Okultismo
El Neciklopedio
"Konstrui kastelojn en aero"
~ Zamenhof pri okultismo
"Tro fervoro neniam estas bona"
~ iu ajn pri okultismo
"Tre bone. Mi antaŭgojas la rezulton"
~ Leganto pri ĉi tiu artikolo
"Ĉu vere?"
"La maxim stulta rurano havas la maxim bela terpomi"
~ idisto
Okultismo estas la studo de okulto aŭ kaŝa saĝeco. Al la okultisto ĝi estas la studo de "vero", pli profunda vero kiu ekzistas sub la surfaco: "La vero ĉiam estas kaŝa en simpla vido".
Eĉ religiemaj sciencistoj havas malfacilaĵojn en difinado de okultismo. Larĝa difino estas ofertita fare de Nikolao Goodrick-Clarke:
- OKULTISM0 havas sian bazon en religia pensado, la radikoj de kiuj etendas reen en antikvo kaj kiuj povas esti priskribitaj kiel la Vakera filmo esotera.
Ĝiaj ĉefingrediencoj estis identigitaj kiel Gnostikismo, la Hermetikaj disertaĵoj sur alĥemio kaj magio,Neoplatonismo, kaj la Kabalo, ĉio originante de la orienta mediteranea areo dum la unuaj malmultaj jarcentoj p.K.
De la 15-a ĝis 17-a jarcento, tiuj specoj de ideoj kiuj estas alternative priskribitaj kiel xxx. Antaŭ la dekoka jarcento tiuj neortodoksaj religiemaj kaj filozofiaj konzernoj estis bone difinitaj kiel "okulto", tiom kiom ili kuŝis laŭ la ekstrema periferio de tradiciaj formoj de scio kaj diskurso kaj estis nur konservitaj fare de kelkaj antikvaĵistoj kaj mistikuloj. Tamen proksimume bazita sur lia esplorado en la modernulo Germana okulta reviviĝo (1890-1910), Goodrick-Clarke prezentas tezon sur la mova forto malantaŭ okultismo. Malantaŭ ĝiaj multaj multfacetaj formoj certe mensogas unuforma funkcio, forta deziro unuigi la rezultojn de moderna naturscienco kun religia vido kiu povis reenpostenigi viron al pozicio de centreco kaj digno en la universo.
Ke la Kabalo estis konsiderita okultostudo ankaŭ estas eble pro ĝia populareco inter[xxx]. Rekta kompreno en aŭ percepto de la okulto ne kutime konsistas el aliro al fizike mezureblaj faktoj, sed estas alvenintaj ĉe trae la menso aŭ la spirito. La esprimo povas plusendi al mental, psikological aŭ spiritual trejnanta. Multaj okultistoj studis sciencon por aldoni validecon al okulta scio en tago kaj aĝo kie la mistera povas facile esti subfosata kiel flugoj de fantazio. Ofte-cited rimedoj de akirado de kompreno en la okulto estas la uzo de fokuso; fizika objekto, rite istia ago (ekzemple,meditado aŭ kanto), aŭ komunikilo en kiu oni iĝas ŭholi imersed. Tiuj nur estas kelkaj ekzemploj de la vastaj kaj multaj avenuoj kiuj povas esti esplorataj.
Enhavo |
[redakti] Magio
Malfrue vespere, Joĉjo vekiĝas pro neceso piseti. Irante al la necesejo, li aŭdas strangajn bruetojn de la ĉambro de la pliaĝa fratino. Li malfermetas la pordon, kaj vidas ke ŝi estas tute nuda sur la lito. Ŝi karesas sin, kaj murmuras:
"Mi volas viron! Mi tiom volus viron!"
Joĉjo senbrue refermas la pordon, pisetas, kaj reenlitiĝas.
La postan vesperon li denove ellitighas pro natura bezono, kaj denove aŭdas nenormalajn bruojn de la ĉambro de la fratino, kaj denova malfermetas la pordon. Sed ĉifoje, li vidas ŝin... kun viro! Do, li rekuras en sian ĉambron, senvestiĝas, kaj ekkaresas sin, dirante:
"Mi volas biciklon! Mi tiom volus biciklon!"
[redakti] Gnostikismo
Gnostikismo, de la fino de 1-a jarcento p.K. escepte distingas Dion el la mondo en kiu la sameco identiĝas kun opono: mondo estas materio kaj materio oponas al la spirito, same kiel bono oponas bonon. Laŭ tiu filozofio ne eblas koncepti Dion de lumo kiu kreas mondon. La kreo, do, kaj la mondiĝo de kreaĵaro povas esti nur verko de alia amika dio, la «princo de lumo». Bono kaj bonstato ne povas iĝi tiun mondon!
«Mondo farita el materio esence kontraŭas spiriton»», asertas la respondanto la demandon: kio estas spirito?
[redakti] Karitatemo
Hierau mi konsultis telepaton.
Kaj?
Li redonis al mi mian monon.
[redakti] Filozofia kritiko
La tendenco pri okultismo estas simptomo de malkresko de la konscio. Ĝi perdis la forton, pensi nelimigite kaj toleri la limigojn. Anstataŭ difini ambaŭ polusojn, laŭ komuneco kaj diferenco, en la laboro per certaj terminoj, ĝi miksas la polusojn sen diferencigo. La nelimigito iĝas fakto, kaj la limigo senpere vivaĵo. Konata estas la citaĵo de Adorno: Okultismo estas la metafiziko de la stultuloj".
[redakti] Antaŭdestino
"Ĉu vi kredas je antaudestino?"
"Ne, ne."
"Mi SCIIS ke vi diros tion!"
[redakti] Okultismo kaj Esperanto
„Esperanta Psikistaro“, estis iniciita de A. Stas, Antverpeno kaj ĝi celis esti „unuiĝo por psikisma studado per Esperanto“ pri hipnotismo, magnetismo, telepatio, spiritismo ktp. Rektoro Boirac skribis en 80-paĝa libreto, kiun eldonis la unuiĝo per helpo de la Belga Federacio Spiritista en 1910:
- „Esperantismo kaj Psikismo respondas al samaj bezonoj de la homa spirito. Psikisto deziras transpaŝi la limojn de la videbla mondo kaj penetri en pli profundan regionon, kie kaŝiĝas la veraj kaŭzoj kaj principoj de ĉiu realeco. Simile Esperantisto deziras transpaŝi la limojn de sia nacieco kaj penetri en la spiriton de la tuta homaro.“
La unuiĝo aranĝis kongresan fakkunsidon dum la antverpena UK en 1911, pri kiu aperis raporta kajereto 31 paĝa enhavante ankaŭ la protokolon de tri spiritistaj kunvenoj, kiujn partoprenis 30 Esperantistoj. La kajero ankaŭ enhavas „psikisman terminaron“ kun la plej gravaj fakvortoj. La sekretario de la unuiĝo estis Stas, kiu aranĝis sukcesan fakkunsidon en Krakovo, 1912, sed la tie projektita revuo ŝajne neniam aperis. En 1934 Alexander William Thomson fondis Psiĥan Esperanto-Ligon, por kolekti tiujn, kiujn interesas psiĥaj fenomenoj.
En 1913-1914 aperis ĉe Davidov en Saratov dumonata bulteno dupaĝa titolita „Okultismo“. La unua tiaspeca verko estis certe „Libreto pri transmorta vivo“ de G. T. Fechner, aperinta en Parizo en 1907. Dum la Unua Mondmilito aperis de fama ĵurnalisto William Thomas Stead „Kial mi scias ke mortintoj revenas“ en 1917 en Bostono. Du kajerojn pri sama temo verkis J. Thiebault. Unu el ili aperis, kiel aldono de Heroldo de Esperanto en 1925 kaj aparte france kaj Esperante en dekmil eroj, tri eldonoj. Lian kajeron pri la mortinta amiko tradukis Émile Grosjean-Maupin. Pri okultismo ĉiam interesiĝis ankaŭ eminentaj Esperantistoj. Membroj de la diversaj similtendencaj movadoj, kiel Bahaa Movado, Oomoto, Nova Spirito, La Blankaj Fratoj en Bulgario, Ruĝkrucanoj, anoj de Emmanuel Swedenborg kaj Teozofoj uzas Esperanton en siaj eldonaĵoj, kelkaj el ili eĉ en kunvenoj. La estraro de la Nederlanda Societo de Spiritistoj, „Harmonia“ eldonis Esperantan flugfolion „La Spiritisto“ en 1928. Pri la lasta okultisma kunveno ĉe UK-j ni scias el 1923, Nurenbergo. Poste nur la diversaj supre nomitaj movadoj aranĝis apartajn kunvenojn. D-ro Privat rakontas, ke la lasta manskribaĵo de Zamenhof, nefinita, estis plano de artikolo pri senmorteco de la animo.
