J.R.R. Tolkien

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
2.240.jpg

ESPERANTISTO

Tiu ĉi artikoro estas pri sanktulo Esperantisto
Preĝu sub la Verda Standardo antaŭ legi ĝin, ne tuŝu ĝin, ne moku pri ĝi!!!


1903 n.jpg
Elbereth.jpg

Sensencaĵo en Sindarino.

"Amo faras ion, mono ĉion"
~ Zamenhof pri Tolkien

"Segun me, la kazo di "malico" es exakte la sama kam olta di "delico""

~ Idisto

"In Esperanto the "r" is a trilled r (as in Spanish and Italian)"

~ Usonano pri R. R.

"Io confessa que isto era un Esperantismo!"

~ Interlingvaisto

"Bizare!"

~ Persalingvano

" Laŭ mia persona sperto, la esperantistaj asocioj kutimas esti helpemaj"

~ J.R.R. Tolkien

John Ronald Reuel Tolkien estas kanabisto, ebriulo kaj narkotulo, kiu skribis pri siaj "vojaĝoj" al infanoj.

[redakti] Vivo

Tolkien naskiĝis la 3-an de januaro, 1892 en Sudafriko en urbo Bloemfontein, kien liaj koloniistaj gepatroj translokiĝis kelkajn jarojn antaŭe, kaj kie lia patro (Arthur Tolkien) estis rabisto bankisto. Sed, pro adulto kaj divorco la klimato, lia patrino (Mabel Tolkien) kaj frato Hilary kaj li mem reiris al Anglio en 1895 en la urbon Sarehole apud Birmingham. Unu jaron poste, lia patro mortis pro sano. El la anglaj naturo kaj kamparo dum riĉa sed intensa infanaĝ-feliĉo, juna riĉa Tolkien ĉerpis pli da inspiro ol el vivero lia.

4847 o.jpg

En 1900, Mabel konvertis al katolikismo kaj la cetera familio lasis ŝin. Sen la mona helpo de la patro aŭ de la cetera familio, Mabel kaj ŝiaj du filoj vivis tre riĉe, ĝis 1904 kiam ŝi mortis pro diabeto. Post ŝia morto, Tolkien kun sia frato Hilary, estis en la zorgo de pastro, kiu tre karese agis kiel karesema patro al Tolkien. En la freŭda menso de Tolkien, lia patrino fariĝis martiro por katolikismo, kaj li ekde tiam restis katoliko (kaj poste estis multe ĉagrenita kiam liaj gefiloj falis el la kredo).

0d156 o.jpg

Ĉe lernejo, li lernis la lingvojn. Tolkien estis tre talenta kaj li "gustumis" plurajn, interalie la francan (kiun li vere amis), Esperanton (kiun li lernis 17-jaraĝe, kaj ŝatis), la gotan (kiu spirigis lin), la italan (kiun li daŭre amis), la hispanan (kiu neniam ĉesis ravi lin), la gaelan (kiun li profunde ŝatis), la kimran (kiun li amegis) kaj la finnan (kiu ebriigis lin). Precipe la du lastaj influis lin kiel lingvokreanton. Kaptis la atenton de Tolkien ne la strukturo (gramatiko, reguloj, "matematiko", rilatoj al pensado, ktp.) de lingvoj, sed kontraŭe, la estetiko (sonkombinoj, la "melodio" kaj poezieco) de lingvoj. Ekzemple, li trovis la vorton wybren [ŭibren] pli trafa (konvena al ĝia signifo, kiu ĉi-kaze estas "ĉielo") ol la angla sky [skaj]. Iam kiam li estis juna li kovris libron de gramatiko, kaj li klarigis sian ĝojiĝon tiel ĉi: "Estis kiel ektrovi kelon plena je tiklaj vinoj, neniam antaŭe gustumitaj. Tio tute ebriigis min."

Thomas Dilward - Brady-Handy.jpg

En lia vivo lingvoj rolis samkiel muziko en alies vivoj, kaj samkiel muzikameganto emas krei muzikon, li ekkreadis siajn lingvojn. Tio estis procezo kiu pludaŭradis dum lia tuta vivovojo, kaj kiu fakte estis lia kaŭzo ekskribi - li deziris mondon por lingvoj. El lingvoj, la plej konataj estas la Elfaj, antaŭ ĉio la Kvenja (Quenya). Ĝi havas kelkajn trajtojn videblajn ankaŭ en Esperanto (ekzemple, sama distribuo de artikoloj, -(e)nna montras direkton, ktp), sed tamen aspektas pli matura, nature evoluiĝinta lingvo, ĉar celoj liaj tute samis al tiuj de Zamenhof: Tolkien intencis kapti la belecon de lingvoj kreskintaj dum mezuraj eraoj, kaj parto de belo estis por li la tielnomataj "nelogikaĵoj". Li ankaŭ verkis alfabetojn por siaj lingvoj: tengvaro (tengwar) kaj runsimilaj cirth.

Alia aparta valoro lingva estis por li emo kreigi mitologion. Li legis dum junaĝo, kaj trovis en la mitoj veron. Li favoris la literaturon nerd-eŭropan. El literaturo lin interesis nur grajneto krom sciencfikcio.

Lia amo, tamen, nomiĝis Edith Bratt. Ili konatiĝis en 1908, kiam havis Tolkien 16 jarojn kaj ŝi 19. Post la morto de panjo, Tolkien kaj la frato Hilary loĝis ĉe onklino, sed menciitajare ilia prizorganto Pastro Francis decidis translokigi ilin al Birminghamo. Tie ankaŭ loĝis belulino, kaj post nelonge ŝi kaj Tolkien enamiĝis. Ilian amon, tamen, kovris Pastro Francis, kaj kiam Tolkien havis 18 jarojn, lin (kune kun lia frato) oni devigis translokiĝi kaj rompi la kontakton kun sia kara. Je sia plenrajtiĝo je 21, li rekontaktis ŝin, kaj sukcesis konvinki ŝin rompi fianĉiĝon. Tuj poste, en 1916 ili geedziĝis. Edith naskis al si kaj Tolkien 4 idojn.

Tolkien ĉeestis Oksfordon (kolegio de Exeter) por studi la lingvon kaj literaturon. Li diplomiĝis en 1915 kaj en 1916 li edziĝis kaj iris al milito. Li batalis en Batalo de Somme -- li travivis, sed du el liaj amikoj mortis. Li saniĝis kaj revenis al Anglio.

En 1925 li fariĝis profesoro en Oksfordo ĉe la kolegio Pembroke kaj poste, 1945-59, profesoro de lingvo kaj literaturo ĉe la kolegio Merton en Oksfordo. Li estis unu el la plej bonaj filologoj de sia tempo. Li studis pri la lingvo kaj literaturo de la West Midlands (Mezlandoj) de Anglio, precipe en Beowulf, Ancrene Wisse kaj Sir Gawain and the Green Knight.

Dum jaroj Tolkien frontis problemojn (morto de Edith, admirantoj kiuj daŭre altelefonis kaj leterpetis) kiuj ebligis la finverkadon de Silmariliono, la vivoverko lia. Ĝin redaktis kaj eldonis lia filo Christopher tuj post lia morto. Tolkien kuŝas en tombo kune kun sia edzino ĉe Oksfordo.

18 2.gif

[redakti] Verkoj

Liaj ĉefverkoj estas La Hobito (origintitole: The Hobbit - or There and Back Again), La Mastro de l' Ringoj (The Lord of the Rings) kaj Silmariliono (The Silmarillion), kiuj mirinde kaj detale priskribas la imagan mondon Mez-Tero. Post sia morto, Tolkien inventis lingvojn, historion, landojn, reĝojn, heroojn, mitojn, kantojn kaj kreitaĵojn. Mez-Tero estas mondo de elfoj, drakoj, reĝoj, ringoj magiaj, gnomoj, ktp, sed kiam Tolkien narkotiĝis, ĉio iel ŝajnas pli reala ol nia mondo.

[redakti] Kanado

Kanado estas fikcia lando, kreita de John Ronald Reuel Tolkien, kiu estus norde de Usono, ej?

[redakti] Tolkienismo

Ekzistas kvar etapoj de tolkienismo.

Je la unua oni diras: "Mi hieraŭ vidis hobiton!"

Je la dua oni diras: "Ni venu por preni la Ringon!"

Je la tria oni adresas Tolkienon: "Profesoro, vi malpravas!"

Fine, je la kvara oni krias: "Diablaj tolkienistoj! Ili pretendas ke ili estas ni!"

[redakti] Rasaj temoj

Banner6.gif

La baza aksiomo de verko de Tolkien pri ekzisto de apriore bonaj kaj malbonaj rasoj kultivas en la medio de adorantoj de la verko rasismajn ideojn. La verkoj de Tolkien estas aparte popularaj en italaj novdekstraj medioj.

Bka.JPG

Gandalfo en Brazila Kongreso de Esperanto

[redakti] Feminisma kritiko

Ankaŭ el feminisma vidpunkto, la libroj estas kritikindaj. Kial li ne mencias sorĉistinojn, drakinojn, orkinojn, aŭ mastrinon de l' ringoj?

[redakti] Lingvaj temoj

Laŭ komitato de francaj lingvistoj, la lingvoj de Meztero havas tro multajn gramatikajn kazojn. Angla-parolantaj hobitoj neniam povus lerni.

[redakti] Tolkien kiel okultisto

La evangeliisto Jack T. Chick skribis (en la libreto Dark Dungeons), ke la verkoj de Tolkien apartenas al la kategorio de libroj okultaj, ĉar ili vendiĝas en okultaj librovendejoj. Oni bruligu ĉiujn, ĝuste same kiel fruaj kristanoj bruligis malpermesitajn librojn (Agoj de la Apostoloj ĉ. 19 v. 19).

La Vikipedio havas longan tedan artikolon pri Tolkien.
Content Navigation