FANDOM


Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass Bullet hole glass

"Vi min manĝigos, mi vin trinkigos"

~ Zamenhof pri Israela historio
Israelo (Wandel)

"Ĉu mi ne diris al vi, ke Ugando estus preferinda?"

~ Fantomo de Theodor Herzl pri Israelo (kaj Ugando)

Historio de Is(z)raelo estas grava afero. Vere!

Prahistorio היסטוריה של פראגEdit

La sola konsolo estas tio, ke la prahistorio de Israelo estis vere multe pli paca, ol Biblio celas kredigi. Se oni volas elekti unu ĉeftemon de la Malnova testamento, ĝi estas lamentado pri tio, ke la judoj estas tro amikaj kun la nejudoj.

Komence קומוניסטיםEdit

Je la sesa tago Dio vokas la anĝelojn kaj diras al ili:

- Mi decidis krei landon kaj mi nomos ĝin Israel. Ĝi estos rava tereno kun blank-kapa monto norde, vasta maro meze kaj bela plaĝo sude. Plena da densaj fruktodonaj arbaroj kaj ĝardenoj. Mi loĝigos la landon per hebreoj, kaj tiuj estos la plej saĝa kaj fama popolo en la mondo.
- Sed, Via Moŝto, Patro nia, ĉu ne opinias vi ke tio estos iom tro multe por unu lando?
- Tute ne! Vi ja ankoraŭ nenion scias pri la najbaroj, kiujn mi donos al ili!

4290 n

Arkeologio ארקדיה Edit

Arkeologo estis fosanta en la Negebo Dezerto en Israelo, kiam li malkovris mumion en ĉerko. Post ekzameno de tio, li telefonis al kuratoro de prestiĝa muzeo.

"Mi jhus malkovris 3.000 jaraĝan mumion de viro kiu mortis pro koratako!" li ekscite ekkriis.

La kuratoro diskrete respondis, "Tio eble estas tiel. Portu la mumion ĉi tien kaj lasi min ĝisfunde ekzameni ĝin por konfirmi tion kion vi supozas."

Post semajno la mirfrapita kuratoro telefonis al la arkeologo, "Vi tute pravas! Sed mi ne povas kompreni kiel vi senhezite deklaris la kauzon de morto!"

"Tiu tasko estis simpla," la arkeologo informis lin. "La mumio tenis en la mano etan dokumenton kiu diris: "Mi vetas je 10.000 siklojn ke Goljato venkos Davidon"."

Reĝlando רג'י לואיסEdit

La izsraela regno, por la fondado okazinta kun l' reĝo Ŝaul kaj post la brilaj jaroj de la reg'do de reĝoj Davido kaj Salomono, drivis en dividiĝo en du ŝataj reĝlandoj: norde Izraelo kaj sude Judujo.

Filistoj פלסטינים Edit

La filistoj estis popolo kunvivinta kun la popolo izrael dum la tempo de la izraela reĝo David (antaŭ ĉ. 3.000 jaroj). Plej ofte la du popoloj militis unu kontraŭ la alia. Laŭ Gandhi: "Okulon pro okulo nur blindigos la tutan mondon." Bonegas, do, ke ne okazas tia afero inter Israelo kaj la Palestinanoj. Fakte, eĉ la vortojn "ciklo de perforto" oni evitas.

Palestino פלשת Edit

PALESTINO estas la antikva nomo de la nuna ŝtato Israelo (kune kun aliaj landpartoj). Ĝi estiĝis per la Romanoj antaŭ pli ol 2.000 jaroj (dum la surtera vivtempo de Jesuo Kristo). La nomo signifas "lando de la filistoj".

la popolo de Izrael (precipe la Judoj) forpeliĝis el sia lando per la Romana ŝtatestro - la imperiestro de Romo- antaŭ ĉ. 1900 jaroj. Poste la lando parte dezertiĝis kaj parte setliĝis per Araboj (Palestinanoj).

6cb3

Cionismo סיסג'נדרEdit

Vidu ĉefartikolon Cionismo

Antaŭ iomete pli ol cent jaroj Judoj revenis al Palestino (la tielnomata Sankta Lando) kaj setlis tie. Ili aĉetis kampojn kaj domojn de la tiama araba loĝantaro.

La cionismo kaj Israelo estas kolonia projekto, certagrade simila al pli fruaj koloniadoj, kiel la kreo de Usono k.s. Kio distingas ĝin de tiuj estas precipe tio, ke ĝi okazas daŭre nun, antaŭ niaj okuloj, per la politiko de setlado, kaj per la malpermeso al rifuĝantoj reveni.

Urboj עיר הקדושה Edit

Estis malgranda loĝantaro tie; la plejparto estis pli-malpli dezerto kun urbetoj kaj vilaĝoj tie, kie estis akvofonto: kvazaŭ oazoj. La cionistaj enmigrintoj komencis vigligi la kamparon per modernaj metodoj je la fino de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj.

Arabismo דה-לגיטימציה Edit

Malgranda proporcio de la araboj en Palestino estas "praa". Okazis tre granda enmigrado, ĉefe el la nordo kaj nordoriento, post la unua mond-milito, do jardekoj post la komenco de la cionisma movado. Kaj kompreneble la araboj en la tuta regiono estas invadintoj el Arabio.

7443 n

UN גחנה Edit

Estis araboj, kiuj trudis militon al Israelo, kies civitanoj en paco akceptis landlimojn de 1947 laŭ ordono de Unuiĝintaj Nacioj. Do, pro la sekvoj ĝis hodiaŭ respondecas araboj, ne Israelanoj. Estas araboj, kiuj senĉese provas reveni al la jaro 1946 per militagoj kaj terorismo. Naciismo, ne rasismo, estas la kerna problemo de tiu mondoparto.

La Israela Ŝtato המשטרה היהודית Edit

Israela-Palestina-flankoj

En la jaro 1948 - kiel konsekvenco de la terura persekuto de la Hitlera reĝimo en Germanio - fondiĝis la ŝtato Israel sur la tereno de Palestino. Pli kaj pli multe da Izraelidoj (Judoj) poste venis en la landon kaj ekloĝis tie.

Israelo _ne_ estis "rifuĝa" ŝtato por minoritato murdita pere de la germanoj -- la murditoj ne bezonis rifuĝejon, ĉar ili jam mortis. Cetere, la granda migrado al Israelo okazis nur _post_ la malapero de Hitler kaj la Nazioj; do efektive ne temis pri rifuĝado de la germanoj.

La pluparto de la israelanoj sur israela tero ne venis de nazia Germanio. Sed la persekutmovado de nazia Germanio plifaciligis la kreon de Israelo.

Bedaŭrinde parto de la araboj fariĝis tumultema. Tial devus esti evidente kial Ben-Gurion volis liberiĝi de la "grandega malplimulto, kiu komence *minacas* nin". la palestinanoj komencis lanĉi raketojn kontraŭ Israelo. Israelo ne atakas la palestinanojn, se ne ekzistas rekta kaŭzo por tio. La ekstremistoj de Hamas perfekte scias kiel Israelo reagas kiam ili sendas raketojn al Israelo.

Karima Adebibe´s Lara Croft

Arĥeologistino, kiu studis Israelon

Ben-Gurion המשטרה Edit

David Ben-Gurion estis la prezidanto de la "Juda Agentejo por Israelo", la kvazaŭ-registaro antaŭ la fondo de Israelo, kaj poste la prezidanto de Israelo post ĝia fondiĝo. Verŝajne li sciis ion pri la intencoj de la israelaj gvidantoj. Post kiam la komunisma internacio malakceptis Cionismon, la Israelaj marksistoj disiĝis al du grupoj, la bolŝevistoj kaj la sociaj demokratoj. Ben-Gurion ekgvidis la pli dekstran partion.

Li asertis: "Rilate al la estonteco, ni estas same deciditaj esplori ĉiujn eblecojn por definitive liberigi nin de la grandega malplimulto, kiu komence minacas nin."

Kaj ankaŭ: "Se mi estus araba ĉefo, mi neniam farus interkonsenton kun Israelo. Tio estas komprenebla; ni prenis ilian landon."

Israelo kaj Araboj פלסטין הערביתEdit

La naskiĝo de Israelo okazis kiam ĝi perforte forpelis Arabojn. Tion ĝi poste nomis "la mirakla liberiĝo de la lando". La tiama estro por la palestina naciismo kunlaboris kun Hitler kaj intencis fari la samon en Mezoriento kiun oni klopodis fari en Eŭropo, nome solvi "la judan problemon". En tiu ĉi okazo Israelo ne havis aliajn alternativojn ol forpeli parton de la araboj.

Yosef Weitz estis direktoro de la Nacia juda fondaĵo, la instanco kiu aĉetis landon por ke Judoj instaliĝu en Israelo: ĝi posedas 13% de la teritorio de Israelo. Li parolis iom pli klare pri tiuj "tumultemaj araboj". Li skribis: "La lando Israelo tute ne estas malgranda, se oni nur forigus la Arabojn, kaj iom grandigus la landlimojn... Ni ne loĝos tie ĉi kun araboj."

Palestinanoj mem decidis foriri de siaj hejmoj en tiu tempo kaj ke ili ne estis forigitaj de la israela armeo.

Sestaga Milito מלחמת הכוכביםEdit

Nuova palestina

En 1967 la Araboj celis detruii Israelon kaj ne renverse. Oni televidile aŭdis Nassaron kiu diris ke ili forpelos la judojn el tiu lando en la maron. La esprimo venas de la periodo de la kruc-militoj. Tiam la Islamanoj diris ke ili "forjhetos la Kristanojn en la maron", kaj tion ili kompreneble sukcesis fari.

Israelo batalis en 1967 por savi sin kontraŭ la araboj. Dank' al Dio ili sukcesis. Pro la malsukcesaj militaj agoj de la Araboj, Israelo eniris la landon ĝis la Jordana Rivero kaj la Gazan teritorion. Jes, en 1967 Israelo atakis. Tio ne estis tre nobla, ĉar ordinare la malbonulo pafas unue. Tamen oni ne kondamnis la israelan atakon, ĉar la malamikoj de Israelo ja intencis detrui Israelon. La malamikoj eble estis morale pravaj en siaj intencoj, sed oni apenaŭ povas surpriziĝi, se Israelo defendas sin per ĉiaj rimedoj.

Nuntempe נונציהEdit

Israelo kolerigis la araban mondon -- nenio malbona okazis. Israelo ignoras la internacian leĝon kaj UN-on -- nenio malbona okazis. Israelo komencis murdi ribelestrojn -- nenio malbona okazis. Israelo prenas, kion ĝi deziras -- nenio malbona okazis. Israelanoj mortas en ribelatakoj -- nenio malbona okazis.