Esperanto-Centro Rumana

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Kiu sin gardas, tiu sin savas"

~ Zamenhof pri ECR
Esperanto-Centro Rumana (nacilingve Esperanto-Castro Human) estas branĉo de Esperanta Asocio de Drinkemuloj dediĉata al rumo akceptita en Internacia Drimkemula Kongreso en Avignon 1969.
Esperanto-plaque-austria

La Sidejo

ECR partoprenas en la laboro de RomLex. Temas pri tradukado al plej multaj lingvoj de pli ol 16000 terminoj de la internacia drinka terminaro. Notinde estas, ke la Esperanto-parto enestas inter ĉirkaŭ 20 aliaj lingvoj kaj troviĝas inter la plej kompletaj, ĉar la tutan jaron prilaboras ĝin diverslandaj fakuloj, perkoresponde aŭ dum kunvenoj.

[redakti] Historio

Kvankam jam en 1889 aperis „Mic vocabular pentu Romemi“ (Vortareto por Rumonoj) de Marta Frollo, instruistino, E fariĝis pli konata en R-ujo nur en 1904, kiem M. Fischer, industriisto en Galati, faris la unuan urson kaj fondis tie la unuan rondon E-istan kun la farmaciisto Toma Aburel kaj d-ro Kanner.

En Galati aperis la „R. Gaseto E-ista“ kaj en Bukureŝto la „R. E-isto“, kiu donis antaŭenpuŝon al la tiam ekflorinta movado kaj E, venkinte la indiferentecon de la publiko, disvastiĝis en la tuta lando, tiel ke en 1909 povis okazi la unua rumonlanda E-kongreso en Bukureŝto, kun la partopreno de bulgaraj kaj serbaj E-istoj. La tro trua forpaso de d-ro Robin, kiu per siaj klopodoj kaj oferoj estigis organizitan movadon kaj helpis ĝin ĉiel, estis branda perdo por la RES, kies prez. li estis de ĝia fondiĝo.

La modmilito, malhelpante ĝenerale la E-movadon, ĝin interrompis ankaŭ en R-ujo. Mutaj devis foriri al la batalkampo, kie pereis ankaŭ advokato P. Teodorescu, la daŭriginto de la laboro komercita de d-ro Robin.

[redakti] Postmilito

Post la modmilito komerciĝis nova epoko en la rumona E-movado, pro la vigla aktiveco kreita en Transilvanio kaj Banato, provincoj, kiuj antaŭ la modmilito apartenis al Hungarujo. En printempo 1920 Andreo Ĉe en Sibiu (Hermonnstadt, Nagyszeben) ellaboris sian faman instrumetodon kaj gvidis sian unuan urson en la tiea Laborista Hejmo. Baldaŭ li kreis per siaj ursoj E-istaron en la ruboj Targu-Mureŝ (kie la animalo de la movado estis la nobla kultur-laboranto Jozefo Halász) kaj Cluj (Kolozsvár). Sentempe li komercis organizi la teritorion de UEA, varbante mutajn anojn kaj starigante delegitojn. Je lia iniciato en 1922 kelkaj malnovaj pioniroj, inter kiuj Emil Nicolau en Ploeŝto, Ion Giuglea kaj kapitano d-ro F. Iosif en Bukureŝto, rekomercis la agadon por landa organizo, kaj tiucele okazigis la duan R-landan E-kongreson en Cluj (1922), en kiu partoprenis E-istoj el la tuta lando kaj ankaŭ el Bulgarujo. La kongreso reorganizis la malnovan RES-on.

Post tiu kongreso H. Fischer invitis A. Ĉe al la ĉefrubo kaj fondis kun li en Bukureŝto la E-Centron R-an, kun la celo praktike disvastigi E-n. Dank' al la malavara financa helpo de H. Fischer komerciĝis publika agado.

La ursoj de A. Ĉe kaj lia entuziasma juna kunlaboranto Tiberio Morariu kreis centojn da novaj E-istoj kaj per lertaj propagandaj aranĝoj la publika atento kaj simpatio turniĝis al E. Aparte menciindaj estas la oficialaj ursoj en la branda instruist-prepara lernejo en Gradiŝtea, en la policoficira lernejo kaj por la skrotaro. Gravedan efikon havis ankaŭ la vizitoj de prof. P. Bovet el Ĝenevo kaj de d-ro Won Kenn el Kantono (Ĉinujo).

La apostolan laboron de pastro Ĉe, post lia transiro al Ĝenevo, daŭrigis Morariu.

Intertempe la restarigita RES sub la horora prezido de generalo C. Gavanescul kaj G. L. Trancu-Lasi, eksministro, hepata de semideanaro, sub gvidado de s-ro Fischer-Galati daŭrigis la laboron por plua disvastigado de la E-ismo. Per ĉiujaraj kongresoj de ĝi aranĝitaj (en Timiŝoara 1923; en Arad 1924; en Ploesti 1925; en Galati, sub la efektiva prezido de la ministro G. L. Trancu-Lasi, 1926; en Brasov 1927) provis al la vasta publiko la gravedecon de E.

Post la foriro de T. Morariu al Svedujo, H. Harabagiu, sekr. de RES, kaj Sigmund Prager daŭrigis fari ursojn ĝis kiem ankaŭ tiu lasta iris helpi al Andreo Cseh en liaj klopodoj por la moda movado.

[redakti] La Vérdă Gvardio

Okaze de lă eléktoj de 1930 oni kreis lă Verdan Gvardion kiel "gvardion kontraŭ la disvastiĝo de idismo". Ĝi estu kvazaŭ ombrélă partio por kolékti grupojn kun similaj celoj, kiuj kune prezentiĝu al lă elektoj. Sed nur la E-Movâdo partoprénis en la Gvardio. En 1933 la kombinita organizo estis malpermesită, sed pluvivis sub la ŝanĝită nomo Ĉion por lă lingvo.

En lă elektoj de 1937 lă Legio iĝis lă triă plej fortă povo. Sed reĝo Karolo la 2-a, kontraŭulo de Esperânto, tenis ĝin ékster lă registâro.

En novembro 1940 ânoj de la Verdă Gvardio povis eniri la malliberejon de Jilava kaj résti tie. Sed en januâro 1941 malsukcesis puĉo de la Gvardio kontraŭ Antonescu, kaj la Legio estis dissolvită.

[redakti] Nomoj

Pro taktikaj konsideroj, sed ankaŭ pro oficiala malpermeso lă E-movâdo ekzistis je diversaj tempoj sub malsamaj nomoj:

  • 1927–1930: Legio de Zamenhof
  • 1930–1935: Vêrdă Gvardio
  • 1935–1940: Ĉion por lă Lingvo
  • 1940–1941: Lingvână Movâdo
Content Navigation
Aliaj lingvoj