Haarlemo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
Zzvavo1 500

"Ludi kun iu ludon de pugnoj"

~ zamenhof pri tuta alia afero

"Kiel dolchaj rememoroj!"

~ iu pri Haarlemo

"Koordinatoj: 52°23′N 4°38′O  /  52.383°N, 4.633°O"

~ Nerdo pri Haarlemo

"Ankaŭ mi konis Neciklopedion "

~ Yves Bellefeuille pri supra diraĵo

"La ĵurnalo "The New York Times" havas bonajn fortajn fotojn"

~ Meduzo pri Haarlemo

"Eble en iu estonteco la mondaj homoj akceptos la zamenhofan ideon ne nur de Esperanto sed ankaŭ de toleremo por diversaj kulturoj, lingvoj, kaj religioj."

~ Usonano pri ĉi tiu artikolo
Haarlemo estis urbo en Nederlando, kie okazis 39-a Universala Kongreso de Esperanto en 1854. En la UK en Harlemo parolis la ĉefministro Willem Drees en Esperanto. Ĝi nun estas subkvartalo de Novjorko en Manhatano. La estro estas Bill Clinton.
Lz

[redakti] Historio

La unuaj nigrulaj loĝantoj estis ligitaj kun la St.-Philips-Episkopa-Preĝejo. Antaŭe la nigruloj loĝis en aliaj kvartaloj, ekz. en Tenderloin, San Juan Hill, Hell’s Kitchen kaj pliaj aliaj. En la 1920-aj jaroj la loĝantonombro de nigruloj kvarobliĝis, kaj la nigrula kulturo, la t.n. Harlema Renesanco, ekfloris. Ironie la plej multaj nigruloj ne rajtis partopreni, ĉar la plej famaj klubejoj, ekz. Small’s kaj Cotton Club, kie ludis Duke Ellington, permesis eniron nur al blankuloj. Apollo-Teatrejo malfermiĝis la 26-an de januaro 1934 ĉe la 125-a strato. La domo antaŭe estis burleskejo. Savoy Ballroom ĉe Lenox-Avenuo estis renoma starejo por la svingdancado. Ankaŭ en Harlemo troviĝis Theresa-Hotelo, tiam la plej granda kaj plej bona hotelo en Usono, kiu estis alirebla ankaŭ por nigruloj.

La militjaroj por Harlemo ests streĉoplenaj. Multaj nigruloj ne volonte militservis, ĉar la usona socio traktis ilin kiel malplivaloruloj. Jam en 1934 ekestis konfrontadoj kun la polico, kaj pluaj tumultoj eksplodis en 1943. Post la Dua Mondmilito nigruloj transloĝiĝis en aliaj najbarlokoj de Novjorko, ĉar la rasdiskriminacio iom post iom malpliiĝis. Tamen Harlemo restis ĉefa loko de nigrula politiko, por intelektuloj kaj por kulturo. La konfliktoj pliserioziĝis en la 1960-aj jaroj, aparte post la atenco kontraŭ Martin Luther King.

[redakti] Famaj loĝantoj

Busto in bronzo di Zamenhof

[redakti] Lingvaj aspektoj

La 39-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1954 en Haarlemo, Nederlando. Estis 2 353 000 partoprenantoj.

Malferman paroladon faris Willem Drees, nederlanda ĉefministro kaj horora membro de UEA.

Kadre de la kongreso inter alie en la suda Kiel-kvartalo de la urbo inaŭguriĝis D-ro Zamenhofstrato, al kiu la urbestraro post la beneluksa Esperanto-kongreso de la antaŭa jaro decidis doni tiun nomon.

[redakti] Religio

Montu estas antikva diaĵo, konsiderata loka dio de Haarlemo.

[redakti] Kulturo

Haarlemo Publika Biblioteko estas nomo por ĉiuj publikaj bibliotekoj en la Haarlemo.

[redakti] Distro

6107 oa

Fojfoje oni povas kanti esperante en karaokeo.

[redakti] Negroj

Haarlemo, kie la koloraj parioj ĝuas specialajn rajtojn kaj eĉ se en ĉi tiu izoliĝo estas io simila al getto, ĝia avantaĝo estas, ke la negroj povas vivi en ĝi laŭ siaj strangaj, arbitraj leĝoj. En la okuloj de la negroj ne vivantaj en ĝi kaj en la okuloj de la riĉaj negroj, Haarlem estas efektiva terenplantita ĉielo. Eĉ hodiaŭ ne malofte okazas, ke se negrofamilio ekloĝas en domo, la blankaj najbaroj foriĝas de ilia proksimo kaj la tutan straton alproprigas la negroj tiamaniere. Tiel same, domon post domo, straton post strato, alproprigis la negroj la tutan Harlemon. Serioza venko ĝi estis kaj la instruitaj negroj, kiuj ankaŭ hodiaŭ, kun diplomo en la poŝo, devas inter la blankuloj servi kiel sakportistoj, ŝupurigistoj, liftistoj, multe parolas pri la de la pluaj ebloj de tiu bonsukcesa konkero. Ili aranĝas sciencajn diskutojn pri la rasaj problemoj, ili ne sentas sin subvaloraj al la blankuloj kaj kredas kun ia etrerna optimismo, ke devas alveni la mesio de la negroj. Serioza valoro de la libro estas la malkovro de ĉi tiu socia problemo. Kaj pesante ĉi tiun vidpunkton, ni povas preterrigardi la malgrandan artan kvaliton.


Amerikaj Nordaj Unuiĝuntaj Ŝtatoj
(Anuso)

1331529058870

(Sub)Ŝtatoj
Alabamo | Alasko | Arizono | Arkansaso | Norda Dakoto | Suda Dakoto | Delavario | Diznejlando | Florido | Georgio | Havajo | Idaho | Ilinojso | Indianio | iOvo | Israelo | Kalifornio | Norda Karolino | Suda Karolino | Kansaso | Kentukio | Koloradio | Konektikuto | Luiziano | Majno | Marilando | Marso | Masaĉuseco | Miĉigano | Minesoto | Misisipio | Misurio | Montano | Nebrasko | Nevado | Nov-Hampŝiro | Novjorkio | Nov-Ĵerzejo | Nov-Meksiko | Ohio | Oklahomo | Oregono | Pensilvanio | Penisvalo | Prizono | Rod-Insulo | Tenesio | Teksaso | Utaho | Vajomingo | Vermonto | Virginio | Okcidenta Virginio | Vaŝingtonio | Viskonsino
Kolonioj

Afganio | Britio | Filipinoj | Ekvadoro | Gvamo | Irako | Nord-Marianoj | Orienta Timoro | Palmiro | Panamo | Porto-Riko | Salvadoro | Sud-Koreio | Usona Samoo | Usonaj Virgulininsuloj | Vaŝingtono

Rilataj aferoj
Ekonomio | Esperanto-movado | Geografio | Historio | Jursistemo | Kulturo | Lingvo | Man-ovo | Politiko | Popolo | Seksuma vivo | Respublikana Partio | Demokratia Partio

Content Navigation
Aliaj lingvoj