjoro (Eliro 4:10,13)
  • El Eljon - Plejsuprulo (Genezo 14:20)
  • El Roi - La reĝo de Francio kaj Hispanio (El = hispana "la" kaj "roi" franca reĝo) (Genezo 16:13)
  • El Ŝadaj - Dio, kiu venas el loko Ŝadaj (Genezo 17:1)
  • Elohe Olam - Dio Eterna (Jesaja 40:28)
  • Jehovo , “Mi estas”, signifanta la dio, kiu havas atestantojn (Eliro 3:13,14)

[redakti] Elohim

Alia nomo de Dio, laŭ la hebrea tradicio, estas Elohim, kiu rilatas al la interago de Dio kaj Universo, Dio manifestiĝanta en la fizika mondo. Tiuj nomo ŝajnas aludi la justecon kaj grandiozecon de Dio kaj signifas: "Tiu kiu estas la tuteco de la povoj, de la fortoj kaj de la kaŭzoj de la universo: pro tio estas uzata la pluralan formon.[10]

[redakti] Aspekto de Dio

Panjo: - Alicia, kion vi desegnas?

Filino: - La portreto de Dio.

Panjo: - Sed neniu scias kia Dio aspektas.

Filino: - Mi finos kaj ĉiuj scios.

0328 n.jpg

[redakti] La senrajta pruvo el la miraklo

Koncedite ke okazas mirindaĵo en naturo ankoraŭ nekonataj, neniu rajtas aserti ke ili estas pruvo de interveno de iu dia. Kaj do pruvo ke Dio ekzistas.

Veras ke la mirakla mirindaĵo, kiel improviza sanigo de mortiga kancero, povas esti frukto de naturaj ecoj ankoraŭ nekonataj. Veras ankoraŭ ke portantoj de la tezo de la pruvoforto de miraklo, por tion difini tia, nome ago de supera estulo, apogiĝas ankaŭ, kaj precipe, sur aliaj kriterioj tute religiaj (pensu kanonizon en kanona juro). Tial la efiko de tiu fakto valoras nur ĉe la specifaj kredantoj, jam kredantaj.

[redakti] Dio kaj komunismo

La komunismo neas Dion. En komunismaj socioj la katolika eklezio (kaj aliaj) perdas sian povon kaj subtenon de la ŝtato, kaj la religio fariĝas io privata de la homoj. Tia estas la sola kauzo ke la katolika eklezio helpis la politikan opozicion en via lando. Se la komunismo estus dikredanta teorio, la katolika eklezio ne estus havinta problemojn apogi la komunisman Pollandon au ech Sovetunion.

[redakti] Dio probable ne ekzistas

Temas pri la moto (There’s probably no God!(Probable ne estas Dio), aperinta sur la ekstera surfaco de busoj de Londono, per kiu brita biologo profesoro Richard Dawkins informas la civitanojn ilin invitante ĝui, konsekvence, la vivon. Vidu la verkon The God Delusion (Boston: Houghion Mifflin, 2006), kie estas profitata la brila komparo de Bertrand Russell: nome pri la eventuale troviĝonta tekruĉo, kiu cirkulas ĉirkaŭ la tero kaj oni ne povas pruvi ĝian neekziston. Russell volis per tio esprimi senvaloron de la demando pri la dia ekzisto, komparata per evidenta senvaloro de tekruĉa ekzisto en orbito ĉirkaŭ la planedo tero. Precize same sensence – sekvante la logikon de Russell – estas nei ekziston de dio kiel nei ekziston de la orbita tekruĉo. Same sensence estas komuniki – laŭ la logiko de Russell kaj Dawkins – ke oni estas a-teisto, kiel estus sensence komuniki, ke oni estas a-tekruĉisto.

La komparo, diras teismemuloj, ne respektas la malegalecon de la komparigitaj terminoj. La ekzisto aŭ ne de tekruĉo, fakte, estas io senkonsekvenca kaj ĝia eventuala troviĝo nur farus la fortunon de ĝia malkovranto, sed la ekzisto de Dio alvokas ion kio renversus la vivon; la kuriosaĵo tekruĉo distrus la homojn, Dio donus sencon kaj celon al vivo. La malkovro de tekruĉo ŝuldus teknikaĵojn, Dio ŝuldus la menso-spirito-racion de la homoj. Do, la malkovraĵoj ne samvalorus.

Ĉu eblas pruvi la neekziston de Dio? Ateistoj kaj agnostikuloj ne trafas en malfacilaĵon rekonante ke pruvoj de la neekzisto de Dio sekuraj ne troviĝas; sed la samon ili ŝuldas al la dikredantoj kiuj same ne havus pruvajn argumentojn.

[redakti] Triunuo

La Patro estas dio.

La Filo estas dio.

La Sankta Spirito estas dio.

Sed la Patro, la Filo kaj la Sankta Spirito estas la samo, ankaŭ se ili estas tri. Do, la rezulto de la "adicio" estas unu, Vi ne povas kompreni Dion se pensas pri la homoj, krome pri Zamenhof:

La kreinito de Esperanto estis homo.

La patro de Lidja Zamenhof estis homo.

La tradukinto de "Marta" estis homo.

Do, laŭ la ateisma logiko, Zamenhof estus ne unu homo sed tri homoj, sed, laŭ teologia vidpunkto, ni scias ke Li estis UNU.

Dio estas Patro KAJ Filo KAJ Sankta Spirito. Dio estas unu KAJ tria. Fakte, Dio ne estas homo: vi povas nur esti unu, tamen Dio, kiu estas supernatura, povas esti kaje tria.

Certe, vi ne volas kompreni la misterion de la nia kredo. Ne pensu ke la religion estas facila subjekto.... Kiel diris eminenta rusa profesoro pri teologio, "Sed prefere nun mi lasu la temon pri la Triunuo, ĉar pri ĝi preskaŭ ĉia eldiro estas hereza".

[redakti] Dia justeco

9759 n.jpg

Dio estas sankta kaj justa kaj devas puni pekon. Sed Li amas nin kaj Li zorgis pri pardono de nia peko. Jesuo diris: „Mi estas la vojo kaj la vero kaj la vivo; neniu venas al la Patro krom per mi.” (Johano 14:6) Jesuo mortis pro ni sur la kruco: „Ĉar Kristo ankaŭ unufoje suferis pro pekoj, justulo pro maljustuloj, por ke li nin konduku al Dio; mortigite en la karno, sed vivigite en la spirito.” (1a Petro 3:18) Jesuo estis resurektita de la morto: „kiu estis transdonita pro niaj pekoj kaj estis relevita por nia pravigo.” (Romanoj 4:25)

Jesuo Kristo venis al tero sendita de Dio kaj mortis anstataŭ ni. Jesua morto, kiel de Dio en korpo, estis senfina pago por niaj ŝuldoj (2a Korintanoj 5:21). Jesuo mortis por pagi punon por nia peko (Romanoj 5:8). Jesuo pagis la prezon, por ke ni ne devu pagi. Jesua resurekto el la morto pruvas, ke Lia morto estus sufiĉa por pagi la punon por niaj pekoj.

Estas pro la virteco kaj justeco de Dio, ke, por ke niaj kulpoj pardoniĝu, Jezuo devis elporti la justan koleron de Dio, kiam niaj pekoj metiĝis sur Jezuo (Eliro 9:27; Mateo 27:45-46; Romanoj 3:21-26).

Sekve, Dio estas justa ĉar mortpunis Jesuon pro pekoj de aliaj homoj, sed, kiel Jesuo estus Dio mem, Dio puniĝis pro la pekoj de aliaj homoj. Tre juste, ĉu ne?

Bovoj2.jpg

[redakti] Severeco

Estas mensogo, kredi ke Dio ne zorgas pri malgrandaj pekoj, kaj ke inferno estas rezervita nur por „malbonaj homoj." Ĉiuj pekoj separas nin de Dio, eĉ „malgranda pia mensogo”. Ĉiu senescepte pekis, kaj neniu estas sufiĉe bona por enveni en ĉielon per sia propra forto (Romanoj 3:23). Eniri en ĉielon ne konsistas en tio, ĉu nia boneco superas nian malbonecon; tiu ĉi argumento nenion signifas. „Sed se per graco, ne plu el faroj; alie graco jam ne estus graco." (Romanoj 11:6). Ni povas fari nenion, por akiri nian vojon al ĉielo (Tito 3:5).

"Eniru tra la mallarĝa pordo, ĉar larĝa estas la pordego kaj vasta estas la vojo kondukanta al la pereo, kaj multaj tra ĝi eniras" (Mateo 7:13). Eĉ se ĉiuj ĉirkaŭ vi vivas en peko, kaj kredado je Dio ne estas populara, Dio ne pardonos tion. „En kiuj vi iam iradis laŭ la vojo de ĉi tiu mondo, laŭ la estro de la potenco de la aero (Satano), de la spirito, kiu nun energias en la filoj de malobeo" (Efesanoj 2:2).

[redakti] Kvalitoj de Dio

1862 n.jpg

Fakte (t.e. laŭ la faktoj :-) la hebrea Eternulo estas iom komplika kazo: ekz-e, onidire li estas ĉioscia, ĉiopova kaj liaj decidoj restas senŝanĝaj; tamen en la Biblio Li ofte ne scias ion (ekz-e Li serĉas Adamon kaj Evan en Paradizo; aŭ Jesuo, kiu ne scias, kiu tuŝis lian veston, ktp); simile, Li devis adapti siajn decidojn cedante al la kapricaj judoj kiam tiuj ekvolas havi reĝon, ktp.

[redakti] Vigleco

- Ĉu Dio estas ĉiopova?
- Jes, sed diablo estas pli vigla.

[redakti] Ĉiopoveco

La paradokso de la ĉiopoveco estas aro da paradoksojantinomioj, kiuj traktas la aferon pri la kapablo aŭ limoj kiun ĉiopova estaĵo havas en siaj agoj. Pli specife ĉi paradoksoj analizas ĉu la ĉiopova estaĵo povus aŭ ne realigi agon kiu limigus sian propran lertecon por realigi aliajn agojn. La argumento indikas ke se ĉi tiu estaĵo povas fari tiajn agojn, povas ja limigi sian propran lerton por fari agojn kaj sekve ĝi ne kapablas ekzekuti ĉiujn agojn, kaj se ĝi ne povas limigi siajn proprajn agojn, tiam ĝi neniam estus kapabla fari ĉiujn agojn.[11] La paradokso ĝenerale temas pri la ĉiopova Dio de la abrahamaj religioj, sed ĉi tio ne estas nepra kondiĉo por ĝin formuli.

Versio de la paradokso de la ĉiopoveco estas la tiel nomata paradokso de la ŝtono: «Ĉu povas ĉiopova estaĵo krei ŝtonon tiel pezan ke eĉ li/ŝi ne kapablus ĝin levi?» En tiu kazo, ŝajnas ke la estaĵo ĉesus esti ĉiopova; male, la estaĵo ne estis ĉiopova laŭ oni indikis komence.[12]

[redakti] Adoro

La dioj estas postulemaj. Ĉiu volas esti adorata en sia maniero. Unu volas havi kiom eble plej da oro kaj ikonoj en la preĝejoj; la alia preferas adoron en sobraj temploj. Iuj dioj ŝatas stimulan muzikon; aliaj preferas gregorian kantadon.

Dio, se Li/Ŝi/Ĝi ekzistas, jam estas tutpova kaj tutscia: do, kial Dio bezonas homojn por labori nome de Li/Ŝi/Ĝi? Tiuj homoj ankaŭ kompreneble nur volas vian Monon.

[redakti] Freneluzelo

1798.png

Homo eĉ frenezulo povas skribi ke li servas la Eternulon, tio ne signifas ke li fakte faras ;-).

[redakti] Ŝanĝanta Opinio

Dio estas neŝanĝebla, kaj Li mem neniam ŝanĝiĝas; tio ankaŭ signifas, ke Dio estas tute fidinda kaj nemensoganta (Malaĥi 3:6; Nombroj 23:19; Psalmo 102:26,27). Sed eblas ke Dio fojfoje ŝanĝas siajn opiniojn, ĉu? Laŭ la islamanoj Dio jes estas absolute libera, kaj ajnmomente povas ŝanĝi siajn decidojn (eĉ malgraŭ pli fruaj intencoj). Fakte, ankaŭ la Malnova testamento atestas pri tiaj ŝanĝoj en la Diaj planoj:

-- Unue mondokreo;

-- poste la decido pri la plej genocida diluvo por ekstermi la homaron;

-- poste tamen kompato por la familio de Noa;

-- poste eĉ korfavora promeso ne plu ekstermi per la akvo (el la Apokalipso oni poste lernis, ke la definitiva maniero por ekstermi la homaron estos per la fajro).

Nu, fakte la ideo ke Dio estas ĉioscia estas elpensaĵo de la grekoj. En Biblio ties Dio povas ion forgesi, aŭ ŝanĝi la opinion aŭ sian decidon; la Biblia Dio fakte similas ordinaran Orientan tiranon, kiu ofte havas subitajn kapricojn, jen kruelajn, jen korfavorajn. Tia Dio estas pli komprenebla kaj sklave adorebla.

Diluvo.png

[redakti] Dio kaj Esperanto

Ankaŭ pri Esperantujo Dio ne pardonos kalumnion, ĉar celo de Esperanto estas feliĉa futuro de la homaro.

[redakti] Personeco de Dio

1806 n.jpg

Laŭ multaj religioj, Dio estas persona estaĵo kaj tiel havas personecon. Psikologoj diras ke oni donas al Dio kvalitojn de sia patro. Se oni havus severan patron, onia Dio estus severa. Se oni havus afablan patron, onia Dio estus afabla. Se oni havas nezorgeman, nedisponeblan patron, oni kredus je nezorgema, nedisponebla Dio. Kaj tiel plu.

Imagi dion kiel homecan estaĵon (kiu volas, ĝojas, koleras, aŭskultas, kompatas, planas, helpas, malhelpas, juĝas, punas, premias...) estas signo de plej profunda cerba degeneriĝo ;-)

[redakti] Biblio

La Biblio, la Vorto de Dio, diras al ni, kia Dio estas, kaj kia Li ne estas. Sen la estreco de la Biblio ia ajn provo por klarigi la atributojn de Dio ne estus pli bona ol opinio, kiu mem ofte estas malĝusta, precipe pri la kompreno de Dio (Ijob 42:7). Estas litotege diri, ke peni kompreni, kia Dio estas, estas grave por ni. Ne peni tion povas igi nin starigi, sekvi kaj adori malverajn diojn kontraŭ Lia volo (Eliro 20:3-5).

[redakti] Dio kiel Patro

Dio estas patro ankaŭ en eventoj dolorigaj kiel la sklavigo de la popolo, taksataj okazigitaj de Dio mem por denove altiri al si sian popolon. Foje estas aludataj mesiaj tempoj en kiuj malaperos maljustaĵoj ktp.

Pluraj dogmoj asertas ke Dio estas Patro. Tial, li estas senmorala kaj kruela pro tio ke li akceptas ke filoj kredu aŭ ne kredu je li. Nesciigo estas danĝera ofendo des pli se aranĝita de patro.

Se li ekzistus kaj amus la homojn, li certe ne tolerus tiom da hororaĵoj kaj maljustaĵoj. En tiu argumento reeĥas la tezo de Primo Levi laŭ kiu ne plu eblas kredi je Dio post Aŭŝvico.

Por ili la respondo ke se la mistero de la malbono kaŝiĝas en la mistereco de Dio kaj ke ĝi, ĉiu-kaze, lumiĝas (laŭ kristanismo) en la agado kaj triumfo de Kristo, antaŭfigurado de la destino de ĉiu homo, estas taksata senfundamenta superstiĉo. Kaj nenio valoras por ili ke Dio kreis la homojn liberaj elekti la bonon kaj la malbonon kaj respektas tian liberon.

[redakti] Dio kiel Bopatro

P0qs.jpg

Juda junulino de ortodoksa familio venigas unuafoje sian fianĉon Abrahamo al la gepatroj por vespermanĝo. Post la manĝo la patrino petas de la patro prezenti al la fianĉo diversajn enketajn demandojn. La patro sidiĝas aparte kun Abrahamo kaj komencas "enketi":
Patro: "Kiuj estas viaj vivoplanoj?"
Abrahamo: "Mi studas en Jeŝivo." ("Jeŝiva": multjara juda seminario por studi la religiajn skribaĵojn kaj ankaŭ por fariĝi rabeno).
Patro: "Tre bele, sed kiamaniere vi prizorgos materie mian filinon, kiu kutimas je sufiĉe alta vivnivelo?"
Abrahamo: "Mi studos kaj Dio zorgos por ŝi."
Patro: "Kaj kiamaniere vi povos aĉeti por ŝi belan geedziĝan ringon, kiun ŝi ja meritas?"
Abrahamo: "Mi koncentriĝos je la studado kaj Dio prizorgos tion."
Patro: "Kaj kiu prizorgos la estontajn infanojn?"
Abrahamo: "Ne zorgu, sinjoro. Dio prizorgos ankaŭ ilin."
Pludaŭris la interparolo, tiel ke je ĉiu demando de la patro la junulo respondis per la sama frazo: "Dio prizorgos tion". Post kiam la fianĉo iris hejmen, la patrino demandis la edzon: "Nu, kion vi parolis kun li?" Respondis la patro: Li ne havas laboron; li ne havas planojn; sed la bona afero estas, ke li pensas ke mi estas Dio.

[redakti] Dio kiel leterportisto

4Uo1 500.jpg

Amiko de la Nobelpremiita usona verkisto Ernest Hemingway, kiu konis la maltrankvilan, čiam migremam naturon de la verkisto, foje ĉi tiel adresis al li leteron: "Al verkisto Ernest Hemingway, Dio scias kie." La letero, eč tiel adresita, venis al la verkisto. Post kelkaj tagoj la amiko ricevis de Hemingway telegramon: "Dio sciis. Ernest."

[redakti] Dio kiel narkotulo

Vi interpretas. La biblia rakonto kredigas, ke Dio bezonas la fumon laŭ la maniero de narkotikulo:

Kaj Noa konstruis altaron al la Eternulo, kaj li prenis el ĉiuj puraj brutoj kaj el ĉiuj puraj birdoj kaj oferis bruloferojn sur la altaro. Kaj la Eternulo flaris la agrablan odoron, kaj la Eternulo diris en Sia koro: Mi ne plu malbenos la teron pro la homo, ĉar la penso de la homa koro estas malbona jam de lia juneco; kaj Mi ne batos plu ĉion vivantan, kiel Mi faris. De nun tiel longe, kiel la tero ekzistos, semado kaj rikoltado, malvarmo kaj varmo, somero kaj vintro, tago kaj nokto ne ĉesiĝos.

[redakti] Dio kiel eskizofreniulo

1503.jpg

Dio estas unu; ne sole ne ekzistas iu alia, sed ankaŭ Li sole povas satigi la plej profundajn bezonojn kaj sopirojn de niaj koroj. Dio sole indas nian adoron kaj fervoron (Readmono 6:4). Samtempe Dio estas Triunuo. Li estas tri personoj en unu, kaj la tri personoj estas samaj laŭ esenco kaj egalaj laŭ potenco kaj glorio.

[redakti] Dio kiel patrino

Imagu ke iu havas patrinon kiu vivas ege for de sia loĝejo. Kiam li laboras aŭ estas okupata fari ion li nur pensas pri sia laboro aŭ pri tio kion li estas faranta. Fojfoje, kaj ofte kiam li ne aktivas, sen tre bone scii kial kaj ne atendite, (iel kiel fulmaĵoj tra sia cerbo), li subite pensas al la patrino, tiam li rigardas al sia brakhorloĝo kaj pensas: "mi povas al ŝi telefoni" kaj li telefonas. Kion li diras al sia patrino estas nur inter li kaj la patrino kaj same estas kiam preĝema dikredanto preĝas al iu (povas esti Kristo, Dio, Mario, aŭ sanktulo kara al la koro de la kredanto) kiun li ne vidas sed tamen al kiu li povas paroli. Tiaj preĝoj ne estas penseblaj fare de homoj se ne ekzistas en ties koro fido kaj sento de amo.

[redakti] Dio kiel protektanto

Maljuna virino loĝas en domo apud rivero. Ekpluvas. La idoj de la virino telefonas ŝin, kaj diras "Patrino, oni diras, ke la rivero inundos. Ni petas, iru al sekura loko per aŭto!"

5760.jpg

La virino diras, "Ne. Mi sekuros ĉi tie. Dio provizos."

Pluvadas. La rivero ekinundas. La akvo plialtiĝas je nivelo de la domo. Du krizlaboranoj alvenas la domon per boato. "Sinjorino," ili diras, "la rivero inundas. Ni petas, venu al sekura loko kun ni per ĉi tiu boato!"

Sed, la virino diras, "Ne. Mi sekuros ĉi tie. Dio provizos."

La pluvo malpliiĝas ĉe la domo, sed pluvas ankoraŭ riversupre. La rivero inundegas. La akvo plialtiĝegas. La virino fuĝas sur la tegmenton de la domo. Du aliaj krizlaboranoj alvenas super la domo per helikoptero. "Sinjorino," ili krias, "la rivero inundegas. Ni petas, venu al sekura loko kun ni per helikoptero!"

Sed, la virino diras, "Ne. Mi sekuros ĉi tie. Dio provizos."

La rivero inundegas. La domo forbalaiĝas per la akvo. La virino dronas. Ĉar ŝi estis bona virino, ŝi aliras ĉielon. Tie, ŝi iras al Dio, kaj diras, "Kial Vi permesis, ke mi mortiĝu? Mi fidis Vin. Kial Vi ne provizis?"

Dio diras, "Kion vi diras? Mi aŭton, boaton, kaj helikopteron provizis, ĉu ne?"

[redakti] Dio kiel malriĉulo

Kiam grupo da diplomatoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj vizitis la hejmon de la familio Rockefeller ĉe la Montetoj Pocantico, iu admiris la belecon de la bieno. “Jes”, respondis unu el la gastigantoj, “ĝi estas tia, kian Dio estus farinta pri la regiono se li havus sufiĉe da mono”.

[redakti] Bazo de religioj

-kelkaj bazaj principoj de çiuj religioj- dio estas çiopotenca , eterna , scias çion , .... çio alia estas nur penso de dio--- se vi volas scii pli / skribu al Dio.

[redakti] Vidu ankaŭ

[redakti] Referencoj

  1. definition according to Miriam-Webster on line dictionary.
  2. http://www.actsweb.org/articles/article.php?i=1431&d=2&c=2 and http://www.orthodoxresearchinstitute.org/articles/dogmatics/baroudy_god_supreme_being.htm
  3. Revelation - Sacred Theology
  4. The Hindu Online edition of India's National Newspaper, Monday, Sep 22, 2003
  5. website showing usage by Deists during the French Revolution.
  6. Sur tiu argumento apogiĝos Kartezio por pruvi ke la mondo kiu staras antaŭ ni estas reala kaj ne povas esti iluzio, ĉar kreaĵo de Dio kiu estas la vero kaj do ne povas trompi.
  7. Tiel esprimiĝas ankaŭ la konstitucio Nostra Aetate de la Dua Vatikana koncilio.
  8. Kompetentuloj precizigus ke ĝi kuŝas en la “Dua Jesaja” ĉar en tiu libro intervenis pluraj manoj kaj tiu ĉapitro troviĝas en zono ne origina.
  9. Ilustraĵo pri la cititaj figuroj aperas ankaŭ en la Purgatorio de Dante Alighieri, (kanto 29).
  10. Alia interpreto de tiu pluralo, kiu en la Biblio aperas en la unua mencio pri Dio, estas: ĝi estas restaĵo de antaŭ politeismo de la popolo, kiu intertempe pasadis al monoteismo konservante la antaŭan lingvaĵon. (Dictionary of the Bible.John L. Mc Kenzie, the Bruce Publishing Company, New Jork)
  11. Suber, P. (1990) The Paradox of Self-Amendment: A Study of Law, Logic, Omnipotence, and Change. Peter Lang Publishing. ((En la web))
  12. Savage, C. Wade. “The Paradox of the Stone” Philosophical Review, Vol. 76, No. 1 (Jan., 1967), pp. 74-79 doi:10.2307/2182966