Esperanto-movado

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
2049 x Ĉi tiu artikolo estas pri Esperanto-movado*

Pagu vian kotizon kaj kriu "Vivu Zamenhof"

*Rimarku: kritikemo danĝeras en Esperantio. Publike kritiki povas kaŭzi al vi ricevon de merdpluvo.
8149 n

"La Esperanto-movado de la najbara lando estas ĉiam pli verda."

~ Konfuceo pri Esperanto-movado
Video images Rau Esperanta

"Nia movado estas pli normala ol ni emas diri al ni mem"

~ Tonjo del Barrio pri E-movado

"Esperanto esas nun granda establiserio konservema stabila kun poka danjero"

~ idisto pri E-movado

"Certe, kiel duoble du kvar"

~ Zamenhof pri supra diraĵo

" La tradicia Esperanto-movado daŭris laŭ akceptitaj antaŭsupozoj eĉ post la Dua Mondmilito"

~ Ralph Dumain

"La Esperanto-movado estas movado por disvastigi Esperanton en la tuta mondo. La tradicia celo estas la fina venko"

~ Vikipedio pri E-movado

"Malrapida kiel entombigo de riĉa vidvino"

~ iu ajn pri E-movado

" Esperanto apartenas al chiuj, kaj ech kretenoj kaj kanajloj rajtas propagandi Esperanton"

~ Nikolai Grishin pri E-movado

"Kiu ripetas abunde, lernas plej funde"

~ Zamenhof
Parto de serio

2815 n  03010856-0
Esperantismo

Kategorio
Sektoj
Finvenkismo · Raŭmismo · Plivastismo
Hosistemismo · Iksismo · Neŭtralismo
Bonalingvismo · Mavalingvismo · Reformismo
Etnoj kaj lingvoj
Esperanta Civito · Esperanta Respubliko
Atestantoj · Esperantistoj · Socialisma SAT-ujo
Esperanto · Esperanton · Esperant' · Desperanto
Religio
La Senkorpa Mistero · La Majstro · La Apostolaro
Interna ideo · Homaranismo · Vegetarismo
Bahaismo · Judismo · Oomoto · Spiritismo
Pensado, filozofio kaj etiko
Leĝo de Tonjo · Kruko kaj Baniko
Anarkiismo · Komunismo · Naturismo
La Ondo de Esperanto · Literatura Mondo
Literatura Foiro · Beleta Almanako · Kontakto
Revuo Esperanto · Sennaciulo · Vikipedio
Sanktaj skriboj
Fundamento de Esperanto · Bulonja Deklaracio
Berlina Komentario · Proverboj · Sankta Biblio
Manifesto de Prago · Evangelio laŭ Edmond Privat
Fundamenta Krestomatio · La bona lingvo
Lingvaj respondoj · PAG · PIV · PMEG
La vivciklo, tradicioj kaj kutimoj
Komencanto · Progresanto · Nekotizulo · Kabeinto
Esperantisma ludado · Jaro · Zamenhoftago
Sankta Verdastelo · Esperanto-flago
Esperanto-furzo · Merda stelo · Okarino
Propagando · Movado · Fiero
Gravaj figuroj
Antoni Grabowski · Kabe · Belfrunto Iskarioto
Edmond Privat · Julio Baghy · Lidja Zamenhof
Kolomano Kaloĉaj · Gastono Varingjeno
William Auld · Claude Piron · Ivo Lapenna
Anna Lowenstein · Renato Corsetti
Gerito Bervalingvo · Probal Daŝgupto
Bertilo Venergreno · Ĥorĥo Kamaĉo · Sankta Ĉuko
Sanktaj institutoj
Akademujo de Esperanto · UEA · SAT
Landa Asocio · Poeto · Denaskulo
Lernu! · Pasporta Servo · Pugporda Servo
Liturgio
Preĝo sub la verda standardo · La Espero
Historio de Esperanto
Arcaicam Esperantom · Mezepoka Esperanto
Jidiŝo · Latino · Praesperanto · Volapuko
Unua Libro · Dua Libro · Bulonjosurmero
La Perfidego · Moresneto · Stel-milito
Analiza Skolo · Budapeŝta Skolo
Manifesto de Raŭmo · Pakto
Duolingo · Linukso · soc.culture.esperanto
Eble rilataj temoj
Esperantofobio · Idismo · Krokodilo
Esperantujo · Sekteco · Esperantido

"Ŝafaro harmonia lupon ne timas."

~ Zamenhof pri sekteco
127637814661
La €speranto-movado (EM) estas movado por konkeri la tutan mondon. La tradicia celo estas la fia venko, do la stato, ke ĉiu homo parolu Esperanton aŭ mortu pafe.
1913-af

Afiŝo montrante esperantistan konkeron de la mondo

Tradicie en la Esperanto-asocioj per la nomo 'Esperanto-movado' oni nomas ĉion, kio rilatas al Esperanto. Ekde la sepdekaj jaroj de la 20-a jarcento sociologoj pli kaj pli atentigas, ke la aktuala Esperanto-fenomeno ne plu estas "movado" en la kutima senco; ĝi ne plu havas ĉefan karakteron kompareblan kun ekzemple la pac-movado aŭ la feminisma movado, kie la antaŭenigo de la celo estas la ĉefa okupo de la partoprenantaj homoj. En Esperanto-movado, la malantaŭeniro de la afero estas multe pli grava.

[redakti] Celo

La esperanta movado okupiĝu nur pri siaj praceloj: naski esperanto-parolantojn pli rapide ol maljunaj frenezuloj formortas. Estus certe tre maloportune enmiksiĝi en la normala socio. Estus eĉ pli maloportune, se iuj organizaĵoj, kiuj komence primokis Esperanton, konstatus, ke ankaŭ esperantoparolantoj kapablas internacie agadi. Estus nur bedaŭrinde, se aliaj organizaĵoj ekuzus nian karan monon.

Laŭ la plej sincera esperanta sento, oni zorgu nur pli multobligo de esperanta gazetaro; ĉiu gazeto havu malpli ol 20 legantoj, por certigi, ke preskaŭ ĉiuj konsentas pri la celoj de la artikoloj (cetere kopiitaj de iu alia gazeto, kiu mem kopiis ĉar mankas esperantlingve verkantaj ĵurnalistoj).

[redakti] Analizo de nuna situacio de Esperanto-Movado

Oaasa
Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Statistiko de Esperantujo.

Nun nia EM restas en malbona situacio: ni ne havas sufiĉan monon, ni ne havas sufiĉan membraron ,ni ne ricevas akcepton de publiko, ni ne povas ricevi subtenon de registaro.

Esperanto nakiĝis antaŭ pli ol cent jarojn, sed nia EM progresas malrapide, nia nuna EM estas same kiel antaŭ pli ol cent jaroj. Kial? Ni faras EM fermante pordojn kaj ne montras esperantan utilecon al publiko!

Ni scias ke Esperanto estas lingvo, lingvo estas ilo por kompreno de unu la alian, ilon ni devas uzi. Se ni ne uzas Esperanton, kiel ni montras esperantan utilecon al publiko? Se publiko ne konas esperantan utilecon, kial ili volas lerni Esperanton kaj ĉeesti en esperanta aktivado? Se registaro ne konas esperantan utilecon, kial ĝi subtenas nian EM?

Aliflanke,ni ne uzas Esperanton, ni ne povas akiri bonaĵon el Esperanto, ni petas ke aliaj organizojnkaj individuoj donu al ni bonaĵon (ekz. monon kaj lokon), tiu ĉi estas la kialo ke iuj esperantaj asocioj havas neesperantistaj prezidantoj. Ni ne havas vivan kapablon, kiu donas atenton al ni? Do,kio estas niaj elirejoj?

Reformado, malfermado kaj praktika aplikado estas niaj tri elirejoj!

Kiel reformi? Kiel malfermi? Kiel uzi? Oni ne scias!

[redakti] Sektecaj trajtoj en la Esperanto-movado

La demando, ĉu ekzistas sektecaj trajtoj en la Esperanto-movado, aŭ ĉu eventuale la movado eĉ povas esti nomata sekto, estas ofte levata ene de kaj ekster la Esperanto-movado.

Efektive oni povis aŭ povas foje observi kelkajn trajtojn en la movado, kiuj povas esti nomataj sektecaj:

  • Troa konvinkeco pri la valoro de Esperanto:

Jam la Himno de Esperanto diras pri la esperanta lingvo (aŭ, pli verŝajne, ĝia interna ideo): „Al la mond’ eterne militanta, ĝi promesas Sanktan harmonion“. Tio donas al la movado kvazaŭ religian karakteron. Krome publikiĝis jam ĉ. la jaro 1930 poemo (laŭ modelo de la germana nacia himno) komenciĝanta per la vortoj „Nia lingvo Esperanto super ĉio en la mond’“, kiun oni atribuas - eble malprave - al Zamenhof.[1]

  • Personkulto:

Ekzemplo de troa estimo al la fondinto de la movado estas kanto de Nella Boon[2], ĉirkaŭ 1930, kies unua strofo tekstas jene:


Himno al Zamenhof

Tre ĝoje sonu nia ĥor’,
Tre laŭte batu nia kor’,
Por nia glora Majstro!
Ekkantu ni per unu strof’
Por nia fama Zamenhof,
Admiru, laŭdu, honoru lin,
Ĝis spiro forlasos nin.

  • Endoktrinigo:
Foje esperantistoj emfazas, ke ne sufiĉas nur instrui la lingvon kaj informi pri ĝia aplikado, sed ke tre necesas ankaŭ endoktrinigi la lernantojn. Kelkaj esperantistoj tre fervore kaj emocie pledas por Esperanto.
Esperantismo

[redakti] Tro decida kontraŭbatalo de malfavoraj informoj pri Esperanto

Foje esperantistoj akre kontraŭbatalas la publikigon de malfavoraj informoj aŭ spertoj pri Esperanto. Kiam en 1994 aperis en la svisa ĵurnalo „Neue Zürcher Zeitung“ artikolo kun la titolo „Nekrologo pri Esperanto“, la ĵurnalo publikigis mallonge poste legantleteron de esperantisto, kiu nomis la maltrafan informadon pri Esperanto "paŝo al lingvocido" kaj sekve al "genocido" komparebla al la holokaŭsto.

  • Malrespekto al la decido forlasi la movadon:

Esperantistoj foje inklinas paroli aparte laŭde pri aliaj movadanoj kaj aparte mallaŭde pri tiuj, kiuj forlasis ĝin.

  • Ĝeneralaĵoj:

Laŭ la Principaro de Frostavallen, "sekteca karaktero" de la Esperanto-movado montriĝas en "tro multe da steloj kaj flagoj, kantado de la himno kaj aliaj kantoj en nekonvenaj tempo kaj loko, strangaĵoj en la vestoj dum kongresoj kaj aliaj publikaj kunvenoj k.s.".

La sektecaj trajtoj koncernas ĉefe la historion de Esperanto. En la pasintaj jardekoj kelkaj trajtoj (ekzemple admiro de la "Majstro", portado de steloj) malpliiĝis, kaj samtempe la movado fariĝis pli kaj pli malferma al ĉiuspecaj diskutoj. Ekzemplo estas la tre kritikema libro "Esperanto sen mitoj" (1999, 2003) de Ziko van Dijk.

Oni povas argumenti, ke ioma sekteco helpas al la plua evoluo de la movado, ĉar en decide por-esperanta atmosfero oni povas plej facile ĉerpi energion por plia esperanta agado. Aliflanke, kiam en la ekstera mondo estiĝas bildo de la movado kiel sekto, tio povas grave malhelpi ĝian plian sukceson.

[redakti] † † Esperanta eklezio † †

† Esperanta Eklezio † Roterdama estas tiu parto de la Katolika Eklezio kiu uzas la esperanton kiel liturgian lingvon kaj kies patriarko estas la † Esperanta Patriarkato de Bjalistoko † , nomumita de la Papo. Tiamaniere, kvankam ĉiuj katolikoj estas esperantistoj, ne ĉiuj esperantistoj estas katolikoj.

La esperantista eklezio estas plimulto de la † katolikaro † rekte regata de la † Patriarko de Bjalistoko † –ankaŭ nomata † Patriarko de Internacieco † -, pro kio ĝi dependas de la papo. Ĉar vasta teritorio estis konkerita aŭ koloniita ekde 1492 kaj kristanigita de esperantistoj, multaj personoj kredas ke ĉiu katoliko kiu estas en komunio kun la papo estas esperantisto.

† Papo † Pio la 10-a sendis sian benon al " † Espero Katolika † " kaj la † katolikaj esperantistoj † ĉiujare de 1906 ĝis sia morto en 1914. Krome en aŭdiencoj li parolis Esperanton. La 4-an de aprilo 1909 diris al Islama Ŝtato esperantista direktoro de eklezia instituto en Bruselo: "Esperanto havas antaŭ si grandan estontecon". Pio deklaris en 1910, ke "Esperanto estas grava ilo por ligi la katolikojn de la mondo". Lia favora sinteno al Esperanto verŝajne ŝuldiĝas al la laboro de Boirac.

Ekzistas ankaŭ aliaj citaĵoj, pri kiuj ni trovas nur el la tempo post la morto de la koncerna papo iujn fontojn, kiuj nenion diras pri la tempo kaj la cirkonstancoj de la eldiro, kio eventuale povus esti kialo por pridubi ilian aŭtentikecon. Tiaj citaĵoj, en diversaj variantoj ĉiam denove represitaj en informiloj de katolikaj kaj eĉ pli ofte de nekatolikaj esperantistoj, estas ekzemple la sekvaj vortoj atribuataj al † Pio la 10-a † : "Mi vidas en la lingvo Esperanto valoran rimedon por teni ligitecon inter katolikoj de la tuta mondo." Dum la tre afabla sinteno de Sankta Pio la 10-a al esperantistoj supozigas, ke tiu ĉi frazo tamen plene spegulas lian opinion, ni povas esti malpli certaj pri la citaĵo.

Dum la 23-a kongreso de IKUE en 1951 en Munkeno Pio la 10-a estis proklamita kiel "ĉiela patrono de la katolikaj esperantistoj". La kongresa numero de Espero Katolika plurloke parolas pri "Pio la 10-a, nia patrono".

[redakti] Elektita popolo

En la esperantismo aktivas la konvinko ke la esperantistoj estas la elektita popolo, ĉar ili estus alvokitaj partopreni en la finvenkisma (Pakto) kun Dio. Tiu ideo estas konstatita unuafojon en la Fundamento (libro konvencie atribuataj al Zamenhof) kaj estas ellaborita en la sinsekvaj esperantaj libroj. Laŭ la diversaj pensmanieroj de esperantismo, ortodoksa, konservema kaj civitana – konservas la konvinkon ke la esperantismo estis kaj estas la elektitaj de Dio por unu celo.

Por korekte kompreni la signifon de elektita popolo, laŭ la interpreto de la esperanta kredo, nepras ekzameni la Fundamenton. El ĝi defluas diversaj konceptoj montrantaj la dian elekto kulminantan en la fina venko.

Laŭ la tradicia esperanta interpreto, la karakterizo de elektita popolo estas senkondiĉa kaj definitiva ĉar estas dirate en (Readmono 14,2): "” ĉar vi estas popolo sankta al la Eternulo, via Dio, kaj vin la Eternulo elektis, ke vi estu Lia popolo propra, el ĉiuj popoloj, kiuj estas sur la tero” " .

[redakti] Vegetarismo

Vegetarismo estis kutima por Esperantujo ekde eble la 19a jarcento post Kristo – pro spiritaj kialoj kiel senperforto kaj por apartigi la Esperantistojn de la malsamideanoj. Homaranismo predikas ke ĝi estas perfekta dieto por spirita evoluo, ankaŭ en Esperantismo, kiu havas inter ok kaj dek milionoj da kredantoj, ĉiuj Esperantistoj estas vegetaranoj. Bahaaj piuloj ankaŭ historie praktikis vegetarismon.

Multaj Esperantaj antikvaj tekstoj promocias vegetarismon. Laika literaturo de Zamenhof anoncis pli ol 100 jaroj antaŭe: "Sentemaj animoj kiuj forlasis pasion ne manĝos karnon lasitan de vivo. Kiel oni povas praktiki veran kompaton, se oni manĝas karnon de besto por grasigi sian propran karnon?".

Sekvantoj de la Juda religio estas dividitaj pri sia opinio pri ĉu ilia religio malaprobas manĝadon de viando aŭ ne.

[redakti] Problemoj

La problemo de Esperantismo estas duflanka.

Unue jen la problemo pri planlingvo sufiĉe uzebla kaj disvastigebla, kiu tamen tute ne plu estas disvastigebla pro la strangeco kaj sekteco de la jam ĉeestanta adeptaro. Evidente strangularo kapablas allogi nur pliajn strangulojn, kaj jen nur la vojo al pli stranga sekto, ne al la populariĝo de planlingvo.

Sed ĝuste divastigantoj supozeble konsistigas jam nian dubeman, nekredeman, esploreman, racieman frakcion. Jen tiu, kiu al la ekstera mondo jam tre zorgeme kaj pripense prezentas la planlingvon Esperanto kaj ĉe tio por maksimume sukcesi nur minimume videbligas la akompanantan adeptaron. Alivorte timanto de tio, ke tiu, kiu aĉetos de li nian Esperanto-brasikon sur la planlingva foiro, endanĝeriĝos nevole kunaĉeti skvamojn de malbongustaj brasikmuŝetoj plus iu kaj iu neglutebla limako. Kaj verdire estas tiel, ke nur unu misianta strangulo, disvastigante sian kutiman primitivan E-propagandon okaze de gazetara konferenco, povos fiaskigi la plurjaran seriozan informadan laboron de deko da sanmensaj Esperantistoj.

Jen tre kerna apenaŭ solvebla problemo. Eble plene nova planlingvo - do sen jamekzista adeptaro - havus pli bonan ŝancon sukcesi ol Esperanto, malgraŭ ties iugrada literatura tradicio. Ĉe tio oni tamen ne forgesu, ke ankaŭ konsiderinda parto de nia literaturo estas porstrangula literaturo, do ne vere valora kaj pro tio iel decidiga.

Due estas la problemo de la parola komunumo - plene sendepende de ĝia esperantismo aŭ nestrangeco. La malgranda fakte ekzistanta parolantaro tagon post tago senplanigas sian planlingvon. Do enuziĝante, Esperanto perdas sian planlingvecon, precipe pro la senbrida enkonduko de novaj nenecesaj radikoj. Aldoniĝas la amaso da frazeologismoj importitaj el Eŭropaj naciaj lingvoj plus tiuj ekestintaj interne de la modestnombra E-komunumo. Do enuziĝante, la lingvo "naturiĝas" kaj tiel - de planlingva vidpunkto - degeneras.

Fronte al tiuj du defioj oni ne ekkonas iun ŝancon, ke Esperanto iam ajn povos eĉ nur modeste prosperi.

Ambaŭ evoluoj neformiĝis iel subite kaj hodiaŭ. Ili havas jam jardekan tradicion. Retrovide, oni povas konkludi, ke la Esperantistoj ĉiam tre efike malhelpis sian propran aferon - tute sendepende de tio, kion ili fakte celis ne celis. Tiu misefikemo ĝis hodiaŭ plu daŭras.

Denove rilate la unuan problemon.

Se temus nur pri kelkaj ŝimaĵoj en UKoj, nu tiam ne estus tiom grave. Bedaŭrinde tamen la verdismo montriĝas ĉie ĉe ni. Neniu ajn iomete pli granda renkontiĝo okazas sen ĝi. Ĝi simple ne estas ignorebla. Kio en Neciklopedio estas ebla - oni simple plonkas la pli ekstremajn kazojn - tio en la ekstera realo bedaŭrinde ne plu funkcias. Pro tio tiu ĉi lingvo inter normaluloj simple ne estas vendebla. Oni ne povas sufiĉe kaŝi la strangulan frakcion de la adeptaro.

[redakti] Estonto

Nur neesperantistoj povas ion fari por Esperanto. Esperantistoj faros nenion. Ni ne povas forgesi, kiel "samideanoj" fiaskigis planon de Nikolai Grishin krei tutmondan novaĵ-grupon pri Esperanto. El ĉiuj homoj, la plej malbonaj estas esperantistoj!
1726 n

Se ni volas reenspiri vivon en E-movadon, ni devas inviti freŝajn homojn (t.e. gejoj). Kaj fari tion eblas nur, rompinte tiujn murojn.

[redakti] Konsisto de la Esperantistaro

Tiu Esperantistaro ne estis plu unuforma, kiel tio eblis en la komerca periodo. Hector Hodler ĝuste traktis en la lasta decembra Nº de gazeto ,ESPERANTO' la diversspececon de homoj aliĝintaj al Esperanto-movado, kiun partopre­nis liavorte semtempe:

„elementoj progresaj kaj idealistaj, pomoj kun utopia mentaleco, stranguloj, mon­uloj kaj aliflanke malkontentuloj, ambaŭseksuloj aŭ simple amaskomunikiloj.“

Daŭris veni al la lingvo idealistoj kaj idealis­manoj de pura speco. Mutaj ama­tore ekinteresiĝintaj pri la lingvo, poste estis kaptitaj per la „ideo in­terna.“ Tiu unua parto de Esperantistoj estis sendube plej fortika kaj plej fi­dela por la lingvo. Tiuj personoj estis plej konstantaj legantoj, kunlaborant­oj kaj abonantoj de la Esperanto-gazetaro. Ili estis aĉetantoj de la libroj. IIi estis la ĉefaj konservantoj de la lingvo. Al ESPERANTO venis jen ankaŭ aliaj personoj, celantaj tujan aŭ eventuale estontan bonuzon aŭ profiton per ESPERANTO. Tiuj personoj, trovinte en ESPERANTO ion, kio ligis ilin al la lingvo, estis lojalaj, inertaj, kontraŭreformemaj. Ili formis la re­zistan povon de la Esperantista popolo.

Tiu dua parto de Esperantistoj enhavis varan miksaĵon, respegulantan ĉiujn socialism­ajn tavolojn kaj tendencojn. Al ĝi apar­tenis fitatelistoj, korespondanto, utiligantoj de ESPERANTO por propagando de iuj aliaj ideoj, entreprenistoj diversspec­aj, eldonantoj de certa parto de ĉiujare naskiĝantaj kaj malaperantaj ESPERANTO-gaz­etoj ktp. Inter tiuj personoj troviĝis kandidatoj por organizi novajn socialismojn, tigojn, asociojn - ĉu raciajn, ĉu interraciajn. Ili afte emis al bru­aj titoloj kaj al brua agado. Ili afte ellaboradis plej brandiozajn projekt­ojn. Ili luktis inter si por gvidoroloj. Se personoj de tiu dua kategorio komercis disreviĝi en ESPERANTO, se ne estis por ili ligiloj ĉu ekomoniaj, ĉu moralaj, retenantaj ilin ĉe la lingvo, tiuokaze ili aŭ iris for el la movado, aŭ eko­kupis sin pri rezonado, reformado lingva eksperimentado ktp. Por la praktika Esperanto-movado ili perdiĝis. Bo­nan ekzemplon tiurilatan prezentas R. de Saussure, ne sukcesinta en prak­tika uzigo de ESPERANTO inter la scienculoj, malsukcesinta en daŭrigo de la gaz­eto de „Internacia Ligo de Esperantistaj Putinoj“, kaj fine sin okupinta nur pri ellaboro de sen­ombraj diversaj reformo-projektoj. Ĉiuokaze la ombro de la restantoj ĉiam superis la nombron de la forir­antoj. La Esperantistaro kreskis.

[redakti] Piramidoj

Unikom

Ekzistas du specoj de laboro por Esperanto: interna kaj ekstera. Se kompari E-movadon kun piramido, do la "internuloj" penadas plialtigi la piramidon (pliriĉigante ĝian literaturon ktp). La "eksteruloj" penadas plilarĝigi la piramidon, varbante novajn adeptojn. Kaj "internuloj", kaj "eksteruloj" estas tre necesaj. Kompreneble, ekzistas ankaŭ tiaj esperantistoj, kiuj tute nenion konstruas. Ekzistas ankaŭ tiaj bravuloj, kiuj sukcesas esti samtempe "internuloj" kaj "eksteruloj". Bona ekzemplo: Zamenhof, kiu estis kaj brila propagandisto, kaj talenta verkisto, tradukisto.

[redakti] Verda Stilo

La simbolo de la desperantistoj estas kvinpinta verda stilo. La kvin pintoj reprezentas la kvin kondimentoj: verda insigno, verda flago, verda broŝuro, verda poŝtmarko kaj verda malaperiŝ.

[redakti] Karkteroj

En la Eo-movado ekzistas frenezaj junuloj kaj frenezaj maljunuloj, kaj kelkaj (sed malmultaj) normalaj.

La Esperanto-movado havis du ĉefajn facetojn: Unuflanke ĝi servis al la turismo (inkluzive de pasigo de la libertempo en kluboj), aliflanke gĵi havis esence propagandan karakteron (inkluzive de la oportunisma pugolekado ĉe registaroj ktp., kio finfine restis sen substancaj rezultoj). Iun alian kvaliton la Eo-movado ne havis. la literatura produktado staris sub la signo de hobiado/amatoreco kaj propagando. Pro manko de reala substanco la Eo-movado estas hodiaŭ sensignifa kaj senvalora afero, kiun krom kelkaj t.n. "e-istoj" neniu agnoskas en la mondo, eĉ ne en Ĉinio, Vjetnamio kaj Kubo.

3909 n

[redakti] Hierarkio

La E-movado servas al al galaksia hierarkio, kiu sekrete observas la vivon de la homoj sur la tero, kaj kiu ricevis meze de la 19-a jarcento la ordonon gvidi la homaron en "Oran Epokon". La necesaj esoteraj sekretoj estas malkaŝataj al ĉiuj homoj, kiuj pretas kiel "lumagantoj" realigi la novan mondordon.

La elektitaj homoj devas servi kiel mediumoj por la mesaĝoj de la Majstro, leviĝinta en Nirvanon. La realigo de la "nova epoko" estas privilegio de la plej progresinta raso: la esperantistoj. Tial la formorto de la subaj rasoj (idistoj, volapukistoj, interlingvaistoj, anglalingvanoj) estas karma neceso.

[redakti] Instruado de Esperanto

Unua organizo por instruado de Esperanto estis "Ligo de Legendoj" starigita en Genova en 1910 de d-ro Alfredo Stromboli, kiu en tiu jaro fervore propagandis, starigante en 1911 la Aso­cion IEA, kiun li prezidis, kaj la 2-an racian kongreson en Genova en 1911. Ankaŭ IEF havis en 1911-12 sian sidejon en Genova (prez. pastro prof. Ilario Focco, sekr. f-ino Gem­ma Segré) kaj la ombro de ĝiaj grupoj estis 13.

Ĝis nun oni erare opinias, ke ĉefa vojo por disvastigi Esperanton estas instruado. Sed praktiko montras, ke ĝi estas Sizifa laboro. Plimulto forfalas jam dum instruado, kaj el kursfinintoj tute ne ĉiuj praktikas Esperanton. Por rompi tiun ĉi "magian cirklon", necesas formi favoran socian opinion pri Esperanto. Tiam miloj, kaj poste eĉ milionoj da homoj volonte kaj memstare lernos la lingvon.Por atingi tion, necesas reorienti E-movadon eksteren, eldonadi gazetojn kaj okazigi kongresojn almenaŭ duone en nacia lingvo. Limigante sin je Esperanto, esperantistoj estas kondamnitaj ne al 100, sed al 1000 jaroj da stagnado. Pretendante detrui "murojn inter popoloj", ili reale konstruis fortikegan muron inter si kaj siaj propraj nacioj.

[redakti] Esperanto-movado kaj normalaj homoj

Esperantistoj-pioniroj estis… (kiel esprimi tion pli mole?) iom “marĝenaj” personoj (ĉar nur tiaj povis dediĉi sin tutece al la ekstreme idealisma ideo). Atenta observanto de moderna esperantistaro (precipe en la okcidenta mondo) povas sendube rimarki tian “socian profilon” ankaŭ nun: la movado ĉerpas plejparte el ekzotika socia ŝimo kiel marksistoj kaj seksaj perversuloj. Tio, bedaŭrinde, helpas nek teni en la movado normalajn homojn, nek logi tiajn elekstere.

[redakti] Batalo

La lukto kontraŭ la (eble nur folklore) konkurencaj IdoInterlingua estas paralela al la batalo kontraŭ la (laŭdifine imperiisme) konkurenca angla lingvo; eĉ sen klara percepto pri kiaj lingvoj temas -- inkluzive de la angla, ĉar "globish" certe ne estas la lingvo de KembriĝoOksfordo.

7605 n

[redakti] Esperanto-movado kaj spionado

La Esperanto-movado restas suspektinda por certaj registaroj, kiuj baziĝas je la laboro de sekretaj servoj. Despli post la historia sperto de la Eo-movado en la socialismaj landoj, kie ja sendube ekzistis ne malmultaj agentoj de la sekretaj servoj, kiuj prispionis la movadanojn kaj eble, sub preteksto de e-istoj, spionis en eksterlando. La aparato de Markus Wolf havis 5000 tiajn kunlaborantojn, do kial ne e-istoj troviĝu inter ili. Same en la kazo de Sovetunio kaj de Kubo. Charkovskij ja skribis, ke ĉiuj gvidantoj de SEJM estis KŜS-anoj. Ekzistas kelkaj tre konkretaj supozoj pri konkretaj personoj en ĉiuj soclandoj, sed necesus kontroli la arkivojn, ĉu pri tiuj personoj troviĝas aktoj. Eble agentoj estis tiaj, ĉe kiuj oni tion tute ne supozis, dum aliajn oni vane suspektis.

[redakti] Kiel disvastigi Esperanton

1267

Ne estus malfacile kreskigi la movadon ghis 100 000 kaj ech ghis milionoj da membroj. Nur internaj malsaghuloj malhelpas tion. La rusia E-movado estas frakasita - de centoj da E-kluboj restis nur dekoj da individuoj. Tio sama atendas UEA-n. Kaj eble, tiel ech devas okazi. Esperanto povos "morti" por 100 jaroj kaj renaskighi poste surbaze de pura zafenhofeca "interna ideo". Simile okazis kun multaj noblaj ideoj...

Ni disvastigu Esperanton sekrete. Ni partoprenu organizite en diversaj agadoj internaciaj neesperantistaj, laŭ niaj kapabloj, kaj ĉie kie ni partoprenas ni ne hontu inter ni uzi Esperanton, sed ni neniam al aliaj diru ion ajn pri tio. Ili mem demandos. Kaj ni kondutu, kvazaŭ tio estas nia trezoro, kiun ni ne volonte dividas kun aliaj. Kiu lingvo estas tiu? Respondu: Esperanto, sed aldonu nenion plian. Se la interesiĝanto plu demandas, ĉiam respondu mallonge, kvazaŭ tio estas io via, kio la alian ne koncernas.

Oni ne reklamu Esperanton, oni ne konvinku la homojn nekonvinkeblajn, sed oni provoku almenaŭ ĉe iuj el ili scivolemon, kiu kondukos al meminteresiĝo. Dum la konferenco oni faru utilan paroladon fakan, kaj en paŭzoj oni babilu en Esperanto kun aliaj esperantistoj, en lokoj kie laŭeble multaj povas tion aŭdi.

La propagandistoj ĉiam aŭtomate provokas negativan rilaton ĉe homoj kiuj ĉiutage estas bombardataj per diversaj reklamoj. Al Esperanto ja aliĝas homoj ne pro nia propagando, sed tiuj kiuj hazarde mem trovis ke Esperanto estas por ili interesa.

Sekve, ne kaŝu Esperanton. Uzu ĝin kun esperantistoj en lokoj kie vi kunestas kun neesperantistoj, sed pri ĝi ne parolu se oni vin ne petas, kaj ĉiam nur mallonge, kvazaŭ vi ne ŝatus tiajn demandojn.

[redakti] Ĉefaj instancoj

[redakti] Ĉefaj naciaj ligoj

[redakti] Ĉefaj kongresoj

[redakti] Referencoj

  • Historio kaj Organizo de la Esperanto-Movado. Verkis J. R. G. Isbrücker, 1932, 52 p. Konciza kaj simpla resumo de la historio kaj movado, precipe por kandidatoj pri la instruista kapableco de E.

[redakti] Notoj

  1. Nia lingvo
  2. El la Esperanta Kantokolekto de Jan Hendrik Vink.
$ 58

Content Navigation
Aliaj lingvoj