Korupto

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Se lupo ekpentis, ŝafo atentu"

~ Zamenhof

"Laboro por Ido estas laboro kontraŭ Esperanto"

~ Ekonomikisto

"Ne koleru, nek kolerigu la aliajn, sed ghoju kaj ghojigu la aliajn"

~ Esperantujisma Slogano pri koruptado

"Ne diru al panjo, ke mi enmiksiĝis la politikon. Ŝi ankoraŭ pensas, ke mi ludas pianon en tiu bordelo"

~ Anonimulo pri politiko

"Mi ne komprenas kial kelkiuj elektas la krimon kiam estas tiom da laŭleĝaj manieroj esti malhonesta"

~ Laurence J. Peter

"Hau lakohi moe tamba nasaun ne'e nakonu ho korupsaun ho hahalok membru governu sira ne'ebe korupto, husu ba Primeiru Ministru"

~ krokodilo pri korupto

"Diable, mi ne kapablas tajpi simplan komenton hodiaŭ"

~ Cindy McKee

"Tre utila artikolo"

~ Slavik Ivanov

"Stranga sperto!"

~ Tigro pri interparolado kun koruptito

"Tre bela kaj inspiriga teksto, kiun mi tiom ĝojas vidi en Esperanto ĉi-tie! "

~ leganto pri ĉi tiu artikolo en Neciklopedio

Korupto estas uzo de konfidenca pozicio en administracio, ekonomiopolitiko por gajni materialan aŭ nematerialan avantaĝon, kiu estas celo de ĉiuj inteligentaj homoj. Korupteco estas la ĉefa kvalito de politikistoj, advokatoj, juĝistoj, policistoj, soldatoj, kaj oficistoj ĝenerale. Tiuj personoj, kiuj koruptas, povas esti simplaj civitanoj, dungitoj de firmao aŭ pagataj profesiaj lobiistoj.

La korupto estas la granda ĉefrorulo de nia tempo. Ne estas tago, je kiu la amaskomunikiloj ne malkovras al ni novan kazon. De la reĝo ĝis la plej lastranga barono, de la registara prezidanto ĝis la plej lastranga vilaĝestro, la tuta politikista, financa kaj entreprenista kasto havas la manojn koruptŝmiritaj.

La justan indignon de la gelaboristoj –el kies laborprodukto grasiĝas la koruptuloj– oni kontestas ĉu per la batilo de la polica subpremado aŭ per la karoto de novaj honestaj politikistoj kaj eĉ per la sirenkantoj pri konstituciigaj procesoj kaj la transformo de la kapitalisma ŝtato en ion travideblan kaj demokratie kontrolitan.

La ŝtato estas nenio krom la maŝinaro por protekti la sisteman korupton kontraŭ ĉia kontraŭstaro fare de la ekspluatatoj, tial estas malsaĝe klopodi, ke la politikistoj estu honestaj, ke la administrado estu travidebla aŭ ke la povo estu demokratia ne nur ŝajne.

Valizeto.jpg

[redakti] Metodo

Koruptanto rajtas prilabori oficiston en buroo, hotelo, propra domo. Oni povas organizite skribi leterojn al la oficistoj, voki ilin per telefono, aŭ povas komenci kampanjon. Kelkaj organizoj povas mone kaj per servoj apogi siajn ŝatatajn kandidatojn. Pliofte oni simple montras monon al koruptoto. Korupto ne estas parole kontraŭita de multaj partioj kaj ĝi estas grava problemo en multaj landoj.

[redakti] Lobiado

Specifika formo de korupteco estas lobiado. Lobiado (aŭ gruppremado) estas provo de unuopuloj kaj interesgrupoj influi la decidojn de registaroj aŭ aliaj potenculoj. La nocio origine signifis, ke la lobiistoj provis influi voĉdonojn de la leĝfaristoj en la koridoro, antaŭĉambro (angle lobby) de la leĝfarada kamero, ĉefe per monoputinaj servoj. Ĝi aperas iugrade en ĉiu politika sistemo.

[redakti] Kuracista koruptado

Kiam temas pri malnoblaĵoj ĉe la plej altaj rondoj de la ŝtato, la gazetaro ĝuegas regali la legantojn per raportoj pri subaĉetoj kaj korupto. Sed kiam la itala polico elfaris grandegan kriminalan enketon pri GlaxoSmithKline (GSK) kiu koncernis 2.900 kuracistojn, la amaskomunkiloj preskaŭ tute silentis. Preskaŭ nenio aperis pri ĉi tiu skandalo krom en The British Medical Journal ( BMJ) kaj The Guardian de Londono (la 13-an de februaro, 2003). Kaj tamen, 37 dungitoj de GSK Italio kaj 35 kuracistoj estis formale akuzitaj pri "korupto" ; kaj 80 vizitintoj el la farmacia industrio estis akuzitaj pri nelicaj pagoj al kuracistoj por ke ili preskribu produktojn de GSK, kaj ne la senpatentajn ekvivalentojn. Dum la enketo, la polico eltrovis kompleksan komputilan sistemon, nomitan "Giove" (Jupitero) kiu ebligis, ke la vendistoj de la firmao kontrolu la preskribojn de la kuracistoj al kiuj ili pagis, per la mendoj faritaj al apotekoj. Laŭ la BMJ, 13.000 horoj da surbendigitaj telefonaj konversacioj montris proksiman rilaton inter la preskriboj kaj la valoro de donacoj ricevitaj de la kuracistoj : "medicinaj" vizitoj al la Grand Prix de Montekarlo aŭ al la Karibaj Insuloj, kontantaj pagoj en la valoro de 1.500 eŭroj, k.t.p.. Cetere, Italio ne estis izolita kazo. Similaj okazintaĵoj estas eltrovitaj en Usono kaj Germanio...

[redakti] Publika laŭdiro

Unu altranga oficulo en cara Rusio plendis al sia amiko: “Oni konstante klaĉas pri mi, ke mi prenas koruptmonon. Kion fari por ĉesigi tiujn klaĉojn?”
La amiko diris: “Mi havis tute saman problemon. Sed la klaĉoj rapide estingiĝis, post kiam mi ĉesis preni koruptmonon.”

[redakti] Kiel eviti korupton

Por finigi la koruptadon de la politikistoj, la postkulisan povon de la bankestroj kaj la avarecon de la entreprenistoj estas nursola vojo: finigi la sistemon de ĝeneraliĝinta koruptado, kiun oni nomas kapitalismo.

Tial nepras, ke ni prenu la regon de niaj vivoj je propraj manoj:

  • Ni reakiru kolektive la proprieton sur la riĉaĵojn, kiujn ni estigis kolektive. La fabrikoj, la maŝinoj, la laborprodukto kaj la amasigitaj profitoj apartenas al ni kolektive. Ni reakiru ilin.
  • Ni regu nin mem sen transdoni al neniu la kapablon preni decidojn ĉu politikajn ĉu ekonomian. Nur pere de la asembleoj kaj de ties federacio sen plenpovaj reprezentantoj ni povos starigi sistemon aŭtentike demokratian.
  • Ni rekonduku la tutan ekonomion: ni ne produktu por atingi ekonomiajn profitojn, sed por satigi realajn homajn bezonojn. Nur tiel ni povos malebligi la ekspluatadon de la homo fare de la homo –fundamento de ĉia korupto–, finigi la malegalecojn kaj krei vivoformon, kiu respektu la homan dignon kaj la naturon.
Politikistoj..jpg
Content Navigation