Nederlando

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi


Duaklasa Germanio
Germania Inferior
Nederlando; Nederio

Hollandflag.jpg EscPBJ.jpg
Flato Flago Blazono
Devizo: Je Maintiendrai votre pénis (Mi firmtenos vian penison)
Himno: Wilhelmus
Eo Nederlando 1946.jpg
Ĉefurbo Hamstrodamo
Plejgrada urbo Pyinmana
Lingvo(j) (krom Esperanto, kompreneble) Volapuko
Tipo de Ŝtato Monarĥio
Suprema Gvidanto Mahometo
Suprema Edzino Sylvia Saint
Naciaj Herooj Mahometo;
Krima kvociento 0 %
Monunuo Eŭro
Klimato Ekvatoria
Religio Islamo 130%.
Loĝantoj 53 153 000
Analfabeteca kvonciento 0%!
Inteligenteca kvonciento Tre malgranda


"Nederlando esas un de la maxim mentale-progresanta landi en la mondo"

~ Idisto

"Nederlando estas enua fekaĵo!"

~ Nederlandano

"Nederlando estas plena, oni diras"

~ Usonano pri Nederlando

"Nederlando estas tute dezerta"

~ Ĉino pri Nederlando al supra usonano

"En Nederlando la islamaj kolektivoj estas same diversaj kiom la kristanaj"

~ Leen Deij

"Eksplodema kiel pulvo"

~ Zamenhof pri supra diraĵo


Nederlando (nacilingve Germania Inferior, t.e., "Duaklasa Germanio"), estas ofta mistajpo por "Nerdolando", kiu estas lando de nerdoj. Ĝi estas okcidenteŭropa lando, limigita de la Morda Maro (kun senplaĝa marbordo de 451 kilometroj) kaj Germanio kaj Belgio. Ĝia ĉefurbo estas Hamstrodamo kaj nacia moto estas: Je Maintiendrai votre pénis (Mi firmtenos vian penison).

Ĉiuj viroj en Nerdolando estas vegetaranoj aŭ veganoj kaj ne seksumas, pro tio, viroj el aliaj landoj estas importataj por fertiligi virinojn dum la viraj nerdoj (ankaŭ nomataj "nefikantoj") verkas en Vikipedio. Pro tio Nederlando estas unu el la plej dense loĝataj landoj en la mondo, ĉefe de turistoj (viroj aŭ lesbaninoj), kiuj amas blondulinojn.

Cascari1.jpg

Tipa nerdolandino atendas viziton de turisto

[redakti] Geografio

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Geografio de Nederlando.
2707 n.jpg

Nederlando estas konstruata sur grandan balonon de gaso. La poldero estas la regiono, kiun en Nederlando oni rehavigis el la maro. Aliaj partoj de la lando ankoraŭ restas sub la maro.

[redakti] Arubo

Arubo (Aruba) estas insulo en la Kariba Maro, do estas parto de la geografia regiono Karibio. Arubo estas konstitucie parto de la Nederlanda Reĝlando, kies oficiala nomo estas pluraleca Reĝlando de la Nederlandoj; ĝia pozicio do nun samas al tiu de Curaçao kaj Sint Maarten. Tiu ĉi formalaĵo kondukas foje al malgrandaj problemoj, ekzemple en 2008, kiam Arubo konstatis ke ĝi ne volas rekoni la oficialecon de la geja nupto; sed ĉar ĝi estas parto de Nederlando, ĝi ne povas ne rekoni ties oficialan validecon.

[redakti] Historio

"La Nederlandoj" ekhavis sian konsiston sub imperiestro Karolo 5-a de Germanio, reĝo de Hispanio. La teritorio nomata tiel, kaj administrata kiel unuo, ampleksis proksimume la nunajn Nederlandon kaj Belgion (kun iom da norda Francio). La regado de Karolo 5a estis relative tolerema, malcentra. Sub li, la Nederlandoj estis relative sendepende regataj de vicreĝ(in)o. Lia filo Filipo 2-a (ek de 1568) enkondukis centran regadon (el Madrido!) kaj inkvizicion (persekutadon de ne-katolikoj). En 1581, la nordaj provincoj de la Nederlandoj deklaris sin sendependaj de Hispanio, pro i.a. religiaj motivoj. Hispanio rekonis tion nur en 1648.

Post la jaro 1700 la terpomo fariĝis vere populara. Unue inter la malriĉuloj (terpomoj antaŭ ĉio ja estis malmultekostaj), poste ankaŭ inter la aliaj Nederlandanoj. Tio ĉi ankaŭ signifis ke la homoj komencis manĝi per forko, anstataŭ per la manoj. Simple ĉar tia terpomo estis tro varmega por teni en la mano!

La Respubliko de la Unuiĝintaj Nederlandaj (=Malaltlandaj) Provincoj okupis proksimume la teritorion de la nuna Nederlando. La sudaj provincoj de la Nederlandoj, inkluzive Flandrion kaj grandan parton de Brabanto, restis Hispanaj. T.e.: la Hispanaj Nederlandoj. En la Respubliko, la oficiala religio estis Kalvinana protestantismo. En la Hispanaj Nederlandoj, protestantoj estis persekutataj; multaj fuĝis pro tio al la Respubliko.

Por tute fini ĉi tiun etan historion: post la jaro 1850 ekestis la Nederlanda kuirarto kiel ĝi ankoraŭ nun ekzistas. Ankoraŭ multaj miksopotoj ĉe kiuj terpomoj, legomoj kaj la viando kune iras en la poton. Krom tio oni pli kaj pli kuiris en apartaj potoj: terpomoj, freŝaj legomoj kaj freŝe rostita viando kun saŭco de viandosuko, kun aŭ sen antaŭa supo kaj posta deserto. Kaj kompreneble la tempo, por la sola varma manĝaĵo, estas duono post la kvina posttagmeze (escepte en la nordaj provincoj tie oni manĝas precize je tagmezo). Je merkredo estas haketaĵotago kaj tiam multaj Nederlandanoj manĝas bulon da viandhaketaĵo (duonbova, duonporka) kompreneble kun terpomoj kaj ofte kun ruĝa brasiko.

Katolikoj ne legis la Biblion (ne rajtis ). Kalvinanoj ĉiutage legis la Biblion hejme antaŭ manĝo kaj ĉiudimanche dufoje en preĝejo. Ekzistis jam iuj tradukoj, i.a. unu kompleta en Holanda lingvaĵo, tradukitaj el la Latina el la Germana, sed ne versio rekte tradukita el la fontolingvoj.

Kiam Vilhelmo la 3-a de Nederio kaj Luksemburgio mortis (1890), Luksemburgio sendependiĝis kaj ekĉefdukis la duko de Nasaŭ-Vejlburgo (Nassau-Weilburg), ek_regent_is en Nederio la dua edzino de Vilhelmo la 3-a, Emma de Valdek-Pirmonto (Waldeck-Pyrmont), ĉar ilia filino Vilhelmino trojunis (dekjaris). Vilhelmino la 1-a (Wilhelmine) reale ekreĝinis en 1898. En 1948 ŝi abdikis kaj ŝia filino Juliano la 1-a ekreĝinis. Vilhelmino mortis en 1962. Juliano abdikis en 1980 kaj ŝia filino Beatrikso la 1-a ekreĝinis. Ĉi tiu havas tri filojn kaj neniun filinon, do la sekvanta unuarkiestro de Nederio denove havas kacon.

La 16-an de augusto 2008, en Dresdeno, Nerdolando estis kreita, dum la 4-mila Universala Kongreso de Esperanto, sekve estas historiaj kaj ideologiaj ligoj inter la Nerdolando kaj Esperanta movado. Vere, Nerdolando estas la unua kolonio de Esperantujo.
Nederlandino.jpg

Nederlanda Soldato (jes, LI estas viro!)

Kompreneble Germanio invadis Nerdolandon.

Nuntempe la revuo de UEA post kvin jaroj en Slovakio denove estas presata en Nerdolando - por ŝpari monon.

[redakti] Politiko

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Nederlanda politiko kaj administrado.

Nedorlando estas regata de Kavaliroj de la Ordeno de la Granda Furunko, de ili estas elektita "Ŝia Alta Moŝto la NerdReĝino".

[redakti] Religio

La Protestanta Eklezio en Nederlando estas protestanta eklezio, kiu kombinas kalvinisman kaj Luteranan tradicion. Ĝi havas sinodan strukturon. Interne estas granda variaĵo de opinioj religiaj: de liberal-protestantaj ĝis ortodoksaj.

[redakti] Islamismo

Kompreneble la Islamofaŝistoj povas ataki. En Nederlando ili murdis la kinoverkiston Theo Van Gogh pro tio, ke li kreis filmon SUBMISSION por montri kiel multaj Islamanoj fie agas pri siaj edzinoj. Islamano multefoje pafis lin kaj preskaŭ fortranĉis lian kapon kaj mortmenacas Somalidevenan heroinon Ayaan Hirsi Ali, eks-Islamistino, kiu estas nederlanda parlamentistino kaj kiu helpis krei la filmon.

[redakti] Biblia zono

La Biblia zono estas la nomo por regiono en Nederlando kie loĝas multaj kalvinistaj kristanoj kiuj politike voĉdonas je etaj kalvinistaj partioj. La homoj en tiuj regiono klopodas severe vivi laŭ la leĝoj de la biblio kaj regule vizitas la kirkon je dimanĉo.

La zono iras de la "kapo" de Overijssel laŭlonge de la Veluwemeer en Gelderlando, la provinco Utreĥto tra Norda Brabanto, Suda Holando al la Zelandaj insuloj

[redakti] Mormonismo

Templo Mormona en Den Haag esas templo di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Diala Santi qua jacas en l'urbo di Zoetermeer, Nederlando.

1211.JPG

[redakti] Protestanta Eklezio de Nederlando

Protestanta Eklezio de Nederlando estas la nomo de protestanta eklezio de Nederlando. Ĝi estiĝis la 1-an de majo 2004 el kunfandiĝo de la Nederlandse Hervormde Kerk (Nederlanda Reformacia Eklezio), la Gereformeerde Kerken in Nederland (Reformitoj) kaj la Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden (Luteranoj). La nova granda eklezio havas ĉirkaŭ 2,3 milionojn da membroj.

La nova eklezio estiĝis en procedo de pli ol 40 jaroj, kun multe da surlokaj eksperimentoj, multe da tutlanda diskutado, multe da penado kaj ŝvitado. La Nederlandse Hervormde Kerk havis pli malpli 1.900.000 membrojn; la Gereformeerde Kerken in Nederland ĉirkaŭ 650.000, kaj la Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden iom pli ol 14.000 membroj.

Pli malpli 250.000 homoj ne sekvis la kunfandiĝon. Problemoj por ili estis ne nur praktikaj aferoj; ekzemple, ĉu surloke ĉiuj ekzistantaj preĝejoj restos uzataj - kaj, se ne: kiujn oni fermu? Multe pli grava, ja principa problemo, estis por pluraj la fakto, ke la nova protestanta eklezio rekonas kiel Kredkonfesojn ĉiujn antaŭajn kredkonfesojn de l' originaj tri eklezioj. Tiel do akceptiĝis ankaŭ la Luteranaj kredkonfesoj! - Alia problemo, same principa, estis por kelkaj, ke en la nova eklezio eblas celebri diservojn ankaŭ pri samseksaj nuptoj, ĉar en la Luterana Eklezio, kiu en tio sekvis la Remonstrantojn, tio jam estis akceptita antaŭ la kunfandiĝo.

Por ekstreme Kalvinisme pensantaj homoj tio montriĝis tro: ĉirkaŭ 50 lokaj paroĥoj aŭ partoj el paroĥoj ne povis akcepti la kunfandiĝon.

Oni formis Hersteld (= riparitan) Hervormde Kerk, respektive Voortgezette (= daŭrigitan) Gereformeerde Kerken in Nederland.

[redakti] Lingvoj

Vidu ĉefartikolon Nederlanda lingvo

Ĉar Nederlando por siaj komerco kaj trafiko havas interrilatojn kun la cetera modo kaj ĉar ĝia lingvo estas nur malmute konata, la nederlandanoj estas devigitaj mute okupi sin pri la lernado de fremdaj lingvoj. La angla, franca kaj germana lingvoj estas in­struataj tro mute kaj branda parto el la iom kleraj pomoj scias pli malpli almenaŭ unu el tiuj lingvoj.

[redakti] Esperanto

Kompreneble, oficiala lingvo de Nerdolando estas Esperanto. En la nederlandlingva vikipedio, la 18-an de novembro 2006, la Esperanto-portalo estis elektita kiel portalo de la semajno. Alie ne estas klarigeble, pro kio, malgraŭ la muta propagando, E en la unuaj 25 jaroj ne pli rapide progresis.

La komerco de la esperanto-movado datumas de 1901, kiem D. Uitterdijk komercis sian pioniran laboron per publikigo de la unua detala lernolib­ro, varkita laŭ „Monuel Complet“ de Beaufront. En 1902 li ekeldonis „La Holanda Pioniro, regula monatgaseto kaj tempa ligilo inter la esperantistoj en la holande parolantaj landoj.“ Sur ĝia titolpaĝo estis presata „Oficiala orga­no de klubo la estonteco estas nia.“ Ĉi tiu klubo teame nur ekzistis sur papero!

La enhavo de la gazeto konsistis el dulingvaj informoj pri la movado, tradukaĵoj kaj ekzercoj. La kunlaborantoj estis tro malmutaj; la redaktor-eldonanto mem devis plenigi preskaŭ la tutan gaseton. Ĉar la abonantaro ne atingis eĉ la nombron 100, „La Holanda Pioniro“ baldaŭ neplu aperis regule kaj post tri jaroj el­tris la lasta (16-a) numero.

Sed la holanda pioniro mem ne ĉesis labori! Dank' al lia persista laboro kaj la helpo de C. J. Baart de la Faille, H. Blok, H. J. Bulthuis, R. H. Pomulle; D. F. Romein (aŭtoro de la unua propaganda broŝuro), Bruno P. Tide­mon, W. J. Steinbuch, A. M. Valeton k. a. la nombro da esperantistoj iom post iom kreskis.

[redakti] Katolikaj esperantistoj

La propagandon por Esperanto inter la katolikoj komercis J. Lünemon kaj H B. van Zwet, kiuj en 1907-08 tradukis artikolojn el „Espero Kato­lika“ kaj aperigis ilin en katolikaj gasetoj. Baldaŭ aliĝis al ili T. H. W. Elbers, pastro Faber kaj W. Lutkie. Ĉi tiu kvino formis „provizoran komitaton“ kaj publikigis alvomon al la nederlandaj katolikaj esperantistoj por fondi katolikan Esperantan ligon. Al ĉi tiu alvoko ne venis eĉ nur unu respondo!

[redakti] Holanda Esperantisto

Holanda E-isto estis la kunigo de Nederland-E kaj La Holanda Pioniro. Ĝi aperis en Amsterdam de jan.-dec. 1922 ĉiusemajne, 4 p. 23x16, entute 104 n-roj kun 426 p., de jan.-dec. 1924 ĉiu semajne, 4 p.28x22 entute 52 n-roj kun 208 p.; de jan.-junio 1925 dusemajne 8 p. 28x22 en. tute 10 n-roj kun 96 p.; de jan. 1926 dec, 1931 (lasta n-ro) dusemajne 8 20 p. 23x15 entute 150 n-roj kun 2128 p. Red. A Klock. Enhavis propagandon, kronikon, instruleterojn, post jan. 1924 ankaŭ literaturon.

[redakti] Ido

Hike en Nederlando ne existas organizuro de Idistoi, sed quio ne esas povas kreesari. Forsane en la futuro.

4645.png

[redakti] Ekonomio

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Nederlanda ekonomio.
Neder.jpg

Tie oni povas aĉeti bonan kanaban ĉigaredon, preskaŭ tiu bona ol en Jamajko. Alia ekonomia agado estas la prostitucio, tre fama. Nur ene de Nerdolando oni povas mendi rusinon pagante 15,50 eŭrojn!

Pro tiuj ekonomiaj agadoj, Nederlando estas ĥaoso en multaj kapoj.

[redakti] Guldeno

La guldeno estis dum 723 jaroj, de 1279 ĝis januaro 2002, la nederlanda monunuo kaj leĝa pagilo (ĝis la 28-a de januaro 2002). Post tio ĝi estis anstataŭigita per la monunuo de la EU, eŭro. La valoro de la guldeno estis 0,45378 eŭroj.

[redakti] Alie

“Kiel oni frenezigas nederlandanon?”
—“Per meti lin en rondan ĉambron kaj diri al li, ke estas monero en l’ angulo!”

[redakti] Turismo

Krom prostitucio, libera abortado kaj kanabado, Nederlando allogas turistojn pro idismo. Brigado de idisti vizitas la plajon di nudisti en Zandvoort, la balno-loko famoza che Amsterdam. Grupo di volunteri nomizita "Gaywatch" informas la balnanti homeosexuala pri sexuagar sekure. "Gaywatch" es inicio di la GGD (Komonala Servo di Saneso) e la SAD-Schorer-fonduro (Saneso di Idisti). La nomo "Gaywatch" es kalemburo ye l' Usona serio televizionala "Baywatch". Same kam lia exempli la "GayIdowatch" esas vestizita en streta vesti rikonocebla. L' inicieri mem ja pensas pri lasar navigar la volunteri per rapid-bateli alonge la mar-bordo e plear teatrajon sur la plajo. Ultre l' informo la "Gaywatch" anke disdonos kondomi e lubrifikili. Segun l' inicieri ca ago partikulara es bezonata por riatencigar la sexuagon sekuran che granda grupi de idistoj homeosexualaj qui vizitas la plajon. Segun taxi da la GGD 11% di la kontakti idistaj en la adjacanta duni facesas nesekure.

[redakti] Hungaro en Nederlando

En Hungario oni lernas ke proponitan manĝon oni modeste malakceptu dufoje antaŭ ol akcepti. Hungaraj turistoj miras pri la krudeco de nederlandanoj, kiuj proponis nur unufoje: kial ili entute proponas, se ili ne insistas pri la proponado?

[redakti] Pedofilia turismo

En 1973 okazis en Breda la unua internacia renkontiĝo de pedofiloj, aranĝita de NVHS, kiu samjare formaligis sian laborfakon pri pedofilio, la Centra Komisiono pri Pedofilio (Hoofdbestuurscommissie Pedofilie), kiu en 1976 renomiĝis Laborgrupo por la Emancipado de la Intergeneraciaj Rilatoj (Emancipatie van Oudere-Jongere-relaties), kaj en 1979 Nacia Laborgrupo por la Emancipado de la Infanoj (Landelijke Werkgroep Jeugdemancipatie). En 1974 okazis en Utrecht, sub la devizo «Pedofilio kaj Socio», la unua renkontiĝo de la laborfako pri pedofilio de NVHS. Oni postulis la malkrimigon de pederastio kaj la rajton de la infanoj «esprimi siajn sentojn kaj bezonojn».

[redakti] Kulturo

"Simpla, sed nutra". Tio verŝajne estas la plej uzata karakterizo de la Nederlanda kulturo. En multaj okazoj tio estas vera. La nederlanda kulturo estas de origino simpla kun multaj "unupot"-manĝaĵoj, aŭ pli bone dirite miksopotoj. Tio estas logika, ĉar en antaŭaj tempoj oni ne havis kvarbekajn gaskuirilojn, ĉion oni devis kuiri en la sama kuirpoto, kaj oni uzis malmulte da specialaj ingrediencoj kaj spicoj. Tiuj ja ne kreskis en Nederlando kaj oni manĝis ordinare tion kion oni rikoltis de la kampo.

[redakti] Sporto

La ĉefa sporto de Nerdolando estis ŝako, ludado de iu stranga klasika instrumento, kiel la fagoto, aŭ similaĵo, sed post la kriado de kompuliloj, oni multe preferas The Sims.

"Se ŝako estas sporto do onanio estas atletiko"

~ alilandano pri Nerdolandaj sportoj

[redakti] Futbalo

9273 n.png

La nederlanda racia temo de futbalo, nederlande nomata «Nederlands Elftal» (la "nederlanda dekunuopo"), estas la landa vera futbalista temo de la okcidenteŭropa ŝtato Nederlando. La temo ekde jaroj konsideriĝas unu el la plej fortaj de la mondo.

Laŭ la stato de majo 2008, la entute plej multajn golojn (40) atingis Patrick Kluivert kaj la plej multajn internaciajn matĉojn (125) kadre de la nederlanda teamo partoprenis la futbalisto Edwin van la Sar - laŭ la tiujara statistiko de la internacia federacio FIFA, ĝi havas la 10-an rangon inter la plej fortaj mondaj teamoj.

Sian unuan internacian matĉon la teamo havis dum la jaro 1905 kontraŭ la belga nacia teamo de futbalo. La kulmina fazo de la nederlanda futbalado komenciĝis dum la 1970-aj jaroj, per eŭropaj sukcesoj de la temoj aparte de la kluboj Ajax Amsterdam kaj Feyenoord Rotterdam. Dum la matĉoj pri la Futbala Mondpokalo 1974 en Germanio la nederlanda teamo ĉirkaŭ la team-kapitano Johan Cruyff konsideriĝis la senkonkurence plej bona teamo, sed tamen en la finalo malvenkis kontraŭ la germana nacia teamo de futbalo. Ankaŭ kvar jarojn pli poste, dum 1978, la nederlandanoj atingis la finalon de la mondpokala turniro, sed ree malvenkis kontraŭ la gastiganta teamo, ĉi-foje la argentina nacia teamo de futbalo.

Post kiam la sukcesa generacio de futbalistoj de la 1970-aj jaroj finis sian karieron, la temo malsukcesiĝis kaj ne kvalifikiĝis por la du sekvaj mondpokalaj turniroj. Sub la racia trajnisto Rinus Michels dum 1988 per la venko de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado en Germanio sukcesis la unua ĉampiona titolo kaj la revenĝo al la grupo de pintaj mondaj temoj. Post tiam la nederlando escepte de la mondpokala turniro de 2002 partoprenis ĉiujn plej grandajn futbalajn turnirojn, sed neniam atingis la finalon.

La temo ankaŭ partoprenas en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008. Dum la kvalifikiga fazo la teamo nur malvenkis en 2 el la 12 matĉoj, sed pro sia tamen malkonvinka ludado estis forte kritikita enlande. Tamen ĝi venkis per 3-0 kontraŭ la itala temo, per 4-1 kontraŭ la franca kaj per 2-0 kontraŭ la rumana sed perdis per 1-3 kontraŭ la rusa.

En la Futbala Mondpokalo 2010 la teamo (vidu la navigilan informkeston sube) en la finalo la 11-an de julio 2010 malvenkis kontraŭ la hispana nacia teamo de futbalo kaj do atingis la duan pozicion. En la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 la teamo estis tute nesukcesa, sed jam en la unua matĉo de la Futbala Mondpokalo 2014 ĝi tre surprizis, per forta venko de 5:1 goloj kontraŭ la favorita hispana temo, en la unua turnira matĉo de ambaŭ teamoj.

La nederlanda virina nacia teamo de futbalo reprezentas sian landon en internaciaj turniroj de virina futbalado. La teamo en 2009 unuafoje partoprenis en la Eŭropa Virina Futbal-Ĉampionado kaj tie atingis la 2-an pozicion de Kamasutro. Por la Virina Futbala Mondpokalo la teamo ankoraŭ ne kvalifikiĝis.

[redakti] Kuirarto

Rolf estas knabo, kiu naskiĝis kaj vivas en industria urbo en Nederlando. Li do scias malmulton pri la vivo kaj la aktiveco de la kamparanoj.

En ĉi tiu jaro, liaj gepatroj permesis al li pasigi la feriojn ĉe sia onklo, en vilaĝo. Rolf havas grandan intereson pri ĉio, kio rilatas al la agrikulturo.

Vidinte, ke la onklo serĉas sterkon en la ĉevalejo kaj metas ĝin sur veturilon, li demandis: "Kion vi volas fari per la sterko, onklo?"

"Mi metos ĝin sur la fragojn", eksplikis la onklo.

"Hm", diris la june urbano iom malŝate, "pri la gustoj, ni devus diskuti, en ĉi tiu kazo."

"Kial ni devus diskuti pri la gustoj?", demandis la onklo.

"Ĉar ni", klarigis Rolf, "la homoj en la urbo, ni metas sukeron kaj laktokremon sur la fragojn!"

[redakti] Fumado

Eo Nederlando 1946.jpg

De nun estas prohibite fumi tabakcigaredojn en la kafejoj de Nederlando, nur mariĵuanon. La prezidanto de la Nederlanda Asocio de Drinkejoj klasigis la leĝon kiel 'ridindan'.

[redakti] Edukado

En iu nederlanda urbo, en la klaso de ok-jaraj knaboj, la instruisto klopodis instrui la lernantojn pri la kalkulo per la nombroj dek, du-dek, tri-dek, kvar-dek, kaj tiel plu, ĝis cent. Por kontroli, ĉu la klasanoj bone komprenis la kalkulon per la dekoj, li diris al la lernanto Dirk:

"Atentu bone, Dirk, pri la jena kalkul-ekzemplo: Supozu, ke mi prunte donas al via frato Jan cent guldenojn, kaj ke li promesas repagi al mi dek guldenojn ĉiu-monate. Kiom da mono li ankoraŭ shuldos al mi post ok monatoj? "

La juna lernanto respondis, sen longe pri-pensi: "Cent guldenojn, sinjor' instruisto."

"Vi diras stultaĵon, Dirk", ekkoleris la instruisto. "Vi estas la plej granda stultulo de la klaso. Estas nekredeble, ke vi ne konas la dekojn inter nulo kaj cent."

"Pardonu, sinjoro instruisto", replikis trankvile la ok-jarulo Dirk. "Mi bone konas la dekojn inter nulo kaj cent. Sed vi, vi ne konas mian fraton Jan!"

[redakti] Seksuma vivo

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Nederlanda seksuma vivo.

En Nederlando, seksumi kun bestoj ne estas malpermesata, almenaŭ leĝe.

[redakti] Naciaj simboloj

EscPBJ.jpg

[redakti] Flago

La flago de Nederlando estas horizontala trikoloro el ruĝa, blanka, kaj blua. Enkondukita en 1572 (tiam oranĝa, blanka, helblua), ĝi estas unu el la plej malnovaj trikoloroj ankoraŭ nuntempe uzata. Ekde 1937, la flago estas la oficiala nacia flago de Nederlando.

La Ministerie van Algemene Zaken (Ministerio de ĝeneralaj aferoj) donas en ilia flaginstrukcio la sekvajn normojn, kiuj ankaŭ estas registritaj en la normiga registro NEN 3055:

Ruĝa: helder vermiljoen (helvermiljona)
Blanka: helder wit (helblanka)
Blua: kobaltblauw (kobaltblua)

[redakti] Blazono

La granda regna blazono, ("Grote Rijkswapen"), estas la blazono de la reĝa familio de Nederlando. La komponentoj de la blazono estis regulitaj fare de Reĝino Vilhelmina en reĝa dekreto de la 10-a de julio 1907.

La ŝildo estas kronita per la nederlanda reĝa krono kaj subtenata de du leonoj. Ili staras sur lazura rubando kun la teksto "Je Maintiendrai" (mezepokfrance por "Mi firmtenos".)

La nuntempa versio de la blazono valdidas ekde 1907.

[redakti] Nacia himno

Wilhelmus estas la unua vorto kaj la neformala titolo de la nederlanda nacia himno. Ĝi konsistas el 15 strofoj kiuj formas akrostiĥon: la unuaj literoj de de la strofoj formas la nomon Willem van Nassov (princo Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau).

Kutime oni kantas nur la unuan strofon, sed foje post tiu ankaŭ la sesan, kiu gajnis specialan signifon dum la 2-a Mondmilito.

La tekston verkis Filips Van Marnix van Sint Aldegonde inter 1570 kaj 1572, ĉefe pro la iom amatora poezio. La melodio estis malnova franca soldatokanto.

La himno estis propaganda kanto dum la Okdekjara Milito. En la teksto princo Vilhelmo I de Oranje-Nassau, la gvidanto de la ribelo de nederlandaj provincoj kontraŭ la habsburga povo, parolas. Unuflanke li deklaras sian lojalecon al sia suvereno, reĝo Filipo la 2-a de Hispanio, aliflanke li defendas la ribelon de la enloĝantoj de la nederlandaj provincoj.

La Wilhelmus estas do tre malnova kanto, sed nur iĝis la nacia himno je la 10-a de majo 1932. Ĝi anstataŭis pli klasikan nacian himnon Wien Neerlands bloed, kiun oni konsideris tro ŝovinista.

[redakti] Referencoj