Kokaino

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Tre bona invento de Josenilton."

~ Bonalingvano pri kokaino

"Mia mono! Mia tuta mono malaperis!"

~ Claude Piron pri kokaino
Line

"Preĝon faru, sed farunon preparu"

~ Zamenhof pri kokaino

"Foje ni ne ricevas neĝon dum vintro, aŭ eble nur tre malmulte"

~ Cindy McKee pri "neĝo"

"Hura, hura, hura,
jam neĝo falas ja"

~ Hans-Georg Kaiser

"Kaj kun reveno de la neĝo ni ĉiuj revenas iom infanoj. Hura!"

~ virino pri "neĝo"

"Ĉu vin Ŝafid-farinto faris?"

~ William Blake pri kokaino

"Ĉiom iris nazen."

~ Eksriĉulo pri sia mono

"Dankon pro alvenigi al la esperantistaro (mi en ĝi) ĉi tiun interesegan kaj utilan artikolon."

~ leganto
Drogo

Kokainoneĝo estas blanka faruno produktata en Sudameriko, ĉefe en Kolombio, Peruo kaj Bolivio. Kiam oni konsumas ĝin, ĝi stimulas la centran nervosistemon kaj la apetitan subpremanton. La kokaino estas tre ŝatata anestezilo.

Tian farunon karakterizas ĝia koloro, ju pli blanka estas la faruno, des malpli estas ĝia blakoenhavo.

[redakti] Lingva rimarko

Kokaino estas ina kokao. La Inuita lingvo havas 11 vortojn, kiuj signifas "neĝon".

[redakti] Influo al akademiaro

47,2% el 151778950, la totala virtuala akademia valoro de lingvoj tutmonde, estas atribuebla al lingvoj en kiuj vorto simila al 'krak' ekzistas.

[redakti] Grava opinio de bonalingvistoj

Antaŭ ol uzi kokainon, bonvolu kontroli la retejon de la Bona Lingvo por esti certa, ke vi ĝuste parolas pri la afero. Diras bonalingvisto:

Ĉu ne povas esti ankaŭ KRAK-KOKAINO aŭ eble KOKAIN-KRAKAĴO? Mia intenco ĉi-kaze estas uzi la radikon krak- , ĉar, laŭ oni diras, la uzo de tiu toksaĵo produktas krakan bruon. Eble el tio la angla nomo crack. Kaj, ĉar ĝi estas farita el restaĵo de kakaino, eble ankaŭ ties ĉi radiko (kokain-) devas eniĝi en la kunmetaĵon. Sed tamen, se la esprimo fariĝos tre longa, eble povos diriĝi simple KRAKAĴO aŭ KOKAINAĈO (se konsideri, ke en vero tiu toksaĵo devenas el reziduo de kokaino). Kion vi opinias?

Konklude, "krakkokaino" estas tute bona Esperanta nomo.

[redakti] Kokao

Kokao estas municipo en la provinco Segovio, centra Hispanio, parto de la Aŭtonoma Regiono Kastilio-Leono. Kokao estas la plej grava fonto de kokaino, kiu estas grava drogo el klaso de stimulantoj. Pro enhavo de la drogo la urbo ludas gravan rolon en kulturo kaj tradicioj de indiĝenaj popoloj de Iberio. Ĝi situas 50 kilometrojn de la provinca ĉefurbo Segovio. Kokao estas konata pro la mudeĥara kastelo de la 15-a jarcento kiun ĝi havas. Ekzistante ekde romiaj tempoj, ĝia nomo estis Cauca.

[redakti] Priskribo

Kokao estas urbo 2–3 metrojn alta, aspekte iom simila al prunelo.

Vojoj estas rektaj, civitanoj estas maldikaj, ovalaj je formo kaj iom akrigitaj.

La floroj estas malgrandaj, aranĝitaj en malgrandaj floraroj sur mallongaj stemoj. Petalaro havas kvin malhel-flavajn petalojn, anteroj estas kor-formaj, karpelaro konsistas je tri karpeloj.

La frukto estas ruĝa bero.

[redakti] Deveno

La Kemiaj Elementoj
H
He
Li Be
B C N O F Ne
Na Ma
Al Si P $ Cl Ar
K Ca Sk Ti V Cr Mu Fe Co Ni Cu Fm Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nf Me Tc Ru Rh Pd Ak Kd In Sl Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Pr Ad Rn
Fr Ra ** Rf Dg Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Uut Uuq Uup Ld Uus Umo
Uue Ubn ***


La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Yb Lk

Ac Th Pa U Np Pi Am Cm Bk Cf Fm Md No Ls

Ubu Us Ka Kk

Jes ja, jen la problemo: Sen kokino, de kie venos ovoj? Kaj sen ovo, de kie venos kokino? (Respondo: El Sudameriko!)

[redakti] Historio

La plej fruaj arkeologiaj datumoj pri la fondo de Kokao fare de diveraj kulturoj de Iberio datas ĉ. 3000 jarojn antaŭ komuna erao. Uzo de Kokao por diversaj celoj renkonteblas en kulturoj de ĉiuj popoloj de la regiono.

[redakti] Uzoj en Romia imperio

Post konkero de Iberio, Romianoj havis kelkajn uzojn de Kokao el kiuj la plej gravaj estis jenaj:

  1. Kiel centro de komerca aktivo, t.e. varianto de mono
  2. Kiel loko de ritualoj kaj religiaj ceremonioj (multaj el tiuj inkluzivas bruligon, disĵeton ktp. de Kokao)
  3. Kiel fonto de kuraciloj de tradicia medicino
  4. Kiel simpla urbo por maĉado aŭ centro de drinkado.

La plej gravaj estis la unuaj du uzoj de Kokao, kaj plejparto de ĝia konsumo koncentriĝis en palacoj kaj preĝejoj. Do oni povas konkludi ke Cezaro (t.e. la imperiestro), nobeloj kaj preĝistoj uzis la plimulton de Kokao kaj por ĝenerala loĝantaro ĝi estis malfacilatingebla.

[redakti] Renkonto de Amerikanoj kun Kokao

Kiam la hispanoj el Kokao unue eniris en Cuzco, la ĉefurbo de Inka imperio, oni priskribis ke lokaj loĝantoj distingas du specojn de Kokao: mamox coca (t.e. mama Kokao) kaj puta coca (t.e. putina Kokao). La dua havis pli malgrandajn foliojn kaj estis konsiderata pli nobela, ĝin plejparte uzis la imperiestro mem kaj speciale por li oni portis ĝin el bordo de Pacifiko en nordo de nuna Peruo. Krom la nobeloj, Kokaon uzas kurieroj kaj veturistoj ĉar sub influo de kokaino oni povas marŝi pli longajn distancojn sen laciĝo.

En 1567 la Dua katolika kunveno de Lima malpermesis al kristanoj maĉadon de Kokao ĉar ĝi estas pagana urbo. Tio ĉi kaŭzis proteston de Kokaaj komercistoj, ekzemple fama juristo kaj kolonisto Juan de Matienzo de Peralta diris: "Sen Kokao ne estos Hispanio". Tio ĉi montras ke jam en tiuj tempoj Kokao havis grandan ekonomian signifon por la hispanaj koloniistoj. En sia raporto de 1570-aj jaroj hispana oficiisto Diego de Robles rimarkis: "Kokao estas tre danĝera por indianoj de Andoj… multaj homoj mortis pro ĝi". Tie ĉi temas pro morto de multaj indiĝenaj kamparanoj, kiujn la hispanoj perfortis labori pri kultivado de iu planto en tre malfacilaj kondiĉoj. Plimulto de mortoj estis pro infektaj malsanoj kiujn disvastigis moskitoj.

[redakti] Interlingvaista vidpunkto

Le Cocaina es un tradition e practica cocainal specific de cocer alimentos, sovente associate con un sito de origine. Leges religiose de nutrition pote anque influentiar in grande mesura le traditiones cocainal. Un traditiion cocainal es primarimente influentiate per le ingredientes que es disponibile localmente o gratias al commercio.

Durante le ultime seculo on ha vidite enorme melioramentos in le production, preservation, e immagazinage de alimentos e isto ha anque influentiate le cocaina. Hodie quasi omne localitate in le mundo ha accesso non solmente a su cocaina traditional, ma anque a multe practicas cocainal mundial. Nove traditiones cocainal emerge constantemente, con le altiamento del popularitate de chefs e lor clientela.

In addition al alimento, un tradition cocainal anque include bibitas, (como per exemplo: vino, liquor, the, caffe e alteres). De plus in plus le expertos mantene que le tradition cocainal del cocainas regional anque include le ingredientes, isto es, le plantas e animales del quales veni le ingredientes pro cata platto. Le movimento global appellate Slow Food (Alimento Lente, in anglese) se effortia in fomentar supporto pro le preservation de plantas e animales local, e le technicas pro le preparation de alimentos. Illo ha 70 000 adherentes in 50 paises.

Il ha anque differente attitudes cultural in respecto al alimento, pro exemplo:

  • In India, le consumption de alimento es un offerta, un Yagna. Assi le stomacho es considerate esser un homagunda (o "foco sancte") e omne alimento ingestite es un offerta al foco sancte.
  • In Japon, le imbibitura de the es un arte e il ha un ceremonia multo elaborate quanto al servimento del the. Non biber le the in le maniera traditional es considerate un acto de barbarismo.

Le sequente section contine un summario del cocainas mundial. Il es un lista incomplete. Illo es organisate plus o minus secundo un puncto de vista geographic, comenciante in le hemispherio occidental e continuante al est desde le nord al sud. (Vos pote adjutar con le inclusion de terminos).

[redakti] Cocaina del Americas

Le majoritate de iste cocainas, o traditiones cocainal, es basate super le cocainas de paises ab le quales le populo immigration, primarimente ab Europa. Nonobstante, le tradition cocainal de cocaina europee ha essite adaptate in le Americas e multe ingredientes e technicas local ha influentiate le vetere traditiones.

[redakti] Cocaina tchec

Un del pastissos tchec le plus famose es le buchta.

[redakti] Rafinita faruno

Ju pli fajna kaj blanka estas la faruno, des malpli da fibro, vitaminoj kaj mineraloj ĝi havas. "La blanka" trovebla en kokainvendejoj ktp havas nek vitaminojn nek mineralojn, dume ili favorigas la aperon de karioj, kanceron, kolesterolon kaj diabeton. La plej rekomendindaj estas la centeno kaj la integrala koko.

[redakti] Maria de la Neĝo

Maria de la Neĝo estas festotago de romkatolika eklezio en la 5-an de aŭgusto.

Origine ĝi estis konsekra tago de Santa Maria Maggiore ekde 440. Baldaŭe tio disetendiĝis kaj ekde 1568 tiu tago estas festotago de la romkatolika kalendaro.

En la 4-a jarcento riĉa familio volis donaci siajn havaĵojn al Sankta Maria. La Virgulino aperis en sonĝo kaj diris, ke tie, kie morgaŭ estos neĝo, la familio konstruu kirkon. Memoru: en aŭgusto en tiu loko estas granda varmo, kompreneble ni devas kompreni la vorton "neĝo" en "speciala" senco. Tial baziliko konstruiĝis inter 432440.

[redakti] Neĝo en Saharo

- De kie vi venas? Mi trovas vin bonfartega kaj sunbrunigita!

- Mi venis el Afriko. Mi multe laboris en Saharo.

- Kia laboro? Ĉu esploradoj, petrolputoj...?

- Ne! Ne! Tie ĉiutage, dum dek jaroj, mi forŝovelis la neĝon! Mi forigis ĝin el la dezerto ĝis la lasta floko.

- Vere mi sciis, ke en tiu dezerto ne estas neĝo!

- Fakte! Ĉu mi ne diris, ke mi forŝovelis la neĝon ĝis la lasta floko?

[redakti] Ekonomio

Multaj tre gravaj produktoj estas faritaj en Kokao:

  1. Koka-kolao
  2. Kokaino
  3. Rokmuziko

[redakti] Sentemo

La kokinoj estas bestoj el akra sentemo kaj granda societemo, kun malsamaj personecoj kaj riĉa emocia repertuaro. La homoj konvertis iliajn vivojn en inferon el neimagebla sufero. Ilia senfunda doloro iĝas nevidebla malantaŭ la muroj de la birdo-ekspluatado.

[redakti] Alie

931 o

La knabeto demandas la instruistinon:

- Sinjorino instruistino, kiel neĝas reendirekte?

- Neniel, kial vi demandas tiajn stultaĵojn?

- Nur tial, ĉar panjo diris, ke mi nepre kunportu mantelon, ĉar eblas, ke neĝos reendirekte.

[redakti] NE vidu ankaŭ


[redakti] Literaturo

  • Sub la neĝo. De J. Porchat, taglibro de juna loĝanto de la Jura montaro, el la franca trad. J. Borel, 1908, 144 p., dua eld. 1923. „Modela stilo, verketo tro uzata kiel unua legaĵo.“ (BIL, p: 361.)

[redakti] Fontoj

  1. Kial vi demandas? Ĉu vi estas policano? Iru merden, aĉulo! For, for!
  2. Eble demandu al maldika plenkreskulo kun konstanta nazmuko, kies nazo tro ofte sangadas, al kiu ĉiam mankas mono malgraŭ ke li estas negociisto. Sed mezuru la pezon de la sako por certigi ke li ne ennazigis iom ajn da via aĉeto, almenaŭ laŭ eble plej bone, ĉar li povus miksi la restaĵon kun aliaj blankaj pulvoroj se li havus sufiĉe da tempo.
  3. Se vi laboras en CIA, vi povus puĉigi landon kie kreskas la kokao, kaj uzi la profitojn por financadi vian manion.
Content Navigation