Homo

"Ne fidu al la homo kun vokalo en la nomo."

~ Proverbo el Arĥaika Esperanta

"La homi falas kom di mushi kande me arivas"

~ idisto pri homoj

"La homo estas esence bonkora"

~ optimisto pri homo

"Homo estas verbo transitiva ankaŭ en la hispana"

~ studunto en testo pri hispana gramatiko

"Homo estas malracia besto, sensenca kaj danĝera por planedo kaj naturo!"

~ Klingono pri homo

"El flamo sin eltiris, en fajron eniris"

~ Zamenhof pri homoj kaj klingonoj

"Ĉu kvazaŭdeca fuŝĥoraĵo ĝojigeblas homtipon?"

~ M. van Oostendorp pri homoj kaj horoj

"Ni akceptu, ke neniu homo perfektas"

~ Pau Mendoza pri homo

"La homoj funde plejofte ne estas malbonaj, nur malkuraĝaj"

~ Bertold Brecht pri homo

"O"
/H\
/ \

La homo estas vivaĵo, ano de la specio kelkfoje nomata latine homo sapiens -- laŭlitere "homo kun sapo". La homo ja estas la sola animalo tro pigra, stulta kaj malfleksa por lavi sin per lekado. Tial ili inventis la sapon. Homo estas malbesto.

Homo

Homo estas supersimio, pro tio, la specia nomo homo homini lupus estas malpli ofta sed eble pli scienca, ĉar fondita sur la teorio de evoluo, laŭ kiu la homo estas fakte praa formo de lupo.

Homo estas ja mikso el pedofileco, samsekemeco, eble kelkaj aliaj inklinoj kaj la pli ĝenerala malsamseksemo.

Homedo

Ekologia graveco

Averaĵa homino

La homo estas grava manĝa rimedo por la giganta polpo. Aliaj animaloj ĝenerale tre timas la homon. Tio nomiĝas homofobio.

Kredo

Ni kredas ke homo estis kreata perfekta en la bildo de Dio kaj kiam li pekis, homaro ricevis ambaŭ spiritan kaj kuracan morton; tiamaniere homo iĝis eterna apartigata el Dio kaj estas ne kapabla de provizanta savaĵo por li_mem -- kaj per li_mem.

Laŭ ReVo

Sankta ReVo diras, ke homo estas genro el familio homedoj (Homo), el kiu plu nur vivas la specio Homo sapiens, plej evoluinta vivaĵo de la tero. Oni vidas el kio venas la nomo "ReVo".

"O"
/H\
/ \

Du grupoj

Mi kredas ke la mondo estas dividita en du hom-grupojn.

Ĉu? Kiuj?

Mi fakte ne scias. Sed ĉiel ajn, mi certe estas en la malĝusta.

Etimologio

HOMO: Latina homo; kiu evoluis el humus (humo). Homo venas de humo, ĉar “Dio kreis la homon el polvo de la tero” (Genezo, 2,7). Tiu etimologia analizo do kondukas nin al la konkludo, ke HOMO estas pensanta estulo.

Homoj kaj hundoj

Ju pli da homoj mi renkontiĝas, des pli mi ŝatas mian hundon

Specoj da homoj

Laŭ gramatikoj estas multaj specoj da homoj, ekzemple:

• Forgesinta homo estas homo, kiu forgesis;
• Forgesita homo estas homo, kiun oni forgesis;
• Komencanto estas homo, kiu komencas;

"O"
/H\
/ \

Homaj specoj kaj siaj emoj

Specifaj homspecoj inklinas favori specifajn profesiojn. En profesioj, kiuj okupiĝas pri gejunuloj, ne tre mirige kolektiĝas superaveraĝe pedofiloj. Cetere en la Germana polico superaveraĝe kolektiĝas lesbaninoj.

Klasifiko de Grishin

Homino esperantista

Laŭ la fama klasifiko de Nikolai Grishin ekzistas kvar tipoj de homoj.

1. Homoj-egoistoj. Ili zorgas nur pri siaj propraj interesoj, ech se ili kontraŭas interesojn de plej proksimaj homoj. Ekzemplo: trodorlotita infano, kiu postulas multekostan ludilon, aŭ alkoholulo, kiu shtelas monon de sia edzino, por fordrinki ghin... Egoistoj estas plej malsupera tipo de homoj. Ili ne estas tre multenombraj.

2. Homoj-familianoj. Pli supera kaj plej multenombra tipo. Ili amas siajn familianojn kaj zorgas pri ili. Plimulto da virinoj apartenas al tiu tipo. Ili amegas siajn idojn, dum tuta vivo kuiras, lavas tolajhon, ktp. Bona familiano-viro estas majstro en sia hejmo, li chiam ion riparas, konstruas... Tamen, se interesoj de la familiano ne disvastighas ekster sian familion, li estas nur limigita filistro.

3. Homoj-patriotoj. Ankoraŭ pli alta tipo. Kiam iu popolo travivas politikan kataklismon, tiu tipo farighas tre multnombra; al ghi komencas aparteni ne nur politikemaj viroj, sed ankaŭ virinoj kaj ech infanoj. Patriotoj ne rigardas sian familion kiel superan valoron. Ili estas unuigitaj per interesoj de sia nacio, kaj pro tiuj interesoj ili estas pretaj ech oferi sian vivon. Kio devigas kurdojn bruligi sin? Kio instigas palestinajn knabojn jheti ŝtonojn al izraelaj soldatoj? Patriotismo. Sed se patrioto ne estimas justajn interesojn de aliaj nacioj, li estas naciisto. Naciismo estas tre danghera. Pro ghi okazis chiuj militoj en la historio.

4. Homoj-homaranoj. Supera tipo. Ili estas samtempe kaj egoistoj, char kontentigas siajn bezonojn, kaj familianoj, char zorgas pri siaj proksimuloj, kaj patriotoj, char amas sian patrion. Sed plej grava valoro por ili estas la tuta homaro. Ili konstante konscias sian apartenon al tutplaneda homa familio. Tiu supera tipo de homoj nun estas, bedaurinde, malmultenombra, sed al ghi apartenas plej elstaraj sciencistoj, politikuloj, pensuloj, religiaj moshtuloj, verkistoj, artistoj kaj tiel plu.

Plej bonaj esperantistoj apartenas al tiu supera tipo. Kreskon kaj venkon de Esperanto malhelpas ne iuj (realaj au elpensitaj) malavantaghoj de la lingvo, nek aliaj kaŭzoj, sed nur malmultnombreco de homaranoj sur nia planedo. Nun, kiam ni venas al 3-a jarmilo, kreskos "tutplaneda solidareco", "globala patriotismo", kaj nombro de homaranoj rapide kreskos. Tiam multaj homoj ekpensos pri estonta tutmonda lingvo kaj ekdeziros lerni Esperanton.

Do, levu la nazon, homaranoj! Ne aŭskultu lacajn skeptikulojn! Nia afero estas prava, la venko estos nia!

Sukceso

Sukcesa homo estas tiu, kiu

4-jara ne pisas en la pantalonon.

12-jara havas amikojn.

16-jara havas stirpermeson.

18-jara seksumadas.

35-jara perlaboras monon.

50-jara bone lukras.

60-jara seksumadas.

70-jara havas stirpermeson.

78-jara havas amikojn.

80-jara ne pisas en la pantalonon.

Boneco

Juna knabo vizitas tombejon unuafoje en sia vivo. Kompreneble ĉio tre interesas lin kaj zorge li tralegas la multajn laŭdajn enskribojn sur la tomboŝtonoj. Fine li demandas iomete dubeme: “Paĉjo, kie ili entombigas la malbonajn homojn?”

Kuirarto

Kelkaj pensas, ke Homo estas ja estaĵo supermateriala, sed homo estas karno. Homa viando estas tre ŝatata de multaj estaĵoj (kiel mi). Homa viando estas bongusta, homoj estas pli bone nutrataj ol porkoj. Oni devas ĉiam manĝi ĝin krude, sed nuntempe homa viando estas malpura, ne tre taŭgas por manĝado, oni devas, do atentigi la sanecon de manĝota homo.

"O"
/H\
/ \

Populacio

Isaac Asimov (usona scienc-fikcia aŭtoro kaj eminenta populariganto de la scienco, 1920-1992) kalkulis, ke se la homa populacio daŭre kreskos estontece je la nuna rapido, post unu-du mil jaroj la tuta Sunsistemo estos sferforma bulo da homa karno, ekspansianta lumrapide!

Ĉu homaro estas eksperimento de eksterteranoj?

Tiu ĉi estas bona demando, la respondo estas: jes!

Homa vivo komenciĝis en la Tero kiam grandegaj amasoj da etuloj, ekzilitaj el unu el la mondoj rondirantaj la Stelon Kaprinon 1, alvenis al la Planedo Tero por krei Esperanton. Tiuj uloj venintaj de la Konstelacio de Koĉero estas klasitaj de la tera religia tradicio kiel la ekzilitaj filoj de Eva, elpelitaj el Paradizo. Ili efektive estis forigitaj de ia paradizo, kiun ili perdis pro sia obstino pri malico.

"O"
/H\
/ \

Homo kaj aŭtoj

Homo estas egoisma besto. Mi preferas esperi ke aŭtoj iĝu hibridaj aŭ eĉ tute elektraj.

"O"
/H\
/ \

Kuriozaĵoj

1. La 10% de la homoj de ĉiuj tempoj estas vivas en ĉi tiu ĝusta momento.
   
2. La homa tenio povas atingi la 22,9 m.
3. Por havi unu novan homon oni necesas unu virinon kaj 9 monatojn da tempo. Oni povus duonigi la tempon havante du virinojn.

Filozofio

Homoj ekzistas unuj por la aliaj; do, instruu ilin, aŭ eltenu ilin.

Homaj rasoj

Sciencistoj nomas raso distingeblan populacion de el unu specio, kies propraj trajtoj estas konstantaj kaj heredaj ĉe la homoj: la blanka, flava raso, ktp.

Kutime oni uzas la vorton 'raso' por distingi superan homan populacion de aĉaj homaj populacioj. La plej vaste uzataj homrasaj kategorioj baziĝas sur videblaj trajtoj (speciale la haŭtkoloro kaj la vizaĝaj trajtoj), genoj, kaj memidentiĝo. La konceptoj pri raso, samkiel pri specifaj rasaj grupigoj, ne varias laŭ la tempo kaj kulturoj. La leĝaj difinoj, la komuna uzado kaj la scienca signifo povas konfuziĝi.

Ekde la 1940-aj jaroj, evoluismaj sciencistoj kreas tian ideon pri raso, laŭ kiu oni povus uzi certan nombron de finnaj listoj de esencaj karakterizoj por determini laŭan liston de rasoj. Multaj evoluismaj kaj sociaj sciencistoj pensas ke la komunaj difinoj de raso(j), aŭ ajnaj rasdifinoj rilataj al homoj, sufiĉas je taksonomia rigoro kaj valideco. Ili argumentas ke la rasdifinoj estas precizaj. Ili krome asertas ke oni pli bone komprenas rason kiel socian "konstrukton" ("konstruon").

Ekde la 1940-aj jaroj, datumoj kaj modeloj el genomiko kaj kladistiko, kaj la malkovro de praul-informaj markiloj, rezultis en revolucio en la kompreno de la homa evoluo, kio kondukis al novtipa difino de raso. Ĉi tiuj sciencistoj argumentas ke tia disdivido de la homaro en apartajn rasojn validas kiam oni komprenas rasojn kiel arojn, grupiĝojn, aŭ plivastigitajn familiojn. Multaj sciencistoj opinias ke, se adekvate uzata, la disrasigo de la homaro povas esti valida kaj utila.

Laŭ rusoj

La rusa Vikipedio prezentas nemalgrandan hierarkion, ekde la pinta disduiĝo je la trunkojn "orientan<>okcidentan" (la eŭropanojdoj, la negrojdoj, pigmeoj kaj buŝmenoj estas okcidentanoj; mongolojdoj, amerikanojdoj kaj aŭstralojdoj apartenas al la orienta trunko), ĝis proksimume 30 rasoj je la malsupra nivelo.

Alie

Kial la bestoj havus biologiajn rasojn, kaj la homoj, ne?

La kaŭzo estas verŝajne, ke homoj estas tiel malfacile bredeblaj, - tro da vojaĝemo kaj seksumemo kun "alirasanoj", eĉ kun alispecianoj - mi audis...

Oni lastatempe ja faris iom da progreso limigi ambaŭ per vizoj kaj kondomoj, se ni daŭre strebos, eble iam ni sukcesos bredi diversajn homajn rasojn... Kio ekzemple pri kondomo kombinita kun fotilo, kiu per komparo de bildoj de ambaŭ partneroj decidos memstare ĉu malhelpi au permesi la elfluadon de spermo. ;-)

Vere

Ĉiuj homoj, el ĉiuj etnoj, sektoj, nacioj, ktp estas esence samaj, kaj ke ĝuste tio estas la problemo.

Notoj

La tielnomataj intelektuloj de la Vikipedio havas tielnomatan artikolon pri la homo.