PIV

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Ni devos inventi ŝildeton por meti sur la kovrilojn de PIV kun la indiko: "Kiu malfermas PIV-on mortas""

~ Renato Corsetti pri PIV
K-npiv

"La PIVo ja estas franca afero, ĉu ne?"

~ Usonano pri PIV

"La PIVo estas aĉetita por mi de la Aŭstralia Esperanto Asocio por instruista laboro ĉe mia klubo"

~ Aŭstraliano pri PIV

"Vortaro estas por konsultado, ne tiom por lernado"

~ Budo pri konsilante la supran aŭstralianon

"Eĉ kaprino plaĉas, se la doto sufiĉas"

~ Zamenhof pri alia afero

"Ora trovo: vortaro"

~ PIVano pri PIV

"Mi prenos tien stelon kaj la PIV-on"

~ Lunatiko pri PIV

"PV estas pli sankta ol PIV"

~ Marko Rauhamaa pri PV

"Pli bonas uzi la PMEG-on."

~ Feĉjo Cesarano pri PIV

""Sufiĉe absurde" ŝajnas al mi tro angle"

~ anonimulo pri PIV

"Ĉu vi serĉis bieron?"

~ E@I-aktivulo pri PIVo

"Mi taksas la PIV-on tre nefidinda; amaso da inventaĵoj kaj eĉ eraroj."

~ Interlingvaisto pri PIV

La Plena Itaata Vortaro, ankaŭ nomata Preskaŭ Ido-Vortaro, aŭ Pivo, estas la SAT-vortaro. La duono de PIV estas nenecesa kaj eĉ malutila balasto por lingvo INTERnacia. Malgraŭ tio, PIV estas tre utila teksto, ĉar ĝi enhavas ĉiujn vortojn (dudek mil, proksimume), kiujn oni bezonas por senĉese diskuti pri 'ata' kaj 'ita'.

PIV estas la plej malamata kaj plej mokata el la gravaj esperantaj vortaroj. Por multaj homoj "PIV-aĵo" estas sinonimo de "fantaziaĵo francdevena neniam uzenda en glata lingvo".


[redakti] PIV kaj internaciismo

PIV celas la maksiman internaciismon, pro tio, ĝi abundas je francismoj. Por multaj konceptoj oni simple prenis la francan radikon kaj aldonis "o". PIV, pro tio, inkludis ankaŭ anglajn vortojn. Sub "pin/o" estas "Weymouth-pino: Rektatrunka eleganta pino". Kiel prononci "Weymouth"?

Estas granda malfeliĉo por Esperanto ke du sinsekvajn eldonojn de PIV redaktis francoj: la franca lingvo estas eble la dua (post la angla) plej malkohera el ĉiuj lingvoj en amasigo de tiaj logike senrilataj homonimoj; tial ili prenis la vortojn "internaciajn", kaj atrribuis al ili ĉiajn sencojn de sia lingvo, sen sufiĉe kompreni, ke ne ĉiuj sencoj estas logike ligitaj aŭ internaciaj.

Absurde, Esperanto-Ĉina Vortaro laŭvorte kopiis la sensencaĵojn de PIV!

Literum-Kontrolo

[redakti] PIV kaj PV

Por ĉiutaga uzo, Plena Vortaro (PV) povas sufiĉi, kaj ĝi kostas 15-20 dolarojn. PIV estas necesa nur se oni intencas debati kun la pedantoj en soc.culture.esperanto. ;-)

[redakti] Signifoj

Estas plene mistere kial la PIV-istoj inkluzivis tiujn strangajn duajn aŭ triajn (aŭ sepajn) signifojn kiujn neniu reale uzas (vidu ekz-e ĉe "hotelo"). Unuflanke, tiuj ja povas iomete faciligi la *verkadon*, ĉar estas pli simple (almenaŭ por francoj) nur paŭsi la francan, anstataŭ pensi mem pri signifoj kaj vortumoj. Aliflanke, tio evidente malfaciligas (aŭ eĉ tute malebligas) la *legadon*: kompreni frazojn kun tiaj vortoj fariĝas plena neeblaĵo (almenaŭ por nefranco). Eĉ posedo de PIV tiam ne helpas, ĉar oni ja ne konsultas la vortaron kiam oni kredas jam koni la vorton!!! Prefere tiam tute novajn vortojn ol tiujn homonimojn.

[redakti] PIV kaj Politiko

Krome, tial ke la PIV estas eldonata de maldekstra organizo, uzi la PIV-on eble pekas je la Vikipedia Protokolo de Neŭtraleco.

[redakti] Francismo

Vortoj8000

La libro inkluzivas valoran antaŭparolon faritan de Francisco Franco. Li skribas:

"Se iu Esperantisto estis fusilita, aŭ estos fusilota, tio okazis ne pro parolado de Esperanto, sed pro malĝusta uzado de participoj."

Franco pravis, homoj rigardas PIV-on kiel leksikologian biblion. Kaj tuj foliumas ĝin anstataŭ mem pripensi kion ili vere volas esprimi kaj ĉu ne eblus diri tion per fundamentaj radikoj kaj afiksoj.

[redakti] Lacerteco

PIV reptilie kopias la fuŝojn de la eŭropa pensmaniero. La okcidentanoj tro kutimiĝis misuzi latinaĵon, kies strukturon ili ne plu komprenas.

[redakti] Grumbloj

Multaj esperantistoj grumblas pri la Plena Ilustrita Vortaro, sed fakto estas, ke estas tiom da laboro en ĝi, ke anstataŭi ĝin estas tute neeble al tiu grumblantoj. :-) Eble se estas eraroj, kaj oni denuncas tion, oni sekrete konsultas ĝin, kaj eĉ malsekrete sindefendas per ĝi. Kiam oni havos la novan version, kvankam oni grumblos kiel kutime pri ĝi, ni almenaŭ agnosku kiom da miloj da laborhoroj entenas, kaj respektu almenaŭ tio. :-) Ververe ĉio estas plibonigebla, kvankam ne ĉiam plibonigita...

[redakti] Strukturo de PIV

PIV estas speco de ĝenerala rubujo, en kiun oni ĵetis ĉion, kion oni trovis, ĉu ĝusta, ĉu erara, ĉu uzinda aŭ ne. Krome, ĝi estas tre franccentra. Vidu, ekzemple, la difinon de la nomo Vieno: Nomo de: 1 franca rivero; 2 franca urbo; 3 la ĉefurbo de Aŭstrio.

Oni tamen povas utiligi PIV, kiu mem donas abundajn indikojn, kiuj ebligas taksi, ĉu vorto estas uzinda aŭ ne. Fundamentaj radikoj, ekzemple, estas indikitaj per steleto.

Aliaj vortoj estas sekvataj de aliaj signoj. Kelkaj havas hebrean literon, kiu montras, ke ili estas uzataj en poezio, do ne rekomendataj por normala uzo. Aliaj estas sekvataj de la simbolo N en eta cirklo. Tiuj estas neologismoj. Uzi ilin estas tute malpermesate al bonalingvanoj.

[redakti] Facileco

Vi malfermas la faman PIV (Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto), trovas la deziratan vorton en ĝi kaj antaŭĝojas finfine ekscii, pri kio temas; vi komencas legi kaj tuj komprenas, ke vi absolute nenion komprenas, ĉar:

  • duonon de la vortoj de la klarigo vi ne konas, aŭ
  • vi konas ilin ĉiujn, sed tamen ne povas imagi, pri kiu (ekzemple) bestoplanto temas;
  • vi post kelkfoja legado de la artikolo tamen sukcesas diveni, pri kio temas, kaj miras, kial vi ne tuj ĉion kompreniS

Se vi ankoraŭ ne tute kredas al mi, ke io tio povas okazi, jen kelkaj ekzemploj, prenitaj el PIV:

VarangoĈe la malsupra parto de la kilo, ĉiu el la pecoj, kiuj alligas la internan karenon al la ekstera kareno, subtenante la internan plankon.

VariceloKontaĝa, sed benigna infekta malsano, karakterizita per erupcio de blazoj, kiuj ofte postlasas cikatrojn.

KalidroBirdo el la ordo de ĥaradrioformaj birdoj, malgranda vadbirdo kun mezlongaj tarsoj (Calidris).

manieroj - Eksteroj formoj de konduto...

formo - Maniero, laŭ kiu...

[redakti] Religia disputo

1329713822274

La Verda Biblio diras (Gen 1:19-22):

19. Kaj la Spirito diris: la vortaro aperigu moviĝantaĵon, vivajn estaĵojn kiuj fleksebligos la Lingvon. 20. Kaj la Spirito kreis afiksojn, kiujn aperigis la Vortaro, la sufiksojn kaj prefiksojn lau ilia speco. Kaj la Spirito vidis, ke ĝi estas bona. 21. Kaj la Spirito benis ilin dirante: Fruktu kaj multiĝu, kaj plenigu la vortaron. (Kaj tial afiksoj tiel multiĝas ĝis nun). 22. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la kvina tago.

Ortodoksuloj diras ke tiu diraĵo referencas nur al sankta Universala Vortaro aŭ al afiksaro de Fundamento de Esperanto, sed PIVanoj diras ke tio estas ordono por ke ili faru grandegan vortaron en la "lastaj tagoj" de Fina Venko.

[redakti] PIV kaj Biblio

Neniam estis la celo de ĝia ĉefaŭtoro, G.Waringhien, ke PIV estu "Biblio". PIV estas altvalora referenco, sed ĝi devas esti uzata kun prudento kaj kritikkapablo. Precipe pro urĝo, ĉar li estis sufiĉe maljuna, Waringhien lasis kelkajn tre videblajn kaj korektendajn erarojn.

[redakti] Vidu ankaŭ



La Vikipedio havas senhumuran artikolon pri la PIV.


Aliaj lingvoj