Pola lingvo

"Koro tro plena -- buŝo parolas"

~ Zamenhof pri pola lingvo

"ESPERANTO NIE JEST JEZYKIEM DLA CHAMOW ! "

~ pollingvano pri Esperanto

Pola lingwo (język polski, polszczyzna) estas artfarita lingwo kreita de pola okulkuracisto Marko Polo. Ĝi estas kreita por helpi slawajn parolantojn interparoli, laŭ Polo, la pola estas komprenebla de pli ol 400 milionoj da homoj tra la mondo, tamem, neniu jam powis kompreni ĝin. La gramatiko de la pola estas preskaŭ simila al Esperanto, ecepte ĉar ĝi hawas 6 kazojn. La wortaro dewenas el la plej konataj slawaj wortoj.

La alfabeto

Ŝi NE parolas la polan!

La pola uzas, pli malpli, la latinan skribsistemon kaj diakritajn signojn: kreska (dekstra korno), kropka (superpunkto) kaj ogonek (ogoneko). Poloj forte malamas klasikan latinan l do ĉiam ĝin trastrekas, eble ili pensas ke ĝi subite foriĝos de ĉiu lingwo. Samtiel ili pensas ke klasika v estas nenobela do ili dobligis ĝin kaj ekhawis w. Trie, poloj ne kapablas utiligi sian lingwon plene, precipe diakritajn signojn, do ili neregule surogatas ilin per litero z, ekzemple la sama fonemo estas "ś", "sz", "sx", "sy", "ŝ" kaj "š".

Pro tio polaj wortoj estas kutime 3-oble pli longaj ol bezonatas.

La kazoj

Pola lingwo hawas la jenajn kazojn: nominatiwo,akuzatiwo, genijtiwo, lesbatiwo, dubiiwo, neniusciiwo.

Skribmaniero

Se wi hazarde ne scias kiel ĝuste skribi ian polan worton, sed almenaŭ iom konas ĝian prononcon, sekwu jenajn paŝojn:

• skribu worton simile kiel wi aŭdas ĝin
• al hazardaj lokoj aldonu literon z
• hazardajn literojn substreku, trastreku aŭ superstreku

Ekzemple: "Saluton" prononciĝas [ĉeŝĉ] (jam tie ĉi prezentiĝas fiemo de poloj en supersignoj). Sekwu ni do la antaŭajn paŝojn:

• cesc
• czesc
• cześć

Wi widas ke tio estas absolute senerara algoritmo ŝparanta tempon por lerni la lingwon kaj multe pli mojosa por uzado ol lernado de ĉiu aparta worto parkere.

Facileco

Polan lingwon oni kutime lernas per lernado de langrompiloj en ĝi. Poste lernanto ekscias ke fakte ne temas pri langrompiloj sed pri kutimaj lingwaĵoj. Pola lingwo multe pli facile lerneblas por homoj kun cerba malsano kiu ebligas elfiltri duonon de literoj de wortoj, restaĵo tute sufiĉas kaj ne ĝenas lernanton.

Profesoro donis legotan studon pollingwan. Je la protesto de studentoj ke oni la polan ne scipowas, li respondis: "Ankoraŭ ne. Sed vi dewos raporti pri la studo nur post du semajnoj."

Ekzemploj

Jen listo de ĉiuj frazoj eblaj en pola lingvo:

• Mam na Imię Grzegorz Brzęczyszczykiewicz. - Mi nomiĝas Grzegorz Brzęczyszczykiewicz.
• Prosze pana stań za pana aby pan nevideĺ pana. -
• piąte koło u wozu (kvina rado de ĉaro) - io/iu ĝenanta
• ręka rękę myje (mano manon lavas) - sinapogo de homoj dum kontraŭleĝaj aferoj
• owijać w bawełnę (ĉirkaŭvolvi per kotono) - paroli malprecize, eviti la temon
• urwanie głowy (kapo-forŝiro) - granda laboro, multaj okupoj
• ruski miesiąc (rutena/rusa monato) - tre longa tempo (en julia kalendaro monatoj finiĝas 12 tagojn pli malfrue, tial oni opiniis ke rusa monato estas pli longa)
• flaki z olejem (intestoj kun oleo) - io tre teda
• bułka z masłem (bulko kun butero) - io facila
• wylać dziecko z kąpielą (elwerŝi bebon kun banakwo) - luktante kontraŭ malbono, perdi ankaŭ bonan aspekton de iu afero
• co ma piernik do wiatraka? (kiu rilato inter mielkuko kaj wentomuelilo?) - la menciitaj aferoj tute ne rilatas unu al la alia
• siedzieć jak na tureckim kazaniu (sidi kwazaŭ dum turka prediko) - trankwile aŭskulti nenion komprenante
• znaleźć się między młotem a kowadłem (troviĝi inter martelo kaj amboso) - trowiĝi en grandegaj problemoj
• kłamstwo ma krótkie nogi (mensogo hawas mallongajn krurojn) - mensogo ĉiam ewidentiĝas
• wiercić komuś dziurę w brzuchu (bori al iu truon en wentro) - molesti, dewigi iun fari ion
• porywać się z motyką na słońce (ferwori kun sarkilo al suno) - hawi troigajn planojn
• ryba psuje się od głowy (fiŝo putriĝas komence en kapo) - koruptado komenciĝas desupre
• tonący brzytwy się chwyta (dronanto kaptas razilon) - homo kun problemego serĉas iun ajn solwon
• człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi (homo pafas, dio portas kugletaĵojn) - homo agas, dio decidas pri rezulto