Drako

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
Drakorajdado.jpg

Drakorajdado.

"Por fari flagon, kaptu drakon."
~ Malnova kimra diraĵo

"Ĉiu persono kun sia bezono"

~ Zamenhof pri supra diraĵo

"Jesaja 27,1 parolas pri serpento aŭ drako"

~ Antonio De Salvo pri drako, aŭ serpento...

"Buy drako neciklopedio"

~ interreta reklamado pri ĉi tiu artikolo

" Ankau~ mi volas scii pri ili. Iu bonvole pos^tu c^i tie"

~ Kuramoti Souitirou pri drako

"Ĉu vi mem elpensis ĝin? :)"

~ iu ajn pri supra diraĵo

"La toleremo rilate al la verda drako, kiun promesas Obama treege malutilos"

~ Milokula Kato pri Obama kaj esperanto

"Foje kreskas la espero kiel sur la dom' hedero"

~ Hans-Georg Kaiser pri tute alia afero
DrakoCoffee.JPG

Drako (draquoma en klasika kreolo); bestego kun serpenta korpo, ungegoj kaj flugiloj; estas konata ekde pratempoj en plejmulto de Eŭrazio el Arpitanio kaj Okcitanio ĝis Xanadu (Arpitanio estas fromaĝa lando).

[redakti] Subspecioj

  • La eŭropa drako, danĝera kaj fajroŝpruca, malbonas kaj emas detrui urbojn, rabi trezorojn de la homaro, kaj seksumi virgulinojn.
  • La ĉina drako, reganto de akvoj kaj reĝa simbolo, kontraŭe bonas, sekve ĝi estas malamata de knabinoj. Ho fuŝ!
  • La mara drako, kiu estas ekologie grava, ĉar ĝi manĝas la gigantan polpon.
  • La dragono, kiu estas PIVa drako.
Drako.jpg

[redakti] Marso

Onidire sur la planedo Marso vivis drakoj kaj aliaj estaĵoj. Eble tie estis/estas ankaŭ raciaj estaĵoj. La planedo ankoraŭ donos al ni multe da surprizoj.

[redakti] Biblio

Ankaŭ tion ni ekscias, ke la drako en la tekstoj de la Biblio, ne estas elpensita estulo, bone konata el la fabeloj, sed veturiltipo. Nur pro la multseria miskrompreno ni kredas ankaŭ hodiaŭ la drakon fluganta besto.


Apokalipso 12:9

Kaj ĵetiĝis malsupren la granda drako, la antikva serpento, nomata Diablo kaj Satano, la trompanto de la tuta mondo; ĝi ĵetiĝis sur la teron, kaj ĝiaj anĝeloj ĵetiĝis kun ĝi.

Apokalipso 20: 1-3

Kaj mi vidis anĝelon malsuprenirantan el la ĉielo, havantan la ŝlosilon de la abismo kaj grandan katenon en sia mano. Kaj li ekkaptis la drakon, la antikvan serpenton, kiu estas la Diablo kaj Satano, kaj enkatenis lin por mil jaroj, kaj ĵetis lin en la abismon kaj fermis ĝin kaj sigelis ĝin super li, por ke li ne plu trompu la naciojn, ĝis finiĝos la mil jaroj; post tio li devos esti malligita por kelka tempo.
Drako gr.gif

[redakti] Anatomio

Drakoj estas arkosaŭroj, same kiel la modernaj krokodiluloj. La diapsidaj kranioj de drakoj havas du truojn kie ligiĝas la makzelaj muskoloj, la temporalaj fenestroj. La plimulto de la reptilioj (inkluzive birdojn) estas diapsiduloj; mamuloj aliflanke, kun nur unu temporala fenestro, estas sinapsiduloj dum testudoj, kun neniu temporala fenestro, estas anapsiduloj. Anatomie la drakoj dividaj multajn trajtojn kun aliaj arkosaŭroj, inkluzive dentojn kiuj kreskas el ingoj anstataŭ kresiki rekte el la makzela osto. En de la arkosaŭroj la drakoj distingiĝas ĉefe laŭ ilia irmaniero: la drakaj kruroj etendiĝas rekte sub la korpo, dum la kruroj de lacertoj kaj krokodiluloj etendiĝas flanken.

[redakti] Vivo

Ciudad2.jpg

La drako ofte fosas kavon, profundan je 9 m kaj tie ĝi demetas la ovojn, kiuj eloviĝas en aprilo aŭ majo. La noveloviĝintaj idoj longas ĉ. 45 cm kaj vivas kelkajn monatojn sur arboj.

La plenkreskaj drakoj kanibalismas la malpli grandajn, kelkfoje eĉ plenkreskajn drakoj. Ili kuras rapide, kelkfoje atakas eĉ la homon kaj mortigas lin/ŝin. Ili nutras sin ĉefe per mortintaj bestoj, kaj vagadas dumtage serĉante tiujn. Foje ĝi eĉ rampas en vilaĝon por ŝteli nutraĵon.

Ĝia longa vosto estas flanke platforma. Kiam ĝi estas atakata, ĝi frapas la atakanton per la vosto kaj samtempe gratas per la ungoj kaj mordas per la buŝo. La drako estas tre forta. Ĝi povas facile faligi plenkreskan viron per unu vostfrapo.

[redakti] Laŭ magiaj libroj

C744.jpg

Magiaj libroj parolas pri drakoj, unu el tiuj libroj, en Biblioteko Vatikana, diras:

Draco est monstrum fabulosum quasi ingens reptilis, in cultibus humanis compluribus totius orbis terrarum frequens. Saepissime figuratur ut squamatum animal magnum horridumque, sanguinem frigidum habens, quod dicitur in specubus obscuris aut montibus habitare et carnem avide devorare. Varia sunt genera draconum: alii serpentibus similes figurantur, alii dein alas magnas habere, alii etiam ignem evomere putantur.

[redakti] Greka drako

La Hesperidinoj estis nimfoj, filinoj de la titano Atlaso. Kaŭranta sur la pinto de la monto Atlaso, en Maŭritanio, tiu giganto portadis surŝultre la ĉielon, pro puno de Zeŭso.

Sur la deklivoj de la monto kreskis pomarboj. Kelkaj el ili produktis orajn pomojn. Drako kuŝis ĉe la enirejo de la ĝardeno. Nur la Hesperidinoj rajtis plukti la fruktojn. Iun tagon alvenis Heraklo. Dek du laborojn li devis plenumi por esti pardonita pri antaŭa grava kulpo. La dekunua laboro konsistis en la pluktado de orpomoj en la ĝardeno de Hesperidinoj. Por eniri la ĝardenon, li unue mortigis la drakon.

Poste li vizitis Atlason kaj demandis pri la pomoj. Atlaso proponis iri mem serĉi ilin, ĉar ili estis malfacile troveblaj. Ĉu Heraklo bonvolu dum tiu tempo porti la ĉielon? Heraklo konsentis sed, tiel feliĉa pro neatendita libereco, li ne plu deziris porti la ĉielon. Li petis al Heraklo iom pli porti denove por ke li ripozu. Heraklo konsentis, sed diris ke tamen necesus helpi dum momento por plifaciligi sian potmanieron. Atlaso ekprenis la ĉielon kaj tuj Heraklo forkuris kun la pomoj en la korbo.

[redakti] Kiel simbolo

Drako2.jpg

Drako estas simbolo en heraldiko, ekzemple en la kimra flago. En heraldiko, drakoj specife havas kvar gambojn; simila besto kun du piedoj nomiĝas viverno.

Psikologoj trovas ilin bildoj pri la ina deziro de perfortemaj viroj (drako kontraŭ virgulino), aŭ pri vira deziro por ricevi anusan seksumon (drako pikata per lanco) -- deziroj plej oftaj en Kimrio. Ho Zamenhofo!

[redakti] Drako de Henham

La drako de Henham (angle: Henham Dragon) estas estaĵo, kiu vidiĝis la 27-an kaj 28-an de majo 1668 en la vilaĝo Henham ĉe Uttlesford, Essex, Anglujo. Oni priskribis ĝin kiel flugilhava serpento, kiu atakis la vilaĝanojn kaj poste malaperis en proksima arbaro. Pri tiu evento raportis flugfolio nomata The Flying Serpent, Or Strange News out of Essex (La fluganta serpento aŭ strangaj novaĵoj el Essex), kiun verkis anonime la poeto William Winstanley.

Ĝia loĝejo kaj la loko, kie oni ofte vidis ĝin, nomiĝas Henham, plej ofte tamen Henham sur la monto. Tiu urbo situas sur monteto kaj entenas multajn farmdomojn kaj bienojn de meza grando, inter kiuj en unu, nomata The Lodge, proksima al arbaro nomata Birch-wood pro la multaj tieaj betuloj, sur paŝtejo proksima estis ofte vidita tiu monstra serpento ambaŭflanke de la termalfosaĵo, sur kiu ĝi tiam sin movis kaj streĉiĝis, ĉar Suno varmegigis la teron per siaj brilaj radioj.

La unua persono, kiu renkontis la serpenton estis rajdanto, sur kies ĉevalon impetegis la serpento, kaj tiel timigis lin, ke li antaŭenigis la ĉevalon por fuĝi al la vilaĝo. Iom poste du aliaj viroj renkontis la serpenton, sed, kvankam ili estis armitaj de draŝiloj kaj bastonoj, ili ne aŭdacis ataki la estaĵon, kiu montris nenian timon.

Ankaŭ pli granda nombro de kamparanoj ne sukcesis mortigi la serpenton, kiu fine retiriĝis al proksima arbaro, kie gardostaris kamparanoj, esperante mortigi la beston.

La serpento estas priskribita kiel ok ĝis naŭ piedojn longa, kio korespondas al ĉirkaŭ du kaj duono ĝis tri metroj. La plej maldika parto de la serpento havis la dikecon de homa kruro, la meza parto tiun de homa femuro. Ĝi havus grandajn okulojn (ĉirkaŭ tiel grandaj kiel tiuj de ŝafo), du vicojn de akraj blankaj dentoj en la faŭko, kaj paron de flugiloj. Tamen pro ties mallongeco (ĉirkaŭ du manspanojn) ili ne kapablis flugporti la korpon de la estaĵo. Tio tamen ne malhelpis la aŭtoron de la flugfolio nomi ĝin „The Flying Serpent“ (La fluganta serpento).

La rakonto de la drako de Henham enviciĝas en serion de vidoj de drakoj aŭ serpentegoj en Sussex kaj Essex. Tiel la flugfolio entenas krom la rakonto de la besto de Henham ankaŭ tiujn pri aliaj serpentoj kaj bazilisko, kiu estis mortigita en la proksima Saffron Walden.

George Monger menciis, ke la raporto pri la drako similas plej novajn raportojn pri neidentigitaj bestoj kaj pro la rakontmaniero ne eblas objektive kontroli ĝin.

Kvin jarojn post la publikiĝo, Saffron Walden okazigis la foiron de Henman (Henman Fair), popolfeston dum kiu la vilaĝanoj vendis statuetojn de la drako. Tiu festo okazis dum 265 jaroj ĝis la komenco de la dua mondmilito en 1939. Krome vendis la lokaj bierfarejoj bieron nomatan Snakebite (Serpentomordo) (ne konfuzinda kun la biero-cidro-miksaĵo Snakebite), pri kio raportis la Poor Robin′s Almanack (Almanako de la malriĉa Robin) en 1674. Kaj la vilaĝŝildo de Henham kaj la vilaĝa gazeto, la Dragon Magazine (gazeto de la drako) montras flugilhavan drakon. En la londona kvartalo Covent Garden ekzistis dum longa tempo trinkejo nomata The Essex Serpent (La serpento de Essex). En la 18-a jarcento anstataŭis ĝin vendejoj, sed ĝi remalfermiĝis poste kaj estas vizitebla nuntempe.

[redakti] Evoluo

Drako Apricots.jpg

Laŭ Carl Sagan, drakoj estas svagaj rememoroj de homiĝonta pra-mambesto pri dinosaŭroj. Plej verŝajne, la tuta teorio de evoluo estis fantazio, kreita de eŭropaj drakoj kiel kamuflo.

[redakti] La vero

Fafnir estas la filo de la grandegulo Hreidmar. Liaj fratoj nomiĝas Otur kaj Regin.

La tri dioj Oðinn, Loki kaj Hönir erare mortigas la filon de Hreidmar, kiu havis ĵus la formon de lutro. Ili pagas la pagendan vojoimposton per la aĉega orriĉaĵo de la etulo Andvari. Tiu ci riĉaĵo portas al malrajtaj posedantoj ĉiam diskordon kaj malbonŝancon. La plej fama fragmento de tiu ĉi riĉaĵo estas la ringo Andvaranaut.

Hreidmar, kiu estas avarecplena, rifuzas doni al siaj filoj Fafnir kaj Regin parton de la riĉaĵo. Tial mortpikas Fafnir lin kaj minacas ankaŭ mortpiki Regin-on, se eble li volus ricevi parton.

2633 o.jpg

Regin tiam fuĝas kaj fariĝas poste mentoro de Sigurd.

Fafnir iras al kaverno sur la Gnita-erikejo; tie li kuŝis sur sia oro por gardi ĝin. Iom post iom li alprenas la formon de drako. Li ankaŭ havas la Oegishjalmr - la terurhelmon - , kiu ŝanĝas lian eksteron ankoraŭ pli terura.

La Hesperidinoj estis nimfoj, filinoj de la titano Atlaso. Kaŭranta sur la pinto de la monto Atlaso, en Maŭritanio, tiu giganto portadis surŝultre la ĉielon, pro puno de Zeŭso.

Sur la deklivoj de la monto kreskis pomarboj. Kelkaj el ili produktis orajn pomojn. Drako kuŝis ĉe la enirejo de la ĝardeno. Nur la Hesperidinoj rajtis plukti la fruktojn. Iun tagon alvenis Heraklo. Dek du laborojn li devis plenumi por esti pardonita pri grava kulpo. La dekunua laboro konsistis en la pluktado de orpomoj en la ĝardeno de Hesperidinoj. Por eniri la ĝardenon, li unue mortigis la drakon.

Poste li vizitis Atlason kaj demandis pri la pomoj. Atlaso proponis iri mem serĉi ilin, ĉar ili estis malfacile troveblaj. Ĉu Heraklo bonvolu dum tiu tempo porti la ĉielon? Heraklo konsentis sed, tiel feliĉa pro neatendita libereco, li ne plu deziris porti la ĉielon. Li petis al Heraklo iom pli porti denove por ke li ripozu. Heraklo konsentis, sed diris ke tamen necesus helpi dum momento por plifaciligi sian potmanieron. Atlaso ekprenis la ĉielon kaj tuj Heraklo forkuris kun la pomoj en la korbo.

Herkulo estas la latina nomo de Heraklo kaj ankaŭ nomo de konstelacio. En la ĉielo, Herkulo staras genuanta sur la dekstra genuo, kaj premas la kapon de la drako per sia maldekstra piedo. Tri belaj steloj desegnas la kapon de la drako, kiu direktas al la Liro. La alfa stelo Thuban situas en la vosto, kiu ondiĝas inter la Granda Ursino kaj la Malgranda Ursino.

[redakti] Uzo en sportoj

Drako Label.jpg

Drakoĉasado estis populara sporto en antikva Atlantido. Viroj kaj inoj ĉasis kune, uzante pafarkojn kaj klabojn. Drakorajdado estis malpli ofta, kaj ĉefe praktikata de dukapaj hermafroditoj. (Vidu bildojn.)

[redakti] La nuntempa "dinosaŭra renaskiĝo"

La esplorado pri drakoj spertas burĝonon de aktiveco kiu komenciĝis en la 1970-aj jaroj kaj daŭras ankoraŭ nun. La kriptozoolologio pri vertebruloj, la ĉefa scienca fako laboranta je la esplorado pri drakoj, fariĝis tutmonda scienco. Gravajn novajn eltrovojn de drakoj faris kriptozoologoj laborantaj en antaŭe ne esploritaj terenoj kiel Barato, Sudameriko, Antarkto kaj, eble plej grave, Ĉinio (la mirinde bone konservitaj drakoj en Ĉinio plue konkretigis la supozatan ligon inter dinosaŭroj kaj iliaj vivantaj posteuloj, la modernaj drakoj). La vasta utiligo de kladistiko, kiu rigore analizas la rilatojn inter biologiaj estaĵoj, ankaŭ montriĝis ege utila en la klasado de drakoj.

[redakti] Kie ĝi vivas

Ĝia nesto estas en la Alpoj, pli precize Dofineo) ĉ. 30 km nordoriente de Gapo. Distancon de 90 km ĝi kuŝas paralele al la ŝoseo Route Napoléon. Inter la urbeto Corps kaj la urbo Vif, ĝi kuras en produnda kanjono, disigante du malasamajn montarajn regionojn: Matheysine (oriente) kaj Trièves (okcidente). Apud la nordokcidenta rando de la urbo Grenoblo, drako eniras la riveron Isère.

[redakti] Listo de drakoj

Ĉi tiu listo de drakoj entenas lokojn, kie vivis, estis vidata aŭ venkita iu drako.

[redakti] Aŭstrujo

  • En Hochfilden atakis en la jaro 1921 ungegvermego ŝtelĉasiston.
  • Hommanĝanta drako loĝis en Klagenfurt ĝis kiam la loĝantoj perruze kaptis kaj mortigis lin. Memoras pri tio la urba blazono kaj la draka puto (Lindwurmbrunnen).
  • En Vieno en la Schönlaterngasse (strateto de la belaj laternoj) numero 7, loĝis en la jaro 1212 bazilisko en la doma puto. Juna panisthelpanto ŝanĝis ĝin laŭdire en ŝtonon pere de spegulo.

[redakti] Belgujo

  • En la ĉiujara urbofesto de Mons Ducasse de Mons luktis sankta Georgo kontraŭ drako.

[redakti] Britujo

[redakti] Anglujo

  • La Beowulf mortigis drakon.
  • En la marĉoj de SedgemoorAthelney vivis drako, kiun trapikis vilaĝano per lanco.
  • Sub drakoforma ŝtono ĉe Anwick drako kolektiĝis trezorojn. La vilaĝanoj frakasis la ŝtonon kaj portis la erojn al la preĝejo, kie ili videblas nuntempe, nomataj drakoŝtono (angle: Drake Stone).
  • Ĉe Carhampton sankta Karantok malsovaĝigis drakon per surmeto de sia stolo, venigis ĝin al la reĝo Arturo kaj poste liberigis ĝin.
  • Sir Hugh Bardolph mortfrapis helpe de sankta Gutlak unuokulan drakon ĉe Castle Carlton.
  • Ĉe Churchstanton kavaliro mortigis drakon, kies piedspuroj videblas ankoraŭ nuntempe en kampo.
  • En Bamburgh reĝidino estis ŝanĝita de sia bopatrino al drako, kiu fantomis ĉe la marbordo de Northumberland ĝis la frato de la princino liberigis ŝin.
  • Ĉe Bignor montetoĉeno devenis de korpo de drako.
  • La kavaliro Pollard ricevis pro la mortigo de drako de la episkopo de Durham terenon ĉe Bishop Auckland. El la korpo de la drako Pollard farigis kaskon, kiu videblas sur la familia blazono.
  • En la okcidenta Hampshire ĉe Bisterne kaj Sir Maurice Berkeley kaj Sir Macdonie de Berkeley mortigis drakon.
  • Ĉe Brent Pelham: Lord Piers Shonkes mortfrapis drakon kaj mortis. Sekve la diablo postulis lian animon, sed la vilaĝanoj malhelpis tion entombigante lin ekster la preĝejo. La tombo videblas ankoraŭ nuntempe.
  • Drako loĝanta en puto estis mortigita de sankta Georgo en Brinsop. En la vilaĝa preĝejo troveblas tamburo kun gravuraĵo montranta la eventon.
  • Ĉe Bures en Suffolk drako estis pelita de vilaxanoj en proksiman marĉon.
  • Drako loĝanta en marĉo proksima al Deerhurst estis mortfrapita de la forĝisto John Smith. Ĝi estis transformita al gargojlo ĉe la preĝejo de Deerhurst.
  • Ĉe Exe Valley drako gardostaris ĉe trezoro sub la monteto Dolbury aŭ en Cadbury Castle.
  • La vilaĝanoj de Filey mortigis drakon, kiu loĝis en terfaldo.
  • Drako, kiu vivis en fosaĵo sub ponto estis mortigita en Grimesditch.
  • En la arbaro de Handale loĝis drako, kiu postĉasis la vilaĝaninojn.
  • Henham: Flugfolio el la jaro 1669 raportas pri "fluganta serpento" (la drako de Henham) kaj bazilisko.
  • Drako estis mortigita ĉe Kingston St Mary per manĝigo de roko.
  • Ĉe Lambton misagis la drako de Lambton, kiu loĝis en Wear.
  • Nevidebla drako vivis ĉe kuracputo en Longwitton, kie li resaniĝis kaze de vundiĝo. Kavaliro mortfrapis ĝin helpe de magia okulŝmiraĵo post tritaga lukto.
  • En forlasita monaĥejo kaj en tertruo ĉe Ludham loĝis drako.
  • Akvomonstro estis aŭ mortigita ĉe Lyminster aŭ de kavaliro aŭ de putrinta pudingo kaj la sekva senkapigo.
  • Ĉe Mordiford kampara knabino nomata Maud bredis vivernon, kiu poste terurigis la vilaĝon kaj estis mortigita de kavaliro. Pentraĵo ĉe la vilaĝa preĝejo memorigis ĝis ĉirkaŭ 1811 pri la fakto, antaŭ ol la pastro detruigis ĝin.
  • Ĉe Moston Sir Thomas Venables mortigis drakon, kion atestas ankoraŭ nuntempe la blazono de la familio Venables.
  • Ĉe Norton Fitzwarren estis mortigita de Fulke Fitzwarrine drako, kiu elrampis la korpojn de mortigitaj soldatoj. La lukto videblas sur ĥorbarilo. Iuj branĉoj de la familio Fitzwarrine portas drakon en la blazono.
  • Sir Peter Loschy kaj lia hundo mortigis venenan drakon ĉe Nunnington, sed mortis farante tion.
  • Ĉe Shervage Wood drako estis erare dissegita kaj tiel mortigita de arbohakisto.
  • Sir John Conyers mortigis drakon kaj ricevis de episkopo de Durham Sockburnon, kiel feŭdon. Ankaŭ li faris kaskon el la drako, kiu estis montrita al la episkopo.

[redakti] Kimrujo

  • La Kimria drako bildigita sur la flago de Kimrujo.
  • Penmynedd: heredinto de la familio de Penhesgyn mortis kiel profeciita per drako, kiam li ludis kun ĝiaj ostoj.
  • Llanrhaedr-ym-Mochant: menhiro atestas la mortigon de fluganta drako pere de la vilaĝanoj, kiuj volvis la ŝtonegon en ruĝan ŝtofon, kaj aldonis dornojn sur kiuj palisumiĝis la drako.
  • Llandeilo Graban: ankaŭ ĉi tie oni mortigis flugantan drakon, kiu vivis en preĝejturo, per dornita tentaĵo.

[redakti] Francujo

[redakti] Pollando

  • La Vavel-drako loĝis sub la Vavel-monteto ĉe Krakovo antaŭ ol la ŝafisto Skuba Dratewka mortigis ĝin per venenigita ŝafido.

[redakti] Slovenujo

  • Drako estas populara en ĉefurbo Ljubljano. Tie la Argonaŭto Jazono mortigis drakon, kiu nuntempe ornamas la urban blazonon kaj nomigis la ponton Zmajski most (drakoponto).

[redakti] Libano

[redakti] Kanado

[redakti] Se vi vidas drakon

Se vi vidas drakon, rapide rigardu la mapon. Ĉu vi estas en Ĉinio, ĉu en Eŭropo, ĉu en Kimrio?

  • Se vi estas en Ĉinio, vi povas diri saluton al ĝi. Ne hezitu uzi esperanton -- drako ne estas krokodilo.
  • Se en Eŭropo, kaŝe observu, kaj telefonu al la ministerio de defendo.
  • Se vi estas en Kimrio, verŝajne vi vidas ne drakon, sed flagon.

[redakti] Vidu ankaŭ

Drakoĉasado.jpeg

Drakoĉasado.


Li tielnomataj intelektuloj ĉe Vikipedio pretendas havi artikolon pri la drako.
Content Navigation