Platono
El Neciklopedio
|
"ΝΕCΥΚΛΟΠEΔΙO Η ΘΑΝΑΤΟΣ!!!" |
"Kovri la buŝon de sia konscienco"~ Zamenhof pri Platono
"Ho, dankon pro la memorigo!"
~ Cindy McKee pri la supra diraĵo
"Balaton-Platono
ne eblus sur la trono.
Ĉirkaŭ Balatono
plej gravas plu la ... mono."
~ Hans-Georg Kaiser pri Platono
"Vivis ne ĉe Balatono
greka filozof' Platono.
mi ne scias, kial ne,
eble li mem volis ne "
~ Blazio Vaha pri Platono
"Pardonon. Pri ĉi tiu afero mi ne povas skribi en Esperanto"
~ Meduzo
"Nekredeble! Fundamenta Krestomatio!"
Li fondis la lernejon, la Akademio, kiu daŭris ĝis la jaro 1929 p. K., kiam ĝi estis fermigita de la imperiestro Justiniano pro ĝia nekristana instruo kaj tiel plu.
Enhavo |
[redakti] Inventado
Platono inventis aferon, kiun li nomes φωνή, phōnē, kiu estis estas elektra aparato ebligantan paroladon je distanco, kiu poste estis rabita de usona inventisto kaj renomata kiel telefono.
[redakti] Toleremo
Platono dankis la Diojn pro ke ili faris lin homo kaj ne besto, viro kaj ne virino, greko kaj ne barbaro.
[redakti] Idistaj mensogoj
Laŭ fiaj idistoj, kiuj ĉiam batalas kontraŭ la vero kaj ĉiam mensogas:
- La termino 'amoro platonal' essas uzata kiamde koncernas du homi quiuj pasionoze amoras l' un l' altran, ma quiujn ne indulgas la plezurojn korpalajn. La filozofo Platono (427-347 a. K.) vortizis la selekton por la spiritala kam lo materiala en l' amoro. En sua libro Simpozio il lasas diversajn siorulojn laudar Eros, la dio dil amoro erotika. Anke ibe l' amoro korpala k spiritala separite essas prizentata. Per la beko di personajo Pausiana, Platono rakontas l' existo di du Afroditoj, diini dil amoro. L' Afrodito ciela, Afrodito Urania es modelo por l' imajo ideala dil amoro spiritala. L' Afrodito tera, Afrodito Pandemos essas modelo por la lŭurio, por omno quo es vulgar k korpala. Pausiana konkluzas ke devas esar du Erosi. L' Eros terala ne valoras laudon. Oni nur laudus l' Eros cielala, quiu seduktas por la bona formo di amoro. Platono klare selektas l' amoro kam la lŭurio.
[redakti] Mito de Er
Pere de la mito de Er, kiu rakontas travivaĵojn de soldato mortigita en batalo kiu, post dekdu tagoj, reviviĝas kaj informas pri tio vidita en la regno de la mortintoj, Platono allasas ke la animo ricevas en la reenkarniĝo la premion de sia justeco, kaj la punon pro sia kulpo jam merititajn en vivo.
La mito de Er, fakte, fundiĝas sur la pitagora koncepto de la reenkarniĝo kaj sur la ideo de ekzisto de mondo, dividita en iu speco de paradizo kaj infero. En tiu regno la animoj traktiĝos laŭ la valoro de agado, kaj en ĝi premioj kaj malpremioj daŭros ĉirkaŭ mil jarojn. Post tiu periodo rekomenciĝas vivo tra libero kaj destino.
En la Era mito dedukteblas ankaŭ koncepto pri dioj: ili estas reprezentitaj kiel indiferentaj antaŭ la malbonoj malpurigantaj la teron, do laŭ Platono «pri la malbono, pri malbono, Dio ve povas esti akuzata. Dio estas bona, Dio estas senŝanĝa, estas simpla, estas verdira, kaj estas kaŭzo de ĉiuj bonoj: Dio estas senkulpa (thèos anaìtios)».
«Tial, se Dio estas bona, ne povas esti kaŭzo de ĉio, kiel male opinias multaj: Li estas kaŭzo de malmultaj aferoj koncernantaj la homojn, kaj ne de multaj ĉar la bonaĵoj, por ni, estas malpli nombraj ol la malbonoj; por la bonoj ekzistas neniu kaŭzo ol Dio, sed por la malbonoj la kaŭzo estas serĉenda aliloke, ne en la dioj.
Sinteze: Laŭ Platono la animo elektas sorton en la momento de la enkarniĝo (kaj do agado en la vivo estas jam deternimita el meritoj kaj kulpoj). Gravas do la elekto, sed ĝuste tiu elekto dependas, necese, de la konduto de la vivo. Do, por bone elekti, en la momento de la reenkarniĝo, necesas vivinti honeste! El tio la insisto de Platono por la edukado en ĉi tiu vivo. Ŝajnas kompreni ke tiu konduto estas la kaŭzo de ĉiu bono aŭ malbono.
[redakti] Verkoj de Platono en Esperanto
Platono verkis ĉefe en Esperanto:
- La horloĝo de Sokrato kaj Tokipono.
- La Esperanta Respubliko
- Katilo
- Fidono
- La bankedo de UK.