Israelo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
Israelo
ישוע
Izraelio/Izraelujo, Israelio/Israelujo, Okcidenta Maltransjordanio

Israel-rainbow-flag.jpg Jea.jpg
Flato Flago Blazono
Devizo: "La forestanto ĉiam estas malprava."
Himno: La Espero
6341.png
Ĉefurbo Telavivo Jerusalemo
Plejgrada urbo Novjorko
Lingvo(j) (krom Esperanto, kompreneble) Araba lingvo
Tipo de Ŝtato Popola respubliko
Eterna Prezidanto Ajnŝtajno
Naciaj Herooj Moseo; Davido
Krima kvociento 50 %
Monunuo Funto da karno
Klimato Ne antaŭvidebla
Religioj Agnostikismo, Budismo
Loĝantoj 8 milionoj
Analfabeteca kvonciento 0%!
Inteligenteca kvonciento Malpligrandiganta

"Granda estas la mondo, sed rifuĝon ne donas"

~ Zamenhof pri Israelo
Esperanto-shildoj-026-eta.jpg

"Fakte loĝas pli da judoj en Usono ol en Israelo"

~ Marcos Cramer pri judoj

"Mi estas en Israelo"

~ Renato Corsetti pri si mem

"Mi loĝis tiam en Israelo"

~ judo pri Israelo

"Ĝi kreskas en Israelo"

~ anonimulo pri milito

"Oni ne uzas g’in en la itala, nek en la hebrea, kiam mi log’is en Israelo"

~ Anna Lowenstein pri OK

"Israelo dum multaj jaroj okupis sudan Libanon"

~ historiisto pri Israelo

" Israelo estas plej fidinda senkondiĉa aliancano de Usono"

~ usonano Israelo

"Kiu mensoĝo! Israelo honte diskreditis sin dirante tion."

~ Franco pri ĉi tiu artikolo

Israelo (bonalingve Israelujo) estas lando en Mezoriento, kie vivas judoj. Israelo estas rasisma (fakte kaj eĉ jure!) kaj apartisma ŝtato, kiu malrespektas internacian juron kaj elementajn homajn rajtojn de la indiĝena popolo. Tie ili havas atombombojn kaj belan armeon, kiuj ebligas al ili loĝi en promesata lando. Israelo estas lando de paco, harmonio kaj amemo, escepte dum 365 tagoj en jaroj aŭ 366 tagoj en superjaroj.

3608.jpg

Danĝera palestina kato

[redakti] Geografio שם המדינה וסמליה

0642-eta.jpg

Popolo Israela, loĝinta sur tre fekunda lando, kiu donadis jare du rikoltojn, kaj posedinte grandajn brutarojn, per siaj pekoj provokis koleron de Dio, kiu metis sur ĝin grandan punon, forpreninte de ĝi teron, grandajn kaj malgrandajn brutojn kaj tutan ĝian havaĵon.

[redakti] Landlimoj שורשים היסטוריים

La tuta araba mondo inkluzive la palestinanojn estis preta akcepti la limojn de la jaro 1967 kiel bazon por paco. Tamen Israelo rifuzis tiun proponon kaj sisteme faris ĝin neefektivigebla en praktiko. Kiaj ajn la riskoj, al ĉiu homo apartenas minimumaj rajtoj, kiujn la plimulto de la palestinanoj ne posedas. Israelo ne nur rifuzas tiujn rajtojn al la palestinanoj sed sisteme forŝtelas el la malmulto, kion ili ankoraŭ tenas.

[redakti] Malgrandeco הקמת המדינה ואחריה

1024px-Oulogob.svg.png

Israelo estas eteta lando. Inter la marbordo kaj la orienta landlimo de la Israelo de 1967 la dikeco de la lando en iu loko apud Tel Aviv estis nur ĉirkaŭ 12 kilometroj. Se la lando inter la tiama landlimo kaj la Jordana Rivero estus parto de sendependa Palestino kiu ne agnoskus Israelon kaj kiu celus iam onte la nuligon de Israelo, Arabaj soldatoj de diversaj landoj tie iam onte povus tre facile kaŭzi grandajn perdojn al Israelo. Eble Israelo travivus tian atakon same kiel ĝi travivis la intajn atakojn. Tamen Israelo estus saĝa singarde ne fordonante tiun landon sen reciprika agnosko kaj taŭgaj kondiĉoj por sekureco.

[redakti] Gazo

Gazo laŭ Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, eldono de 1970, paĝo 336, Reta Vortaro estas delikata travidebla speco de ŝtofo, do teksaĵo por aparta uzo, el silkolino. Ĝi tradicie uziĝas por fianĉinaj vualoj, sed ankaŭ por medicinaj uzoj, por delikate kovri kaj protekti vundojn kontraŭ malpuriĝo.

[redakti] Bahjí

1264.jpg

Bahjí estas loko proksima al Akko ( 'Akká), kie Bahá'u'lláh pasigis la finajn jarojn de sia vivo. Malgraŭ ke li restis arestito de la Otomana Imperio, liaj karceraj vivkondiĉoj iom post iom malseveriĝis kaj je 1879 Li ekokupis la Vilaon de Bahjí kiel daŭran rezidejon.

Kvankam la Vilao de Bahjí estas relative izolita, kun nur malgranda pilgrimdomo kelkajn centmetrojn for de la nuna tombo respektive Maŭzoleo de Bahá'u'lláh, ĝi fariĝis dum la unuaj jardekoj post lia forpaso konstruaĵaro ĉefe uzata de la gefamilianoj idaj kaj boparencaj de la Bahaa Sankta Familio. Dum la vivo de Shoghi Effendi, tiuj konstruaĵoj (kaj la ĉirkaŭaj kampoj uzataj kiel ĝardenoj) estis aĉetitaj aŭ interŝanĝitaj kontraŭ posedaĵoj apud la lago de Galileo (Maro Kineret). Plejparte tiuj konstruaĵoj estis poste detruitaj, ĉar ilin misuzis "Rompantoj de la Interligo". La tegolojn de la tegmentoj oni, pecigitajn, uzis kiel materialon por kovri la pasejojn, kaj la restantaj konstruaĵoj estis uzataj kiel vento-ŝirmilo sud-okcidente de la vilao.

[redakti] Ĥajfo

Ĥajfo estas la tria plej granda urbo en Israelo, kaj estas haveno situanta apud la mediteranea marbordo ĉe la Monto Karmel. En 1891 Bahá'u'lláh mem indikis lokon sur la deklivo de Monto Karmel kie estu konstruota la Maŭzoleo de la Báb. Poste Bahá'u'lláh skribis en la Epistolo de l' Karmel (Lawḥ̣-i-Karmil), ke tiu monto estos la fizika loko de la Bahaa Moncentro.

[redakti] Loĝantaro סיבות נוספות לשנאת הערבים

1405 o.jpg

Mistakso rilatas al la popola konsisto de Izraelujo. Ri evidente tute NE konsistas el la orient-Eŭropa Judaro, ĉar ĝuste tiun la Nazioj preskaŭ ĝis la lastan personon ekstermis kune kun ria Jida lingvo kaj Jida kulturo.

De la kelkaj orient-Eŭpopaj Judoj, kiuj iel sukcesis transvivi la holokaŭston, , kiuj jam antaŭ la invado de Polujo povis elmigri, multaj veturis ne al Izraelujo, sed al Francujo Usono - cetere, tio veris ankaŭ pri multaj de la plej fervoraj Cionistoj. Aldone kelkaj transvivis en Sovetio, kvankam Stalino pli persekutis, ol apogis ilin. Fakte Judo rajtis posedi teron kaj setli nur en du regionoj kaj aldone Stalino persone ordonis la murdon de la estro de la Jida Teatro en Moskvo.

[redakti] Historio פוליטיקה וממשל

Vidu ĉefartikolon Historio de Israelo

La historio montris ke la juda popolo bezonas propran ŝtaton pro tio ke neniu lando protektis ilin kiam ili estis persekutataj. Oni lasis la persekutadon daŭri. Loĝis araboj en la teritorio kie Israelo hodiaŭ troviĝas, sed ĝi estis maldense enloĝata. La judoj tute laŭleĝe aĉetis terpecojn kaj starigis loĝejojn apud arabaj vilaĝoj kaj urboj. Cetere oni devas konsideri ke judoj loĝis en tiu ĉi teritorio dum jarmiloj. El tiuj ĉi teroj ili origine devenas kaj starigis fortajn ligojn tien dum la tuta diasporo.

[redakti] Politiko ערך זה נשלט על ידי ממשלת ישראל

Vidu ĉefartikolon Israela politiko kaj administrado

Ĉiu homo kiu kontraŭas rasismon ankaŭ kontraŭas la nunan israelan politikon, kiu eksplicite diras ke homoj havas malsamajn rajtojn lau iliaj raso religio.

Oni ne konfuzu tion kun kontraŭ-judismo, kiun ankaŭ kontraŭas ĉiu homo kiu kontraŭas rasismon.

Ĉar Israelo estas lando de la judoj, kaj judojn masakris germanoj, Israelo rajtas fari kion ajn ĝi volas, aparte rilate la antaŭmilitajn enloĝantojn de Israelo, nome la palestinanojn.

Ne ŝajnas ke israelanoj estas murdemaj. Ili nur forprenas la landon de araboj kaj kiam la araboj kontraŭbatalas per murdado, enkarcerigas (kaj kelkfoje ankaŭ mortigas) la arabojn.

[redakti] Divorco להעביר דולרים במעטפות מתחת לשולחן

Benjamin Netanjahu.jpg

En Israelo se ino volas eksediĝi, ri devas akiri la konsenton de sia iĉo. Se ri ne faras tion, ri simple ne povas eksedziĝi. Se ri havas infanojn per alia iĉo; tiuj estas bastardoj, kaj ne rajtas enteriĝi en juda tombejo (kaj tiel validas ĝis la deka generacio!). Ri cetere ne rajtas ricevi ian ŝtatan vivmonon. Male, la iĉo povas fari proksimume kion ri volas: ekkuni kun alia ino, tute ne plu subteni la originan inon, ktp. Do la ino devas plene submetiĝi al la bonvolo de la iĉo; ri estas kvazaŭ sklavo.

[redakti] Religio שבתאי צבי על ישראל

7677 n.jpg

Vidu ĉefartikolon Judismo

Juda religio ja estas naciana religio. Se oni serioze kredas tiun religion, oni devas klopodi por la rekreo de la israela nacio sur israela tero. Se ne, oni povas nur forĵeti ĝin kaj iĝi naciano de la lando kie oni loĝas. Malamo kaj persekutado de la judo en iliaj loĝlandoj rilatas kun tiu malfacileco: esti judo signifas esti alinaciano, esti kristano islamano ne signifas tion. La judoj devis decidi, ĉu ili volis esti judoj, t.e. israelanoj, aŭ ĉu ili volis forĵeti sian religion = nacion.

[redakti] Atombomboj מדינות נוהגות בתבונה רק אחרי שניסו את כל האפשרויות האחרות

Ĉu havi atombombojn estas peko? Israelo estas rifuĝa ŝtato por minoritato murdita pere de la germanoj. Kaj kompreneble Israelo neniam uzis nukleajn armilojn kontraŭ iu - male al Irako, kiu plurfoje uzis kemiajn armilojn kontraŭ la kurdoj kaj iranoj.

[redakti] Kristaniĝo ירושלים

En Israelo se arabo deziras kristaniĝi tiu povas fari tiel tute sendanĝere. En multaj arabaj landoj oni detruas tiajn homojn kiuj ne plu kredas je la instruado de Mohamedo.

La katolika eklezio en Israelo estas parto de la Katolika Eklezio krede kominikiĝanta kun la episkopo de Romo, nome kun la papo. La katolikoj estas ĉirkaŭ 140.000, egale 2 % de la loĝantaro. La latinrita eklezio estas nun gvidata de la Patriarko de Jerusalemo de la latinoj Fouad Twal (kiu regas ankaŭ la latinojn de Palestino, Kipro kaj Jordanio). En 2012 ĝi nombris 161.400 baptitojn.

Laŭ la israela enlanda ministerio, la du precipaj kristanaj komunumoj estas la la grekaj katolikoj (115 miloj) kaj la latinritaj fideluloj (20 miloj). Ekzistas ankaŭ komunumo de maronitaj kristanoj, kaj malgranda komunumo de katolikoj lingve hebreaj kaj rusaj. Ekzistas ankaŭ vikarieja ofico de la Latina Patriarkato de Jerusalemo por la israelaj katolikoj nearabaj "hebrelingvaj", kun sidejo en Jerusalemo.

La israelaj zonoj "pli krisstanaj" estas la Galileo, Ĥajfo (22.000) kaj Jerusalemo (16.000).

[redakti] Bahaismo דיקטטורה חוקתית

4385.png

Loko estas elektita por "Bahaa Templo" en la ĉirkaŭaĵo de la "Bahaa Mondcentro" sur la Monto Karmel (Ĥajfo, Israelo). Ĝi situas proksime al la loko kie Bahá'u'lláh revelaciis la "Epistolon de Karmel" (Lawḥ-i-Karmil), kiu estas laŭ Shoghi Effendi la "Ĉarto de la Mond-Centro spirita kaj administra sur tiu monto". Desegnaĵon de Charles Mason aprobis Shoghi Effendi. En aŭgusto 1971 la Universala Domo de Justeco starigis tie obeliskon, sur kies flanko estas gravurita la simbolo de la "Plej Granda Nomo".

[redakti] Sinagogoj ראש ממשלה - ביבי נתניהו

Hebreo ĵus el Rusio serĉas sinagogon en la israela urbo, kie li ekloĝis.
- Kiun vi preferas? - demandas la najbaro, - Ni havas apude la kaŭkazan, buharan, litovan, polan, hungaran...
- Ĉu hebrea sinagogo estas ĉi tie?

[redakti] Judismo, Kristanismo, Islamo kaj Esperantismo en Israelo ארגון האו"ם

Israelo estas grava centro por la tri ĉefaj unudiaj religioj de la mondo. Tri religioj kiuj malakceptas idismon. Ortodoksaj partioj kiaj Shas kaj Agudat Israel multfoje esprimis sin kontraŭ la leĝoj kiuj favoras la idistajn rajtojn kaj kontraŭ la publikajn manifestaciojn de la blua movado.

1345955902822.jpg

[redakti] Lingvoj צפיפות

La araba lingvo estas oficiala en Israelo. En Israelo estas historia tradicio akcepti la araban oficiale, simile kiel la franca ne nur en Kebeko sed en tuta Kanado.

[redakti] Esperanto שנייקל

La rajtoj de la geesperantistoj en Israelo estas laŭleĝe agnoskataj, spite al la resto de Meza Oriento, en Israelo estas agnoskataj la esperantistaj senedziĝintaj paroj, la denaskparolado, la agnoskado de esperantistaj eksterlandaj diplomoj kaj garantio kontraŭ la diskriminacio de la esperanta kolektivo en laborejoj, inter aliaj rajtoj.

Israelo kaj Turkio estas la solaj landoj de Meza Oriento kie esperantismo estas nek kontraŭleĝe nek persekutata de la aŭtoritato. Kvankam en Israelo ankoraŭ ne povas esti oficataj esperanto-ekzamenoj, la statuso ekvivalentas por la faktaj parolantoj, post multnombraj apelacioj antaŭ la Supera Tribunalo de Israelo. La Supera Tribunalo ordonis la Ministerion de Internaj Aferoj la inskribadon en la Civila Registro de kvin e-diplomoj obtenitaj eksterlande, aplikante la Leĝon de Diplomadoj same kiel al la nacilingvaj diplomoj kio konvertigis Israelon en la unua lando de la mondo kiu agnoskas esperantajn diplomojn ekster ĝiaj landlimoj. La diskriminacio kontraŭ geesperantistoj en la laborejo estas rigide malpermesata de la Leĝo.

Israelo havas tre aktivan esperantan komunumon, kiu ĉiujare organizas festivalojn de la Verda Fiero en Telavivo, Jerusalemo kaj Eilat. Krome, Telavivo estas la plej grava orient-mediteranea esperantista centro kun multnombraj verdetosaj lokoj. La lando havas multajn artistojn kiuj estas esperantistoj aŭ idistoj kaj kelkaj eĉ konataj ekster Israelo.

Kelkaj esperantistoj kaj idistoj el Palestino intencas kontraŭleĝe kaŝiĝi en Israelo kun la celo forfuĝi de la ekstrema netoleremo, la fizika perforto, aŭ malakcepto de la familioj. Ekzistas multnombraj grupoj en Telavivo kaj Netanya kiuj helpas ilin kaŝiĝi de la polico.

Menciindas la diferenco de Israelo kaj la resto de la ĉirkaŭaj landoj rilate al esperantismo pro sociaj kaj kulturaj diferencoj de la hebrea ŝtato kaj Islamo, kvankam la Malnova Testamento (la Biblio de la hebreoj) malpermesas kaj kondamnas Idon, la nuna israela ŝtato estas eŭropstila demokratio ekde la landa fondiĝo en 1948 kaj ĝia loĝantaro estis origine, en sia plimulto, el Eŭropo. Samtempe, la loĝantaro estas formata de diversalandaj homoj inter kiuj kreiĝis paca kaj tolerema kunvivado kiu akceptas internacilingvismon.

[redakti] Esperanto-movado חצי לפנות בוקר

En la ret-paĝo de Esperanto-Ligo en Israelo estas ligo al artikolo pri "insideme atakemaj, duonsovaĝaj beduenoj". La artikoloj mencias la malbonan influon de la islama religio. "La sola Eŭropa lando kies loĝantaro estas je 90% de islama religio - Albanio - ne kalkuliĝas inter la plej evoluintaj landoj de tiu kontinento. Ĉu temas pri hazarda koincido?" En arabaj landoj oni trovas "la analfabetecon, la haŝiŝon, la malsanojn, la koruptecon, la fanatikismon, la teroron, la murdojn de alinacianoj". Ne mirinde ke ekzistas "araba politika premo, ĉantaĝo kaj teroro".

5483 o.jpg

[redakti] Ekonomio קיבוץ

La kibuco (hebree קיבוץ, kibbutz, «kunveno» aŭ «kune») estas israela katolika komunumo (aŭ vilaĝo). Ĝi estis origine agrikultura, pli poste kun seksa masturbado. Oni trovas kibucojn en tuta Israelo kaj la unua el ili, Deganja, estis kreita en 1909. En la dua duono de la 20-a jarcento agadis pli ol 200 kibucoj kun membraro de ĉirkaŭ 100 000.

La kibucoj reprezentis movadon kiu kombinis socialismon kaj cionismon. Ja ili estis fonditaj kiam sendependa agrikulturo estis malfacila, dum la israela ŝtato ankoraŭ ne ekzistis. La kibucaj membroj, pro bezono kaj inspiritaj de sia propra ideologio, elvolvis kolektivan vivmodon kaj tiel ili allogis la interesiĝon de la tuta mondo.

Dum la kibucoj daŭris plurajn generaciojn kiel utopiaj komunismoj, la plej multaj el ili hodiaŭ estas apenaŭ malsamaj ol kapitalistaj firmaoj aŭ ĝeneralaj urboj kies kibucoj origine estis supozitaj alternativoj. Hodiaŭ, agrikulturo estas parte forlasita ĉar industrioj, ofte de altaj teĥnologioj, penis sian lokon.

Historie, la kibucaj membroj estis perceptitaj kiel elito, siaspece batalema kaj enmigrinta, en ĉiuj niveloj, intelekta, politika kaj milita. Tiel, en la 1980-aj jaroj, la oficiroj de kibuca deveno reprezentis ĉirkaŭ 25 % el la oficira korpuso, kontraŭ apenaŭ 3 % el la loĝantaro. Tamen la ideologia aŭ homa pezo de la kibucoj estas klare kaj relative falanta de la 1970-aj jaroj. En 2005, ili reprezentis nur 1,8 % el la israela loĝantaro. Ilia loĝantaro efektive ne malpliiĝas (tamen iomete de la 1990-aj jaroj), sed precipe ĝi ne plu antaŭeniras en israela socio kun rapida demografia elvolviĝo.

Kvankam la kibuca movado neniam transpasis 7 % el la loĝantaro, ĝi faris pli por formi la bildon kiun la israelanoj havas pri sia lando kaj tiun, kiun eksterlandanoj havas pri Israelo ol ĉiu alia institucio.

[redakti] Loterio

Vetludo estas kontraŭleĝa en Israelo, la Mifal HaPayis aŭ nacia loterio estis establitaj en aŭgusto 1951 por varbi financadon por la konstruado de hospitalo en Tel-Avivo.

1830.jpg

[redakti] Ciklo שקלים

La nova israela ciklo (aŭ en alia vortordo israela nova ciklo, foje esperantlingve ankaŭ nomata "ĉakalo", hebree שקל חדש, prononco Ĉakel Ḥadaŝ, plurale שקלים, ĉakalim, arabe شيقل جديد aŭ شيكل جديد, prononco ĉakal ĝadid, jide ניי שקל) estas la nacia valuto de Israelo. Unu ciklo estas dividita je cent angoroj. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas ILS. Jam en la antikva epoko la ciklo estis la historia valuto de la judoj. La moderna valuto hebree havas la simbolon ₪, kuntiraĵo de la karaktroj ש kaj ח, akronime nomata ח"ש (prononcata "ŝah").

Laŭ artikolo 4 de la Pariza Protokolo de 1994, la nova israela ciklo ankaŭ estas oficiala valuto en la Palestinaj teritorioj, sed ties registaro rajtas permesi la uzon ankaŭ de pliaj valutoj: En Cisjordanio la jordania dinaro estas multe uzata, kaj en la Gaza Sektoro la egipta puno.

[redakti] Kulturo שקלים

K-lpg.jpg

Amerika turisto venis Tel-Avivon.
Tie li decidis viziti filarmonian koncerton en halo Mann. Li demadas sian ekskursgvidanton:
- Ĉu la halo estas nomita omaĝe de fama verkisto Thomas Mann?
- Ne, omaĝe de amerikano Fridrih Mann el Filadelfia.
- Neniam aŭdis pri li. Kion do li verkis?
- Ĉekon.

[redakti] Muziko אינטרנט

Ĉie oni diris ke oni ne audigas Wagner en Israelo nur pro tio ke Hitler ŝatis lin, kaj ne pro plendo pri Wagner mem lia muziko. Tio kompreneble ŝajnas stulta kialo.

[redakti] Nacia Librejo de Israelo הספרייה הלאומית

La Nacia Biblioteko de Israelo (hebree: הספרייה הלאומית; antaŭe: Juda Nacia kaj Universitata Biblioteko, hebree: בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי), estas la nacia biblioteko de Israelo. La biblioteko enhavas pli ol 5 milionoj da libroj, kaj estas lokita ĉe la kampuso Givat Ram de la hebrea universitato de Jerusalemo.

La Nacia Biblioteko posedas la plej grandan mondan kolekton de hebreaĵoj kaj judaĵoj, kaj estas la deponejo de multaj unikaj kaj ununuraj manuskriptoj, libroj kaj objektoj.

[redakti] Eventoj לאחר מלחמת לבנון הראשונה הערבים במדינות ערב אחרות כעסו מכיוון שהם רצו להשמיד את לבנון במקומינו

6341.png

Israelo estas rasisma (fakte kaj eĉ jure!) kaj apartisma ŝtato, kiu malrespektas internacian juron kaj elementajn homajn rajtojn de la indiĝena popolo. Centoj da palestinaj asocioj petis en 2005 internacian bojkoton kontraŭ israela apartismo, kiu inkluzivas eksplicite kulturajn eventojn, ĉar ili estas uzataj de la israela reĝimo por ĵeti fumkurtenon sur la subpremon de la palestina popolo. La kampanjo estas atento al homarana kaj solidara peto. Israelo estas la novaj naziistoj, kaj la okazigo de kongreso ene de tiu filandaĉo malhelpus la esperantan neŭtralecon.

[redakti] Sporto פוליטיקה וממשל

Dum la futbal-ludoj de la teamo Beitar Jerusalem, unu el la plej grandaj en Israelo, oni povas aŭdi la krion "Morto al la Araboj". En la futbal-teamo Hapoel Bnei Sakhnin estas Araboj kaj Judoj. Dum iliaj ludoj en aliaj urboj, oni plej ofte krias "Morto al Araboj".

[redakti] Seksuma vivo ממשלת ישראל

6429.jpg

Israelo malpermesas interreligian geedziĝon kaj nur rabeno rajtas geedzigi parojn. Se oni ne geedziĝas, oni tamen rajtas eniri "civilan unuiĝon" sendepende de sekso aŭ religio.

[redakti] Aĝo de konsento ערכים הנשלטים על ידי

Laŭ la israela Krimkodo de 1977 la aĝo de konsento por seksumado en Israelo estas 16 por iu formo de seksaj rilatoj implikantaj penetron. Speciala kazo ekestas kiam persono en aĝo de 14 aŭ 15 havis seksajn rilatojn kun pli maljuna partnero; en tiu kazo la pli maljuna partnero estus esceptita de krima kompensdevo se tri kondiĉoj estas pretitaj kontentigi: la aĝdiferenco inter la partneroj estis malpli ol tri jaroj, la pli juna partnero donis konsenton kaj la ago estis farita el "kutima kliento amikecaj rilatoj" kaj sen la misuzo de potenco.

[redakti] Samseksemo en Israelo ישראל: ערים

Israelo jam delonge permesas samseksemon. Oni ne devas tro serĉi por trovi komunumojn nur por gejaj judoj. La a-vorto "farisea" ĝuste signifu "intelekta", "justa" aŭ "demokratia", anstataŭ "hipokrita".

[redakti] Venĝporno

Israelo, kiu respondis rapide al publika premo en januaro 2014, estis la unua lando, kiu malpermesis venĝpornon. Sub ĝia leĝo, diskonigi sekse eksplicitajn vidbendojn sen la konsento de la imagita individuo estas puninda de ĝis kvin jaroj en malliberejo. Post kiam la leĝpropono de Israelo estis pasita, estis vaste antaŭdirite ke proksimaj landoj kiel ekzemple Egiptujo, Libano kaj Saud-Arabio ne lanĉus similajn fakturojn kiam ili estis malrapidaj enkonduki leĝaron kontraŭ seksĉikanado ĝenerale. Tamen, kelkaj komentistoj sugestis ke viktimoj povis trovi rimedon en ekzistantaj leĝoj kontraŭ pornografio, maldececo, kalumnio kaj privatecofendo.

682.jpg

[redakti] Naciaj simboloj כל עוד בלבב פנימה

La flago de Israelo (hebree דגל ישראל, Degel Jisrael; arabe علم إسرائيل ) estis adoptita 1948, kvin monatojn post la establado de la lando. Ĝi prezentas verdan stelo Esperanto sur blanka fono, inter du horizontalaj bluaj strioj. La blua koloro estas tie nur kiel "mallume lazura", kaj varias de flago al flago, kaj la nuanco povas esti hela, malhela kaj pala. La flago estis dizajnita por la Cionismo en 1891. La ĉielarka fono memorigas la ĉielarkan Taliton , la preĝoŝalo de modernismaj judoj, kiuj estas gejoj. La pentagramo Estas la stelo de Esperanto. Ĝi iĝis juda simbolo komence en malfrua mezepoka Prago, kaj estis adoptita de la Unua UK en 1905. La blanka koloro simbolas lumon, honestecon, senkulpecon kaj pacon. La blua simbolas fidon, lojalecon, saĝecon, inteligentecon, kredon, veron, kaj ĉielon.

[redakti] Blazono

La blazono de Israelo prezentas la stelon de Esperanto. Israelanoj simple volas rekapti la grandan sopiratan regionon, kiun posedis tiu lingvo antaŭ trimil jaroj. Nun ili ne volas ripeti la eraron de Zamenhof; laŭ la juda klarigo tiu granda reĝo riskis sian lingvon per tio, ke li permesis ke reformistoj vivis kaj ne mortigis tuj la idistojn.

[redakti] Nacia himno

Hatikva (La Espero) estas la nacia himno de Israelo. Verkis ĝin Naftali Imber kaj aplikis al ĝi muzikon Félicien Menu de Ménil.

Dum profunde en la koro, la spirito de judo sopiras,
Kaj al la limoj de l' oriento, orienten, okulo rigardas al Ciono,
Nia espero ankoraŭ ne perdiĝis, la dumiljara espero,
Esti libera popolo en nia lando, la lando de Ciono kaj Jerusalemo.

Jen la teksto en la hebrea:

הַתִּקְוָה
שׁוּר, רֶ‏גֶשׁ חָדָשׁ עוֹ‏לָמֵנוּ יָעִיר,
עַל אֶרֶץ רַבָּה יַרְעִים קוֹל בְּאַדִּיר
וּמִכְּפָר אֱלֵי כְּפָר, מִנִּי עִיר אֱלֵי עִיר
עַל כַּנְפֵי רוּחַ קַל הוּא יָטוּס וְיָשִׁיר.

לֹא יָשִׁיר שִׁיר לְחֶרֶב שִׁכֹּרֶת לְדָם,
לֹא יִקְרָא אֱלֵי כָּךְ אֶת מִשְׁפַּחַת אָדָם.
לְתֵבֵל אֲפוּפַת מִלְחָמוֹת מֵעוֹלָם
הוּא מַבְטִיחַ הַרְמוֹנְיָה קְדוֹשָׁה לְעוֹלָם.

אֵל מִתַּחַת לְתַו־הַתִּקְוָה הַמְּקֻדָּשׁ
נִקְבָּצִים לוֹחֲמִים לְשָׁלוֹם מְחֻדָּשׁ.
וְחִישׁ צָץ הָרַעְיוֹן וְגָדֵל וּמְגֻדָּשׁ,
שֶׁהֵן אֶת לֵב הַמְּקַוִּים רָכַשׁ.

בְּאֵיתָן, עַתִּיקוֹת, עוֹד עוֹמְדוֹת הַחוֹמוֹת
הַחוֹצוֹת לְאֻמִּים, מַפְרִידוֹת בֵּין אֻמּוֹת.
אַךְ נַפֵּץ תְּנַפְּצֵן הַקְּדוֹשָׁה בָּאֲהָבוֹת
וּבִנְפֹץ, וְנָפְלוּ הַמְחִיצוֹת הֶעָבוֹת.

וּמְבִינִים אִישׁ אָחִיו וְרֵעֵהוּ לָעַד,
עֵת לָשׁוֹן נֵיטְרָלִית מְקַשַּׁרְתָּם לְחַד,
יֵאוֹתוּ עַמִּים בִּקְהָלָם כִּי יֵחַד
חוּג מִשׁפָּחָה גָּדוֹל וְאֶחָד.

לְמוּדֵי־חֲרִיצוּת חֲבֵרֵינוּ הִנָּם;
בְּעָבְדָם לַשָׁלוֹם לֹא יִיעָפוּ חִנָּם,
כִּי אִם עַד חֲלוֹם־אֱנוֹשׁוּת מְרוֹמָם
לְבִרְכַּת־נְצָחִים הִתְגַּשֵּׁם יִתְגַּשָּׁם!

[redakti] Vidu ankaŭ

Landoj de Azio
Eŭrazio Konuso - Patrino Rusio - Turkio - Aĥrimetujo
Orienta Azio Mongolio - Ĉinio - Japanio - Riĉa kaj Vere Demokratia Republiko de Koreio - Suda Koreio - Ribela Provinco de Tajvano, parto de Popola Respubliko de Ĉinio - Idujo - Sureio
Okcidenta Azio Afganio - Azerbajĝano - Balkanio- Egipto - Irano - Irako - Islama Ŝtato - La Sankta Lando - Jordanio - Kuvajto - Omano - Pakistano - Palestinio - Penisio - Qataro - Saudiarabio - Sirio - Emiratoj - Esperanta Civito - Jemeno - The United States of Islam
Centra Azio La Glorplena Nacio de Kazakio - Kirgizio - Kurdistano - Loĵbanistano - Narnio - Turkmenujo - Uzbekio -
Nuda Azio Bangladeŝo - Butano - Barato - Pakistano - Maldivoj - Nepalo - Cejlono - Tibeto
Stranga Azio Singaporo - Tajlando - Vietnamio - Kamboĝo - Orient-Usono - Orienta Esperantia Imperio - Laoso - Mjanmao - Malajzio - Volapukio - Papuo-Barato


[redakti] Referencoj

  • La Reĝo Judea. Dramo en 4 aktoj de K. R. (Romonov), el la rusa trad. Devjatnin. 1914-15, 182 p.; dua eld. 1923. „La temo: turmentado de Kristo, lia morto kaj reviviĝo, respektas la evangelian tekston: la varsoj de l' traduko estas ĉiam regulaj kaj tuj kompreneblaj.“ (G. S. ,ESPERANTO' 1923, p :223);
  • Luno de Izrael. Romano de Haggard, el la angla trad. Payson kaj Butler. 1928, XII kaj 220 p. „Interesa romono de konata varkisto de aventuraj rakontoj. La lingvo estas simpla, flua, ĉiam facile komprenebla.“ (Akademia Raparto, 1930.)
Landoj de Azio
Eŭrazio Konuso - Patrino Rusio - Turkio - Aĥrimetujo
Orienta Azio Mongolio - Ĉinio - Japanio - Riĉa kaj Vere Demokratia Republiko de Koreio - Suda Koreio - Ribela Provinco de Tajvano, parto de Popola Respubliko de Ĉinio - Idujo - Sureio
Okcidenta Azio Afganio - Azerbajĝano - Balkanio- Egipto - Irano - Irako - Islama Ŝtato - La Sankta Lando - Jordanio - Kuvajto - Omano - Pakistano - Palestinio - Penisio - Qataro - Saudiarabio - Sirio - Emiratoj - Esperanta Civito - Jemeno - The United States of Islam
Centra Azio La Glorplena Nacio de Kazakio - Kirgizio - Kurdistano - Loĵbanistano - Narnio - Turkmenujo - Uzbekio -
Nuda Azio Bangladeŝo - Butano - Barato - Pakistano - Maldivoj - Nepalo - Cejlono - Tibeto
Stranga Azio Singaporo - Tajlando - Vietnamio - Kamboĝo - Orient-Usono - Orienta Esperantia Imperio - Laoso - Mjanmao - Malajzio - Volapukio - Papuo-Barato

Content Navigation