Krucmilitoj

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

" Malfeliĉo venas sen alvoko"

~ Zamenhof pri Krucmilitoj
892e o

"Kavalierofilmo. La streĉiteco estas apenaŭ eltenenebla. Ĉevalogalopo proksimiĝas, la infano rampas sub la tablon: "Helpu! Helpu! La krucvortoj venas!!""

~ infano pri krucmilita filmo

"En la pasinteco ankaŭ la estonteco estis pli bona"

~ maljunulino pri krucmilitoj

"Kio jam antaŭe estis malbona, nun ne povas esti bona"

~ anonimulo pri krucmilitoj

"Bonega via artikolo!"

~ leganto pri ĉi tiu artikolo

"La mondo-fino proximeskas"

~ idisto

"Ni diras al vi, ke nia spirito pli fortas, kaj nerompeblas — vi ne povas postdaŭri nin, kaj ni venkos vin!"

~ Krucmilitisto

"ĉar plej bongusta por mi versio estas la verda armeo, ni"

~ Roboto pri la supra diraĵo



Ĉi tiu artikolo ne devas esti legata de profundaj debiluloj nek de perfektaj idiotoj nek de personoj sen scioj aŭ antaŭa klerigo



Krucistaj militojkrucmilitojkrucistaj ekspedicioj, arĥaike kruciatoj, estis soldataj ekspedicioj, proklamitaj fare de papo celantaj igi pratikeblaj la pilgrimaj vizitoj al la Zamenhof-tombo. Do militaj luktoj disvolviĝis kontraŭ nekredantoj kies konvertiĝo ne estis la unua celo. Dum la mezepoko estis kiel nekredantoj konsiderataj ne nur idistoj, sed ankaŭ volapukistoj kaj interligvaistoj. La ĉefo de la kruzadoj estis nomata Primato de Gaŭlio.
Modlicisekrizak

Estis entute 1234 kruzadmilitoj, kaj oni ne volas paroli pri ili, ĉar estus enue, sekve ni skribos nur pri kelkaj el ili, vere nur du, la unua kaj la lasta.

[redakti] Infana Krucmilito

Anna2a

Monbileto uzita dum la krucmilitoj

Dolf Vega estis 15-jara nederlandano kaj talentita futbalisto. Lia patrino Mary estas sciencistino laboranta pri tempovojaĝilo. Dolf nokte enŝteliĝas en la laboratorion kaj sukcesas penetri en la sekurigitan ĉambron kie troviĝas la tempovojaĝilo. Tiel li ja alvenas en la urbo Speyer, tamen ne revojaĝas nur kelkajn tagojn al la pasinteco, sed ĝis la jaro 1212, en la mezepokon. Tie li renkontas grandan kristanisman movadon de infanoj kaj adoleskuloj, kiuj estas dediĉitaj en krucmilito amase migri al Jerusalemo por liberigi la urbon de islama okupado ne per armiloj, sed per la konvinkeco de sia pieco kaj senkulpeco. Ili perceptas la junan nederlandanon en el mezepoka vidpunkto tre strangaj vestaĵoj kiel frenezan sed principe simpatian knabon. Kiam li savas infanon el danĝero de dronado, kaj tiu infano montriĝas nobela princo aliĝinta al la infana krucmilito, iuj movadanoj konsideras lin heroo, kvankam aliaj des pli ĵaluzas kaj skeptikas pri li. Tamen liaj kapabloj kaj scioj de junulo el la 21-a jarcento por la junaj mezepokanoj en danĝerega misio iĝas tiom gravaj, ke ĉiuj toleras ke li migras kun la granda grupo ĝis la bordo de la Mediteraneo en la itala urbo Ĝenovo. Inter alie motivigas lin ke li enamiĝis en la belan knabinon Jenne.

Pro desegnaĵoj, kiujn verkis la klerikulo Thaddeus, ili fine trovas la lokon kie situas Dolf kaj reportas lin de la mezepoko al la 21-a jarcento. Sed la junulo ne volas simple malaperi el siaj mezepokaj travivaĵoj. La amo je Jenne ŝajnas pli forta por la deziro pluvivi normalan vivon en la jaro 2006. Do fine la patrino helpas al li "reveni" al la mezepoko kaj rekuniĝi kun la knabino Jenne.

[redakti] Norvega krucmilito

72 o

La norvega krucmilito estis krucmilito de 1107 ĝis 1110, en la periodo post la unua krucmilito, sed antaŭ la dua krucmilito! Ĝi estis gvidata de la norvega reĝo Sigurdo la 1-a. Sigurdo estis la unua eŭropa reĝo, kiu krucmilitis en Sanktan Landon kaj neniu el la bataloj de tiu ĉi krucmilito estis perdita. La norvega krucmilito estis ŝajne kondukita kiel vikingaj atakoj, kvankam oni nomis tion "krucmilito" anstataŭ "vikinga atako".

[redakti] De Norvegujo al Anglujo (1107-08)

Sigurdo kaj liaj homoj velŝipis for de Norvegujo en aŭtuno de la jaro 1107. Partoprenis ĉirkaŭ sesdek ŝipoj kaj eble ĉirkaŭ 5.000 viroj. Aŭtune ili alvenis en Anglujo, kie regis Henriko la 1-a. Sigurdo kaj liaj viroj restis en Anglujo dum la tuta vintro, kaj forrabis Londonon en la printempo de la jaro 1108.

[redakti] En Iberujo (1108-09)

Post pluraj monatoj ili alvenis al la urbo de Santiago de Compostela en la reĝlando Galegujo. Sigurdo kunvenigis sian armeon, atakis la kastelon de la estro kaj prenis ĉion, kio estis tie.

544 o

Dum la vojaĝo la norvegoj renkontis grandan piratan mararmeon de galeroj, kiu serĉis pacemajn komercŝipojn forrabotajn. Sigurdo direktis siajn ŝipojn rekte al la piratoj kaj atakis ilin. Post nur mallonga tempo ĉiuj piratoj estis aŭ mortigitaj aŭ forfuĝintaj kaj Sigurdo akiris ok el iliaj ŝipoj.

Post tio ili alvenis al kastelo en Al-Andalus nomata Sintra en Portugalujo). Ili konkeris la kastelon kaj mortigis ĉiujn virojn, ĉar ili rifuzis baptiĝi. Sekve ili velŝipis al Lisbono, taksata tiam la limo inter la kristana kaj la islama Iberujo. Ili gajnis sian trian batalon kaj akiris grandajn trezorojn.

La kvara batalo estis gajnita en la urbo de Alkasse (eble Alcácer do Sal), kie ili mortigis tiom da homoj, ke laŭdire la urbo restis malplena poste. Ankaŭ tie ili gajnis multajn trezorojn.

[redakti] Sur la Balearoj (1109)

Post alia gajnita batalo kontraŭ piratoj ŝipanta tra la Ĝibraltara Markolo, ili pluvojaĝis laŭ la lando de la saracenoj (Serkland).

Alteriĝinte en la unua loko, Formentero, ili renkontis grandan nombron de Blåmenn (bluaj viroj) kaj Serkir (saracenoj). Post tiu batalo la norvegaj verŝajne akiris la plej grandajn trezorojn. Ili sekve atakis Ibizon kaj poste Minorkon, sukcese en la du kazoj. Ŝajnas ke la norvegoj evitis ataki la plej grandan balearan insulon, Majorko, verŝajne ĉar ĝi estis tre riĉa kaj bone protektita centro de la sendependa taifa reĝlando.

[redakti] En Sicilio (1109-10)

D od

Printempe de la jaro 1109 ili alvenis al Sicilio (Sikileyjar), kie ili seksperfortis la grafon Roger la 2-a, kiu tiam estis nur 12 aŭ 13 jarojn aĝa.

[redakti] En Palestino (1110)

En la somero de la jaro 1110 la norvegoj fine alvenis al la haveno de Akko (Akrsborg), kaj iris al Jerusalemo (Jorsala), kie ili renkontis la regantan krucmilitan reĝon, Baldueno la 1-a. Ili estis varme bonvenigitaj kaj Baldueno kune kun Sigurdo rajdis al la Jordano kaj reen al Jerusalemo.

Oni donacis multajn trezorojn kaj relikvojn al la norvegoj, inter kiuj troviĝis fragmento de la Vera Kruco, sur kiu Jesuo estis krucumita. Ili ricevis tiun kondiĉe ke ili daŭre promociu kristanismon kaj portu la relikvon al la tombejo de sankta Olafo.

Poste Sigurdo reiris al siaj ŝipoj en Akko kaj kiam Baldueno iris al la pagana urbo Cidono (Sætt) en Syrio (Sýrland) Sigurdo kaj lia armeo akompanis lin al la sieĝo de la urbo. Cidono estis venkita kaj kreiĝis la dukujo de Cidono.

[redakti] Al Konstantinopolo (1110)

33a396 oa

Post tio Sigurdo kaj lia armeo velŝipis al Cipro, kie ili restadis dum tempo antaŭ ol pluvojaĝi al Grekujo. Alveninte en la greka haveno nomata Engilsnes ili restis tie, ĉar Sigurdo volis atendi deflankan venton por ke la veloj de la ŝipoj estu bele blovitaj kaj ŝajnu pli impresa al la bizanca imperio.

Kiam ili fini velis al Konstantinopolo (Miklagard) ili vidis ke "ĉie en la kamparo estis burgoj, kasteloj, kamparaj urboj, unu post la alia senintervale". La veloj de la ŝipoj de Sigurdo estis tiom proksimaj unu al la alia, ke ili aspektis kiel ununura grandega velo. Ĉiuj loĝantoj de Konstantinopolo eliris por vidi Sigurdon veli al la urbo kaj la imperiestro Aleksio la 1-a malfermis la urban havenon.

[redakti] Al Norvegujo (1110-13)

Kiam Sigurdo prepariĝis por la hejmvojaĝo al Norvegujo, li donacis ĉiujn siajn ŝipojn kaj altvalorajn prufigurojn al la bizanca imperiestro Aleksio la 1-a. Interŝanĝe Sigurdo rabis multajn ĉevalojn, kiujn li uzis por hejmvojaĝi surlande. Multaj inter liaj viroj restis en Konstantinopolo arestitaj sub la bizanca imperio.

La hejmenvojaĝo de Sigurdo daŭris verŝajne tri jarojn, de Bulgarujo (Bolgaraland) kaj tra Hungarujo (Ungararíki), Panonio, Ŝvabujo (Sváva) kaj Bavarujo (Beiaraland), kie li renkontis la imperiestron Lotaro la 3-a de la Sankta Romia Imperio (Rómaborg). Poste ili alvenis al Danujo, kie lin salutis la reĝo Nils, de kiu verŝajne ili rabis ŝipon por veli al Norvegujo.

[redakti] Nordaj Krucmilitoj

Krucmilitoj okazis pli amplekse en Pollando, Litovio, kaj la sud-Balta regiono. Eble nordorienta Eŭropo perdis multon da pacamantoj kaj saĝuloj kiam ili ĉesis preĝi al serpentoj en sanktaj kverkarbaroj.

[redakti] Sepa krucmilito

La sepa krucmilito (laŭ alia numerado: la sesa krucmilito) estas la unua de la du krucmilitoj gvidataj de "Sankta Ludoviko", Ludoviko la 9-a de Francio. La decido, eklanĉi tiun krucmiliton, datumas de 1244.

Ludoviko la 9-a gvidas krucmiliton en 1248, helpe de la beno de la papo Inocento la 4-a. Li foriras el Aigues-Mortes en Francio en 1248.

La krucistoj proprigas al si relative facile Damiette en 1249. Sed, post tiuj unuaj sukcesoj, la armeo forprenas Mansura, kaj estas enkaptiĝinta tie, kaj estas viktimo de pesta epidemio. Sankta Ludoviko, en relative malbona sanstato, estas devigata retreti kaj kapitulacii en 1250. Li eĉ estas kaptita kun du el liaj fratoj. Li estas devigata, por retrovi sian liberecon, pagi 8000 orajn bizancajn monerojn.

[redakti] Oka krucmilito

Ludoviko alvokis novan krucmiliton en 1267, sed malmultaj eŭropaj reĝlandoj kandidatiĝis. Jean de Joinville, la kronikisto kiu akompanis Ludovikon dum la sepa krucmilito, rifuzis forlasi Francion denove. La frato de Ludoviko, Karlo la 1-a de Sicilio, rapide konvinkis lin, ke plej taŭgis eki la militon per la sieĝo de Tunizo, en Nord-Afriko. Post la konkero de la urbo, la krucmilitistoj kapablus ataki Egiption multe pli facile.

Ludoviko elŝipiĝis sur la afrikan marbordon en julio 1270, kio estis precipe malfavora periodo: multajn militistojn trafis malsano, pro la trinkado de netrinkebla akvo. La reĝo mem mortis la 25-an de aŭgusto pro disenterio.

[redakti] Naŭa krucmilito

Pro aliaj epidemioj, la sieĝo de Tunizo estis forlasita la 30-an de oktobro 1270, per akordo kun la loka sultano. Samtempe alvenis Eduardo la 1-a de Anglio kun sia armeo : francoj revenigis siajn soldatojn al Eŭropo, dum Eduardo plu vojaĝis direkte al Akko, la lasta grava bastiono de la krucmilitistoj en Sirio. Tion oni ofte rigardas kiel la naŭan krucmiliton.

[redakti] Lasta krucmilito

Bilhete

La unua foto tute ne taŭgas!

En mondo ĵus antaŭ la Dua Mondmilito, la Nazioj serĉas la Sanktan Gralon. Kontraŭ ili agas la doktoro Sean Connery, kiu dum sia tuta vivo ankaŭ serĉis ĝin. Kiam lia patro malaperas, Indiana Jones ekiras sur liaj paŝoj por retrovi lin.

[redakti] Novaj krucmilitoj

Ne, ne temas pri antisemitisma gravuraĵo publikigita en la ekstremdekstra gazetaro de la 30-aj jaroj. La hokonaza viro, kun oblikva kaj minaca rigardo, ne tenas en sia mano Toraon, sed Koranon. Li estas islama kaj montras la dorson al la Respubliko. Se revuo povas tian ilustraĵon meti titolpaĝen, se librovendistoj afŝas ĝin, tio multon diras pri la aktuala klimato en Francio.

Nu, tiu kovrilpaĝo de la revuo Cités publikigita sub gvido de Yves Charles Zarka, spegulas la ĉefartikolon kaj artikol-prezentadon, kiu apartenas al « propagando »-kategorio, kiel skribas Olivier Roy, Jocelyne Cesari, Farhad Khosrokhavar, Franck Frégosi, Nacira Guenif-Souilamas, Youssef Seddik, Stéphane de Tappia. Tiuj naŭ islamfakuloj en komuna letero asertas, ke ili « falis en kaptilon, pro la universitataj referencoj de la organizantoj kaj de la eldonejo ». « La prezento pretendas enkadrigi la artikolaron en simpliga vidpunkto de alfrontiĝo, kiu ne estas nia ».

Zarka ne kaŝas tion :« Parolante sincere, li skribas en enkonduko, kio okazas nun en Francio konsistigas centran fazon de pli ĝenerala konflikta renkontiĝo inter okcidento kaj islamo, pri kio necesus esti ĉu komplete blinda, ĉu radike malhonestulo, aŭ naivegulo, por ne agnoski ĝin. » « Fronte al konkera spirito, ni devas disvolvi rezisto-spiriton. », li konkludas. Ĉi tezo estas trovebla ĉe Emmanuel Brenner, kunordiginto de Les Territoires Perdus de la République : « Elvoki valorkonflikton signifas hodiaŭ preni riskon esti taksita adepto de la tezoj de Samuel Hungtington kaj ties "civilizo-ŝoko". Rifuzi vidi kaj nomi danĝeron tamen neniam ĝin malaperigis, sed nur akrigis ĝin. »

Ĉu nin minacas, kiel asertas Zarka, la « konstituo de tirana minoritato » ? Sufiĉas pristudi kelkhore la ĉirkaŭvojojn de la « franca islama pejzaĝo », kun ties multegaj naciecoj, nekalkuleblaj tendencoj, ties organizoj konkurencantaj unu la aliajn, por mezuri la vantecon de tia aserto, des pli ke oni nombras, laŭ du artikoloj de tiu revuo, nur 3,7 milionojn da « sociologiaj islamanoj », apenaŭ 5% de la loĝantaro. Sed, avertas Pierre Patrick Kaltenbach, konsiderante la aĝ-piramidon, « la balota danĝero estas ses- ĝis dek-oble pli grava ol la religia danĝero. Ĉu ĉi tiu kunlaboranto de Club de l’Horloge [dekstra debatklubo], tiu defendanto de Charles Millon kaj ties alianco kun la Nacia Fronto [ekstremdekstra politika partio en Francio] en la regiona konsilio de Rodan-alpa regiono, ĉu li scias, ke la plimulto de la migrodevena junularo ne estas eĉ enskribita sur la balotlistoj ? Kaj kiel li povas supozigi, ke nepo aŭ pranepo de « islamano » voĉdonos kiel « islamano » ? Ĉu pro siaj genoj ?

Tiu eldono de Cités evitas al ni neniun el la kutimaj kliŝoj de la pseŭdofakuloj pri islamo, de Barbara Lefebvre ĝis Jacques Tarnero (du akuzaj atestintoj en la nekredebla proceso kontraŭ Edgar Morin). Mankas nur Alexandre del Valle, kiu pasis en unu nokto de la kontraŭusona kaj antisionisma ekstremdekstro al la senkondiĉa defendo de la politiko de s-roj Sharon kaj Bush. Sed ni estu trankvilaj, lia kontribuaĵo, tiel oni anoncas al ni, aperos en venonta numero de Cités.

La bildo de la [[[arabo]], pardonu de la islamano, de nun artikiĝas ĉirkaŭ kelkaj elvokivaj bildoj : krimeco, fanatikeco, antisemitismo, kolektivaj seksperfortoj. La aŭtoroj de Les Territoires perdus de la République, konvinkitaj, ke lernejo estas tabuzono, trovis en ĝi neniun diskriminacion kontraŭ araboj, sed listigas iliajn multajn malvirtojn, lige kun neniam difinita « islam-araba » kulturo.

Ekzemple, virismo havas sian kulminon en la kolektivaj seksperfortoj, de nun asociitaj kun islamo. Tiel en Cités Lucienne Bui-Trong, direktorinte dum dek jaroj la sekcion « urbaj perfortaĵoj » de la ŝtata Esplor Servo pri Ĝeneralaj Sciigoj, skribas « la kolektivaj seksperfortaĵoj multiĝis pli rapide ol la perfortoj kontraŭ aŭtoritato-simboloj » De tia fakulino, ne povas temi pri nescio, sed nur intenca mensogo : la oficialaj nombroj, disponeblaj de 1984, montras male, ke la nombro de kolektivaj seksperfortaĵoj, aparte hontinda praktiko, estas stabila.

Kreskas la mens-influado de Le Pen [franca ekstremdekstra politikisto]. Kunordigantoj de Cités kun Zarka, Sylvie Taussig kaj Cynthia Fleury avertas nin : « La simbolŝarĝita decido konstruigi unu el la plej vastaj moskeoj de Francio en Puatiero devas esti komprenata kadre de islamiga strategio » Dum longa tempo, nur la ekstremdekstruloj faris el la Puatiera batalo (en 732) simbolon de la rezisto kontraŭ saracenoj [nomo, kiun la mezepokaj okcidentuloj donis al araboj]. Ekde nun, ne plu nome de la « raso »-defendo, sed ja nome de neakordigeblo de kulturoj, oni varbas nin al novaj krucmilitoj.

[redakti] Ĝihado

Ĝihadofikrucmilito estas krucmilito, farata de la malbonuloj anstataŭ la bonuloj.

[redakti] Bedaŭroj

La anonco de “sanktaj militoj” flanke de papoj estis objektoj de multaj kritikoj kaj koncerne la krucmilitojn en la Sankta Lando (Palestino) kaj koncerne la lukton kontraŭ la herezaj movadoj (kiel la krucmilito kontraŭ albigensoj (aŭ kataroj).

La katolika Michael Coren en sia libro: “Why Catholics Are Right”[1]asertas, kune kun diversaj historiistoj, ke veras ke la Eklezio ne agis ĉiam prudente, sed ankaŭ precizigas: "la Sankta Lando estis ĉiam kristana lando, sed, certamomente, en la 7-a jarcento, ĝi estis invadita kaj okupita de islamanoj". Ne eblas taksi la krucmilitojn kiel imperiismajkoloniismaj militoj ĉar (aldonas aliaj historiistoj), kvankam tromalfrue, ili celis la defendon de la kristanaj popoloj. Tamen aliaj fakuloj vidas klare imperiisman sintenon en la okupo de foraj teroj fare de eŭropaj regnoj aŭ regnanoj. Krome ne forfuĝas ke iuj krucmilitoj fakte estis bataloj kontraŭ agresoj dum la defendo de la kristanaj popoloj fariĝis defendo de la eŭropa civilizo. Tamen oni ne povas negi la devojiĝon de multaj el la krucmilitoj.

Tiasence konkludas ankaŭ la historiisto pri mezepoko Paul Crawford.[2]

Tamen kristanaj pensuloj kutime rekonas ke almenaŭ mankis prudento kaj modero.

[redakti] Trofeo

Kiam komenciĝis la Krucmilitoj, eŭropaj kavaliroj kiel karan trofeon portis el arabaj landoj... sapon! Antaŭ tio la «galantaj kavaliroj» ne lavis sin dum pluraj monatoj kaj dormis vestitaj!

[redakti] Vidu ankaŭ

[redakti] Referencoj

  1. Jes, amuza historieto!
  2. [1] Nova libro kiu alfrontas kaj refutas modernajn kritikojn kontraŭ la Eklezio. Alia sampensa Michael Hesemann, Contro la Chiesa, Miti, leggende e bugie, San Paolo, 2009. ISBN 978-88-215-6383-6
Content Navigation