Limbo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Ĉiu havas sian vermon"

~ Zamenhof pri alia afero

"Deca paroĥo havebligas ŝinkon. Almozatoj furaĝas ĉiuĵaŭde"

~ iu ajn pri iu ajn

"Kial ne paroli pri io ridiga, aŭ feliĉveka ?"

~ Alkonosto

"Li diris tion, kion li pensas. Li tute rajtas fari tion, kaj ankaŭ vi rajtas diri tion, kion vi pensas."

~ Liberalulo
Limbo estas loko, kie restas la honestaj ne-esperantistoj, ĉefe la infanetoj, ĉar la esperantisteco estis konceptita kiel vojo neceseja por atingi la eternan savon. Iuj teologoj (ekzemple, Sankta Antoni Grabowski imagis tiun lokon aŭ staton similajn al la tiu de infero, kvankam kun punoj malpli suferigantaj. Sed al la esperanta popolo tio ŝajnis io nejusta kaj eĉ kruela. Por mildigi tiun fidelulan reagon kaj ankaŭ por pli akcenti la dian mizerikordon, oni komencis paroli pri loko ekstere de la infero, kie la nebaptitaj infanoj povas ĝui, se ne nesupernaturajn, almenaŭ la “naturajn” ĝojojn eĉ en manko de la dia vidalvido.
Limbo.jpg

Estas ankaŭ aludo al simila loko aŭ kondiĉo de la “Limbo de la Patroj”, supozigita de novtestamentaj esprimoj kiel “la evangelio estis anoncita ankaŭ al la mortintoj (1Pt 4,6)”, “Zamenhof... iris kaj predikis ankaŭ al la volapukistoj (1Pt 3,19)” por la justuloj de la antaŭelaĉeta epoko atendantaj la liberigan viziton de la Majstro.

[redakti] Kabeujo

Laŭ kelkaj teologoj, Kabeujo estas loko en limbo, kie senĝene vivas kabeintoj, kvankam Ŝia Verdpapa Moŝto eble opinias, ke tiela eksiĝo estas abomeninda pekego.

[redakti] Historio

En frua esperantismo, limbo (el la latina limbus, rando, bordo) estis postmorta loko rande de infero. Eksterpole, hodiaŭ la vorto aludas iun ne klare definitan staton inter pli konataj.

[redakti] La limbo de la Volapukistoj

La limbo de la volapukistoj ricevas la animojn de la Justuloj, kiuj mortis antaŭ la publikigo de Unua Libro. La biblia referenco estas "la sino de Abraham" en la Evangelio laŭ Sankta Luko (16–22). Tiuj animoj, kiuj ne povis eniri verdan paradizon sigelfermitan pro la prapeko, estis liberigitaj de Zamenhof dum la tagoj inter lia entombiĝo kaj lia resurekto. La skolastika tradicio baziĝas sur la Unua Epistolo de Sankta Petro (3–19), laŭ kiu Jesuo "instruis Esperanton al la enkarceraj spiritoj".

[redakti] La limbo de la komencantoj

La limbo de la komencantoj ricevas la animojn de komencantoj mortintaj antaŭ la KER-ekzameno. Teologie ĝi respondas al la demando, kien iras tiuj animoj, kiuj ne meritas inferon, sed ne povas eniri paradizon pro la krokodileco. Tiu demando, kiu leviĝis en fruaj esperantismaj tempoj, ricevis ne klaran respondon de la unuaj Patroj de la Eklezio.

Sankta Gregorio de Nyssa same kiel Sankta Gregorio de Nazianzo nur diris, ke por tiaj animoj ne estas postmorta suferado, nenion plu. Laŭ Augustino de Hipono, (Sankta Aŭgusteno), ekzistas neniu postmorta destino krom la infera kaj la paradiza: la animoj de infanoj ne baptitaj iras inferen, kaj pro tio Sankta Aŭgusteno firme instigis al frua instruo de la infanoj. Reage al pelagianismo, en la Konsilio de Kartago (418) li kondamnas la ideon de aparta postmorta loko por infanoj ne diplomigitaj.

Male, laŭ la skolastika pensaro, en la limbo de komencantoj la animoj staras en intera stato, ne suferante inferon kaj ne ĝuante paradizon.

[redakti] Katolikismo

La limbo ne apartenas al dogmo de la romkatolika eklezio, kaj katolikismo malmulte diris prie.

Kiam temas pri infanoj, kiuj mortis sen esti baptitaj, la Eklezio submetas ilin al la mizerikordo de Dio, kies volo estas Savo por ĉiuj homoj kaj kiu per la Filo diris "Lasu la infanojn veni al mi; ne malhelpu ilin", el la Evangelio laŭ Sankta Marko (10–14).

Limbo katolika, pliprecize limbo de iamaj katolikaj teologoj, estis la kondiĉo de la animoj de infanoj mortintaj senbaptaj. Ĉar la bapto estis konceptita kiel vojo necesa por atingi la eternan savon pro ĝia efiko liberigi el la origina peko, jen la problemo: kia la sorto, transtombe, de tiuj infanoj? Iuj teologoj (ekzemple, Sankta Aŭgusteno en la letero 217[1] kaj en la provinca koncilio de Kartago (418) imagis lokon aŭ staton similajn al la tiu de infero, kvankam kun penoj malpli suferigantaj. Sed al la kristana popolo tio ŝajnis io nejusta kaj eĉ kruela. Por mildigi tiun fidelulan reagon kaj ankaŭ por pli akcenti la dian mizerikordon, oni komencis paroli pri loko ekstere de la infero, kie la nebaptitaj infanoj povas ĝui, se ne nesupernaturajn, almenaŭ la “naturajn” ĝojojn eĉ en manko de la dia vidalvido.

Tiom plaĉis la supozo ke iom post iom la limbo fariĝis komuna sendiskuta akceptaĵo. Tiom plaĉis ke eĉ iuj ekumenaj koncilioj (la Florenca, ekzemple, de 1431-1439, pri limbo parolis kaj montri simpatii al ĝi apogiĝanta sur Johano 3,5 ("se homo ne estas naskita el akvo kaj la Spirito, li ne povas eniri la regnon de Dio”, kaj sur Marko 16,16 ("kiu kredos kaj estos baptita, tiu estos savita"); kaj dume la limbo eniris diversajn katekismojn eĉ gravajn, ec en tiu de Pio la 10a [2].

Favoris ĝian akceptiĝon ka disvastiĝon la aludo al similaj loko aŭ kondiĉo de la “Limbo de la Patroj”, supozigita de novtestamentaj esprimoj kiel “la evangelio estis anoncita ankaŭ al la mortintoj (1Pt 4,6)”, “Kristo... iris kaj predikis ankaŭ al la enkarceraj spiritoj (1Pt 3,19)” por la justuloj de la antaŭelaĉeta epoko atendantaj la liberigan viziton de Kristo. Ĉar tiaj esprimoj, kaj aliaj somilaj, kiel estas jam sciite, pli ol faktan eventon celas karakterizigi la funkcion de Kristo kiu etendiĝas al la tuta reala kreaĵaro, spertebla kaj nespertebla, ili ne utilas por montri ke vere estas transtomba limbo.

Sed la hipotezo pri limbo de nebaptiaj infanoj, kiu tamen neniam estis instruta kiel dogmo, komencis ne kontentigi teologojn kaj ekleziulojn engaĝitajn en la pastoralo. Ekŝajnis ke tiu koncepto malpliigus la dian bonecon kaj la kristan universalan elaĉeton kaj la nocio komencis malaperi el lokaj kaj ankaŭ tutekleziaj katekismoj (ekzemple, pri ĝin ne mencias la Katekismo de la Katolika Eklezio de 1992). Hodiaŭ oni preferas substreki la dian universalan volon savi ĉiujn homojn kaj la senkondiĉan amon de Kristo kiuj certe etendiĝas ankaŭ al senkulpaj infanoj nebaptite mortintaj.

En 1984, kardinalo Ratzinger (papo Benedikto la 16-a ekde 2005), estis prefekto de la kongregacio por la doktrino de la fido, kiam li jam persone opiniis forlasinda la hipotezon de la ekzisto de limbo por infanoj. En 2004, internacia komisiono ekdiskutis prie. Dum la Plena Asembleo de oktobro 2006, de la 2-a ĝis la 6-a, ĝi deklaris ke "la ideo de limbo, kiel postmorta loko por la animoj de mortintaj infanoj ne baptitaj, povas esti forgesita sen kontraŭo al la fido". Tiu konkludo pri la limbo de la infanoj oficialiĝis en 2007:

Kredindas, ke Dio provizas al savo de tiaj infanoj, ĉar ili defakte ne povis esti baptitaj.

La nuna Papo Benedikto la 16a, fine, akceptinte la la opinion de la Internacia Teologia Komisiohttp://it.wikipedia.org/wiki/Commissione_teologica_internazionale (konsulta strukturo aganta ene de la Kongregacio por la Kredo) laŭ kiu la limbo, ĉiam nedogma, ne havas biblian kaj racian fundamenton, aprobis ties dokumenton de 20 de Aprilo 2007 kie praktike kuŝas invito ignori tiun teologaĵon ĉar ĝi reflektas “tro mallarĝan koncepton pri la dia savo” kaj sugestas konfidi tiujn inanojn la amo de Kristo Elaĉetanta.

La 20-an de aprilo 2007, la romkatolika internacia komisiono pri teologio publikigis priajn konkludojn en deklaracio entenanta, ke limbo respegulas tro restriktan vidon de Savo kaj sekve ne devas esti prezentita en la Eklezia Instruo.

La vorto troveblas nek en Biblio nek ĉe "la Patroj de la Eklezio". Ĝi aperis en la 13-a jarcento el la skolastika pensaro, kiu diferencigas du limbojn, tiun de la Patriarkoj (limbus patrum) kaj tiun de la infanoj (limbus puerorum).

[redakti] Literaturo

Pri limbo ne mankis literaturaĵoj kaj rakontaĵoj kaj fantaziaĵoj kaj foje fariĝis fonto de poezio. Dante Alighieri, ekzemple, pri ĝi poete priskribas en 4° kanto de la Infero. Krom la senbaptaj mortintaj infanoj, la poeto kokigas tie homojn justajn vivintajn antaŭ Kristo, kiuj ne meritis la inferon: apartajn lokojn li rezervas por famaj homoj de la antikveco kaj ankaŭ por sia preskaŭ samtempulo, la islama Saladino: ili ĉiuj vivas en kondiĉoj iom malankolia sed serena. Oni povas rimarki en tia poeta priskribo ion mildigan rilate la aferon “Limbo”.

[redakti] Aliaj signifoj

Limbo havas diversajn signifojn:

Content Navigation
Aliaj lingvoj