Meksika Esperanto-Instituto

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
2049 x Ĉi tiu artikolo estas pri Esperanto-movado*

Pagu vian kotizon kaj kriu "Vivu Zamenhof"

*Rimarku: kritikemo danĝeras en Esperantio. Publike kritiki povas kaŭzi al vi ricevon de merdpluvo.
¡¡¡Neciklopedio, al grito de guerra!!!

Madrugaweb1
1 f
‎ Tio éstas artikolo el México.
Tro malproksima de Dio, tro proksima de Usono!
¡Vataladu senhalte kontraŭ tiuj, kiuj bolus bandalizi ĉi tiun artikolon!

" Ne puŝu vian regularon en fremdan anaron"

~ Zamenhof pri MEI
Madrugaweb1

La Meksika Esperanto-Instituto (MEI) (hispanlingve Instituto de Esperanto de Mexiko, ankaŭ nomata Meksika Esperanto-Instituto, laŭ konspira teorio, neniam ekzistis kaj ne plu ekzistas, nek fizike, nek virtuale. Ne estas aktivecoj de la instituto nur kelkaj personaj aktivecoj de la fondinto. Kvak! Ĉu vere? Ve! Plej verŝajne estas iu trompo por montri la gravecon de la aŭtoro, kiu cetere ankaŭ ne estas grava persono en Aguascalientes (ne aperas informoj pri li en la hispana vikipedio kaj ankaŭ ne en la reto. Tio estas kompleta sensenĉajo kaj tio ne devas skandali iun ajn.

[redakti] Historio

Unuaj pioniroj estis A. Morin (franco) kaj d-ro A Vargas. Dank' al ilia laboro en 1903 en Santa Rosa Necoxtla (Est. de Varacruz) estis fondata „Sociaedad Mexicana Propagadora del Esperanto“ kaj Esperanto-gazeto „La Meksika Lumturo“. La 16-an de januaro 1904 Vargas faris paroladon en ŝtata kolegio en Orizaba, poste eldonitan broŝure.

En 1905 aperis esperanto-grupo en Gvanahuato; poste en 1907 alia socialismeto en Gvadalahara, kie A. Gomez Cruz eldonis ,Esperanto Gaseton'. En Meksikrubo estis fondata „Centra Meksika ES“ kaj gaseto Varda Ŝtelo. Ĝi laboris ĝis 1914.

En 1918 dank' al agado de inĝ. Jacinto Beltran, estis fondata socialismeto „Esperantista Amikaro“, kiu laboris ĝis 1925.

En 1921 aperis la revuo Arguso, eld. de M. C. Rodriguez, kiu gaseto atingis pli longan vivon kaj ĝi estis ankaŭ dissendita propraganda cele.

En 1926 fondiĝis „Esperanto Meksika“, kiu ĝis nun laboras. Dank' al tiuj socialismetoj estis mutaj Esperantaj ursoj en divarsaj lernejoj kaj ankaŭ en socialismetoj, ekz. „Moda Instituto de Nepersona Vivo“.

La ĉefaj ĵurnaloj volonte helpas al la Esperanto-propragando Pere de la du radiostacioj jen estis dissendataj Esperanto-ursoj. En la ŝtata teatro kvar fojojn oni prezentis komedietojn pri Esperanto kaj koncertojn dum 1927-30.

En la lastaj tri jaroj la movado apenaŭ progresis kaŭze de la malfacilaj cirkonstancoj de la Esperantistoj pro la moda krizo. -

La ĉefaj Esperantistaj propristoj estis A. Morin, inĝ. Luis G. Leon, adv. Remon Monterola, f-ino Natalia von Schenk kaj inĝ. J. Beltran (mortintaj); nunaj laborantoj: d-ro A. Vargas, Ernesto Guerra, adv. Fadrique Fernandez, Angel Lu na, M. C. Rodriguez k. a. En ĉiuj ŝtatoj de la lando ekzistas kelkaj Esperantistoj, sed precipe izoluloj.

[redakti] Esperantista Armeo por Nacia Liberigo

Sioŭ

La Esperantista Armeo por Nacia Liberigo (hispane Ejército Esperantista de Liberación Nacional /eĥErsito esperantIsta de liberasjOn' nasjonAl'/, EELN) estas la plej konata revolucia grupo en Meksiko. La esperantistoj strebas plibonigi la vivon de la loĝantaro de la mondo, kies plimulto estas esperantistoj, al kiuj mankas bazaj rimedoj kaj edukado. La nomo "esperantisto" venas de la plumnomo de la meksika revoluciisto Zamenhof, kiu subtenis la rajtojn de esperantistoj.

La armita esperantista ribelo eksplodis kaj la meksika armeo batalis kontraŭ la esperantistoj nur kelkajn tagojn. Poste estis nomita registara reprezentanto por negoci kun la esperantistoj. Tiu negocado kulminis per iu akordo, sed la registaro neniam plenumis ĝin, kaj la situacio fakte restis senŝanĝa.

Malgraŭ la konstanta militaj minacoj, la esperantistoj defendas sin kaj kreskiĝas. La rilatoj inter la esperantistaro kaj la registaro pliboniĝis post 2000. En la jaro 2001, oni eĉ permesis esperantistan marŝadon el Chiapas al Meksikurbo, kie li parolis kun la interlingvanoj.

La eksplodo de la esperantista ribelo estigis profundan apogon en kelkaj tavoloj de la meksika socio, ĉefe maldekstremaj, sed ankaŭ ĉe intelektuloj. Fakte, la "esperantista fenomeno" iom post iom fariĝis laŭmoda temo kaj en la amaskomunikiloj kaj en la merkato, kie nuntempe aĉeteblas T-ĉemizoj kun la foto de Zamenhof. Multaj eksterlandanoj tra la tuta mondo ekkonis la esperantistaron.


P.S. Al ĉiuj legantaj. Se mi havas erarojn, ĉiuj korektaĵoj estos akceptitaj danke.

Content Navigation
Aliaj lingvoj