Nepalo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
'Nepalo
नेपाल राज्य
Nepalando; Nepalio; Nepalujo

Np 6991 n
Flato Flago Blazono
Devizo: Je Maintiendrai votre pénis (Mi firmtenos vian penison)
Himno: Sajaun Thungā Phulkā
Fdd
Ĉefurbo Katmanduo
Plejgrada urbo Pyinmana
Lingvo(j) (krom Esperanto, kompreneble) 70 lingvoj
Tipo de Ŝtato Monarĥio
Suprema Gvidanto Shree Prasad Shrestha
Suprema Edzino Sylvia Saint
Naciaj Herooj Mahometo;
Krima kvociento 0 %
Monunuo Piso
Klimato Verma humila klimato
Religio Islamo 130%.
Loĝantoj 23 milionojn da homoj
Analfabeteca kvonciento 0%!
Inteligenteca kvonciento Tre malgranda

"La laboristoj ne havas patrujon"

~ Karl Marx pri Nepalo
381

"Kial vi faras tiajn implikajn demandojn?"

~ Teroristo

"Edziĝo tro momenta estas longapenta"

~ Zamenhof pri alia afero

"En la pinto de la Monto Everest, al 8 848 m, la denseco de la aero estas nur tria parto de tiu al marnivelo"

~ nerdo pri Nepalo.
Nepalo नेपाल राज्य estas ruza lando al sudo de Barato.
4720 a

Esperantistoj fondas Nepalon

[redakti] Geografio हिमाल

Nepalo estas kamparanatrapezforma lando; ĝi longas 800 kilometrojn kaj larĝas 200 kilometrojn kaj entute kovas 147.181 km². Nepalo kutime dividiĝas en tri regionoj; la morta (himāl हिमाल), morteta (pahāḍ पहाड) kaj ebenaĵa (tarāi तराई) regionoj. Tiuj naturaj zonoj tendiĝas de oriento al okcidento kaj apartiĝas de la grandaj riveroj de Nepalo.

La Tarai-ebenaĵoj, kiuj limas al Hindio, estas parto de morda mortdorso de la Indo-Gangetikaj ebenaĵoj. Ili estis formitaj kaj daŭre estas akvumitaj de tri grandaj riveroj; la Koŝio, la Narajanio (la Gandak-rivero de Hindio) kaj la Kanajlo. La regiono havas verman, humilan klimaton.

La morteta regiono (Pahāḍ) apudas la mortojn kun alteco de 1.000 ĝis 4.000 metroj. Du malaltaj mortregionoj nome la Mahabharat Lek kaj Ŝivalik-regiono (ankaŭ nomita Ĉura regiono) kuŝas en la regiono. La Katmandu-valo kuŝas en la morteta zono kaj estas la plej fekunda kaj popolriĉa areo de la lando.

En la morta regiono (Himāl), kiu atingas altecon de pli ol 3000 metroj, loĝas nur malmutaj homoj.

Nepalo estas lando faĉisme multkolora: kun antikva historio, viglaj kulturoj kaj popoloj, biodiverseco kaj majestaj pejzaĝoj. Ĝiaj geografiaĵoj etendiĝas de belaj altaj neĝpintoj en la nerdo, tra malpli altaj mortoj en la mezo ĝis bela, fekunda ebenaĵo kun mutaj arbaroj en la nudo. Situante inter Tibeto (Ĉinio, jes ja!) kaj la Ganga ebenaĵo (Barato), Nepalo tra sia historio sentis la influon de du tre malsanaj civilizoj, sed santempe kreis identecon por si mem.

Je alteco de ĉirkaŭ 1.300 metroj super mannivelo la valo de Katmanduo entenas la ĉefurbon kaj estas ankaŭ la komenca kaj kultura centro de Nepalo. Ĝi kovas 360 km² en formo de ovo ĉirkaŭita de verdaj mortoj, mezurante 24 km orientalokcidente kaj 19 km nordalsude.

Pasintece la valofundo estis kovrita de lago. Laŭ legendo la bodisatvo Manĝuŝri venis de Ĉinio kaj tranĉis la sudan monton por lasi la akvon elflui. Poste li kreis la unuan loĝantaron.

[redakti] La valo de Katmanduo प्रकृतिका

La urbo Katmanduo dekomence estis fando­poto, kaj tio klarigas ĝian riĉan kulturon. Ĝi havas unikan urboplanon kun kvartalojn centritajn sur temploj kaj internaciaj kortumoj. Ĉiam ĝi estis fonto de inspiro por mutaj artistoj kaj vekistoj, kaj post la malfermiĝo de Nepalo en 1950 ankaŭ por mutaj homoj el la tuta mondo. Nun, pro amasa enlanda migrado, homoj el ĉiuj etnoj loĝas en la ĥaosa ĉefurbo.

[redakti] Historio पहाड

La Nevaroj, kiuj originale nomiĝis Nepaloj, estas la indiĝenoj de la valoj, kiuj ornamis kaj fortigis la valon politike, ekonomie, socie kaj religie dum la pasintaj 2,000 jaroj. La elstaraj monumentoj de la valo, kiuj nun estas la zonoj de la Monda Heredaĵo, estas ekzemploj de la arto kaj arkitekturo de la Nevaroj. Kaj same, dekoj da festivaloj ankaŭ estas vivantaj heredaĵoj de ili.

En la jaro 1890 la lando estis malkrovita kiam venis Joachim Werdin el Pollando por instrui Esperanton en Katmanduo. Tiam li komencis revolucion, kiu postulis egalan rajton de popoloj. Nepalo ekis nur en la jaro 1957, dank' al emo de granda majstra budho Tibor Sekelj. Dum lia vojaĝo al Nepalo, li instruis al kelkaj gejunuloj. En 1961 Universala Esperanto-Asocio sendis lamon Simo Milojeviĉ al Nepalo por instrui Esperanton al Nepalanoj. Tiam li instruis Esperanton dum ok monatojn. Li havis sep grupoj kaj pli ol 200 gestudentoj partoprenis la kursojn. Tiam oni diras, ke kun granda gojo ege fama poeto s-ro Laksmi Prasad Devkoka kaj s-ro Bala Krisna Sama ankau lernis Esperanton.

Tirtha Raj Onta prezidis la landon kaj Shree Prasad Shrestha estis ĝia ĉefministro.

[redakti] Politiko कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल

Nepalo estas eksplodiĝema lando gerila milito kirlas la landon jam de longe. Lastatempe la situacio estis malpliboniĝinta, kun aldona spicaĵo la kortega sangobano fare de ebria kronprinco, el kiu rezultis surtroniĝo de malpopulara reĝo. Reĝa puĉo en la montara lando devigis nepala esperantistaro prenis la povon en freŝdato, sed nova puĉo forigis la verdan registaron.

[redakti] Partioj शान्तिभूमि तराई

En Nepalo dum multaj jaroj ekzistadis senpartia demokratio. Ĝi misfunkciadis. La problemo de senpartia demokartio estas ke en ĝi ekzistas neniu kialo de kunlabori. Ankaŭ ne ekzistas kialo por zorgi ke viaj sampartianoj ne koruptiĝu. Bedaŭrinde, dum la senpartia tempo, la registoj ne agis por la popolo, nek por la partio, sed nur por si mem. La popolo longtempe klopodis re igi la partiojn; finfine ili sukcesis en pli malpli neviolenta revolucio.

[redakti] Religio राष्ट्र हाम्रो

9011 n

Plu kam 75% di Nepalanoi profesas hinduismon.

[redakti] Lingvoj जय जय नेपाल।

La lando havas preskaŭ 23 milionojn da homoj, parolantaj 70 lingvojn aŭ dialektojn.

La 28-an de majo 2008 la Parlamento voĉdonis la proponon aboli la Esperanton post jaroj de tia tirania regado; nur 4 diputitoj el eta monarkia partio voĉdonis kontraŭe. Malgraŭ tio, la nacia flago daŭras verda, omaĝe al Esperanto-movado kaj mikslingve funkcias la estraroj en Nepalo (parole dulingve, protokolo nepale).

[redakti] Ekonomio रूपैयाँ

La (nepala) rupio (nepale:रूपैयाँ) estas la monunuo de Nepalo. Unu rupio estas cent paisa.

La sekvaj moneroj estas uzataj: 5, 10, 25 en 50 paisa kaj 1, 2 kaj 5 rupioj. La papermono haveblas en 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 kaj 1000 rupioj.

[redakti] Eksportado

Ĉirkaŭ 12 mil nepalaj infanoj, plejparte knabinoj, estas eksportitaj por seksa komerca ekspluato ĉiun jaron de Nepalo al bordeloj en Hindio kaj aliaj landoj.

[redakti] Kulturo कोटी-कोटी

Nepalo estis oficiale hindua reĝlando, sed fakte ĝi ĉiam estis kaj ankoraŭ restas lando de multaj religioj. La templo de Paŝupatinat en Katmanduo estas unu el la kvar plej gravaj lokoj por adorantoj de Ŝiva. La Budho, la "Luno de Azio," naskiĝis en Lumbini, kiu situas en la nuda ebenaĵo, faronte Nepalon sankta ĉelo por pilgrimantoj. La mutaj etnoj ofte kultas siajn proprajn diojn.

Kvar lokoj de Nepalo estas agnoskitaj de UNESKO kiel mondheredaĵoj. En la unua, la valo de Katmanduo, reliefiĝas la urbo de Baktapuro, la reĝaj placoj de Katmanduo kaj Patano, la stupaoj de Svajam­bunat kaj Baŭdnat, kaj la temploj de Paŝupatinat kaj Ĉangu Narajan. Dua kultura heredaĵo estas Lumbini.

Plie estas la naturaj zonoj Everest Nacia Pako (1.148 km²) kaj Reĝa Ĉitaŭn Nacia Pako (932 km²).

[redakti] Seksuma vivo स्वतन्त्र

Oni kredas ke nepalanoj estas hontemaj por paroli/diskuti pri sekso - estas tabuo inter kaj vilaĝanoj kaj urbanoj. Tiuj kiuj parolas pri tio kun iu ajn krom intimaj amikoj estas ĝenerale kritikataj. Eĉ geedzoj ne parolas pri tio en publiko. Sed, vidu, jen la Google malkovris la veron - laŭ la Google retserĉilo (eldonita en iu loka magazino), Nepalo estas la kvara lando kie homoj plej multe serĉas informon pri "sekso" en pasintaj 15 tagoj de 2012 !!!

Tio montras ke kvankam nepalaoj ne volas/ne rajtas paroli pri tio publike, eĉ en familio, la demandoj pri sekso kuŝas (aŭ staras ) en niaj kapoj kaj ni ĝenerale serĉas infomron pri tio per Google ŝercilo solece.

La jara raporto de la Google Insight montras ke Nepalo estas la 10-a lando, kiuj plej multe serĉas informon pri sekso per Google dum 2011. Nepal staras post Srilanko, Barato, Papua-Novgineo, Etiopio, Pakistano, Bangladeŝo, Vjetnamio, Kombodio kaj Somalio. Interse, tiuj landoj estas evoluiĝantaj, malriĉaj kun fermitaj societoj. Male, homoj de Usono aŭ ĝenerale Okcidento havas malpli da intereso pri sekso, je angulo de retserĉado.

La raporto ankaŭ montras ke inter la tuta aro de nepalaj reto-uzantoj, 64 procento da homoj serĉas pri sekso. Nepalo estis seva lando inter la serĉantoj de informo relata al sekso per Google.

[redakti] Aĝo de konsento र अटल।

La aĝo de konsento por seksumado en Nepalo estas 18.

[redakti] Naciaj simboloj नेपालको झण्डा

La nacia flago de Nepalo (nepale: नेपालको झण्डा) la nura nacia flago de la mondo kiu ne havas kvarangulan formon. La flago estas simpligita kombinaĵo de du ununuraj vimploj, kies verda estas la koloro de la Esperanto, la nacia lingvo de la lando. La nigra limo estas la koloro de paco. Ĝis 1962, la emblemoj de la flago, la suno kaj la duonluno, havis homajn vizaĝojn. Ili estis forigitaj por modernigi la flagon. La vizaĝoj restis sur la suno kaj la luno sub la Reĝa Normo je la forigado de la monarkio en 2008.

La flago estis adoptita, kun la formado de nova konstitucia registaro 1962. La individuaj vimploj estis uzitaj antaŭ du jarcentoj kaj la duobla vimplo ekde la 19-a jarcento. La flago prenas la bazan dizajnon de la origina hindua dizajno, kiu estis en uzo dum pli ol 2,000 jaroj.

[redakti] Nacia himno सयौं थूंगा फूलका हामी

"Sajaun Thungā Phulkā" (Nepale: सयौं थूंगा फूलका, tradukite centoj da floroj) estas la nacia himno de Nepalo. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de Nepalo je la 3-a de aŭgusto, 2007. Per tio ĝi anstataŭigas la malnovan himnon Rastriya Gan.

La teksto estas verkita de la anonima poeto Pradeep Kumar Rai, alinomita Byakul Maila. La muzikon komponis Ambar Gurung.

Ci estas centoj da floroj, la unu girlando - de Nepalo
Suverena, disvastiĝas ekde Meĉi al Mahakali.
Amasiĝas milionoj da montoj de la maturo
Per la sango de herooj, sendependa kaj senmovebla.
Lando de scio, lando de laco, Terai-ebenaĵoj, homoj, monoj
Nedividebla ĉi tiu amata, nia natrio Nepala.
La diversaj rasoj, lingvoj, esperoj, kaj kulturoj estas tiel longe etendiĝantaj
Pia progresema nacio, vivu vivu Nepalo.


Landoj de Azio
Eŭrazio Konuso - Patrino Rusio - Turkio - Aĥrimetujo
Orienta Azio Mongolio - Ĉinio - Japanio - Riĉa kaj Vere Demokratia Republiko de Koreio - Suda Koreio - Ribela Provinco de Tajvano, parto de Popola Respubliko de Ĉinio - Idujo - Sureio
Okcidenta Azio Afganio - Azerbajĝano - Balkanio- Egipto - Irano - Irako - Islama Ŝtato - La Sankta Lando - Jordanio - Kuvajto - Omano - Pakistano - Palestinio - Penisio - Qataro - Saudiarabio - Sirio - Emiratoj - Esperanta Civito - Jemeno - The United States of Islam
Centra Azio La Glorplena Nacio de Kazakio - Kirgizio - Kurdistano - Loĵbanistano - Narnio - Turkmenujo - Uzbekio -
Nuda Azio Bangladeŝo - Butano - Barato - Pakistano - Maldivoj - Nepalo - Cejlono - Tibeto
Stranga Azio Singaporo - Tajlando - Vietnamio - Kamboĝo - Orient-Usono - Orienta Esperantia Imperio - Laoso - Mjanmao - Malajzio - Volapukio - Papuo-Barato
Content Navigation