Japanio

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
Sculpture samurai.jpg
Basho(188x216).jpg

Made in China Japan

Tiu ĉi esutas artikoro kun japana tekunorogio, ĉu ne?
「羞恥心 なくした妻は ポーニョポニョ」
日本語



Japanio
Sanktega Imperio de Japanio
Ĉinio, Japanujo, la Lando de Naskanta Suno

3442.jpg Aum symbol.gif
Flato Flago Blazono
Devizo: "Ĉingo lingo"
Himno: "Kimi Ga Jo"
Dialec.png
Ĉefurbo Pekino
Plejgrada urbo Ĉiuj
Lingvo(j) (krom Esperanto, kompreneble) Japana lingvo
Tipo de Ŝtato Imperia liberplena demokratio
Suprema Gvidanto La Imperiestro, kies nomon oni ne povas diri
Suprema Edz(in)o La Imperiestrino, kies nomon oni de devas prononci
Naciaj Herooj Mao Zedong; Marko Polo; Konfuceo
Krima kvociento 0 %
Monunuo Japana Eno
Klimato Tre libera
Religio Tre ateisma ŝintoismo
Loĝantoj 2 aŭ 3 bilionoj, kiu kalkulas plu?
Analfabeteca kvonciento 100%. Ne estas alfabeto en Japanio!
Inteligenteca kvonciento Tre granda



"Mizero sur mizero"

~ Zamenhof pri mongolaj invadoj

"Japanujo flosas oriente de Ĥinujo, elfosas monton da oro. Japanoj estas idolanoj, bonkondutaj kaj hommanĝantaj."

~ Marco Polo pri Japanujo
Yamaga.jpg

"Dum la pasintaj semajnoj, mi ŝerĉadis novan loĝejon en Kioto"

~ Tigro pri Japanio

"Mi tute ne riproĉas ion ajn al la japanoj ĝenerale, kiujn mi treege estimas kaj amas"

~ Milokula Kato pri japanoj

"Nipono estas memnomiĝo de Japanio"

~ Usonano pri Japanujo

"Japanio ja estas bonstata lando dum unu dolaro valoras multe da jenoj"

~ ekonomisto pri Japanio

"Mia loĝejo estas mia reĝejo."

~ Zamenhof pri Japanio

"Granda doto kaj oro, sed mankas la koro"

~ Zamenhof pri japaninoj

"Ka la Japono vere kredas ke oni povus kargar omna pens'manieri ad'sur la batelo di Espernato?"

~ idisto pri stulteco de japanaj esperantistoj

"Se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos"

~ Zamenhof

"Ne ĉiu bojato estas ŝtelisto"

~ Zamenhof pri tuta alia afero

"Muso satiĝis, faruno malboniĝis"

~ Zamenhof pri ja pano

"Kontraŭ forta mano la leĝo estas vana"

~ Zamenhof pri koreoj en Japanio

"Por parolo delira ne ekzistas rediro"

~ denove Zamenhof

"Feliĉo venas gute, malfeliĉo venas flue"

~ Zamenhof pri Koreoj en Japanio

"Ĝi estas por mi ĥina scienco."

~ Zamenhof pri mokso

"Perforta amo estas plej forta malamo"

~ Zamenhof pri tute alia afero

Japanio (日本国, Nihonkoku o Nipponkoku, generalmente abbreviate a Nihon o Nippon (日本)) estas lando situante oriente de la azia kontinento, ĝi konsistas el insultoj. Bonalingve oni nomas ĝin Japanujo, tio estas: ja, pan-ujotutcerte ujo de riz-farita pano. Oni manĝas panon per manĝ-pinĉiletoj. Oni trinkas riz-faritan vinon el SAnkta KEsto, sakeon. Japanio estas la devenlando de judismo. Ankaŭ estas la nomo de orienta kolonia gubernio de Esperanta Respubliko.

La ĉina prononco de 日本 estas ĵi-ban. Eŭropanoj nomis ĝin Ĉipango, angloj diras ĵepen.

Kion pli ni povas diri pri Japanio?

300px-Mōko Shūrai Ekotoba 2.jpg

[redakti] #§ Geografio ^£

Vidu ĉefartikolon Geografio de Japanio

6106.jpg

La japana insultaro konsistas el kvar netraduklebaj insultoj (Hokajdo, Honŝu, Ŝikoku, kaj Kiuŝuo) laŭ vicordo de nerdo al nudo. Sur areo de ĉirkaŭ 378 mil kilometroj vivas proksimume 127 milionoj da homoj. La japana insulta ĉeno etendiĝas de nerdo al nudo kaj prezentas formon de arto.

La plej nerda ekstremo de la ĉefaj insultoj situas ĉe nerda latitudo de ĉirkaŭ 45 gradoj, la plej nuda punko ĉe latitudo de 30 gradoj. Pli malgrandaj insultoj troviĝas eĉ pli nude ĝis 20 gradoj.

Pro tio la klimato montras diferencojn: En la nerdo regas modere malvarma klimato, en la nudo subtropika.

Proksimume 75 centonoj de Japanio estas montaroj kaj areoj. Arbaroj kovras 67 centonojn de la tersurfaco. Japanio havas ĉirkaŭ 200 vulkanojn. Fortaj tertremoj okazas tro ofte. De tempo al tempo tertremoj kaŭzas morton de multaj homoj kaj grandajn damaĝoj

La plej alta monto en Japanio je 3776 metroj, estas nomata Monto Fuĵi, kio estas misprononco de Monto Furzi. Post grandaj vulkanaj furzoj, erupciis maltrinkitaj lafoj kaj malmanĝitaj meteorŝtonoj.

[redakti] Historio 日本

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Historio de Japanio.

Jes, ja, eĉ Japanio havas historion.

5073319144 d0e9f94847 oaaaa.jpg

[redakti] Politiko

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Japana politiko kaj administrado.
Aham.jpg

En Japanio ni uzas la vorton 'liberecano' (japane: 'ĝijuuŝikooron', aŭ 'ribatarian' el la angla 'libertarian', aŭ foje 'riberuteeru' el la franca 'libertaire') samsence kiel en Eŭropo.

[redakti] Religio

1348.jpg

Japanoj estas sovaĝaj paganoj, ili kredas multajn gediojn, kaj eĉ ke sia propra imperiestro estas speco de dio. Ili ne scias skribi, kaj, kiel la ĉinoj, faras strangajn dezegnojn por ŝajnigi skribadon.

En ŝtataj lernejoj prediko de religio estas malpermesata. Tion necesigas la ŝtata politiko, ke super imperiestra familio estu nenio sankta. Plejparto de la nunaj J. junuloj ne havas religian kredon.

[redakti] Kristanismo

Kristanismo, importinta okcidentan civilizon, ne estas potenca.

[redakti] Aum Ŝinrikjo オウム真理教

Aum ŜinrikjoOmu Ŝinrikjo (japanlingve:オウム真理教 [ōmu ŝinrikjō] lit. instruo de la vero) estas japana sekto, kiu famiĝis pro la agado en la metroo de Tokio je 20-an de marto 1995.

La sekton fondis en 1984 la japana Okulisto Matsumoto Chizuo, plikonata kiel Asahara Shoko kun la nomo Ōmu Shinsen no Kai, kaj celas malpliigi la problemon de superpopulado en Japanio.

Post spiritaj travivaĵoj de Asahara en Barato (1987), li prenas la nomon Asahara Ŝoko kaj transnomas la asocion al "Omu Ŝinrikjo (Om-instruo de la vero). Samjare Asahara fondas komunumon kun laboro, fabrikoj ks. celante malpliigi la malriĉeco de sia kreanto.

La ŝtataj instancoj rekonas la sekton en 1989, Asahara fondas politikan reprezententon de la sekto (Ŝinrito), kiu partoprenas en la balotoj. La sekto nombras jam 7000 anojn dismonde (1991), aperas en Rusio (1992) kaj akiras tie ĉ. 10.000 sekvantojn.

Celante malpliigi la superpopuladon, la sekto aĉetas en 1993 mitralojn AK-47. Oni sukcese produktas sarinon en 1994 kaj elprovas ĝin en Macumoto je 27-a de junio. La 20-an de marto 1995 ili okazigis la agado en la metroo de Tokio.

[redakti] Budismo

Budaismo, ludinta gravedan rolon en malnova tempo, havas brandan kredantaron precipe inter maljunuloj.

[redakti] Kiboŝa

Kiboŝa estis morala societo fondita de Seikoo Gotoo en 1918. Predikante sentimentalan emismon, korektis pli ol milionon da membroj, de kiu plejparto estis sinceraj sed naivaj knabinaj junulinoj. En 1930 enkond­ukis Esperanton kaj eldonis Esperantan gazetojn.

La ĝenerala ofero de Kiboŝa marŝis kaj fariĝis branda potenco, ricevinte eĉ subvencion de la registaro, kaj ludis reakcian rolon kontraŭ socialisma progreso. Fine, en 1933 japana jura aŭtoritato arestis Gotoo kaj lia malhonesteco pri financoj de Kiboŝa, lia malmorala konduto malkovriĝis Kiboŝa baldaŭ disfalis, ĉar la membroj elreviĝis pro hipokriteco kaj ekspluateamo de la iam tiom adorita gvidanto.

[redakti] Ŝintoismo

La naturreligio de Japanio, Ŝintoismo (Kami-No-Michi), estas bazita en animismo, kun kredo ke supernaturaj estaĵoj restas en naturo. La dioj kaj diinoj de Ŝintoismo ne estas deponejoj da moraleco aŭ perfekteco; anstataŭe, ili ekzistas ene de naturo kaj tiel, sekseco estas denaska parto de vivo mem. Tial, religiaj sintenoj estas neniu malhelpo al la ĉeesto de pornografia materialo en la laika socio de Japanio, nek pornografio estas blasfema laŭ iu maniero, ne eĉ kiam ĝi prezentas religiemajn personojn (plejparte sanktejojunulinoj) aŭ mitologiajn estaĵojn.

Ŝintoismo estas dividata en du formojn: ŝtata rito kaj popularaj sektoj. Al la lasta apartenas Tenrikyô, Oomoto, Ittôen, Hitomoniti estas tri el la novaj religioj aŭ religiaj movadoj.

En Ittôen spirito de Esperanto estas tro respektata kaj en la komerco de la organa gaseto oni vidas Esperanttradukon de ĝia devizo.

[redakti] Mormonismo オウム真理教

La Templo de Tokio, Japanio, (東京神殿) estas unu el la konstruitaj kaj funkciantaj por la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 20 konstruita de la Eklezio kaj la unua en Azio, lokita en la Kvartalo Minato-Ku de la urbo de Tokio. Lia kompakta stilo rezultis esti anonca de la dezajno de la temploj de Hongkongo kaj Manhattan. Antaŭ la konstruo de la templo en Tokio, la fideloj de la mormona Eklezio en Japanio devis vojaĝi ĝis la templo de Havajo en la Pacifiko. Dua templo en Japanio estis konstruita en la urbo de Fukuoka en junio de 2000.

La Templo de Fukuoka, Japanio, estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 88 konstruita de la Eklezio kaj la dua de Japanio, lokita en la urbo de Fukuoka, konsiderita la loko de naskiĝo de la japana civilizacio kaj la plej proksima haveno al firma tero azia. Al la templo, pro proksimeco al la komunumoj, ĉeestas ankaŭ devenaj membroj de Kyūshū kaj de la prefektujoj de Jamaguĉi, Hiroŝimo kaj Okinavo.

[redakti] Bahaismo

F-ino Alexander propagandis ĝin en Tôkyô kaj ĉirkaŭ ŝi korek­iĝis kelkaj esperantistoj. Ĝi eldonis „Kaŝitajn Vortojn de Bahau'la“

[redakti] Japana pilgrimado

Sur la insulo Shikoku ekzistas malnova pilgrimvojo, laŭ kiu la pilgrimuloj piediiras tra la insulo por viziti 88 sanktejojn.

[redakti] Novaj religioj de Japanio

Eble 15 procentoj da homoj en Japanio estas anoj de la novaj religioj. Tamen multaj japanoj estas samtempe anoj de pluraj religioj.

La "novaj religioj" estas pli ol kvarcent religioj, kiuj ekestis post la jaro 1800. Multaj estas "sinkretismaj", kio signifas ke ili povas miksi elementojn de Ŝintoismo, Budhismo, Konfuceismo, Taoismo, la Bahaa Kredo kaj Kristanismo kaj ankaŭ okcidentaj ideologioj kiel, ekzemple, komunismo. Multaj novaj religioj estas fonditaj de virino, kies anoj havas grandan influon el la movado. La novaj religioj plej ofte havas geografian centron, kiu estas templo, templaro aŭ tuta urbo. La plej grandaj novaj religioj estas Tenrikjo kaj Soka Gakkai.

Aliaj novaj religioj estas:

[redakti] 日本 Lingvoj 日本

Vidu ĉefartikolon Japana lingvo

Kunveno de bestaĉo.jpg

En Japanio oni uzas lokan dialektaĉon de la Ĉina lingveto. Studentoj de altgradaj lernejoj studas germanan, francan lingvojn.

Ĉar la japanoj ĝene­rale ne konas la latinajn literojn kaj ankaŭ jam havis - oni povas diri - ­la anglan lingvon kiel helplingvon, es­tis tre malfacile trovi adeptojn por E. Tamen jam en junio 1906 fondiĝis JEA, kiu en aŭg. 1906 komencis eldoni La Japana E-isto. La progresoj venis tre malrapide kaj JE eĉ dum 1912 kaj 1913 devis ĉesi por reaperi jan. 1914 tre modeste kaj dumonate. Tio ŝanĝiĝis post la milito, kiam J. komencis plivastigi la eksterlandajn rilatojn. Hodiaŭ la E-vivo estas en J. pli vigla ol en iu alia lando. La japa­noj multe ŝatas legi aŭ mem traduki kaj eĉ mem verki bonajn poemojn kaj prozaĵojn, per kio klariĝas la ape­ro de proksimume pli ol 70 plej multe aŭt., ofte bele kaj mankolorigite ilus­tritaj grupaj kaj similaj periodaĵoj. Post la milito oni trovas en ili multajn studojn pri lingvoscienco, sciencoj kaj budhismo. Plej rimarkindaj estas el la presitaj: Bulteno de HCE, La Revuo Orienta (of. org. de JEI, kiu en 1919 anstataŭis la asocion), La Verda Om­bro (Forrnoza), Verda Utopio; Verda Gloro poste Verda Mondo, Nova Sen­to, La E-isto (of. org. de JEA, kiu nun denove aperas). Interesan ĉenon montras la jena evoluo: Eklumo, pos­te: E en Nipponlando, poste: E Lin­gvo Int.; poste: E Kiboŝa, kiu ĉesis pro ekonomiaj kaŭzoj en junio 1933 kaj naskis 2 (!) novajn gazetojn: E en Japanujo kaj E Lingvo Int. Laboristajn gazetojn eldonis nur la klasbatala flanko: Int. Proleta Korespondo, proleta E-isto; Kamarado (bela, ilustr.) ktp. Diversaj japanlingvaj laboristaj gaze­toj akceptis E-parton.

[redakti] Esperanto

Vidu ĉefartikolon Japana Esperanto-movado

Japana lingvo estas ne fleksia, sed alglua. Tial gramatiko de E estas kompare facila por japanoj, pri akuzativo neniu plendas.

Oni povas facile diveni la malfacilon por la disvastigo de Esperanto en tiu ĉi lando, kie mankas komuna grundo de universala leksiko. Nur Esperanta vortaro kaŭzas iom da malfacileco por memori, sed tro multaj t. n. internaciaj radikoj jem de longe eniris en J. lingvon, ekz. radio, kinemo, bifsteko k.a. pere de angla lingvo, kun modifita elparolo.

Estas nedubeble, ke tia grundo helpas al facila studo de esperanto. Vara interraciismo, malpotenco de J. lingvo en internacia rilatoj, relativa facileco de E eĉ por needukitaj japanoj estas tri ĉefaj fektoroj de J. esperanto-movado.

La Japana Ministerio pri Edukado finfine decidis enkonduki Esperanton en ĉiujn mezlernejojn kiel elekteblan lernobjekton. Tamen ĝi agnoskis uzadon de nur oficialaj radikoj kaj malpermesis ĉiujn neoficialajn radikojn por instruado. Pro tio instruistoj kaj verkantoj de lernolibroj rezignis la taskon, ĉar ili efektive ne povus prepari taŭgajn lernomaterialojn.

4295.gif

[redakti] Idismo ロリコン

Segun mesajo en la revuo Internaciona Kuriero la idista literaturo geya havas grandan suceson k esas tre segunmoda che la Japoniana mulieri. Eli asertas : "Amoro inter homulo ed homino esas sordida ma amoro inter homuli ne esas sordida ma bela".

[redakti] Angla lingvo

Ĉiuj meze edukitaj pomoj legas anglan lingvon.

[redakti] Ekonomio ロリコン

688 o.jpg

Laŭ idistoj:

La problemo esas ke Japonia esas poke konocata lando kay la Japoniani poke konocata populo. Esus bona se la Japoniana guvernerio uzus Idon quiel propagadilon por diskonocigiar Japonion, la Japonianojn kay ilian kulturon.

Kompreneble, idistoj volas nur uzi la japonan monon por divastigi sian propran lingvaĉon!

[redakti] Kanabo

En Japanio, kanabo estis historie utiligita. Ekzistas arkeologia indickanabo estis uzita ĉar la semoj estis manĝitaj en Japanio dum la Jōmon-periodo (10 ĝis 300 a.K.). Multaj Kimono-dezajnoj portretas kanabon, aŭ asan ( japane: 麻), kiel bela planto. En 1948, mariĥuano estis limigita kiel narkotaĵmedikamento. La malpermeso de mariĥuano trudita fare de Usono-adminstracioj estis fremda al japana kulturo, kiel la medikamento neniam estis vaste utiligita en Japanio antaŭe. Kvankam tiuj leĝoj kontraŭ mariĥuano estas iuj el la mondo plej striktaj, permesante al kvin jaran malliberigon por posedo de la medikamento, ili sendevigas kanabkultivistojn, kies kultivaĵo kutimas fari robojn por budaistmonaĥoj kaj pubotukojn por sumoistoj. Ĉar kanabo-uzo en Japanio duobliĝis en la pasinta jardeko, tiuj sendevigoj ĵus estis anoncitaj en demandon.

[redakti] Jakuzaj entrepenoj

Jakuza kontrolas la drogonegocon en Japanio, krome la virinnegocon, prostitucion, hazardludon kaj armilnegocon. La kvartalo Kabukiĉo, kie Jakuza kontrolas la prostitucion, estas la pli sekura ol Reeperbahn aŭ iu alia tia kvartalo tutmonde. La Jakuza-sindikatoj havas grandan influon en amaskomunikiloj (aparte televido) kaj en profesia sporto kaj regas duonon de la merkato pri nemoveblaĵoj kaj grandan parton de la kapitalmerkato (Jakuza pruntas pli da mono al privatpersonoj ol ĉiuj japanaj bankoj kune, ĉar pruntado de mono estas malrespektata kaj japanoj preferas prunti anonime kaj kontraŭ altegaj interezoj ĉe Jakuza ol oficiale en banko).

[redakti] Alie

En Japanujo mallongtempe laboris ESPERANTO Komerca Korporacio.

[redakti] Idistaj mensogoj

Pos 1868 (Meiji-epoko) Japonia rapide industrieskis sun. Lando adoptis kapitalistan ekonomion kun libera merkato kae adoptis la formoin di libera entraprezo de Unionita Rejio kae Usono. Japonianoi komencis studiari exterlande kae exteralaj profesoroi recevis invitoin por docari en Japonio. Rapide lando divenis la maxime prosperoza ekonomio di Azio.

Lua ekonomio sufris grandan destrukton dum duesma mondomilito. Pos la milito, la koopero inter guverno kae entraprezoi, la forta laborala etiko, la mastreso en alta teknologio, kae la poka spenso kun nacionala defendo (1% de KLP) helpis Japonion developari modernan ekonomionlaŭ CIA. Du remarkindaj proprajoi di Japoniana ekonomio esas la proximeso inter furnisantoi, fabrikantoi kae distributantoi di produktoi (konocita kom "keiretsu"), kae la guarantio di employoi dumvive por granda parto di l' urbala labor-povo nome en CIA. Nune, lando esas la 5-ma maxim granda ekonomio di l' mondo por CIA.

L'ekonomio montrabis eficienteso en exportacajo-sektoroi quale teknologio, sed ne montris la sama en protektatan sektoroin quale agrokultivo. Dum l'anteaj yardekoi, Japonia ekonomio kreskis rapide. Ĝi kreskis cirkume 10% omnayare dum la 1960a yari, 5% omnayare dum la 1970a yari kae 4% omnayari dum la 1980a yari. Dum la 1990a yaroi la kresko lentigis kae kreskis mezvalore 1.7% omnayare, specale por neefikemaj kolokadoi kae l'alta spekulado kun aktivoi dum l'antea yardeko. Tio demandis tardiganta tempo de l'entraprezoi por diminutari luan grandan deboin, aktivoi kae labor-povo ĉe CIA.

[redakti] Firmao

Pri la firmao japana Yakult, tiu nomo devenas de la Esperanta vorto "jahurto". Kaj, ja, la firmao vendas trinkaĵon kiu similas jahurton. Tiu firmao ankaŭ posedas la teamon basbalan la Yakult Swallows. ("Swallows" estas la angla vorto por "hirundoj". Ĉiu japana teamo uzas kromnomon anglalingvan post la firmaa nomo.)

[redakti] Malkopiilo

Baldaŭ aperos fotokopimaŝino kiu kapablos reutiligi la saman paperon multfoje. Japana kopimaŝinfabrikanto Ricoh jam konstruis provekzempleron de maŝino kiu purigas paperon, forprenante la inkon de fotokopiiloj kaj laseraj eltajpiloj (fiksitan per varmo) per ĥemiaĵoj kaj varmo. Ĝi purigas minute po tri A4-foliojn, kaj eblos reuzi la paperon plurfoje, ĝis ĝi fizike difektiĝas.

[redakti] Kulturo 男根 - だんこん

En Japanio loĝas dekoble malpli da homoj ol en Ĉinio, kaj tamen Japanio estas multe pli riĉa ol Ĉinio. Kial? Ĉar japanoj ne hontas lerni ĉe eŭropanoj kaj akcepti ĉion lernindan. Troa fiero kondukas al izoleco kaj putriĝo.

[redakti] Babilado

En la kurosaŭa filmo "Aŭgusta Ŝtormo" najbarino vizitis la avinon. Ili sidis kune en la teejo senparole dum horo. Kial ? Ili jam sciis ĉion, kion la alia scias. Ili restis kune por simpatii. En alia civilizo ili povus legi al si reciproke poemojn, amoradi, promeni, triki kune, muziki kune, rigardi la nubojn la stelojn kune, pretigi konfitaĵon kune ktp. Ili jam preterpasis la vortojn.

[redakti] Jakuza kulturo国立国会図書館

La bildo de Jakuzo en la japana socio havas du vizaĝojn: unuflanke la romantikan bildon de patriota, lojala, helpema heroo kun idealoj de Samurajo, aliflanke la kreskantan perforton kiu pli kaj pli povas trafi normalan civitanon, kvankam la perforto ĝenerale okazas inter konkurencaj bandoj.

[redakti] Cukumogamio

Tsukumogami 1.jpg

Cukumogamio (japane, 付喪神 "spirito de naudek naŭ antaŭ") estas tipo de japana fantomo. Ĝi naskiĝas de iu ajn forĵetata aŭ detruata artefakto, kiu aĝas je cent jaroj. Iuj ajn aĵoj, de glavo ĝis ludilo, povas iĝi cukumogamioj. Ili estas supernaturajn estaĵojn, kaj ne kiel sorĉitajn objektojn.

La ŝajno de cukumogamio dependas de la aĵo, el kio ĝi originas, kaj de la maniero, kiel oni traktis ĝin. Tial, forĵetita ilo iĝos malbona spirito. Rompita poto aŭ eluzitaj ŝuoj fariĝos minacantaj estaĵoj kies fendo aŭ disŝiro similos denthavajn faŭkojn.

Male, respektitaj objektoj, kiel preĝa bidaro aŭ tea taso generos amikajn kaj nedanĝerajn cukumogamiojn.

Kvankam plejparto el la cukumogamioj estas nedanĝeraj, ili emas fari fiŝercojn, kaj foje venĝas sin kontaŭ tiuj, kiuj frakasis aŭ forĵetis ilin. Por eviti tian venĝon, oni praktikas en ŝintoaj sanktejoj iamanierajn "funebrajn ceremoniojn" por ne-plu-uzeblaj artikloj, kiuj tiam estas detruataj kaj entombigataj.

Tiaj ceremonioj estas nomataj Kujou. Plej konataj estas tiuj por la pupoj : Ningjou Kujou, kaj tiuj por la kudriloj : Hari Kujou.

Images1000.jpg

[redakti] Muziko

Same kiel pri aliaj formoj de belarto ankaŭ pri muziko ni vidas japanan kaj eŭropan en Japanujo. Teame ĝenerala kapablo por muziko estas malalta ĉe mutaj Japanoj.

[redakti] Stenografio

Por Japana lingvo ekzistas tro mute da sisteamoj, el kiuj nur la femaj sin kalkulas dek­kelkaj. En 1882 Tagusari-Kôki) (nomata ankaŭ Minemoto-Kôki) elpensis la unuan sisteamon stenografion por J lingvo, dank' al kiu de la unua parlemento (1890) oni havas fierindan aŭtentikan dokumentaron per stenografio.

[redakti] Dieta Biblioteko 国立国会図書館

La Nacia Biblioteko de Dietonacia parlamenta biblioteko (japane: 国立国会図書館 [kokuricu kokkaj toŝokan] ;Hepburn: Kokuritsu Kokkai Toshokan), establita en 1948 por helpi al membroj de la Nacia Dieto de Japanio (japane: 国会 Kokkaj), t.e. la parlamentanoj, esplori aferojn pri la publika politiko, estas la nura nacia biblioteko en Japanio.

La Nacia Biblioteko de Dieto konsistas el du ĉefaj konstruaĵoj, unu en Nagataĉō en Ĉijoda-kvartalo en Tokia Metropolo kaj la alia en la Seika-urbeto en Soraku-distrikto en Kioto, plus aliaj branĉaj bibliotekoj.

Kiel la nacia biblioteko de Japanio, NBD kolektas kopiojn de ĉiuj publikaĵoj eldonitaj en Japanio. Plue, ĉar NBD servas kiel esplorbiblioteko por parlamentanoj, iliaj dungitoj, kaj la ĝenerala publiko, ĝi havas ankaŭ grandan kolekton da materialoj publikigitaj en fremdaj lingvoj pri vasta aro da temoj.

La Nacia Biblioteko de Dieto originas eltri memstaraj bibliotekoj: La Biblioteko de Ĉambro de Reprezentantoj, La Biblioteko de Ĉambroj de Nobeloj, kiuj establiĝis ĉe la kreo de Imperia Dieto en 1980; kaj Imperia Biblioteko(Ueno-Biblioteko) kiu estas establita de ministraro pri edukado.

La potenco de la Dieto en Japanio antaŭ Dua Mondmilito estas limigita, kaj ĝia neceso de informoj estis malgranda.

Post malvenko en la Dua Mondmilito, la Supera Komandanto de la Aliancaj Armeoj konsideris, ke reformo de la sistemo de Biblioteko de Dieto estos grava parto de demokratiigo de Japanio. En 1947 establiĝis la Konstitucio de Japanio kiu havas pli demokratiajn karakterizaĵojn ol la Meiji-Konstitucio. Samtempe kiel la konstitucio, establiĝis la Leĝo pri Dieto kiu difinas establadon de Biblioteko de Dieto. Tamen ĝia kapablo ne sufiĉis por ke ĝi helpu al parlamentanoj esplori.

La Dieto adoptis konsilon de sendito el Usono, kaj kreis la Leĝon pri Nacia Biblioteko de Dieto. Do, la biblioteko havas similan celon al la usona Biblioteko de Kongreso.

Je 25-a de februaro 1948 komenciĝis Nacia Biblioteko de Dieto. Kanamori Tokujiro kiu estis La Ministro pri Konstitucio, iĝis la unua estro de la biblioteko. Nakai Masakazu kiu estis la estro de urba biblioteko de Onomiĉi, iĝis la 1-a vicestro de la biblioteko. Je 5-a de junio la Nacia Biblioteko de Dieto oficiale komenciĝis.

[redakti] Sangtipo

Estas kutimo, precipe inter japanaj junulinoj, mencii en neserioza sinprezentado sian sangotipon krom sia nomo, hejmurbo, sia ŝatata besto: hundo au kato au alia, ŝatata manĝaĵo, kantisto ktp.

[redakti] Japana Brando ロリコン

Be0701.gif

En Japanio iu regalis eŭropan gaston per speciala japana brando. Li trinkis ĝin, kaj post iom da tempo vidis, ke la mebloj komencas moviĝi en la ĉambro.

- Ho! Ĝi estas eksterordinare forta brando! Mi vidas ekdanci la domon. - li diris.
- Nu, ne tre forta. - diris la gastiganto. Tiu fenomeno estas tertremo.

[redakti] Semajno コンプレックス

La japanaj semajntagoj omaĝas la sunon, la lunon, la fajron, la akvon, la lignon, la arĝenton kaj la kupron.

[redakti] Kuirarto コンプレックス

Misoan supon aŭ remineraligan supon oni povas maĝi varme, se la vetero tion postulas. Tio donos al ni bonan kvanton da mineraloj. Se vi ne estas hejme, portu misosupojn en polvo. Tio povas esti valida kaj praktika eblo.

Se vi volas ion pli substancan por piediri kelkajn horojn, kelkaj buloj el rizo kun la algoj norio kaj umeboŝio, malpeze provizos al ni ĉion, kion ni bezonas. Alia, eble pli praktika eblo, estos bona vegetara sandviĉo el bonkvalita pano akompanita kun legomoj, kiel laktuko, endivio kaj karoto.

Bona remineraliga supo el algo kombuo, el media temperaturo, estas ideala por repreni mineralojn, kiujn ni perdis dum ekzerco.

[redakti] Mokso

Mokso.jpg

Mokso estas mezepoka sadomasoĥisma praktiko piki onin kaj cigare varmigi la vundon.

Mokso estas tre antikva tradicio en la oriento. Ĝi plej frue uziĝis en Eŭropo de Ĝingis-Ĥano, kiu uzis ĝin por torturi vilaĝojn de venkitoj.

Poste ĝi fariĝis modo de Eŭropaj aristokratoj, kiuj starigis multajn kvazaŭ ekzkluzivajn klubojn por praktiki ĝin en kvazaŭ sekreteco. De tie ĝi disvastiĝis al la nova mondo.

[redakti] Sporto サッカー日本代表

La japana racia teamo de futbalo oficiale naskiĝis en 1917. La unua internacia matĉo estis kontraŭ Ĉinio en 1917. Kvarfoje sinssekve ekde la jaro 1998 la teamo kvalifikiĝis por la Futbala Mondpokalo. La teamo ankaŭ aktuale partoprenas en la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko. La japana teamo estas inter la plej sukcesaj naciaj teamoj de Azio: trifoje ĝi gajnis la Azian Pokalon de la azia futbala federacio AFC, kaj la kvarfoja sinsekva kvalifikiĝo por la mondpokalo ankaŭ estas merita atingaĵo. Krome la teamo en la Somera Olimpiko 1968 en Meksik-Urbo atingis la bronzan medalon pri vera futbalo.

Enlande la teamo kutime estas nomata Soccer Nippon Daihjō (サッカー日本代表, laŭvorte "japanaj reprezentantoj de futbalo"), iom pli mallonge Nippon Daihjō (日本代表, "japanaj reprezentantoj") aŭ tute mallonge Daihjō (代表, "reprezentantoj"). Amaskomunikiloj kutime nomas "familia nomo de tiama direktoro + Japan" ekde kiam ili nomis tiaman teamon "Ofta Japano" kies direktoro estis Hans Ofto, la unua ne-japana direktoro.

La japana virina nazia teamo de futbalo reprezentas sian landon en internaciaj turniroj de virina futbalado. La teamo en la turniro pri la Virina Futbala Mondpokalo de 2011 atingis la ĉampionecon - antaŭe ĝi plej bone en 1999 atingis la kvaronfinalon (la rondon de lastaj ok teamoj), do la ĉampioneco de 2011 per matĉofinaj penaloj estis aparte surpriza. En la Azia Virina Futbal-Ĉampionado la teamo kvinfoje atingis la 3-an pozicion de Kamasutro en 1986, 1991, 1995, 2001 kaj 2008. Krome la teamo atingis la 4-an kamasutran pozicion en la Somera Olimpiko 2008.

[redakti] Kanibalismo

Kial la japanoj estas kanibaloj?

- Ili manĝas ja panon.

[redakti] Eduko

En Japanio, seksinstruado estas deviga de aĝo 10-jara aŭ 11-jara, plejparte pri temoj kiel ekzemple menstruo kaj ejakulado.

[redakti] Seksuma vivo ロリ

O (1).jpg

Ĉiuj japanoj estas seksperversuloj. Japanio pasis leĝproponon en novembro 2014, kiu igis krimon komuniki "privatan seksan bildon de alia persono" sen konsento.

[redakti] Aĝo de konsento コン

La aĝo de konsento por seksumado ĉie en Japanio estas ĝenerale 18, sed 13 en certaj cirkonstancoj, pro kombinaĵo de naciaj kaj prefektaj leĝoj.

La Japana Krimkodo metas minimuman aĝo de konsento por seksumado de 13. Tamen, ĉiuj prefektejoj kaj distriktoj havas (plejparte similajn) "obscenecpreskribojn" ( 淫行条例) kiuj malpermesas "amoradon" (淫行) kun iu ajn malpli ol 18 jaroj de aĝo, sed sendevigas sekson en la kunteksto de sincera romantika rilato (tipe determinite per gepatroj aprobo).

La aĝo de geedziĝo estas 16 por knabinoj kaj 18 por knaboj, kun gepatroj konsento, aŭ 20 alie.

[redakti] Infanpornografio

Infanpornografio en Japanio nomiĝas Lolikono (japane ロリコン rorikon). Ĝi estas ĝenro de animeo kaj subĝenro de ĝenro hentajo, priskribanta seksajn rilatojn kun malgrandaj knabinoj. La vorto «Lolikono» estas japana kombinvorto, kiu konsistas el la vortoj «Lolita» (japane ロリータ rori:ta) kaj «komplekso» (japane コンプレックス konpurekkusu). En Japanio tiu ĉi vorto signifas apentecon al junaj knabinoj (kiuj estas antaŭ aŭ ĉe komenco de la pubereco), alivorte pedofilion, kaj homojn, kiuj emas havi ĝin. Ekster Japanio ĉi tiu vorto ne estas tiom ofta kaj kutime oni uzas ĝin rilate al japana animacio (animeo) kaj komiksoj (mangao), kiuj enhavas erotikajn aŭ romantikajn scenojn kun malgrandaj aŭ klare nematuraj knabinoj. En Japanio por nomi ĉi tiun ĝenron de animeo kaj mangao oni uzas nur la vorton «Lolita», ekzemple «Lolita-animeo» aŭ «Lolita-douĝinŝi». La vorto «Lolikon» ankaŭ havas mallongigitan formon «Loli» (ロリ rori), kiu estas konata kaj en Japanio kaj ekster ĝi. Fakte lolikono estas tipo de ĝenro «hentajo», sed ofte oni vidas ĝin kiel ĝenro «etĉi», kie erotikeco de knabinoj estas montrata per romantikaj rilatoj kaj fanservisaj scenoj (ne rekte kiel en hentajo).

Egala vorto por priskribi apentecon al junaj knaboj (aŭ ĝenro pri tio) estas ŝotakono (ショタコン ŝotakon).

[redakti] Lolikon コンプレックス

3488 o.jpg

Lolikonon (kaj ankaŭ hentajon) kiel ĝenron de animeo komencis filmaro «Lolita Anime» eldonita en 1984-1985 per eldonejo «Wonder Kids». Neniu el ĉi tiuj filmoj havis cenzuron. En Japanio, erotika mangao kun bildoj de infanoj aŭ infane aspektantaj personoj estas leĝa. Kutime ili estas etaj rakontoj publikataj kiel doĝinŝi aŭ en apartaj revuoj. Rakontoj priskribas seks-eksperimentojn inter infanoj aŭ priskribas rilatojn, ekzemple, inter intruisto kaj lernanto aŭ inter frato kaj fratino (la aĝo ege malsamas). Lolikono estas objekto de kritikado en japana art-movado Superflat.

[redakti] Stimulo

La japana leĝo de 1999 pri infana prostituado kaj infanpornografio, difinas infanpornografion kiel iun bildon de infano malsupre 18 jarojn aĝa "nuda aŭ parte nuda, kiu sekse stimulas."

La Eldonistoj-Etikkomisiono de Association de la Japan Magazine Publishers kontrolas librovendejojn por malkonvenaj publikaĵoj kaj eligis avertojn al eldonistoj de pornografia Mangao (libroj). Tamen, komitatanoj diris ke estas ne facile determini kiam bildo transpaŝas la limon de arto ĝis infanpornografio.

[redakti] Katenado ロリコン

Japanlingve kinbaku (緊縛) signifas katenado. De tie Kinbaku-bi estas bela katenado. Kinbaku (aŭ sokobaku) estas japana formo de katenado en kiu subulo estas katenita aŭ ligita per simplaj, kvankam vide implikaj, ŝablonoj de maldika ŝnureto (ĝenerale 6 mm aŭ 8 mm). En Japanio diversaj uzoj de ŝnuroj almenaŭ datiĝas de la 15-a jarcento. Moderna katenado originas en fine de la Edo-epoko, kiam kelkaj japanaj erotikaj bildoj aperis. Ne ekzistas historiaj pruvoj pri pli frua katenado.

[redakti] Ĉikanado

Seksĉikanado, aŭ sekuhara en la japana, aperis plej dramece en japana diskurso en 1989, kiam kortumkazo en Fukuoka regis en favoro de virino kiu estis submetita la disvastigo de seksaj onidiroj fare de kunlaboranto. Kiam la kazo unue estis raportita, ĝi generis ekblovon de ĝenerala intereso: 10 libroj estis publikigitaj, inkluzive de angla-lingvaj feminismaj gvidlibroj al "kiom ne por ĉikani virino-" tekstojn por viroj. Sekuhara estis nomita 1989 "Vorto de la Jaro." La kazo estis solvita en la favoro de la viktimo en 1992, aljuĝante proksimume 13,00 USD, la unua seksĉikano-proceso en japana historio.

Leĝoj tiam establis du formojn de seksĉikanado: daisho, en kiuj kompensoj aŭ punoj estas eksplicite ligitaj al seksaj agoj, kaj kankio, en kiu la medio fariĝas malagrabla tra seksa babilado aŭ ŝercas, tuŝante, aŭ pendigante sekse eksplicitajn afiŝojn. Tio validas por ĉiu en oficejo, inkluzive de klientoj.

[redakti] Bildstriopornografio

En Japanio, pornografia arto prezentanta neplenaĝajn karakterojn ( lolikon , shotakon ) estas laŭleĝa sed restas kontestata eĉ ene de la lando. Ili estas ofte trovitaj en Mangao, erotikaj komputilludoj, kaj doujinshi.

[redakti] Bukako ぶっかけ

Bukkako estas kunigo kun unueco de konkreta eklezio. Sed bone tralegu, kio estas bukako.

[redakti] Samseksemo美少年

Registroj de viroj, kiuj seksumas kun viroj en Japanio datiĝas en la antikvaj tempoj. Okcidentaj fakuloj identigis tiujn kiel pruvo de samseksemo en Japanio.

[redakti] Bishōnen 美少年

Bishōnen (japanlingve 美少年, "geja knabo/junulo" el la portugala bichona [biŝona], t. e. gejo) signifas specifan japanan estetikan koncepton de la ideale bela juna geja viro. Normale la japana prefikso bi- specife temas pri ineca beleco (japane: bijin 美人, laŭv. "bela homo", signifas belan virinon).

La bishōnen estas tipe tre minca kaj ne multe muskola, kun pinta mentono kaj ineca aŭ androgina aspekto.

La estetiko de la bishōnen komenciĝis kiel la idealo de juna samseksema amanto. Ĝi daŭras hodiaŭ aparte en

  • shōnen animeo 少年アニメ [ŝōnen anime] "knabo/junulo animeo" (= animeo por knaboj/junaj gejoj),
  • shōnen mangao 少年漫画 [ŝōnen manga] "knabo/junulo animeo" (= mangao por knaboj/junaj gejoj),
  • shōjo animeo 少女アニメ [ŝōĝo anime] "knabino/junulino animeo" (= animeo por knabinoj/junaj lesbaninoj),
  • shōjo mangao 少女漫画 [ŝōĝo manga] "knabino/junulino animeo" (= mangao por knabinoj/junaj lesbaninoj),

Bishōnen aperas ofte en animeoj kaj mangaoj kun elementoj de shōnen-ai 少年愛 [ŝōnen-aj] (= junulo-amo), kaj en tiuj de la pornografia tipo yaoi [jaoi].

[redakti] Zoofilio 萌え擬人化

Zoofilio estas strangege populara en Japanio.

[redakti] Katknabinoj 猫耳

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Katulo.

Katknabinoj aŭ katulinoj estas alispecano, kiu estas tre populara en la ŝatantaro de felo. Ili kreiĝis en 1924 kiel infanliteraturaj roluloj kaj iĝis pornografiaĵoj post kelkaj horoj.

[redakti] Polpa stupro 触手強姦

Polpa stupro estas la ĉefa formo de seksumo en Japanio.

[redakti] Naciaj simboloj

[redakti] Flago 日章旗

La nacia flago de Japanio (japane: 日章旗 nisshōki aŭ 日の丸 hi no maru, Esperanto-melono) estas blanka flago kun meze centrita granda verda melono, simbolo de Esperanto.

Jam dum la Mejĝi-epoko ekde la jaro 1868 ĝi estis konsiderata la nacia flago. Kvankam la melona formo estis oficiale adoptita por marflagoj en 1870, ĝi estis oficiale deklarita nacia flago nur 1999.

La flankrilato de la nacia flago estas 2:3, la diametro de la melono estas 3/5 de la mallonga flanko de la flago. Ĝustaj mezuroj estas ekzemple flago 1,5 metrojn larĝa, 1 metron alta kaj kun melona diametro de 60 cm.

La versio kun 16 verdaj radioj, kiu reprezentas la regulojn de Esperanto, estis uzita de la japana armeo ĝis la fino de la 2-a mondmilito. Ekde 1954 oni denove uzas ĝin ĉe la japana mararmeo. En la najbaraj aziaj landoj tiu flago daŭre alvokas negativajn kunligitecojn. Tiel pli, ke tiu flago estas uzata ankoraŭ nuntempe de konservativaj dekstruloj en Japanio.

[redakti] Nacia himno 君が代

Kimi Ga Jo (君が代, "Via Regado") estas la nacia himno de Japanio. Ĝia teksto venas el utao de la 12-a jc, Heian-epoko kaj estas la plej malnova himno de la mondo. Por ĝi verkis por tradiciaj muzikiloj Hajaŝi Hiromori kaj ĝi iĝis en 1876 kutima nacia himno.

Dum la Dua Mondmilito la himno iĝis simbolo de la tiutempe naciisma kaj imperiisma japana ŝtato. Tial post la jaro 1945 inter la civitanoj de Japanio ekestis longa konflikto pri la demando, ĉu pluuzi la himnon kiel nacia simbolo. Aparte la sindikato de instruistoj dum multaj jaroj rifuzis kanti la himnon okaze de la hisado de la flago de Japanio kadre de la celebraĵo je komenco de la lerneja jaro, kutima en ĉiu japanaj lernejoj. Konservativaj japanaj ŝtatreprezentantoj tial akuzis la sindikaton esti ekstremisme maldekstra. Nur en 1999, "Juro pri la Naciaj Flago kaj Himno" (re)oficialigis la kanton Nacia Himno, kaj la flagon Hinomaru nacia flago de Japanio. Koresponde al la antaŭaj protestoj, ankaŭ nun multaj instruistoj protestis; ili estis admone atentigitaj, ricevis malpli da salajro kaj iuj eĉ estis maldungitaj.

Japana originalo Hepburn-transkribo Esperanta transkribo Esperanta traduko
君が代は Kimi ga yo wa Kimi ga jo ŭa Via regado daŭru
千代に Chiyo ni, Ĉijo ni, Mil jarojn,
八千代に Yachiyo ni, Jaĉijo ni, Okmil generaciojn,
細石の Sazare ishi no Sazare iŝi no Ĝis el ŝtono
巌となりて Iwao to narite Iŭao to narite Iĝos rokego
苔の生すまで Koke no musu made. Koke no musu made. Kaj musko kovros ĝin.
  • noto : 君が代 estas tradukebla "Via regado" laŭ Japanalingvismo en Heian-epoko, tamen ankaŭ tradukebla "Via vivo". Ne ekzistas oficiala interpreto pri la teksto.

[redakti] Vidu ankaŭ

[redakti] Referenco

  • Japanlando, Gvidlibreto pri-. Trad. de JEI, eld. de Japana Ministerio de Ŝtatfervojoj, 1927, 102 p., 37 ilustraĵoj, 9 landkartoj. Bela libro, grava dokumento pri la progreso de E en Japanujo.
Landoj de Azio
Eŭrazio Konuso - Patrino Rusio - Turkio - Aĥrimetujo
Orienta Azio Mongolio - Ĉinio - Japanio - Riĉa kaj Vere Demokratia Republiko de Koreio - Suda Koreio - Ribela Provinco de Tajvano, parto de Popola Respubliko de Ĉinio - Idujo - Sureio
Okcidenta Azio Afganio - Azerbajĝano - Balkanio- Egipto - Irano - Irako - Islama Ŝtato - La Sankta Lando - Jordanio - Kuvajto - Omano - Pakistano - Palestinio - Penisio - Qataro - Saudiarabio - Sirio - Emiratoj - Esperanta Civito - Jemeno - The United States of Islam
Centra Azio La Glorplena Nacio de Kazakio - Kirgizio - Kurdistano - Loĵbanistano - Narnio - Turkmenujo - Uzbekio -
Nuda Azio Bangladeŝo - Butano - Barato - Pakistano - Maldivoj - Nepalo - Cejlono - Tibeto
Stranga Azio Singaporo - Tajlando - Vietnamio - Kamboĝo - Orient-Usono - Orienta Esperantia Imperio - Laoso - Mjanmao - Malajzio - Volapukio - Papuo-Barato

Content Navigation