Formiko

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Kurbiĝadi kiel diablo en akvo benita"

~ Zamenhof pri venenitaj formikoj

"Ne mi militas, sed la formikejo"

~ formiko pri milito
Blatt

"Mi ne ofendiĝas pro tiaj stultaj diritaj malveroj sed via diro mirigis min kaj petis de mi tujan reagon pro la publiko kiu legas ĉi tie"

~ Mireille Grosjean

Formiko estas vorto formita per pseŭdosufikso -iko, t.e. "scienco", sekve ĝi estas scienco pri formoj (bonalingve forma scienco), alternativa nomo estas "formologio".

Krom scienco pri formo, ĝi estas besteto, kiu ne kantas dum somero, pro ne morti dum vintro. Kompreneble, formikreĝinoj ne diras al ili, ke ili ne vivas multe...

[redakti] Formikfikado

1904 n

Formikfikado proksimume estas "disfendo, dissplitigo de harojn (subtilaĉa diskuto)" laŭ PIV, precipe pri detaletoj de la esperanta gramatiko. Laŭ Bertilo Wennergren, tiu esprimo "origine rilatis ĝuste al miaj mejlolongaj afiŝoj pri nekompreneblaj gramatikaj metafizikaĵoj".

[redakti] Vivo

Formikoj vivas dum 5-7 jaroj.

[redakti] Formiko Ferda

Formiko ferda (latine Formicus ferdae) estas speco de ĉeĥaj formikoj.

Formiko ferda estas homigita formiko, kiu portas ruĝan papili-kravaton kun nigraj punktoj. Ĝi estas tre lerta, sur ĝia domo estas tabuleto kun surskribo Formiko ferda - Ĉiuspecaj laboroj. Efektive ĝi servas al aliaj insektoj kaj animaloj kiel majstra riparisto kaj helpanto en problemaj situacioj. Akrido servas al ĝi kiel ĉevaleto tiranta lian ĉaron. ĝia amiko skarabo Sakego estas male mallertulo, kiu ĉiam klopodas helpi, sed ĉiufoje ĉion fuŝas. Malica araneo estas malamiko ne nur de ferda, sed ankaŭ de aliaj insektoj kaj etaj animaloj (helikoj, lumbrikoj), kun kiu ili devas batali.

[redakti] La diligenta formiko

Ĉiun matenon la diligenta formiko venis gaje al la laborejo. Ŝi amis sian laboron. Ĉi tie ŝi pasigis la plej longan parton de la tago, forte laborante, ĉiam kanton zumante. Ŝi laboradis diligente.

La ĉefdirektoro, dika grasa skarabo, konstatis, ke troviĝis neniu, kiu kontrolis la formikon. Tiel ne daŭrigeblis! Li kreis intendantan postenon kaj dungis spertan sterkskarabon. Unue, la sterkskarabo zorgis pri normigi la labortempon. Pro tio li faris diversajn raportojn. Poste li bezonis sekretarion por prepari ĉi tiujn raportojn. Oni dungis araneon, kiu starigis arĥivon kaj respondis telefonvokojn.

Dum la tuta tempo, la formiko laboradis gaje plu, ĉar la laboro plaĉis al ŝi kaj de tempo al tempo ŝi zumis kanteton.

La ĉefdirektoro estimegis la laboron de la sterkskarabo kaj postulis grafikaĵojn kaj estontecajn analizojn de li. Do oni devis dungi muŝon kiel helpanton de la intendanto. Ili aĉetis porteblan komputilon por la muŝo, per kiu li povis krei belajn buntajn raportojn.

Jam baldaŭ la diligenta formiko ne plu zumadis kanteton; ŝi plendis pri tiom da skribado, kiun ŝi devis fari anstataŭ labori.

Post tio la ĉefdirektoro decidis, ke administratisto ĉeestu en la sekcio kie la formiko laboris. Tiun gravan taskon oni komisiis al akrido, kiu unue postulis, ke oni aĉetu apartan brakseĝon por li. Kompreneble li ankaŭ bezonis aŭton, porteblan komputilon kaj interretan konekton. Kaj memkompreneble li ankaŭ bezonis propran asistanton, bufon, kiu jam ĉe la antaŭa laborejo laboris kiel sekretario por li.

La formiko ne plu kantis. Ŝi fariĝis pli kaj pli maltrankvila kaj nervoza.

"Ni devas komisii gremion kolekti datumojn pri la laboranta socitavolo kaj krei raporton."

Dirita, farita. La elektitaj spertuloj kontraŭ grandega salajro laboradis kelkajn monatojn. Intertempe, la ĉefdirektoro konstatis, ke la sekcio en kiu la formiko laboradis, ne plu akiris la saman profiton kiel antaŭe. Li demandis strigon, spertulon pri entrepren-ekonomikaj aferoj, kiu ricevis milojn da eŭroj. Li analizu kion oni faru. La strigo tri monatojn vizitis ĉiujn oficejojn de la firmao. Tiam li prezentis la finan raporton, en kiu legeblis: "Vi havas tro da dungitoj, do vi malpligrandigu la laborantaron!"

Laŭ la spertula raporto de la strigo, la ĉefdirektoro maldungis la formikon, kiu ĉiam laboradis diligente kaj kiu amis sian laboron.

[redakti] Praformikoj

de Jorge Camacho


63235 169432796425959 100000777197458 296375 7413184 n

tremo, vibro, malhelo, inundo rezina,

laboristoj acide signintaj la tujan danĝeron,

abdomene defendaj la neston, provintaj diskuri

kaj dissavi la larvojn, la pupojn, la ovojn

kaj la malpli maturajn, trairintaj

nur eron de l' perfekta labirinto,

nur la unuan ŝtupon, lastmomente

mankaj je forto, je scio, je tiu

sama sentempa fluo, kiu ŝanĝos

ĉies propran pompejon en juvelon.


(Bruselo, 8.12.1995)

Content Navigation