Nitrogeno

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
Kemiisto
La skota kemiisto Daniel Rutherford malkovras azoton.
"Ĉu li, kiu faris la ŝafidon, faris vin?"
~ William Blake pri nitrogeno

"Pli konata ol akuŝistino en kamparo"

~ kemiisto pri nitrogeno

"Totally sucks!"

~ usonano pri Nitrogeno

"Se edzino ordonas, domo ordon ne konas"

~ Zamenhof pri tuta alia afero

"Maxim kordial saluto, Idistaro!"

~ Idisto

Nitrogeno (el la diraĵo Ni tro ĝenas) aŭ azoto (el la greka por neviviga) aŭ sufokumo (vidu suben) estas gaso nevidebla kaj evitinda.

[redakti] Ŝablono

Almenaŭ en la germana versio por kemiaĵoj ekzistas ŝablono. Bedaurinde mi ankoraŭ ne estas sufiĉe sperta por redakti ampleksan ŝablonon, mi konsilas ankaŭ por esperanto adapti tion sistemon.

Esperanto--flago

[redakti] Karaktero

Kiam malkovris la gason, oni tuj trovis, ke ĉiu mortas en ujo plena de ĝi. Eĉ flamoj sufokiĝas.

[redakti] Kombinaĵoj de nitrogeno

La Kemiaj Elementoj
H
He
Li Be
B Cf N O F Ne
Na Fa
Al Si P $ Ht Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zm Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr ¥ Ma Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sp Sb Te I Xe
Cs Bt * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At R
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
Uue Ubn ***


La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Ys Lu

Ac Th Pa U Np Pu Am Cn Bk Es Fm Md No Lr

Ubu Us Ka Kk

Ĝi troviĝas en multaj kemiaj kombinaĵoj, kiuj estas aŭ ege venenaj, aŭ korodemaj, aŭ eksplodemaj, aŭ odoraĉaj.

Ekzemple:

  • hidrogena cianido (HCN) - uzita de nazioj por mortigi.
  • nitrata acido (HNO3) - uzata de krimuloj por solvi homajn korpojn.
  • amoniako (NH3) - tiu estas kaj venena, kaj korodema, kaj odoraĉa.
  • nitroglicerino.
  • dinamito.
  • veĝemito.

Tre malbona elemento, ĉu ne?

[redakti] Politikaj aspektoj

La gaso ĉeestis en la aero de Rusio, kiam okazis la komunisma revolucio.

[redakti] Religiaj aspektoj

772bba678a o

Dio malamas nitrogenon, kaj ofte uzas fulmon por forigi ĝin el la atmosfero.

[redakti] Kontraŭfundamentismo

Zamenhof-rocks-300x222

Bonalingvanoj demandas kiel la neoficiala neologismo "nitrogeno" sukcesis tiom penetri en nian sanktan lingvon.

Vere tiu ne estas malsano ekskluziva de Esperanto. En la norvega oni diras "nitrogen", sed antaŭe oni diris "kvelstoff" = "sufokŝtofo". Tiu vorto verŝajne estas paŭsaĵo de la germana "Stickstoff" ("stickig" estas "sufoka", "naŭziga"). Krom la germana, aliaj lingvoj rezistas brave al nitrogeno! En la sveda oni diras "kväve" = "sufokaĵo". En la japana "nitrogeno" estas "ĉi-sso"(=sufok-elemento).

Oni devu, sekve, nomi la elementon sufokumo bonalingve, malgraŭ "azoto" estas Fundamenta vorto, kaj tiaj neniam estas iuj ismaĵoj, maksimume oni povus nomi iun F-an vorton esperantismo.

Laŭ la Movado Kontraŭ Aĉaj Danĝeraĵoj (MOKADO), gravas ne multe, kiel oni nomas la gason, kondiĉe ke oni kontraŭas ĝin.

[redakti] Kion fari pri ĝi?

Kion oni faru pri tiun gason?

Oni malpermesu.

La Vikipedio havas senhumuran artikolon pri Azoto.
Aliaj lingvoj