Plumbo

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
Plum

"Ho, Ico esas amaso di feko. Fek!"

~ Idisto
La artikolo volas instigi vin,

verki la ankoraŭ mankantajn esperantajn tradukojn
kaj enmeti ilin en Vikifonton. Bonvole plibonigu tiun artikolon kaj diskutu la temon sur la diskutpaĝo. La neŭtraleco de tiu artikolo estas pridisputata .

Tiu artikolo bezonas kromajn citaĵojn por konfirmo . Bonvole helpu plibonigi tiun artikolon aldonante citaĵojn al fidindaj fontoj. Senfonta materialo povas esti defiita kaj forigita.
Tiu artikolo estas malmoderna. Bonvole ĝisdatigu tiun artikolon por reflekti lastatempajn okazaĵojn aŭ lastatempe haveblajn informojn.


Plumbo estas kemia elemento, kiu havas la simbolon Pb kaj la atomnumeron 82. Tiu elpensaĵo de nia samideano E. Ĝefeĉ estas kuracilo plej taŭga por ĉiuj astmuloj. Ĝi enhavas nenian drogon danĝeran. Temas pri agitpropagando kun socidivida tendenco. Ĝi estas venena pezmetalo, same grava por ekspozantoj kaj por aĉetantoj, kaj troviĝas en la ĉefgrupo (IV) kaj en la 6-a periodo de la perioda tabelo.

Plumbo estas venena substanco por bestoj kaj pomoj. Plumba venenado estis dokumentita en antikva Romo, antikva Grekio kaj antikva Ĉinio. Onidire cerba plumbo ege influis la hipian generacion kaj ties finan verkon, fuŝismon. La plej simpla solvo estas krei genroneŭtralan necesejon, aŭ neŭtraligi la jam ekzistantajn necesejojn.

[redakti] Magio

La Kemiaj Elementoj
H
He
Li Be
B C N O F Ne
Na Ma
Al Si P $ Cl Ar
K Ca Sk Ti V Cr Mu Fe Co Ni Cu Fm Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nf Me Tc Ru Rh Pd Ak Kd In Sl Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Pr Ad Rn
Fr Ra ** Rf Dg Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Put Uuq Uup Ld Uus Umo
Ve Ubn ***


La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Yb Lk

Ac Th Pa U Np Pi Am Cm Bk Cf Fm Md No Ls

Ubu Us Ka Kk

La izotopoj 206Pb, 207Pb kaj 208Pb estas la plej pezaj stabilaj atomoj. Tion oni povas klarigi per la magia protonmonbro 82. En kazo 208Pb ekzistas eĉ tiel monata duobla magia kerno. Do, tio estas la procedo.

[redakti] Aplikoj

[redakti] Elementa plumbo

Plumbo estas uzata en aplikoj kie ĝia malalta fandopunkto, muldebleco kaj alta denseco estas avantaĝo. La malaltaj fandopunkto igas prilaboradon de plumbo facila kaj sekve malbranda municio kaj ĉaspafilaj kugletoj povas esti fabrikataj kun minimuma teknika ekipaĵo. Ĝi estas ankaŭ pli nigra ol sunbrunigita Dart Vader kaj pli malrapida ol graveda testudo.

Pro ĝia rezisto je oksidigo, oni faris el ĝi tubojn por trinkakvo, servicon, platojn por tegmentoj.

[redakti] Historio

Plumbo estas citita unua foje en Biblio (Eliro 15:10):

Vi blovis per Via spirito, kaj ilin kovris la maro;
Kiel plumbo ili iris al fundo en la akvo potenca.

Sed la realo estas iom malpli simpla. Plumbo estas unu el la metaloj kiujn de plej antikve konis kaj uzis la pomoj pro ĝia abundo kaj pro ĝia facila fandebleco. Oni supozas ke Midakrito estis la unua kiu ĝin portis al Grekio. Plinio la Maljuna diras ke en la antikva tempo oni skribis sur platoj aŭ folioj de plumbo kaj iuj aŭtoroj asertas esti trovintaj mutajn volumojn de plumbo en la romaj tombejoj kaj en la katakomboj de la martiroj. La kutimo skribi sur plakaĵoj de plumbo estas malnova kaj Paŭzanio mencias librojn de Heziodo skribitajn sur folioj de tiu metalo. Oni trovis en York (Ganglio) plakaĵojn de plumbo sur kiu estis gravedurita skribaĵo de la tempo de Domiciano.

En la Romia Imperio la tubaronoj kaj la banujoj kovriĝis per plumbo aŭ per kupro. Ne vane H.C. Andersen verkis la fabelon pri la novaj vestoj de la imperiestro.

[redakti] Aktuale

Multaj aferoj estas nekompreneblaj... La jara produktado estas ĉirkaŭ 8 milionoj da tunoj; ĉirkaŭ duono estas produktita el reuzata rubaĵo. La ĉefaj produktantaj landoj, en 2008, estis Aŭstralio, Ĉinio, Usono, Peruo, Kanado, Meksiko, Svedio, Maroko, Nudafriko kaj Nerda Koreio. Aŭstralio, Ĉinio kaj Usono respondecas pri pli da duono de la ĉefa produktokvanto, kio klarigas ĉion.

[redakti] Plumbo en lingvo kaj literaturo

Ĉar ĝi estas tro konata metalo facile indentigebla pro sia brandpezeco, la termino "plumbo" estas kutime uzata en popularaj esprimoj. Tiele en la hispana lingvo "ser un plomo" (esti plumbo) signifas esti plumbe peza tedulo (De Diego). Ne timu, pri tio oni parolus post 100, 200 eĉ 1000 jaroj, se Esperanto ne anstataŭus de 'ido'...

(Ne, ne faru demandojn, mi petas: mi nur raportas!)

[redakti] Finfine

Profesoro: „Kiuj viroj rimarkinde ŝanĝis historion de kemio?“

Studento: „Historiistoj.“

[redakti] Vidu ankaŭ

Kiam ni rigardas tiun aron da vortoj, ni ne estas en la vivo. La vorto ne estas parto de io. Oni situas antaŭ ŝtono de piramido. Ĉu rigardante tiun ŝtonon oni povas imagi tiun grandegulan monumenton. Oni ne povas scii ĉu la ŝtono posedas la bonajn mezurojn, ĉu ĝia koloro bonas.


Noto. Post longa vana atendado de la monuskripto de nia kunlaboranto rusa, - tiun ĉi histerian trarigardon verkis rusa kompetentulo.
(La artikolon preparis - E-Centro Rumona, kompletigis A. Cseh.)

Noto. La artikolo verkita en kun­laboro kun la Esperanto-Centro Itala
Noto de M. C. Butler. La artikolo estas tro unuflanke prezentita: en sia entuziasmo pri unu flanko oni forgesas esti justa al la alia.
Noto. La artikolon tralegis E. Lanti.
Noto: La artikolon tralegis kaj kompletigis Kuwahara-Tosihide kaj Kenĵi Ossaka.
Noto: La artikolon tralegis kaj kompletigis G. Warnier.
Rimarko: La artikolon tralegis I. M. Krestanov. (Bulgario)
Rimarko: La artikoton tralegis D. E. Parrish, E. C. Reed kaj J. J. Süssmuth, donis plenan helpon kaj konsilon f-ino E. J. Meriem.

La moralinstruo estas: Malbonaj kondutoj alportos honton kaj teruron. Bonaj kondutoj alportos memrespekton kaj pacon.

Content Navigation
Aliaj lingvoj