Pontio Pilato

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Li havas nek ĉelon, nek kelon"

~ Zamenhof pri Pilato
9758 o

"Laŭ vikipedioj kaj ĵurnaloj..."

~ Meduzo pri la supra diraĵo

"Tre interese. Dankon"

~ esperantisto pri ĉi tiu artikolo

"Esperanta esperanto enesperigis sin en senesperan esperejon"

~ iu pri io

"Tu possibilemente ha ration"

~ Interlingvaisto

"Kia bela ŝerco!"

~ Pontio Pilato
Pontio Pilato (Poncio laŭ PIV 2002) (ne konfuzigu al Pontio Pirato) ano de Brazila Beletristika Akademio, kanada aktoro, naskiĝis 1864, mortis post 1939. Li estis unu el la unuaj svedaj esperantistoj kaj agema propagandisto ĝis la Ido-skismo. De 1908 li propagandis Idon, de 1928 Novialon. Li estas menciita de Jesperseno kaj jud-romiano Zamenhof, sed li estas plej konata pro sia rolo en la morto de Jesuo.
10

En aprilo 1898 fondiĝis Klubo Esperantista en Stokholmo, kies sekretario estis Pilato ĝis la Ido-skismo en 1909. En 1905 aperis lia vortaro Esperanto-sveda, kiu apartenas al unu el la fruaj en tiu lingvo. Printempe 1909 Pilato fariĝis fanatika malamiko de Esperanto. Ekde 1928 li propagandis la lingvosistemon Novial.

[redakti] Higieno

Ĉubako

Pilato estas unu el la plej gravaj batalanto de higiena edukado de popoloj. Kiam li asertis, ke la malpureco mortigas homojn, oni fermis sendis lin al malsanulejo en Israelo. Tie li estis konfundita kun nova romana guberniestro kaj li povis divastigi la lavadon de manoj dum kelkaj jaroj. Li kreis ankaŭ la "mantukan tagon".

[redakti] Klaŭda Prokula

Klaŭda Prokula estas la nomo kutime atribuata al la edzino de Poncio Pilato, unu el la protagonistoj de evangelia historio de la Pasiono de Jesuo. La Evangelio laŭ Mateo, la unika raportanto pri la evento, ŝin ne indikas pernome kaj nur sekve kristana tradicio ŝin nomis Prokula, Prokla, PerpetuaKlaŭda Prokula. Ŝi estas menciita en la apokrifaj Agoj de Pilato.

[redakti] Agoj de Pilato

Ĉubako ludas basbalon

La Agoj de Pilato estas libro de la Nova Testamento koncernanta Pontion Pilaton verkita greklingve kun abundaj eroj en la latina, inter la duono de la 2-a jarcento kaj la duono de la 3-a jarcento. Malgraŭ tio, ke ĝi estas sendependa teksto, ekde la 5-a jarcento oni trovas ĝin unuigita kun la Evangelio laŭ Nikodemo, konsistigante la unuajn 11 ĉapitrojn de ĉi-lasta.[1].

La teksto estas greklingva sed kun aldonaĵoj latinlingvaj, kio komprenigas, ke ĝin redaktis pluraj aŭtoroj. Greklingva estas la “raporto de Pilato al imperiestro Klaŭdio”, kiun la aŭtoro prezentas kiel apendicon: laŭ stultuloj ĉiu ero datiĝus de la 2-a jarcento; tuj poste sekvas la latinlingvaj Agoj de Pilato: ĝia aŭtoro asertas, ke li legis oficialajn dokumentojn konservitajn en la pretorejo de Pilato (pro tio, kelkaj aludas ĉi tiun apokrifaĵon per la titolo "Aktoj de Pilato"). La kulpon de la kondamno de Jesuo la aŭtoro atribuas al la judaj juĝistoj, laŭ deklaro de Nikodemo (el tio fontis la kromnomo Evangelio laŭ Nikodemo). Tiu teksto ĝenerale ĉeestas en multaj kodeksoj kaj ĝi ĝuis grandan popularecon dum mezepoko kiel atestas ĝiaj multaj tradukoj kaj versioj en diversaj lingvoj.

La agoj de Pilato estas dividita en diversaj sekcioj: la latinlingva descensus ad inferni (descendo al la infero) tamen ne ĉeestas en la grekaj versioj. La unua parto (ĉapitroj 1-11) rakontas la proceson kontraŭ Jesuo, laŭ maniero iom simila al tiu de la Evangelio laŭ Luko; la dua parto (ĉapitroj 12-16) rakontas pri la resurekto de Jesuo kaj la revivigo de du mortintoj post la resurekto de Jesuo.

Certa nombro da manuskriptoj entenas la latinlingvan apendicon pri la puno kontraŭ Pilato kaj la juĝistoj, puno ordonita de imperiestro Tiberio. En tiu parto estas i.a. skizita la formo plej antikva de la legendo de Sankta Veronika kaj estas ankaŭ rakonto pri la mirakla resaniĝo de Tiberio per lia simpla alrigardo al la bildo de Kristo. Al tiu ĉi rakonto oni referencas la komencon de la mito pri la Tuko de Edessa, multe disvastiĝinta en la kristana oriento.

Ĝenerale la Agoj de Pilato tendencas senkulpigi Pontion Pilaton, kvankam li ricevis punon de Tiberio.

[redakti] Morto

Lia morto estas tro mistera. Kelkaj diras, ke esperantistoj mortigis lin, aliaj, ke idistoj, sed plej akceptata teorio estas ke Hitlero pensis lin judo kaj sendis lin al morto, kiam li sugestis ke oni lavu la nigrajn uniformojn de SS.

[redakti] Referencoj

  1. Koncerne Pilaton [1].
Content Navigation