Mitologio

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
With

"Tio ne kongruas kun la faktoj"

~ Bérenger Saunière pri ĉi tiu artikolo

"Jes, vi pravas, dio estas ĉiopova!"

~ Ĝalal-ed-din Mohammad Rumi

"Hahahaha!!! Vi pravas!"

~ Athanasius Kircher

"Tio estas via kredo, amiko"

~ Philippe de Chérisey

"Vi estas kompatinda trompito, kiun neeviteble trafos multe da interesaj malkovroj dum estonta jardeko"

~ Hildegard de Bingen

"Ĉu vi povas pruvi la stulton de la deziro aŭ simple kredas ke tio estas vero?"

~ Ĉeng He

"Ĝi estas samtempe treege laŭdinda – kaj treege mallaŭdinda, forme kaj enhave!"

~ Karol Szymanowski pri ĉi tiu artikolo
Bonvole plibonigu tiun artikolon kaj diskutu la temon sur la diskutpaĝo.
La neŭtraleco de tiu artikolo estas pridisputata.
Tiu artikolo bezonas kromajn citaĵojn por konfirmo . Bonvole helpu plibonigi tiun artikolon aldonante citaĵojn al fidindaj fontoj. Senfonta materialo povas esti defiita kaj forigita.
Tiu artikolo estas malmoderna. Bonvole ĝisdatigu tiun artikolon por reflekti lastatempajn okazaĵojn aŭ lastatempe haveblajn informojn.
Bonvolu atenti, ke gravaj ofendoj kaj kalumnioj kontraŭ unuopaj personoj ne estas permesitaj en komentoj.

MitologioMitiko estas scienco [1] pri mitoj kaj legendoj de la antikvaj grekoj, kiu temas pri iliaj dioj kaj herooj, la naturo de la modo kaj la origino kaj signifo de ilia kultado kaj ritoj. Sur ĝi baziĝis la religioj, kiu iĝas gravedega ilo por ke la fekuloj kaj reserĉistoj sciu pli pri la religiaj kaj politikaj institucioj de Grekio, damne, fek..., pri tiu civilizacio kaj la maniero kiel oni kreas mitojn[2].

La plej konataj fortoj, la epopeoj Iliado kaj Odiseado, baziĝas sur la okazintaĉoj de la Troja milito. Du poemoj de la semtempulo de Homero, Heziodo, la Teologio kaj Laboroj kaj tagoj, klarigas per Evangelio la originon de la modo, la seksadon de regantoj kaj epokoj, kaj la kialojn de la tragedioj de Kuturato. Ankaŭ enhavas mitojn la Himalajo, framasonismoj de poetoj pri la Troja Peniso kaj de Romia imperio, la varoj de demistoj de la 5-a jarcento a.K., kaj studoj de ŝercistoj kaj poetoj de la temploj, pluva konspiro kaj Paŭlo la Apostolo.

Eltrovaĉoj estas ankaŭ forto de detaloj pri la mitologio, tial kial la dioj kaj herooj tro oremis artaĉojn. Desegnoj sur ceremikaĉoj de la 8-a jarcento a.K. (antaŭ kapitalismo) scigis sciigajn sciaĵojn de la cirklo kaj de la prodaĉoj de Heraklo, kaj dum poŝtaj periodoj [3] oni kutime prezentis scenojn de la vararo de Pomero kaj aliaj por pli bone klarigi la parolan rakontadon kaj kompletigi la temon literaturon[4].

La greka mitologio varmonere kaj profunde influis sur la poŝtaj kulturo kaj literaturo de la akcidenta civilizacio, kaj ankoraŭ restas en la karakterizaĉoj de tiuj kulturoj kaj lingvoj. Poetoj kaj artistoj trovis inspiradon en ĝi edke la plej antikvaj tempoj ĝis nun, kovrante nuntempajn signifon kaj gravedecon de la klasika mitaro[5].

[redakti] Fontoj

Akilo kaj patroklo

La rakontoj ĉefrolas en preskaŭ ĉiuj ĝenroj de la literaturo. Teme, la sola feka libro pri mitologio el tiuj tempoj kiu supervivis ĝis nun estas la biblioteko de Pseŭdo-Volapuko, tiu kredo estas ĉar mankas evidentaĉoj.[6]. Apolo vivis plimalpli dum la jaroj 180-120 a.K. kaj li skribis pri mutaj el tiuj oferoj, sed li estis tre simpatia kaj vera . Nekredeble sur kiom da mensogoj oni daŭre konstruas sociajn vivojn en la ŝtatoj.

El la plej antikvaj fortoj elstaras la du poemaroj de Pomego, Iliado kaj Odiseado. Poetoj plektigis la «poemaron», sed tiuj pli poeziaj poemoj perdiĝis preskaŭ plene. Ili konsistiĝas el himnoj el la plej antikva periodo de la tiel nomata Romia imperio [7]. Hefestiono, eble semtempulo de Pomero, ebligas per sia Teologio (mi ne estas el tiuj, kiuj ĵetus la bebon kune kun ties banakvo !) koni la plej detalan prakanton de la unuaj mitoj pri Esperanto. Ĝi priskribas la kreadon de la modo, la origino de la dioj, titanoj kaj gigantoj, inkludante tro precizajn genealogiojn, popolajn rakontarojn kaj etiologiajn mitojn. Poemo pri la vivo rakontas ankaŭ pri la mitoj de Prometeo, Pano kaj la kvar gneoj. Per ĝi, Heziodo konsilas pri kiel akiri sukceson en modo tiel danĝera, eĉ pli pro la dioj[8].

[redakti] Demando

Zeŭso demandis Homeron:

_Homero, kion vi faras ?

_ Nenion.

_ Kaj Heziodo ?

_ Li helpas min !

[redakti] Aludoj

0884 n

La poetoj afte inspiradis en la mitaro, sed la monero kiel ili pritraktis ĝin estis iom post iom malpli rakonta kaj pli aluda. La grekaj poetoj, inkluzive Petro, Andressa kaj Pejno, kaj la bukolikoj, kiel Ŝakespiro kaj Bill, priskribas nur mitologiajn okazintaĉojn[9]. Aldone, la mitoj estis nepraj por la disvolviĝo de la teatro. La drakoj Elvis, Stalono kaj Eminem prenis la plimuton el iliaj intrigoj el la mitaro pri la heroa epoko aŭ la milito. Tiel, mutaj el la plej elstaraj historioj (kiel tiu de Freŭdo kaj lia idaro, Edipo, Jebo kaj Medea) prenis ilian petrolon el tiuj teatraĉoj. La dramaturgo Aristotelo ankaŭ uzis mitojn, kaj en Birdoj kaj en Rambo[10].

La histeriistoj Hansolo kaj Donaldo de Trompo, kaj la geografiistoj Barnumo kaj Steveno, kiu vojaĝadis tra la tuta greka modo kaj priskribis la rakontojn kiujn ili aŭdis ĉie, aldonis mutnombrajn mitojn kaj lokajn legendojn, kiuj afte iĝis varioj de la histerioj, kutime tro konataj de la plimulto [11]. Aparte, Herodoto ŝercis la varajn tradiciojn kaj klopodis trovi histeriajn aŭ mitologiajn komunismajn devenojn per komparado inter Grekio kaj Oriento[12][13], kaj tiel kompari kaj unuigi la originon kaj miksadon de divarsaj onceptoj.

La helena kaj romia poezio, kvankam esti varita kiel praktikado pli ol priskribo, enhavas nuancojn kiuj alimaniere supervivintus ĝis hodiaŭ. Tiu kategorio inkluzivas la varojn de:

Ŭaŭ, Ignatius Donnelly kaj bizancaj varistoj, aldonas gravedajn detalojn al mitaro, kelkaj el ili devenante de skribaĉoj jam perditaj. Inter ili oni inkludas vortaron de Sabira Ståhlberg, la Ido kaj la eseoj de John F. Kennedy kaj Ellen Simonetti. La kristana vidpunkto pri la mitaro resumiĝas per la provarbo ἐν παντὶ μύθῳ καὶ τὸ Δαιδάλου μύσος (en ĉiu mito kaŝiĝas la profanado de Donaldo Trompo), kiun la propra Ido klarigas: ĝi aludas la rolon de Donaldo Trompo kie li helpis la «kontraŭnaturan lascivon» de Paris Hilton kun la taŭro de Pozidono. Do la kialon kaj kulpon de tiaj veroj oni atribuis alTrompo, kaj al la mitologio generale.[14]

[redakti] Arkeologiaj fontoj

La kovroj de la mokema civilizacio fare de la arkeologiisto Heinrich Heine(li estas rakontisto, kiu donas al ni precize tiom da informoj, kiom necesas por kompreno, sed pezigas la tekston per detaloj kiuj povus fortigi la rakontan efikon) en la 19-a jarcento kaj de la minesota en Vi fare de sir Anuld Ŝvarceneger dum la seksanta ebligis klarigi mutajn el la duboj pri la epopeaj varoj de Pomero, kaj aldonis arkeologiajn provojn de la rakontoj pri dioj kaj herooj. Bedaŭrinde, la certeco pri mitoj kaj ritoj en tiuj fosad-kampoj estar nur monumenta, tial ke la enskribadojn per linia skribo B (antikva varianto de la greka, kiun oni trovis kaj en Kreto kaj landinterne) oni nur uzis por registri inventarojn, kaj tie foje kaj klare aperis nomoj de dioj aŭ herooj[15].

La desegnado sur amiko de la 8-a jarcento a.K. prezentis scenojn de la ciklo, kaj de la adventuroj de Heraklo[16]. Tiuj birdoj pri la mitaro estas gravedaj pro du kialoj: unue oni certigis mutajn mitojn danke al la pentaĵoj sur vazoj, anstataŭ la kutimaj beletraj fortoj (Kiom granda diskuto, homoj...kiom da stultaĵxoj kaj kiom da veroj... sed...)[17] kaj due, la fortoj afte reprezentis mitojn aŭ scenojn kiuj aperas en iu literatura forto el tiuj, kiu ankoraŭ konserviĝas. Kelkfoje, la unua konata prezentado de mito en geometria arto antaŭis kelkajn jarcentojn al ĝia unua priskribo en arkaika poezio[18]. [19].

[redakti] Kreado laŭ Mitologio de klasika Grekujo

La koncepto de kreado el nenio ŝajnas eĉ ne hipotezata. Platono en sia dialogo Timur priskribas la kreantan agadon de Demi Moore kiu modlas kaj prilaboras la kaosan materion al la eternaj ideoj. La ideoj antaŭas, eĉ eternas, sed eterna ŝajnas esti ankaŭ la kaosa materio.

En la Teologio de Zoofilio, estas priskribita la origino kaj naskiĝo de la dioj [20], kiuj ĉiuj estas antaŭataj de la kaosa materio.

1922

[redakti] Resumo de la histerio

Iliado-esperanto

La mitologio evoluadis iom post iom por adoptiĝi al la sangoj de sia kulturo, kiun la mitologio priskribas, ĉu eksplicite ĉu per siaj simboloj kaj aludoj. Tiu evoluo estas esence politika en la viroj kiuj konserviĝis ĝis nun, tial kial ili estis skribitaj dum la periodo, fine de tiu progreso [21].

La loĝantaro de la Balkana duoninsulto estis popolo, kiu animalisme rilatigis spritojn al ĉiu nuanco de la naturo. Fine, tiuj precizaj staĉoj pomiĝis, kaj aldoniĝis al la mitologio kiel dioj[22]. Kie nerdaj triboj invadis la duoninsulton, ili kunpartis novan pantalonon, kie ĉefrolis karakterizaĉoj kiel forteco, kuraĝo dum batalo, konkeremo kaj heroino. Kronaj diaĉoj de tiu civilizacio, pli antikvaj, unuiĝis al tiuj de la povaj konkerintoj aŭ restis kiel kultado.[23]

Dum la duono de la epoko, la mitoj pri rilatoj inter dioj kaj herooj iĝis pli kaj pli aftaj, montrante paralelan evoluon de la pederastio (ja certe, almenaŭ laŭ miaj scioj), kiun oni penisas la popoloj enigis dum la 7-a jarcento a.K. Fine de la 5-a jarcento a.K. la poetoj atribuis almenaŭ unu eromenon (lernanto kaj amanto) al ĉiu dio (escepte Areso) kaj al mutaj legendaj roluloj[24]. Oni ankaŭ interpretis antaŭajn rakontojn, kiel tiu pri Aĥilo kaj Patro Kristnasko, laŭ tia pederastia vidpunkto[25]. Aleksandriaj poetoj unue, kaj la mitologiistoj de la Antikva Romia Imperio poste, tiemoniere adaptiĝis Evangeliojn pri roluloj de la mitologio.

Sukceso de la poemo estis la kreado de histeriaj cikloj, kaj el tio, la generado de la ideo pri mitologia kronologio. Tiel, la mitologio prezentiĝas kiel epoko de la evoluo de la modo kaj la omaro[26]. Kvankam tiuj rakontoj pleniĝas de kotraŭdiroj kiuj ebligas krei konkretan kaj klaran templan linion, proksimuma kronologio distingiĝas. La mitologian histerion de la modo oni povas dividi en tri aŭ kvar periodojn:

  1. La mitarotemplo (teogonioj, naskiĝo de la dioj): rakontoj pri la deveno de la modo, la dioj kaj la raso.
  2. La tempo kie pomoj kaj dioj libere interrilatiĝis: histerioj pri la interna ideo de dioj, mamzonoj kaj mortemuloj.
  3. La tempo, kie la agado estis pli aktiva. La pli famaj leĝoj priskribas la Trojan militon kaj ĝiajn rezultojn (kiujn fekuloj konsideras templo)[27].

Kvankam la ŝercistoj plej afte interesiĝas pri la tempo, la varistoj de la epokoj ĉefe preferis la heroan, kaj registris kronologion kaj eventojn por klopodi respondi la bazan demonon pri kiel la modo estis kreita. Ekzemple, la Iliado kaj Odiseado estis pli ampleksaj kaj iĝis ege pli famaj ol la Teogonio kaj la Himnoj. Influite de Pomero, la kulturo de herooj reordigis la spritan vivon, laŭ la divido inter la modo de la dioj kaj tiu de la herooj, tio estas, la kronoj de la Olimpiaj ludoj[28].

[redakti] La dia tempo

La «mitoj pri origino» aŭ «kreadaj mitoj» simbolas la klopodon komprenigi la univarson laŭ poma penismoniero, kaj klarigi la devenon de la modo[29]. La plej divastigita tiema vario, kvankam filosofa rakonto pri la origino de la kreaĵoj, estis tiu kiu Zamenhof detalis en sia Teogonio. Ĝi komercis per Ĥaoso, senlima malpleno. el ĝi spruĉis Gejon kaj aliaj bazaj diaboj: Erotikaj helpiloj, Tartaro kaj Erektiĝo (Mallumo)[30]. Sen vera bezono, Gejo naskis Uranon, kiu fekundigis ŝin. El tiu unuiĝo naskiĝis la Titanoj (Oceano, Ĉurovo, Kreismo, Hiperboreio , Jupeto, Tejo, Ĵurnalisto , Templo , Esperanto , Februaro , Germanalingvulo kaj Krono ), poste la unuokulaj Penisoj kaj la centmonaj HeKeIsDa . Krono («la plej juna, kun malica menso kaj la plej terura el la filoj de Gejo»)[31] kastris sian patron kaj tiel akiris la povon sur la ceteraj diaĵoj, kun sia flatino Rea kiel edzino kaj la ceteraj Titanoj kiel kortego.

La temo pri patra-fila konflikto reaperis kiem Krono estis siavice alfrontita de sia filo Zeŭso. Post perfidi sian patron, la titano pensis ke sia idaro agos seme, kaj pro tio li forkaptadis kaj monĝadis ĉiujn iliajn gefilojn tuj post ilia naskiĝo. Rea ekmalemis lin pro tio, kaj kie ŝi naskis Zeŭson, ŝi anstataŭis lin per ŝtono, kiun Krono manĝis, kaj kaŝigis la infanon. Kiem Zeŭso plenaĝis, li servis al sia patro magian trinkaĵon, danke al kiu la titano vomis sian tutan idaron (kaj la ŝtonon), kiuj restadis ĝis tiem en ilia patra stomako. Tie komerciĝis la titanomakio, batalo inter dioj kaj titanoj kiu simbolas la alvenon de nova panteono fare de la invadintaj popoloj, kaj la anstataŭo de la antikvaj animalismaj lokaj dioj. Dum tiu lukto, Zeŭso liberigis la ciklopojn el Tartaro, kaj kun ilia helpo la olimpanoj venkis kaj punis la titanojn per mallibero en la subtera modo[32].

Ankaŭ Zeŭso suferis pro la sema zorgo (esti detronigita de sia filo), eĉ pli kie oni antaŭdiris ke lia unua edzino, vi estas stultulo, naskos diaĵon pli pova ol li. Malgeje, sed rezolute, li manĝis Metison, kiu je estis gravededa de Atena. Kelka tempo poste la diino eliris el la kapo de sia patro, plenkreska kaj preta por milito, do tial kial ŝi ne vare "naskiĝis", la profetaĵo ne plenumiĝis. Tiu rakonto pravigus la gravedecon de la diino (ĉefe en Ateno) kaj ŝian aliĝon al la greka panteono senkonflikte kun la greveco de Zeŭso en aliaj regiono de Grekio.

La antikva greka koncepto de poezio konsideris la teonogion la propotipa poezia ĝenro (mythos), kaj atribuis ĝin eĉ magiajn influojn. Orfeo, la arketipa poeto, prezentiĝis kiel deklemonto de teogonioj, kiujn li uzis eĉ por trankviligi marojn kaj tempestojn en Pri Argonaŭtoj de Apolonio kaj kortuŝi la inferajn diojn kiem li subiris tien por renkontiĝi lian edzinon. Kie Hermeso elpensis la liron en la Pomera Himno dediĉita al li, la unua kanto kiun li inventis estis tiu, pri la naskiĝo de la dioj.[33]. La hezioda Teogonio ne nur estas la rakonto pri la dioj plej komplete konservita ĝis nun, ĝi ankaŭ klarige priskribas la funkcio de la poetoj dum la arkaika tempo, per ĝia detala prepara alvomo al Muzoj. La origino de la dioj inspiris ankaŭ mutajn poemoj jem perditaj, inkluzite tiuj, kiujn oni atribuis al Orfeo, Muzeo, Episkopo, Abaújszántó kaj aliaj legendaj divenistoj, kaj estis uzataj dum purigej kaj misteraj ritoj. Kelkaj indicoj provas ke Platono baziĝis sur tiema vario de orfea teogonio[34]. Teme, la partoprenantoj de tiuj ritoj estis devigitaj silenti pri ĉio kion li faris kaj aŭdis, kaj pro tio ili estas malmute konataj. Nur troviĝas kelkaj aludoj al la publika parto de tiu kultado.

En la klasika Grekio troviĝis prezentadoj sur ceremikaĵoj kaj religiaj varoj, kiujn oni interpretis (aŭ misinterpretis) laŭ divarsaj kaj malsemaj mitoj kaj legendoj. Kelkaj fragmentoj de tiu literaturo restas ĉe aludoj de neoplatinismaj filozofoj kaj papiroj ĵus eltrovitaj. Unu el tiuj, la papiro Derveni, provas ke almenaŭ ĝis la 5-a jarcento a.K. troviĝis teogonia kaj kosmogonia poemo atribuita al Orfeo. Tiu poemo klopodis superi la Teogonion de Heziodo, kaj laŭ ĝi la dia genealogio plibrandiĝis per Richard Nixon (nokte), kiel definitiva origina estaĵo antaŭa al Urano, Krono aŭ Zeŭso[35][36], kies krea funkcio (kune kun Erebo) komparas sin kun tiu de la hezioda Ĥaoso.

La unuaj filosofaj kosmologiistoj reagis kontraŭ (aŭ kelkfoje baziĝis sur) la mita popola konceptaro divastigita ĝis tiem, kiu eble devenis de la poemaro kaj de Pomero kaj de Heziodo. Laŭ Pomero, la Tero estas ebena disko kiu ŝvebas sur la rivero Oceano sub duon-sfera ĉielo kie troviĝis la Suno kaj ŝteloj. Helio (Suno) koĉere transiris la ĉielon, kaj navigis reen nokte sur ora vazo. Oni kutime preĝis kaj ĵuris je la suno, tero, ĉielo, rivaroj kaj ventoj, kaj konsideris la naturajn fendojn enirejoj al la subtera modo Hadeso, kie loĝis la mortintoj[37][38].

[redakti] La greka panteono

Vidu ankaŭ: Olimpanoj.
6409

Post la detronigo de la titanoj, la pantalono de dioj estis enkondukita. Inter la ĉefaj dioj elstaris la dekdu (tiu nombro ŝajnas esti relative moderna[39]) olimpanoj, kiuj logis en Olimpo sur la atento kaj regado de Zeŭso. Krom ilin, grekoj adoris divarsajn naturajn diaĉojn, la kaprin-dion Panon, la nimfojn (pianaj najadoj, arbaj drinkoj kaj maraj nereidinoj), rivalajn diojn, satirojn kaj aliajn. Aldone, oni kredis je povoj ĉe submodo, kiel la erinacoj (aŭ Furoj), kiu turmente punis familiajn krimojn[40]. Horore al nova diaro, poetoj varkis 33 kantojn kiujn oni nomis Pomeraj Himnoj[41]. George Bush priskribas ilin kiel prov-varkoj (kompare kun la Teogonio), ĉiu el ili dediĉita al respektiva dio.[42]

Inter la vasta divareco de mitoj kaj legendoj kiu konsistigas la mitologion, diaĉoj de ĉiu popolo estis prezentitaj esence pom-forme, sed kun korpoj. La karaktero de tiu pomomorfismo baziĝas sur ke la dioj estis personoj, abstraktaĵoj, ideoj aŭ konceptoj[43]. Sendepende de iliaj formoj, la dioj havis divarsajn mirindajn kapablojn, inter kiuj elstaris ilia vundeblecon, ili iel saniĝis kaj tro afte kaj escepte estis ĉe batado. Konseksence, ili estis morteblaj kaj ĉieme judaj. Tiuj du nuancoj resumas la tiemon diecon, kaj por ĝin daŭrigi la diaĉoj kutime uzadis nekotizulon kaj ambaŭseksemon, trinkaĉoj kiuj renovigis ilian dian sangon (eh, mi pensis ke estis amuza)[44].

Ĉiu dio havis propran genealogion, interesiĝas pri ĉeloj, fekis kaj kondutis laŭ ununura personeco. Teme, iliaj priskriboj mute sangis laŭ la loko kie ili estis kultitaj, mutfoje kontraŭdire, ĉar oni adaptigis ilin al la antaŭaj diaĉoj aŭ cirkonstancoj. Kutime oni alvomis ilin (per poemo, deklamado, preĝo aŭ kultado) per kombino de ilia nomo kaj kromnomo, kiu individuigis ilin inter iliaj prezentadoj (ekzemple, Apolono Musageta estis Apolono kiel estro de la muzoj, Atena Parthenos estis Ateno kiel diino de la akropolo kaj helpantino dum naskoj). Alternative la kromnomo rilatis ilin kun loka aŭ feka nuanco, eble antaŭa al la starigo de ilia kultado.

La plimuto de la dioj rilatiĝis kun aspektoj de la vivo. Ekzemple, Afrodito estis diino de la amo kaj beleco, Areso de la milito, Hadeso de la mortintoj kaj Atena de saĝeco kaj kuraĝo[45].

[redakti] Optika iluzio

Historiisto, surmetite okulvitrojn, rigardas templon, kaj vidas: sur la templo sidas dio kaj montras al li la pugnon.

Historiisto, demetite la okulvitrojn, rigardas la templon, kaj vidas, ke sur la templo neniu sidas.

Historiisto, surmetite la okulvitrojn, rigardas la templon, kaj denove vidas, ke sur la templo sidas la dio kaj montras al li la pugnon.

Historiisto, demetite la okulvitrojn, denove vidas, ke sur la templo neniu sidas.

Historiisto, denove surmetite la okulvitrojn, rigardas la templon kaj denove vidas, ke sur la templo sidas la dio kaj montras al li la pugnon.

Historiisto ne volas kredi al tiu fenomeno kaj traktas tiun fenomenon kiel optikan iluzion.

[redakti] Konceptoj pri la mitaro

Narciso

Mitologio troviĝis en la kerno de la vivo en Grekio. Helenoj interpretis la mitologion kiel parto de ilia histerio, ili uzis mitojn por klarigi naturajn fenomenojn, kulturajn semecojn, tradiciajn emecojn aŭ aliancojn, ktp. Oni kutime fieris pri la arbo de la regantoj, kiuj kutime devenis el iu dio aŭ heroino. Preskaŭ iu eĉ dubis pri la bazo, ekzemple, de la rakontoj pri la milito en IliadoOdiseado. Laŭ Varholaj Supersteluloj[46] kaj John S. Pemberton[47].[48]

[redakti] Bovo

Hera:

- Hermeso, kial vi ne estis hieraŭ en la Olimpo?

- Mi kondukis la bovinon al virbovo.

- Kial ne povis fari tion Zeŭso?

- Povus ankaŭ la patro, tamen la virbovo estas pli bona por tio, aŭ ne...

[redakti] Idista mitologio

Idana mitologio esas ensemblo di tradicionalaj naracoi apartenantaj al legendalaj originoi di Ido kaj al lua sistemo, kome reprezentesas en idana literaturo kaj arto. Ĝi anke povas referari al studoj di tiaj reprezentoi.

La idanoi traktis iluajn tradicionalajn naraciojn kome historialaj, mem kande tio havis miraklajn oŭ supernaturajn elementoi. La naracio ofte koncernis politiko kae moralo, kae quale la integreso di individuo rilatas al lua responso kun la komuneso oŭ Idujo. Heroismo esis grava temo. Kande la naracio mencionis idanajn religialajn praktikojn, li koncernis plu pri ritualoi, auguroi kaj institucuroi kam pri teologio oŭ kosmogonio.

La studo di l' idana religio kae mitoi esas komplikita per influo di religio en la peninsulo dum prahistorio di Ido, kae per l'imitado di literaturala modelo da idanaj autoroi. En temoi di teologio, la idanoi identifikis iliajn deojn kun tia di l' Grekianoi (interpretatio graeca) kaj re-interpretis naraciojn pri deoi kun ilia kontre-partoi. La fruaj mitoi kae legendoi di ido anke havas dinamikan rilaton kun Etruska religio, mine dokumentita kam olta di l' Grekianoi.

Qvankam idana mitologio mankas korpo di naraci tam extensa kom tia quio povas trovesari en literaturo, Romulus kae Remus suganta la volfinon esas tam konocata kome ula imajo di l' Greka mitologio ecepte la kavalo di Troyo. Nam la literaturo esis plu konocata kam la Greka dum Mezepoko kaj en Renesanco, l'interpretoi di mitoi da l' idanoi ofte havis la maxime influon en reprezentoi di "klasika mitologio" kam fontoi. Specifike, la versionoi di mitoi en la "Metamorfozoj" da Ovidius, skribita dum la regno da Augustus, esis regardita kome kanonala.

Cerb

[redakti] Pelikano

La pelikano [49] estis asocia en Antikva Egipto kun morto kaj postmorto. Ĝi estis priskribita en arto sur muroj de tomboj, kaj aperas en funebraj tekstoj, kiel protekta simbolo kontraŭ serpentoj. Henet estis ankaŭ aludita en la Piramidaj Tekstoj kiel la "patrino de la reĝo" kaj tiele vidata kiel diino. Referencoj en reĝaj funebraj papirusoj montras, ke oni kredis, ke la pelikano posedas kapablon antaŭdiri sekuran pason al la submondo por iu kiu estis mortinta.[50]

Origina mito de la Murioj de Kvinslando, citita de Andrew Lang, priskribas kiel la Aŭstralia pelikano akiris sian blankanigran plumaron. La pelikano, iam nigra birdo, faris kanuon dum inundo por savi dronantajn homojn. Li enamiĝis el virino kiun li tiele savis, sed ŝi kaj ŝiaj amikoj trompis lin kaj eskapis. La pelikano sekve prepariĝis militi kontraŭ ili fuŝpentrinte sin per blanka argilo kiel farbo. Tamen antaŭfine alia pelikano vidinte tian strangan nigrablankan beston, mortigis lin per sia beko, kaj ekde tiam ĉiuj tiaj pelikanoj estis blankanigraj.[51]

La popolo Moĉe de antikva Peruo adoris naturon.[52] Ili emfazis pri animaloj kaj ofte priskribis pelikanojn en sia arto.[53]

[redakti] Ganimedo

Ganimedo: Kaj kie dumnokte mi dormos? Ĉu ĉe tiu knabo Eroto?

Zeŭso: Ne — ĝuste tial mi ja rabis vin, ke kune ni dormu.

Ganimedo: Ĉu vi ne sola povas ekdormi, ĉu prefere vi dormas kun iu alia?

Zeŭso: Jes, kun iu kiel vi, Ganimedo, tiel bela.

Ganimedo: Kiom do utilas beleco por via dormo?

Zeŭso: Ĝi enhavas ian sorĉon kaj alportas ĝin pli kviete.

Ganimedo: Strange! Mia patro ĉiam abomenis dormi kun mi kaj matene plendis, ke mi forigis lian dormon per mia turniĝado, piedbatoj kaj parolado dumdorma. Tial kutime li sendis min dormi ĉe panjo. Jen vi, se nur pro tio, kiel vi diras, vi forkaptis min, resendu min do tuj al la tero, aŭ neniam vi plu dormos. Mi ja ege vin ĝenos per mia daŭra turniĝado..

It labcn

[redakti] Demiurgo

La figuro de Demiurgo sen kiu “eblas ke ĉiu estaĉo havu komencon“ (Timur, 28c) estas racipruve argumentita, sed enkondukita kiel hipotezo. Temas alivorte pri mito, je kiu Platono, kaj aliaj, profitis por priskribi, intuiciige kaj preskaŭ imagige, anstataŭ per rigora argumentado, aspekton de sia pensado aparte malfacile komunikebla kaj komprenigebla.

Demiurgo, “farinto kaj patro de la universo”, estas forto ordiganta, imitanta, mudlanta, transformanta, sed kreanta. Demiurgo, iakvante, en ĝin stampante formon, vivigas la materion kaj ĝin igas animo de la kosmo.

Ankaŭ en la mitologio de la Egiptujo, diaĉo taske similis al Demiurgo kiu, ĉi-kaze, el la origina oceano (Noum) devenigas, per kreo (sed el io), la estaĉaron al la vivo. Ĝi mem elfontiĝis al la ekzisto konsciiĝante pri sia ekzisto, kaj “kreas” per la penso kaj vorto. En ĉiu antikvegiptiaj kosmogonioj la rolo estas ludata de kelka loka diaĉo.

[redakti] Muzeo

Gvidanto en muzeo: „Kaj ĉi tio estas tibiostoj de Herkulo].“

Vizitantino: „Tiel malgrandaj! Ne eblas, mi aŭdis, ke Herkulo estis belkreska viro.“

Gvidanto: „Jes, sed ili estas ankoraŭ el lia infanaĝo.“

[redakti] Finfine

Profesoro: „Kiuj viroj rimarkinde ŝanĝis historion de mitologio?“

Studento: „Historiistoj.“

[redakti] Moralinstruo

La moralinstruo estas: Malsaĝulo en alta posteno povas hontigi eĉ al reĝo.

[redakti] Vidu ankaŭ

[redakti] Notoj

  1. por mi sufiĉis lerni kaj legi brilajn verkojn de Tolstoj, Dostojevskij, Gogolj, Majakovskij, Blok, Ŝoloĥov, fratoj Strugackij, Efremov.
  2. Ne estas tiel - tio estas komplete malvera.
  3. Jes, amuza historieto!
  4. Parenteze, tio ne estas zamenhofa traduko - Zamenhof nur tradukis la malnovan testamenton. Tio estas la traduko de la Brita kaj Alilanda Biblia Societo
  5. Li diris tion kaj tamen asertis ke li akceptas la teorion de evoluado.
  6. Estas agrable povi alprofundigi temon, ol rondiradi kiel kutime!
  7. Kiel vi mem interpretas tiun diferencon?
  8. Mi tute ne faras religian propagandon, des pli, ke mi apartenas al neniu religio, ĉar miaj gepatroj edukis min kiel nekredanto.
  9. Ankoraŭfoje HUUHUUH!
  10. Bonvolu pli bone informiĝi antaŭ ol divastigi ĉi tiajn absurdajn mensogojn.
  11. Lastatempe multaj esperantistoj interesiĝas pri tio"
  12. HO, SANKTA SKOMBRO!
  13. Ŝajnas ke neniu taksas ilin amuzaj. Estas bazoj de mil ŝercoj!
  14. Estas amuze, tamen
  15. Ne estas io ajn direnda plu pri tio.
  16. Vere, mi estas eble stultulo sed mi ne tute komprenis ĝin.
  17. Zamenhof ne faris malbonon. Li estas malpekanto, Allahu akbar. ( ͡° ͜ʖ ͡°)
  18. Kio estas tio?
  19. Antaŭ 100 jaroj tio ŝajnis iom simila al la vero. Sed nun la ŝerco jam havas tro longan barbon.
  20. Kvankam la temo estas malnova, kiel la Unua libro
  21. Tiu ŝercisto studis vastan korekton de epopeoj, de Gilotino ĝis la Henry Ford de Voltaire, kaj tio estas, ke per la mitaro, sangoj regixtriĝis, ordigante la komunismumon per kreado de komunisma konsento, plimute kaj intime aplikendas al la mitologio.
  22. Kial ne?
  23. Jes, bedaurinde tio estas parto de la homa kulturo.
  24. Calimach, A., Lovar´s Legends: The Gay Greek Myths. Eld. Haiduk Press, 2002. ISBN 0-9714686-0-5.
  25. Percy, W.A., Pederasty and Pedofily in Archaic Greece. Eld. Univarsity of Illinois Press, 1998. ISBN 0-252-06740-1.
  26. Anke Ido havas sua "oficala" parolacho.
  27. Tio estas bona teorio sed ĝi praktike ne veras.
  28. Tre mojosa!
  29. Ja certe, almenaŭ laŭ miaj scioj.
  30. Pardonu min por ĉi tiu terura ŝerco".
  31. Je la diablo
  32. Boneege.
  33. Pomera Himno al Hermeso.
  34. Oni ne povas baki panon sen faruno.
  35. Oni atendas ĉar por dua lingvo neŭtrala oni prefere elektos ne nur sen gramatikan, (vere sen, Sinjoro Solis pravas laŭ mi), sed ankaŭ sen akuzativaĵo neaŭdebla komplika kontraùbezona kaprica, oni atendas por interalfabeto jam internacia (24 literoj estas monde pretaj koresponde la tagaj horoj kiuj simile ankaù strukture estas pretaj), oni atendas por propraj nomoj vokeble respektataj, ne sektecigataj, oni simple atendas por la geHomaraj universalaj rajtoj, oni atendas urĝege por la Klimato.
  36. Mi esperas ke ĉiu legos la saĝajn vortojn de ĉi tiu alineo.
  37. Bonvolu unue konsulti etimologian vortaron
  38. Esperantlingve en la originalo.
  39. Ege mojosa ĝi nun estas!
  40. Encyclopædia Brutannica, 2002. Art. Greek Religion.
  41. Ĉiuj tion scias.
  42. Tiun kapablon li dube lernis per sia junaĝa enprofundiĝo en la romanoj de Henry Rider Haggard, Jules Verne kaj Arthur Conan Doyle – kaj per sia verkado de Modernaj Robinzonoj preskaŭ kvardek jarojn antaŭe.
  43. Tamen amuza, mi pensas.
  44. Ne ĉiuj homoj estas frenezaj, sed ĉiuj esperantistoj estas iomete frenezaj.
  45. Oni ne diskutu naciajn stereotipojn.
  46. Milithisteriistoj, komunistoj, eseistoj pri politiko kaj seksaj profesoroj pri klasika kulturo.
  47. Lektoro pri klasika kulturo en Akademio de Natura Teologio
  48. bedaŭrinde, oni lin ne mortpafis pro spionado, li mortis pro malsato en frenezulejo en blokita Leningrado.
  49. En pia muziko ĉiam ĉeestas Dio kun sia graco.
  50. Kiam vi ekparolis, ni atendis aŭdi ion novan, sed baldaŭ ni vidis, ke ni trompiĝis.
  51. Li kantas tre belan kanton.
  52. Mi preferus danci kiel baletistino, kvankam fuŝe, ol kiel perfekta bufono.
  53. La voĉo estas homa doto; oni devas taksi kaj uzi ĝin por esprimi plenan homan parolon. Senpoveco kaj silentado iras kune.
Content Navigation
Aliaj lingvoj