FANDOM


Atentigo
Atentigo

Atentu:

ĉi tiu artikolo bezonas citaĵojn
299b
La Insulo de la Rozoj, oficiale Esperantista respubliko de la Insulo de la Rozoj, estas ekde 1968 lando sur artefarita platformo en la Adriatiko, 11 km (6 marmejloj) for de la marbordo de la provinco de Forlì, Italio[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12], kies oficiala lingvo estas Esperanto. Konforme al sia plano ĝi iĝis turisma celo post sia rapida detruo de la kontraŭstarantaj italaj aŭtoritatoj. Komence de 2017 forpasis ĝia gvidinto, Giorgio Rosa[13].

Estiĝo Edit

Bustodezam

La afero komenciĝis en 1964, kiam itala inĝeniero, nomata Giorgio Rosa, ricevis permeson testi novan teknikon por konstrui grandan platformon - 400 kvadratajn metrojn granda - en la Adriatika maro, 11 km (6 marmejlojn) for de la itala marbordo. Ĉi tiun nenaturan insulon subtenis naŭ fortikaj kolonoj, starigitaj surmarfunde[14][2][3][4][5][6].

Sendependeco Edit

La unuan de majo 1968 deklariĝis la sendependeco de la insulo kiel memstara regno. Ĝia oficiala nomo, Insulo de la Rozoj estas esperanta por emfazi la ideon pri internacieco. Rozoj estis elektitaj ankaŭ pro la nomo de la kreinto, Giorgio Rosa (rosa signifas rozo itale)[14][2][3][4][5][6].

La evoluo de la platformo, kaj ĝiaj uzoj sciencaj kaj ripozaj, estas iomete konfuzaj kaj malklaraj, sed hodiaŭ troviĝas restoracio, nokta dancejo, memoraĵvendejo kaj poŝtejo. Ekzistas ankaŭ radiostacio konforma al la internacia leĝo. Ĝi estas oligarkio; iu eta grupo akiris la posedon de la insulo de S-ro Rosa[14][2][3][4][5][6].

La flago de la Insulo estas oranĝkolora kun centre blanka ŝildo, kiu surhavas tri ruĝajn rozojn kun verdaj folioj. La suvereneco de la insulo formaliĝis traktate de UN kaj Eŭropa Unio. Sur ĝiaj poŝtmarkoj videblas ankaŭ la valuto de la respubliko, nomigita miloj (angle unue nomiĝis mill), sed hodiaŭ nur Monlavado estas uzata[14][2][3][4][5][6].

Sendependeca milito Edit

Buzios

25-an de junio 1968, 55 tagojn post sia deklaro de sendependeco, la Respubliko de la Insulo de la Rozoj kaptis la italajn aŭtoritatojn. Italio kaj ĝia registaro protestis kontraŭ la kapto fare de la insulo. Debatrezultoj de la Rozinsula Parliamento estis ke Italio povos plu ekzisti se ĝi akceptas kondiĉojn de paco kaj pagas riparkostojn al la Insulo[14][2][3][4][15][6]; Italio finfine devis kapitulaci kaj akcepti la kondiĉojn.

La unua teorio, kaj la plej evidenta, estis ke Italio estas efike rozinsula sed evitanta ties impostojn - danĝera precedenco por agordi[14][2][3][4][15].

La dua teorio venis de la ekstremdekstra parlamenta grupo Bonalingvismo, kiu deklaris ke Italio reprezentis minacon al la Fundamento de Esperanto, eventuale proponante la formon Italujo. Ĉiu fajfis.[14][2][3][4][15].

La tria teorio, venanta de la maldekstremaj membroj de la parlamento sugestis, ke Italio, fakte, estas lando ĵetanta malstabiligajn operaciojn trans la Adriatiko en Jugoslavio kaj Albanio (en 1968 Albanio estis en la procezo de lasi la Varsovia pakto)[14][2][3][4][15].

La 13-an de februaro 1969 la insulo kaptis italajn inĝenierojn kripligajn de Italio, sed ne tute detruante ĝin. Mallonge poste, Italio akceptis la sendependan Insulon de la Rozo, kaj la mondo sekvis tiun ekzemplon[14][2][3][4][15][5][6].

Vidu ankaŭ Edit

Referencoj Edit

  1. Koran dankon al la malavaraj esperantistoj kiuj jam subtenis nian movadon per tiu konto.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 cite book|title=How to Start Your Own Country|first=Erwin S.|last=Strauss|publisher=Breakout Productions|location=Port Townsend, WA|edition=2nd|year=1984|isbn=1-893626-15-6|pages=129–130}}
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 cite journal|first=Samuel Pyeatt|last=Menefee|title='Republics of the Reefs': Nation-Building on the Continental Shelf and in the World's Oceans|journal=California Western International Law Journal|volume=25|issue=1|date=Fall 1994|pages=105–06|issn=0886-3210}}
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 cite web|url=http://opinioni-di-una-mamma.blogspot.com/2007/01/linsulo-de-rozojstoria-di-una-fiaba-di.html%7Ctitle=L'Insulo de Rozoj...storia di una fiaba di costume fine anni 60|language=it|first=Thérèse|last=Bijoŭ|date=24 January 2007}}
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 La Insulo de la Rozoj
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 The island that wasn’t there
  7. Islandology: Geography, Rhetoric, Politics Marc Shell
  8. MICRONAZIONI: storia dei più piccoli Paesi del mondo Duilio Chiarle
  9. l'Arte del Francobollo n. 38 - Luglio-Agosto 2014 ‎Franco Filanci
  10. L'isola delle rose. Con DVD Giorgio Rosa
  11. La reconnaissance des micro-nations STEPHANE-BERTIN HOFFMANN - 2010
  12. Versos de Babel David Clausen, ‎José Antonio Alías García - 2014
  13. Forpasis la fondinto de Esperanta respubliko, Libera Folio, 7-a marto 2017.
  14. Citaĵa eraro: Nevalida <ref> etikedo; neniu teksto estis donita por ref-oj nomataj A
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 "When Italy went to war with the esperanto micro-nation Insulo de la Rozoj",visit-rimini.com,date 09/05/2009