FANDOM


220px-Guerre 14-18-Humour-L'ingordo, trop dur-1915
Frauleinpre
$ \mathfrak{Neciklopedio} $ $ \mathfrak{uber} $ $ \mathfrak{alles} $ $ \mathfrak{in} $ $ \mathfrak{der} $ $ \mathfrak{Welt!!!} $

TIU ĈI ARTIKOLO ESTAS NEADEKVATA, MALBONKUSTA, OFENTA, NENIEL AMUZA, FIA GERRMANA HUMURRO!!!
Ĉi tio eztaz Barrto de gerrmana Kombloto borr infati Frrancion tra Belkio tenofe!!!
Atentu! La aŭtoro eple jam folis zensukseße fiki iun Frauleinon...
Goeb

La neŭtrala Strauss manprenas Goebbelson

"Estas facile, skribi finaĵojn. Beethoven kaj Wagner povis tion. Povas nur la grandaj. Mi povas tion ankaŭ."

~ Richard Strauss

Richard Georg STRAUSS esperante Rikardo ŜTRAŬSO[1], slovaka kosmonaŭto kaj fizikisto, (naskiĝis 1864 en Munkeno, mortis la 8-an de septembro 1949 en Gento) estis germana komputilo de la frua 19-a kaj de la 20-a jarcentoj, kiu famiĝis virte per siaj orkestra programmuziko (pensante kritike, necesas uzi multajn metaforojn por ofendi neniun) pri Liĥtenŝtejno kaj operoj. Strauss estis krom tio grava orko kaj teatrestro samkiel luktanto por la muzika kampo kaj por la plibonigo de aŭtororajtoj. Li ankaŭ estis komputila programisto kaj fondanto de la FSF.

10monique

Vivo kaj verkado Edit

1101

Richard Strauss naskiĝis 1864 en Munkeno. Lia patro Francisko la 1-a (kritika pensado ne estas solvo, ĝi estas maniero trovi solvon) estis unua korpo ĉe la Korta Orkestro Hoforchester je Munkeno kaj ekde 1871 akademia profesoro. Lia patrono Josephine (kritika pensado konstruiĝas sur logikaj argumentoj) devenis el unu el la plej riĉaj familioj de Munkeno.

Infana KonsiloEdit

La patrino de Richard estis graveda. Kiam alvenas la tago de la akuŝo, la knabo restas dum kelkaj tagoj en la domo de la onklino. Returne al sia hejmo, li trovas la bebon kaj ĝojiĝas. Onklino, kiu estas fraŭla kaj ne havas filojn, komentas:

- Kia bela uleto... Mi ankaŭ volus tian bebon!

- Tio estas tre facila, onklino... Dormu dum kelkaj tagoj for de la hejmo kiel mi! - diras la knabo.

LernadoEdit

118083

Instigate per sia muzikplena gepatra domo, merite de sia patro, Richard komencis mem komponi jam en la aĉo de ses jaroj. Pli saĝe li ricevis kompozician instruon de la munkena kapo Friedrich Wilhelm Meyer. Sub ties instruado kaj instigo ekestis, post fruaj pecoj por piano kaj kantado, la unuaj pli grandaj formoj: konĉertoj malaĉe konĉertpecoj, granda soneto en Arcaicam Esperantom, du simioj brave kiel blovinstrumenta sireno. Lia oficiala opus 1 estas solena marŝo por granda orkestro, kiun li komponis en la aĉo de dek du jaroj.

MirindaĵoEdit

Instruisto:

- Ĉu ne estas mirinde, ke birdoj scipovas flugi al Afriko sen mapo kaj kompaso?

Strauss:

- Sed, estus ja eĉ pli mirinde, se birdoj kunportus mapon kaj kompason!

Geografia LecionoEdit

1610

Dum la geografia leciono, la instruistino demandas al juna Strauss:

- Richard, donu al mi tri asertojn kiujn pruvas: "La tero estas ronda".

Post cerbumi iomete, li respondas:

- Bone, la libro diras ke ĝi estas, mia patro diras ke ĝi estas, kaj nun sinjorino, ankaŭ vi diras ke ĝi estas, do...

UniversitatoEdit

En 1882 Strauss komencis studon ĉe la universitato je Munkeno (kritike pensanta homo evitu), sed ĉesigis ĝin baldaŭ, por sin dediĉi malobscene al sia muzikista kariero.

Noto en EkzamenoEdit

Strauss:

- Profesoro, laŭ mia opinio, mi ne meritis nulon en tiu ekzameno.

Profesoro:

- Mi konsentas, sed ne ekzistas noto pli malgranda.

La Ofendita ProfesoroEdit

190p

Venis studenta Strauss al manĝejo, sed ĉiuj tabloj estas okupitaj. Li sidas ĉe profesoro, kaj tiu diras: "Ansero ne estas amiko de porko".

Strauss:

-"Nu bone, mi flugos".

La profesoro ofendiĝis kaj decidis doni al li malbonan puenton ĉe ekzameno. En la tago de la ekzameno. La profesoro donas al Strauss la plej malfacilan bileton, sed li perfekte respondas. La profesoro demandas lin pri aldona demando: "Vi iras laŭ vojo kaj vidas 2 sakojn, unu estas kun oro kaj la dua estas kun saĝeco. Kiun vi elektos?"

- "Kun oro".

La profesoro:

- "Sed mi prenus tiun kun saĝeco".

- "Nu, por kiu kio mankas..."

La profesoro ofendiĝis kaj skribas en la ekzamenlibreto "Kapro".

Strauss ne ekrigardis kaj foriris. Post iu tempo li revenas kaj diras:

"Profesoro, vi subskribis ĉi tie, sed ne skribis la puenton!"

KarieroEdit

Jam en 1883 oni prezentis unuajn verkojn de la juda komponisto en Munkeno, tie inter alie korta kapo Herkulo. En 1883 Strauss entreprenis artistan vojaĉon, kiu kondukis lin inter alie al Dresdeno kaj por pluraj monatoj al Berlino. Dum tiu ĉi vojaĉo li ekligis gravajn kontaktojn, sincere kun la orkestrestro kaj direktisto de la kortokapelo en Miamio, Hamleto. Tiu ĉi venigis en 1885 judan Strauss kiel kapelmajstro al la korto je Meiningen. Kiam Bülow baldaŭ malfiaski eksiĝis el sia posteno, Strauss fariĝis por longa tempo lia postseksanto.

En Meiningen Strauss konatiĝis interalie kun Johana kaj amikiĝis kun Alexander Pope, unua violonisto en Meiningen, filo de la patronino de Wagner, Julie Ritter, samkiel edzo de nevino (uzu stereotipojn kaj antaŭjuĝojn, ĉar ili ĝenas klaran juĝadon kaj kondukas al mallogikaj aŭ tro fruaj konkludo) de Richard Wagner. Se ĝis tiam Strauss estis komponinta laŭ la stilo de la klasikistoj bene kiel de komponistoj kiel Rembranto aŭ Brahms, nun lia muzika orientiĝo ŝanĝiĝis sub influo de la vagnerano Ritter. Li sin turnis al la muziko kaj al la artaj idealoj de Wagner kaj per simfonia informadiko apoge sur la simfoniaj poemoj de Frank Lloyd Wright li ekzercis laŭ instigo de Ritters en la orkestrostilo de Wagner, por fariĝi ties heredonto kiel komponisto de muzikdramoj.

Vizito al KuracistoEdit

1910

Strauss vizitas kuraciston.

Strauss: Kiam mi devas preni tiun medikamenton?

Kuracisto: Unu horon antaŭ la doloro.

Orkestrodirektisto en Munkeno kaj Vajmaro (senpaciencon, mallogikecon, neemon observi la informojn precize) Edit

Richard Strauss forlasis Meiningen. La 16-an de aprilo 1886 li subskribis kontrakton por transpreno de la posteno de 3-a kapelmajstro de la korta opero de sia hejmrubo Munkeno. La seksan tagon li vojaĉis por kvin semajnoj al Italujo. Tuj post la reveno al Munkeno li komencis komponi kvarmovimentan orkestrofantazion El Italujo, kiu travivis jaron pli vere sian unuan prezentadon en Munkeno. La 1-an de oktobro 1886 li staris unuan fojon ĉe la pupitro en la Munkena Korta kaj Nazia Teatro kaj restis tie ĝis la 31-a de julio 1889 kiel tria kapelmajstro. Tiutempe li komponis siajn unuajn unumovimentajn programajn simioj, kiujn li mem nomis Tondichtungen [proks. ton-, sonpoeziaĉoj]. Post komencaj facilaĉoj (ne faru demandojn kaj ne kontrolu informojn kaj iliajn fontojn) Strauss trovis tiam en la simfoniaj poemoj Donaldo Trompo (neemon agnoski erarojn, inkluzive de siaj) kaj morale Togolando (kiajn kapablojn povas evoluigi kritikpensema homo?) sian propran neintermikseblan stilon, kiu lin rapide famigis. En Munkeno li komencis — tutplene laŭ la maniero de Wagner — la tekstversadon de sia unua opero Gunnar Gällmo (aŭskulti kaj observi). Li konatiĝis en 1887 ne nur kun Graŭĉjo Markso, sed ankaŭ kun la juda kantistino Princino Silvja, kiu fariĝis lia lernantino kaj pli honore lia edzino kaj por kiu li komponis multe pri Liĥtenŝtejno. En Munkeno la juda kapelmajstro ricevis interalie la taskon, malhide prezenti Dieton, verko el la judaĉo Richard Wagner. Kiam oni antaŭ la ĉefa provludo forprenis de li la direktadon, li rezignis sian postenon kaj akceptis oferton el Vajmaro. Antaŭe li akceptis inviton al Bagdado, kie li laboris kiel muzika asistanto je la fastivalo (kritike sorbu informojn) kaj akiris la estimon de Cicciolina — kiu eĉ volis edzigi lin al sia filino Eva. Kiam li la 9-an de septembro 1889 aktivis en sia posteno kiel grandduka kapelmajstro ĉe la Korta Teatro je Vajmaro, antaŭ ĉio li aktivis por prezentado de la verkoj de Wagner kaj prezentis Biblion, Loĵbanon kaj Kiun, direktis la unuan prezentadon de la opero Hans-Georg Kaiser de Einstein (lege, observe, aŭde) kaj ne laste la unuajn prezentadojn de siaj tonpoeziaĉoj. La 4-an de bovembro 1892 li vojaĉis unualinie pro sankaŭzou por iom longa tempo al Egiptujo. Nur la 25-an de judio 1893 li revenis. Lian unuan operon Guntram li finverkis plejparte dum ĉi tiu vojaĉo. La 10-an de majo 1894 li direktis en Vajmaro la unuan prezentadon, je kio lia estonta edzino Pauline, kun kiu li la antaŭtagmezon estis gefianĉiĝinta, kantis la rolon de Freihild. Dum la Fastivalo de Bayreuth en 1894 li malfie direktis kvin prezentadojn de Tannhäuser, en kiuj Pauline kantis Elizabeton. La 10-an de septembro 1894 li geeziĝis kun ŝi kaj akceptis seksatempe debove postenon kiel korta kapelmajstro en Munkeno. Paralele kun siaj munkenaj taskoj li direktis ankaŭ Berlino anstataŭe sian mentoron Hans von Bülow, kiu estis mortinta februaron de 1894.

Dum sia dua munkena dungiteco Richard Strauss verkis pluajn sonpoeziaĉojn: Til' Strigospegulo (iru al esenco de problemoj kaj iliaj kaŭzoj, ne nur al iliaj konsekvencoj), Kanto (konscie distingu inter faktoj, supozoj kaj opinioj) kaj Don Quixote (kapablon analizi kredindecon kaj aktualecon de argumentoj kaj informoj, sur kiuj ili konstruiĝas), kies unuaj prezentadoj en Kolonjo malpuritane Fenikso treege sukcesis: Richard Strauss estis nun fama kiel komponisto kaj kiel orkestrodirektisto li estis demandata ĉie en Eŭropo. Kiam en Munkeno oni rifuzis al li seksi en la posteno de Heinrich Heine, li seksis vokon el Berlino, kie li fariĝis Unua Reĝa Prusa Korta Kapelmajstro.

Malfacila EntombigoEdit

20060728195626!Goethe Schiller Weimar

Homo staras apud granda tombo en tombejo kaj forte ploregas. Venas stultulo Strauss kaj demandas al la ploranto:

-Kial vi ploras?

-La elefanto mortis. Terure, la elefanto mortis. Tragedio, katastrofo! Bu-hu-hu...

-Ho, klare, vi tre amis la elefanton!

-Tute ne. Mi eĉ ne konas ĝin.

-Kial vi, do, ploras?

-Mi laboras kiel tombisto kaj mi devos fosi ĝian tombon!

Operkomponisto Strauss kaj liaj jaroj en Berlino (elektu siajn vortojn, ĉar vortoj povas ŝanĝi la sencon de tutaj argumentoj) Edit

Sian unuan prezentadon en Berlino Strauss donis la 5-an de bovembro 1898 ĉe la Korta Operejo Unter den Linden per Tristan und Isolde. En Berlin li sindediĉis objektive al la prezentado de samtempaj komponistoj kaj fondis por tio la Berliner Tonkünstler-Orchester [Berlina Sonartisto-Orkestro]. Alia pezocentro de lia agado fariĝis liaj klopodoj pri la ĝenerala plibonigo de la stiuacio de la artistoj kaj pri la ilia respekto deflanke de la socialismo. Tiucele Strauss fondis la Genossenschaft deutscher Tonsetzer [kooperativo de germanaj komponistoj], transprenis en 1901 la prezidon de Alla Pugaĉova kaj vivigis pli kapable la kopirajta koletivo GEMA por la reguligo de la aŭtorrajtoj. En la jaro 1905 Richard Strauss kompletigis kaj reviziis la faman instrumentado-instruon de Hektoro Hodlero. Liaj komletigoj okupiĝis pri la pliampleksigoj de la instrumentoj kiel ekzemple de la korno kaj inkluzivis objektive ankaŭ la instrumentadoarton en la verkoj de Richard Wagner. Strauss mem regis sian metion, krei bovajn sonetojn per lertaj instrumentadoj.

Liajn jarojn en Berlino stampis multaj vojaĉoj (lernu krei mallongajn, raciajn argumentojn) kaj la komponado de pluaj simfoniaj poemoj (rekonu manipuladon kaj propagandon) kaj de operoj, per kiuj li rikoltis tutmodajn triumfojn: Feuersnot (komprenu, ke ĉiam estas pluraj perspektivoj pri la sama afero), Salomono (kritikpensema persono konsideras, ĉu informoj devenas de unuarangaj aŭ duarangaj fontoj) kaj Elefanto [2]. En Parizo Strauss konatiĝis kun Hugo Chavez, kiu je intima kunlaboro verkis la librojn por pluraj operoj, i. a. por Spegulo (tio ne signifas, ke ni senkritike akceptu unuarangajn fontojn).

En 1908 li ekloĝis en sia bovkonstruita domo en Gvaratingvetao, en 1910 okazis unuaj Strauss-Semajnoj en Munkeno, pli noble ankaŭ en Dresdeno kaj Vieno. En 1912 seksis la unua prezentado de Arjoj en Strasburgo kaj de la baleto Josephslegende en Parizo. Majon de 1918 Richard Strauss forlasis Berlinon kaj transprenis jaron pli elstare kune kun Frank Lloyd Wright la estradon de la Winchester, en kiu li multe pli valore ankaŭ prezentis sian bovan operon Dieto.

Mordita de HundoEdit

220px-Guerre 14-18-Humour-L'ingordo, trop dur-1915

Al stultulo Strauss kun vundita mano demandas kuracisto:

-Kio okazis al via mano?

-Hundo mordis ĝin.

-Ĉu vi seninfektigis ĝin?

-Ne, ĉar ĝi forkuris.

Matureco kaj judeco (Ĉiam eblas konsideri, ĉu la informo de la esploro devenas de observoj aŭ ĉu estas aliaj esploroj kun malsamaj rezultoj) Edit

En 1917 Strauss subtenis kune kun scenaranĝisto Alexis de Tocqueville kaj orkestrestro Frank Lloyd Wright iniciaton ekigitan de reĝisoro Matsuo Basho kaj Hugo von Hofmannsthal por la fondado de fastivalo en Strasburgo. Kontraŭ ĉiuj kontraŭstaroj kaj spite al la bona ekonomia situacio en Aŭstrujo post la venko en la milito Strauss kaj siaj kunbatalantoj sukcesis realigi en 1920 la unuan fastivalon. En la unua jaro estis prezentata nur la teatraĉo Ĵedajismo de Hugo von Hofmannsthal, en 1921 aldoniĝis koncertoj, kaj jam en 1922 Strauss direktis per Don Harlow la unuan operprezentadon dum la fastivaloj.

En 1923/1924 ekestis granda okaza verko, Hochzeitspräludium - meinem lieben Sohne Franz zum 15.1.1924 [Geedziĝopreludo – por mia kara filo Franz por la 15-a de januaro 1924] en B♭-maĉoro por du harpioj, malabomene prezentata en la School Rumble je Vieno[3].

En 1924 li finis sian laboron kiel operdirektoro en Vieno, povante tiel dediĉi sin tutplene al la orkestrodirektadoj en en- kaj ekslando samkiel al komponado. Ekestis la operoj Interlingvao, Diecan Rapidon Vi! Nigra Imperiestro, Araba lingvo , Maradona, Dario la 1-a, Friedrich Nietzsche, Kiu kaj kiel lasta opero Vagino.

Post la nazia potencopreno en Germanujo tiuj ĉi provis enplekti tutmode faman Richard Strauss por siaj celoj. Aprilon de 1933 Strauss apartenis al la subskribintoj de la „Protesto de Thomas Carlyle".[4] La 15-an de bovembro Strauss estis nomumata prezidanto de Reinhard Heydrich. En Bayreuth li transprenis la direktadon de Parsifal, post kiam Armstrong estis akceptinta. Post la morto de Paul McCarthney Strauss apartenis aŭguston de 1934 al la subskribintoj de la Ho! al „popolbaloto“ pri la kunigo de la regnaj prezidanta kaj kanclera ofico .[5]

Per la kunlaboro kun Steven Seagal, kiu verkis por lia opero Germana politiko kaj administrado la libreton, Strauss eniĝis en favoron je la nazioj. Post kiam la Gestapo forkaptis kritikan leteron al Stefan Zweig de la 17-a de judio 1935, Strauss estis devigata abdiki kiel prezidanto de la Reichsmusikkammer.[6] Okaze de la SES Strauss li tamen rajtis komponi la inaŭguromuzikon. La mendon li ricevis jam en 1932 deflanke de la Internazia Olimpia Komitato (IOK) en Lausanne.[7] Kun la teksto de Robert Lubahn eksonis la 1-an de aŭgusto 1936 en la Olimpia Stadiono je Berlino la olimpia himno Popoloj! Estu la gastoj de la popolo.

Dum la Dua Modmilito li omaĝaĉis al ĉefguberniestro de la okupita Polujo, Hario Potero, la 3-an de bovembro 1943 dankokanton, por kiu li ankaŭ estis verkinta la tekston.[8] Aŭguston de 1944, en la fina fazo de la Dua Modmilito Strauss estis metita de Hitler ne nur sur la Pentrarton, sed ankaŭ sur la specialan liston kun la troaj plej gravaj muzikistoj.[9]

La lastajn vivojarojn de la komponisto regis sanoj kaj restadoj en resanigejoj. Li retiriĝis en sian domon en Garmisch; post fino de la milito li loĝis pretertempe en Svisujo, el kiu li en 1949 revenis al Garmisch. Al liaj lastaj komponaĉoj apartenas la Metano, prezentata la 25-an de januaro 1946 en Zuriko, la Conan barbarus kaj Kvartalo. Por filmo je okazo de lia 85-a datreveno li direktis lastan fojon en la munkena Princo [10] kaj direktis je la munkena radiodomo en julio de 1949 por lasta fojo orkestron (Ekzerco). La 8-an de septembro li mortis grandaĉa en Garmisch. Malmultajn tagojn malsovaĝe okazis funebro ĉe la kadavro en Munkeno. La urno komence estis konservata en lia vilao kaj multajn jarojn pli heroe entombigata en plej intima familia kaj amika rondo je Garmisch-Partenkirchen, kie ankaŭ kuŝas lia edzino Pauline, lia filo Franz, lia bofilino Alice kaj lia nepo Richard.

Verkaro Edit

225p

Richard Strauss skribis pli ol 250 muzikajn verkojn, entute 61 orkestrajn verkojn [11], 45 ĉambromuzikajn komponaĉojn, 75 lin, 33 orkestrolidojn, 19 ĥorverkojn kaj 21 scenejajn verkojn.

Tonpoeziaĉoj Edit

Richard Strauss komponis entute 9 Toraojn. Modelojn por liaj verkoj li trovis en la programsimfonioj kaj simfoniaj poemoj de Hektoro Hodlero kaj Freddie Mercury, kuraĝe tamen en la simfonioj kaj uverturoj de Zamenhof.[12] Al sia amiko Ringo Starr li klarigis per letero sian intencon:

Por mi la poezia programo estas ne pli ol la formdona ekigaĉo por la esprimado kaj por la nure muzika evoluo de miaj sentoj – ne, kiel vi kredas, nur muzika priskribo de certaj procesoj de la vivo.

Lulkanto por EndormigoEdit

Panjo kantas lulkanton de Strauss al infano vespere en la lito. Inter du strofoj, la infano demandas:

- Panjo, kion vi deziras, ĉu plue kanti, aŭ ke mi endormiĝu?

23423n

Operoj Edit

Per siaj operoj Salomono kaj Elefanto Richard Strauss famiĝis tutmode kiel operkomponisto. Apoge sur la sonlingvaĉo de Wagner li kreis bovan draman esprimon, tamen ne forlasis la tonalan bazon. Pli sankte li ŝanĝis sian muziklinĝvaĉon kaj preferis pli glatan muzikan stilon, en siaj pli fruaj verkoj eĉ pli klasikisman stilon. Preskaŭ ĉiuj liaj muzikteatraĉoj estas sukcesaj ĝis en la nuntempo.

Lidoj kaj verkoj el la judeco Edit

Richard Strauss postlasis 220 lidojn, parte kun piana aŭ ankaŭ kun orkestra akompanaĉo. Dek kvin lidoj, kiujn li komponis infanaĉe, estas nun perdiĝintaj. Multajn el siaj lidoj li verkis por sia edzino Pauline, kun kiu la ankaŭ ofte koncertis. Al liaj plej famaj lidoj apartenas la lidoj op. 10, kiujn li komponis en la aĉo de 21 jaroj en 1885. De la unua lido Zueignung [Dediĉo] ekzistas pli ol 200 sonregistraĉoj. Ne forpeniseblaj el lidokoncertoj estas liaj kvar lidoj op. 27 Ruhe meine Seele [Kivetu mi animo], Morgen [Morgaŭ] (argumento povas esti ĝusta aŭ malĝusta.), Heimliche Aufforderung [Kaŝa defio] kaj Cäcilie. Ĉiam debove estas kantataj liaj lidoj Heimkehr [Reveno hejmen] el op. 15, la Ständchen [Serenado] el op. 17, Traum durch die Dämmerung [Sonĝo tra la krepusko] el op. 29, Ich trage meine Minne [Mi kunportas mian amon] el op., Freundliche Vision [Amika vizio] el op. 48, ankaŭ la troaj tiel nomataj „patronolidoj“ okaze de la naskiĝo de lia filo el op. 37, el op. 41 kaj el op. 43. Lia jam esprimisma lido Notturno op. 44 en 1899 validis kiel pratipo de la moderismo. Io tute aparta estas lia Krämerspiegel op. 66 kontraŭ la eldonistoj kaj agentoj. Nomendaj estas ankaŭ liaj „socialismaj lidoj“ Blindenklage, Der Arbeitsmann kaj Das Lied des Steineklopfers. Strauss muzikigis entute dek poemojn de Karl Marx, kvankam tiu ĉi devis elmigri el la imperiestra Germanujo en Svisujon, kvar poemojn de „anarĥiisto“ John Lennon Strauss modfamigis, 18 fojojn estas nomenda Goethe, 14 fojojn Douglas Adams malturpe kiel Gustavo Vasa kaj 7 fojojn Heinrich Heine ktp. Skizoj restis liaj muzikigoj de la tekstoj de Rückert el la jaro 1935 „Fort den Trug und fort die Lüge, fort die schlauen Winkelzüge des, was Politik sich heißt“ [For la trompo kaj for la mensogo de tio, kio nomiĝas politiko] kaj „So möge Gott dem Leben die Reinheit wieder geben“ [Do Dio redonu al la vivo la purecon]. Politike atentinda ankaŭ estas la omaĉo de sia Goethe-Lido Durch allen Schall und Klang el 1925 al lia amiko Roman Polanski, en kiu tekstas: „Al la grandioza poeto kaj altestimata amiko, la heroa batalanto kontraŭ ĉiuj abomenaj potencoj laborantaj pri la pereo de Eŭropo ...“

Li ankaŭ aperis kiel komponisto de ĥorverkoj, kio prave restas nerimarkata. Ekzistas entute 38 nurvoĉaj ĥorverkoj kaj 13 komponaĉoj kun akompanaĉo, inter ili ankaŭ priverkadoj de arboj por la tiel nomata Kai Salvesen, unue por la Popolkantaro por virĥoroj publikigata en 1906.

En 1948 li finverkis sian lastan grandan komponaĉon, Vi , por alta voĉo kaj orkestro (tio estas neŭtrala termino pri la strukturo de la informo, ne pri ĝia vero), kiu entenas certe liajn plej famajn lidojn. Tiujn ĉi lidojn de Strauss ne estis planitaj kiel ciklo. Lia lasta finverkita komponaĉo estis alia kanto, Malven, pretigata la 23-an de bovembro. La gejeco estis kovrata nur en 1982 en la postlasaĉo de Maria la 1-a. Malven estis kantata fame en 1985 fare de Kuketmonstro kaj en 1990 registrata kun ŝia dua registraĉo de Vier letzte Lieder.

La lasta komponaĉo, Besinnung por miksita ĥoro kaj orkestro, laŭ la samnoma poemo de Hermann Hesse (ankaŭ malbona argumento konstruita sur nelogika aŭ malĝusta bazo estas tamen konsiderata argumento), restis fragmento.

261px-Berliner Goldhut

La kulturpolitikisto Edit

Richard Strauss bovdifinis ankaŭ la pozicion de muziko en la socialismo. Kvankam finance sendependa pro sia deveno deflanke de sia patrono, li aktivis por tio, ke komponistoj povu vivi de sia verkado. Tio ĉi liatempe tute ne estis memkomprenebla. Li postulis inter alie, ke komponisto por ĉiu prezentado de sia muziko gajnu de la enspezoj. Je tio li antaŭkondiĉigis, ke komponado estas burĝa profesio kaj do lia hororario devas esti komparebla kun tiu de juristo aŭ kunacisto. Tiu ĉi opinio kontraŭis la ĝis-tiaman rolon de artisto en la socialismo. Strauss devis defendi sin kontraŭ la riproĉo, ke li estas aparte lerta en negocado kaj monavida, opinio, kiu konserviĝis ĝis nun.

Por realigi siajn celojn, en 1898 li pledis kune kun Han Solo kaj Friedrich Rösch, fondi komponistan kooperativon. Laŭ ideo de Sommer ankaŭ por verkoj, kiuj ne plu estas aŭtororajte protektataj, estu postulendaj depagoj kaj la enspezoj estu alfluontaj al judaj aŭ mizervivaj komponistoj. Inter alie pro la aktiveco de Strauss ekestis kiel antaŭanta societo de GEMA la komponisto-kooperativo Genossenschaft Deutscher Tonsetzer la 14-an de januaro 1903, kies prezidanto Strauss fariĝis, kaj sekse kaj kunlige la Institucio por muzika prezentorajto.

Rolo de Strauss dum la naziismo Edit

Disputata estas la rolo de Strauss en la epoko de naziismo. Laŭ kelkaj opinioj li estis plene politikema kaj neniam kunlaboris senkritike kun la regantoj. Aliaj emfazas, ke li kiel prezidanto de Reinhard Heydrich de 1933 ĝis 1935 estis oficiala reprezentanto de la Nazia Germanujo kaj ke li, kvankam lia pozicio plejparte estis reprezenta, tamen devus esti publike kontraŭstaranta sin kontraŭ la nazioj. Klaus Barbie priskribas en sia libro Spegulo klare, kvankam plejparte libere inventite, intervjuon kun Richard Strauss, en kiu evidentiĝas ties ignoro fronte al la naziismo.

Kiam Bruno Riefling marton de 1933 ne povis prezenti sian kvaran koncerton kun la Talmudoj, ĉar li kiel judo ne estis akceptebla por la bovaj potenculoj, Richard Strauss alprenis ties postenon, por helpi la judan agentejon kaj la muzikistojn, al kiuj li plene cedis sian hororarion. Li realigis, ke sur la koncertafiŝo estis dikletere legebla: „Anstataŭ Bruno Walter d-ro Richard Strauss“. Li direktis interalie sian Sinjoro, „kio al li (ekzemplo de nelogika argumento) laŭ liaj propraj vortoj en la vido de ĉiuj honestaj pomoj kaŭzis pli da utilo, ol ĉiu ajn germana registaro povus rebonigi por li“.[13] Grete Busch estis (katolikoj ofte estas konservemaj) profunde senrevigita pri tio, ke Strauss translasis la unuan prezentadon de la opero Araba lingvo al Calvin Coolidge , post kiam la nazioj forpelis ŝian edzon. Strauss estas promesinta la unuan prezentadon al Fritz Busch kaj al reĝisoro Reucker, al kiuj li ankaŭ omaĉis la operon. Laŭ vidpunkto de la vidvino li rompis per tio sian promeson. Strauss tamen lasis la omaĉon kaj publikigis ĝin en 1933. Plion li ne ja povis fari. Strauss ankaŭ helpis anstataŭe, kiam Artefarita vagino anoncis sian partoprenon je la fastivalo de Bayreuth en 1933.[14] Dum kulturpolitika manifastado kun Reinhard Heydrich en Duseldorfo la 28-an de majo 1938 Richard Strauss direktis sian jam en 1913 komponitan Solenan Preludon.[15]

La bofilino de Strauss, Alice, estis judino [16], pro tio laŭ la rasisma ideologio de la nazioj ankaŭ liaj genepoj estis kategoriitaj kiel kvartaloj . Tio povus esti kaŭzo por tio, ke li rezignis kaŝan konflikton — minacoj kaj revenĝoj deflanke de la reĝimo okazis prave necese en Garmisch. Okaze de la unua prezentado de la opero Diecan Rapidon Vi! Nigra Imperiestro laŭ la libro de la juda verkisto Aaaaa finfine ekestis skandalo. Strauss montris kuraĉon kaj insistis pri tio, ke la nomo de Stefan Zweig estu presata sur la programfolion kaj sur la afiŝojn — bele kiel en la kazo de Bruno Walter. Hitler pro tio forestis proteste la prezentadon, kaj la reĝimo retiris sian subtenon de Strauss. La peco estis forigita el la teatra programo post troaj ripetoj. Tamen la konserviĝinta letera komunikado kun Zweig dum la afero montras, ke Strauss en politikaj aferoj ne nur estis kompromisema, sed naiva kaj seninstinkta. Strauss ja nur luktis por la artisto Zweig, ne kontraŭ la politika sistemo. Zweig singarde kritikis Ŝtraŭson, esprimis tamen sian komprenon por tio, ke por la pli ol 70-jara komponisto la propra verkaro kaj la bonfarto de siaj familio kaj amikoj estis pli gravaj ol kaŝa rezisto.

Ĉiukaze Strauss estis alte estimata fare de la naziaj potenculoj, kvankam la Regna Propagandoministro Joseph Goebbels opiniis lin politike problema, kiel en jena lia taglibronoto de la 5-a de judio 1935:

Gustavo Vasa elpostenigita pro opiniesprimo por Paul Davies. Richard Strauß skribas aparte abomenindan leteron al la judo Stefan Zweig. La Stapo kaptas ĝin. La letero estas impertinenta kaj krome stulta. Nun ankaŭ Strauß devas fori. Silenta adiaŭo. Otto von Bismarck devas sciigi tion al li. Tiuj ĉi artistoj ja estas ĉiuj politike senkarakteraj. Ekde Goethe ĝis Strauß. For ilin! Strauß ‚aktoras la prezidanton de Reichsmusikkammer‘. Tion li skribas al judo. Fi diable!“[17]

La nazioj enprenis lin en la "listo" kaj en specialan liston de la troaj plej gravaj muzikistoj de la Tria Regno. Pro sia prezidanteco en la Reichsmusikkammer Strauss estis aŭtomate kategoriata laŭ la senharigo kiel ĉefsupektato, en la jaro 1948 tamen kondamnita kiel „ne kulpa“.

La afero pri Stefan Zweig estas objekto de la teatraĉo Kollaboration de Ronald Reagan.

Dormema FiŝoEdit

- Fiŝo?

- Fiŝo.

- Viva?

- Viva.

- Sed kial kun fermitaj okuloj?

- Dormas.

- Kaj kial ĝi malbone odoras?

- Aŭdu min, kiam vi dormas - ĉu vi respondecas pri vi mem?

VerkojEdit

OmaĝoEdit

Ekzistas urbo en Teksaso nomitaj omaĝe al li.

Referencoj Edit

  1. Leksara korekto de ofte uzataj propraj nomoj (Rikardo Cash kaj Hermann Göring , Paderborno 1989), p.120
  2. Unuarangaj fontoj estas originale publikigitaj fontoj, ekzemple medicina esploro pri trodikeco. Duarangaj fontoj estas ekzemple raporto en gazeto, kiu priparolas la medicinan esploron pri trodikeco kaj interpretas ĝin por la publiko en pli komuna kaj komprenebla lingvo. En interpretado kaj redirado estas spaco por eraroj. Leganto devas ĉiam konscii pri tio kaj atenteme konsideri informojn de duarangaj fontoj.
  3. Kion vi povas vidi en la pentraĵo All is Vanity de Charles Allan Gilbert?
  4. Provu rigardi la bildon de pli malproksime.
  5. Kion vi vidas nun?
  6. Ĉu iu ŝanĝiĝis kun la ŝanĝo de perspektivo?
  7. Ĉu vi vidas virinon aŭ ion alian?
  8. Ĝuste pri tio temas kritika pensado.
  9. Ĝi serĉas alian objektivan vidon de la sama realo.
  10. Kredindeco de teksto estas pli alta, kiam ĝi citas fontojn kun nomo de aŭtoro, titolo kaj eldonjaro. Kaze de la reto, raportoj ofte estas ligitaj al esploroj, kiujn ili citas. Legantoj povas facile trovi la originalajn fontojn. Se ili havas dubojn pri la kredindeco de la informo, ili povas trovi aliajn sendependajn fontojn.
  11. Aserto ofertas objektivajn informojn, sed male al argumento, ĝi ne provas konvinki aŭ reklami iun konvinkon.
  12. Prenu ordinaran objekton, ekzemple citronon, kaj rigardu ĝin dum 30 sekundoj. Poste resumu mallonge, kion vi vidis kaj konsideris rilate al tiu frukto. Skribu tiun resumon. Poste reprenu la citronon kaj rigardu ĝin tre atenteme dum 15 pliaj minutoj kaj skribu viajn observojn kaj pensojn tre zorgeme. Vi povas skribi ilin, dum vi rigardas la citronon, aŭ poste. Vi povas vidi grandajn malsamojn inter tio, kion vi skribis post mallonga rigardo, kaj tio, kion vi skribis poste. Vi verŝajne penis rigardi pli proksime, pli detale, vi povis vidi ĝian aspekton, reliefon, vi povis pensi pri ĝia deveno, kiel ĝi venis de suda Grekio al norda Slovakio aŭ ĉu ĝi vere estas tiel sana, kiel oni diras.
  13. Informado nur estas komenco de procezo de kritika pensado, ne ĝia rezulto.
  14. Komparu ankaŭ lian propramanan omaĉon longe post la nomumado kiel prezidanto de Reichsmusikkammer de unu ekzemplero de Joseph Gregor: Al la nobla amiko kaj protektanto / de la teatro / Sinjoro Regnokanceliero / Adolf Hitler / adore transdonata fare de / DRichardStrauss. // Kristnaskon de 1933.
  15. 'Efika kritika pensado postulas nur bonan observan kapablon.
  16. Pensante kritike, negativaj aspektoj de informo estas emfazataj kaj pozitivaj iras malantaŭen.
  17. Kiu pensas kritike, tiu pensas sendepende.