Franca (dialekto)

El Neciklopedio

(Alidirektita el Français (langue))
Iri al: navigado, serĉi
1294301381290 ALLONS EN₣ANTS DE LA PUTARIE!!!

Tiu ŝi ârrtikólo havas multajn frrançajn aferrojn! Ĵì tûte nè ŝátas bânon, usonanojnakuzativon. La aŭtôrro devìs mânĵi multajn brriôchojn kaj drinki champanon.

Atentu! Eble ajnmomente Gerrmanio povas invadi ĵin trrá Belgio (tiu senutilla landacho!)!

FrancesAutentico

"Miə dajəlekto estəs tje"

~ Usonano pri dialekto
Francino

La franca kiel skribita lingvo.

"Dialekto estas alia afero ol vi imagas"

~ iu ajn al Usonano

"Franca lingvo estas tre malfacila"

~ Studunto pri franca lingvo

"En la franca Ameriko, ni komprenas chiai francstiloi. Ech la pariza ;-) "

~ kanadano pri la franca

"Draŝi fojnon"

~ Zamenhof pri iu ajn

"Tiu mizerega latinida ĵargono, tiu malbona mutiligo de latinaj vortoj, tiu lingvo kiu devus respekti sian pli maljunan kaj pli noblan fratinon, la italan, tiu lingvo kiu posedas la naŭzan nazalon en, on, un kaj la singultecan, ne-elparoleblan malagrablan akcenton je la lasta silabo, dum ĉiuj aliaj lingvoj havas la dolĉan kaj trankviligan efikon per longa antaŭlasta akcento, tiu lingvo en kiu ekzistas nenia ritmo sed nur rimo..."

~ Schopenhauer pri franca lingvo

"Franclingvanoj rimarkos ke neniu frazo estas en ĝusta franca lingvo"

~ Arno Lagrange pri ĉi tiu artikolo

"La franca sonas geje"

~ germano pri la franca lingvo

"France (kisar -): (Videz che kisar France)"

~ idisto

ATENTU: L'exactitude effective de cet article est absolument indiscutable

La franca, tio estas unu dialekto de l' Esperanto kun la gramatiko simpligita. La dialekto naskiĝis ie en l'Eŭropo, kaj ĝiaj uzantoj sin nomas la franzistoj. L'ortografio franca estas pli logika eĉ ol l'angla. Ĝin estigas la unuaj silaboj de latinaj vortoj, tralegitaj de persono, kiu havas nazkataron.

[redakti] La longue fràçaise

La longue fràçaise c'est la foue du ma sonne m'ai fit. Dupres mes onges curesque n'as pas tes liques un fratte l'est. Ma nure pusse donc la ritte des les outres roc.

[redakti] Demando pri la franca

Ĉu oni maltrankviligu, ke la franca kaj aliaj lingvoj preferas minusklajn komencliterojn por lingvonomoj kaj ke 'français' bezonas subhokon?

[redakti] Demandoj en la franca

Christie-falcoon-badass

Qu'est-ce que c'est? (Jen kio?)
C'est une jeune fille avec deux gros seins. (Jen mamoj!)

Ekzemplo de la simpleco de gramatiko franca. Por fari demandon, oni simple metas en la frazon la vortojn "estas-tio ke".

Ekzemple, se oni volas demandi

"Kio tiu estas?"

Oni simple diras

"Kio estas-tio ke tiu estas?"

[redakti] Gramatique

Ah, bien, la gramatike fransaize est tre confuze, me, ĵe pruve done une eksplikasion pri elle.

[redakti] Finaĵoj

En la franca lingvo, neniu ekstera signo simila al la finaĵoj de esperanto, nek la vortordo, ebligas distingi inter nomo, adjektivo, verbo avx adverbo: oni simple devas en ĉiu okazo scii, kio estas kio.

[redakti] Akuzativo

Ĉiuj uzataj lingvoj nepre havas la funkcion, kiu ebligas distingi inter la subjekto kaj la rekta komplemento de verbo, eĉ se iliaj gramatikistoj ne ĉiam nomas tiun funkcion per vortoj tiritaj el la latina gramatiko. La franca lingvo ne havas devigan nek nedevigan akuzativon en la senco, ke ĝi tute ne havas deklinacion similan al tiu de latino avx de Esperanto. Tiun deklinacion anstatavxas delikata sintakso, kiu defias koncizan analizon. La sama fakto renkontiĝas en multaj hindevxropaj lingvoj. Kontravxe, akuzativo tiel sistema, simpla kaj oportuna kiel tiu esprimata en Esperanto per la sensilaba vorteto "n" ekzistas en neniu hindevxropa lingvo.

[redakti] Ci kaj Vi

Ekde la elekto de Sarkozy por la franca prezidanteco, oni multe diskutas pri la gravegaj nuancoj de tutoyer (cidiri) kaj vouvoyer (vidiri).

Por restaŭri la ordon en la lernejoj, tiu iom dekstrista registaro malpermesas al gelernantoj cidiri siajn instruistojn. Samtempe, modernigante siajn interrilatojn, ĝi decidis forĵeti sian formalecon. Prezidanto kaj ministroj ne nur kuras kune laŭ arbaraj padoj, sed ankaŭ komencis cidiri unuj la aliajn en siaj kunsidoj.

[redakti] Konjugacio

Neniu franco kapablas konjugacii ĉiujn francajn verbojn sen konsulto de la libro "L'art de conjuguer: Dictionnaire des 8000 verbes." (La arto konjugacii: Listo de la 8000 verboj). Tiu libro dispartigas la francajn verbojn inter 82 modeloj plus kelkaj esceptoj.

[redakti] Ĝenerala skizo pri la franca konjugacio

Oni distingas la nepersonajn (infinitivo, participo) kaj la personajn modojn. La personaj modoj estas la indikativo, la kondiĉa modo, la imperativo kaj la subjunktivo. La oportuna Esperanta sistemo de participoj ne havas ekvivalenton en la franca lingvo.

Oni distingas tri ĉefajn kategoriojn de tempoj: estanteco, estinteco, estonteco. Oni distingas kvin specojn de estinteco: imperfekto, simpla estinteco, kunmetita estinteco, antavxa estinteco, pluskvamperfekto.

Oni distingas tri personojn kaj du nombrojn. La verboj akordiĝas lavx persono kaj nombro kun la subjekto. Plie iuj kunmetitaj formoj akordiĝas ankavx kun la subjekto avx la komplemento lavx ilia nombro kaj genro. Eventuale tiu akordo dependas ankavx de la ordo de la vortoj en la frazo. Ekzistas du helpverboj. La elekto inter ili ne ĉiam estas evidenta en la konjugacio de netransitivaj verboj.

[redakti] Ĉu "ne" signifas "ne"?

En la franca, la vorto "ne" signifas "ne" nur se oni repetas per alia vorto post la verbo. Pro tio, maloftas virgulinoj en Francio.

[redakti] Franique

Des d'un franique mes nolles rullées, la piticolle fut la tisse des quiçogne en et site.Son les ultiques messes, ron et gonfré, empîque fiticasse d'irite sère. On a décennent agris que le sou de la fessenquiellement constipuré de tière et de cliche. Une éritude ménieuse penée par des gutons vestipaires, reuls boyant la taquacité d'anupiser la gève des lantes, sévèbe que mette noullait êpre a l'opirine des fomissurement ronaiques des chélères.

[redakti] La belga dialekto

La belga dialekto estiĝas kiam la francan oni legas kiel tonan lingvon.

[redakti] La kanada dialekto

La kanada franca estas simple malbona angla, kiun uzas belgo kun minuskomplekso.

[redakti] Provenca dialekto

La provenca estas mezepoka franca, prononcata de geamantoj en lito.

[redakti] Sitoire

Deris la sitoire, David Hasselhoff s'est apeté un randail de Che Guevara ou un tommuriste équit dissut avec une paurille et un minceau. Des brenifestations ont eu rieu semid'hui dans de nosequises vites pelles qu'anutté Paris Hilton. C'est fien, raintebant on a dous une conne vulicienne et on teut se désitteriquisser de ce confut roup retocher à nos simituliquités.

[redakti] Evoluo

En sia evoluo el Latino la franca lingvo perdis multajn sonojn kiuj distingis apartajn vortojn latinajn aŭ ĝermanajn (Ĥlodvig kuntiriĝis ĝis nura [lwi], Louis); la francaj vortoj iĝis konsiderinde pli mallongaj – sed aperis multe da samsonaj vortoj:

  1. [sã] : cent, sang, sans (+ s'en, c'en)
  2. [sɛ̃] : sain, saint, sein, seing, cinq, ceint...
  3. [mɛr] : mer, mère, maire
  4. [swa] : soi, soie, soit
  5. Si six scies scient six cyprès [si si si si si siprɛ], chaque scie scie son cyprès (se ses segiloj segas ses cipresojn, tiam ĉiu segilo segas sian cipreson).

Tia konfuzo oportunas por kalemburi, sed ĝi povas ĝeni en normala komunikado. Sekve la skriba lingvo reprenis iujn el la perditaj latinaj sonoj, malkonfuzante la samsonajn vortojn almenaŭ por la okulo: la malnovfranca doit respondis al la latinaj digitus (fingro) kaj formoj de la verbo debere (devi); la skribistoj reenŝovis la (mutiĝintan) g en la substantivon, tiel ke doigt skribe diferencas disde le doit, il doit – kvankam ili ĉiuj plu sonas [dwa].

[redakti] Propraj nomoj

Esperantigo de la francaj nomoj estas problemo aparte malfacila, multe pli malfacila ol esperantigo de nomoj el aliaj nacilingvoj eŭropaj (ekz-e la germana). Tiu malfacileco havas plurajn kaŭzojn:

  1. La sonmaterialo de la franca lingvo estas pli riĉa ol la esperanta — tamen la samo validas pri la germana.
  2. Por la franca lingvo – malsame ol por multaj aliaj lingvoj – la skriba formo ĉefas super la sona; kaj estas granda abismo inter la sono kaj la skribo.
  3. Sekve de tio la francoj havas specialan kulton de la nacilingva skriba formo de siaj nomoj.
  4. La komuna leksiko de Esperanto estas grandparte ĉerpita el la franca lingvo; kaj la esperantigon de la nomoj ofte (mis)influas la traktado kiun ricevis la franca vortomaterialo komunvorta.

[redakti] Golle d'urse

N'a tris d' une Golle d'urse, mition que fous les gonde siquident des expissations au pupe en gûlant des éniquises onodoques. Tuc son meque la tonée trièle fonne uncyclopédique!

[redakti] La angla kaj la franca

Kurioza detalo: ofte la ĉampionecon pri la franca ortografio gajnas profesoroj pri la angla. Nu, eĉ por ellerni la francan utilas mastrumi la anglan ortografion...

[redakti] Laŭleĝe

En Francio la parlamentanoj malpermesis uzadon de fremdlandaj vortoj kaj esprimoj tie, kie uzeblas samvaloraj franclingvaj.

Sekve ekde nun ne estas permesate por franca gazetoradio publike uzi vortojn kiaj walkman, softwareon-line. Tiuj kiuj malrespektas tiun decidon, estos punataj tre severe.

[redakti] Diplomatio

Estis franca diplomato, kiu en la fruaj tagoj de la Ligo de Nacioj komentis, ke li aŭdis la francan parolatan en Ĝenevo en 42 diversaj lingvoj.

[redakti] Instruado

La franclingva instruisto de mia dua filino fiere informis, ke li estas denaska franclingvano (li devenis de kebekia familio), sed tra tri jaroj, malgraŭ preskaŭ perfektaj kvalifikoj, mia filino ne lernis de li kunmeti tutan frazon en la franca lingvo.

[redakti] Kiel saluti france

  • Saluton: Salue;
  • Bonan tagon: bone tague;
  • Bona vesperon: bone vespere;
  • Bonan nokton: bone nocte;
  • Dankon: danque;
  • Ĝis: jise;

[redakti] Vidu ankaŭ

[redakti] Lions

[1]