FANDOM


"La lastan el amaso atakas la hundo"

~ Zamenhof pri alkonosto
Mnb

"Laŭ mia kompreno, deserto neniel sinonimas kun zakusko"

~ Jorge Camacho pri zakusko

"Gardu vin du baroj: lipoj kaj dentaroj"

~ Zamenhof pri zakusko

"Ne rigardu rusojn kiel amuzajn bestojn en zooĝardeno."

~ Ruso

Rusa kulturo estas aparta civilizo, nek Eŭropa, nek Azia

LiteraturoEdit

0386 n

La literatura vivo en la nuna Ruslando iĝis same magra, kiel en la Okcidento: la homoj preskaŭ mallernis legi.

Rusa psikologioEdit

Ja ekzistas diferencoj inter Rusoj ĝenerale kaj ne-Rusoj ĝenerale:

1. Forta sento de apartaneco al la nacio la ŝtato. Rusoj ofte fieras kiam Rusio atingas ion, kaj malĝojas aŭ hontas kiam Rusio malsukcesas pri io. Eble tio estas komuna al anoj de grandaj landoj: kiel Kanadanoj tute ne sentas tian fortan ligon al Kanado, sed Usonanoj ja sentas fortan ligon al sia lando.

2. Timo pri eksterlandanoj, aŭ paranojo. Oni pensas ke aliaj ŝtatoj kaj alilandanoj estas hipokritaj kaj ne-fidindaj, ke ili volas ĉiel malhelpi al Rusio, ktp.

3. Envio rilate al aliaj landoj: oni sentas ke Rusio ne ricevas la respekton aŭ atenton kiun ĝi meritas, ke oni ne agnoskas ĝian gravecon, ktp.

EndemioEdit

La Rusa popolo suferas je speco de komuna mensa malordo. Supozeble pro la perdo de sia monda prestiĝo post la kolapso de Sovetio. La Britoj suferis tre simile post la kolapso de la Brita Imperio. Daŭris du generaciojn, ĝis ili nur duone renormaliĝis. Evidente en Rusujo la afero estas eĉ pli akra, ĉar ne nur kolapsis imperio, kolapsis ankaŭ tuta ideologio kaj aldone ĉio, je kio multaj honeste kredis kaj pri kio multaj dediĉis sian tutan vivon. La kolapsinta sistemo montriĝis ne nur neefika, sed morale rekte malbonega kaj aldone post ĝia falego montriĝis milionoj da murditoj fare de Stalino kaj postaj registaroj. Kulmine la tuta regiono plonĝis en malriĉon kaj krimon. Rusoj kvazaŭ kiel ĉevalo kun okulŝirmiloj vidas nur tiun eltiraĵon de la realo, al kiu loka propaganda aparato direktas ilian rigardon.

AlkonostoEdit

Alkonost

La alkonosto estas slava birdo. Ĝi havas la korpon de birdo kaj la vizaĝon de virino. La nomo alkonosto venis de la nomo de la Greka duondiino Alkiono, kiun alformigis al alciono. La alkonosto reproduktas de kuŝigi ovojn sur la marbordo kaj poste meti ilin en la maron. La maro estas trankvila dum ses aŭ sep tagoj, post kiam la ovoj haĉas kaj tempesto alvenas. Laŭ la Rusa Ortodoksa Zoologia Servo, la alkonosto personigas la volon de Dio. Ŝi loĝas en la paradizo sed aperas en nia mondo por liveri mesaĝojn. Ŝia voĉo estas tiel dolĉa, ke iu ajn aŭdanta ĝin povas forgesi ĉion. Ne kiel sireno, alia simila kreito, ŝi ne estas malbona.

GastemoEdit

En la rusa tradicio gasto estas preskaŭ caro, do ĉio havebla surtabliĝas por regali lin eĉ en la plej malriĉa familio.

KontraŭusonismoEdit

3c8 s

En Rusio nun leviĝas kontraŭ-usonismo. Se antaŭ jaroj Usono estis por plej multaj rusoj strebinda revo kaj idealo (ĉu por migri tien, ĉu por konstrui en Rusio usonecan socion) - kaj pro tio la angla iĝis tre moda en Rusio, nun Usono poiome iĝas simbolo de fieco. Kaj Neciklopedio ĝojas pri tia evoluo de la socia konscio.

Jen ekzemplo: en fama rusa moderna batalfilmo "Frato" la protagonisto diras: "baldaŭ al tuta via Usono venos kaput'". Kaj en la daŭrigo "Frato-2" la sama protagonisto (eks-soldato, heroe batalinta en Ĉeĉenio; nun murdisto) venas al Usono por helpi al frato de sia konato liberiĝi el sub jugo de usona mafiano. Mortpafinte amason da usonaj fiuloj kaj savinte rusan prostituitinon, li fine atingas la mafianon kaj diras al li: "Nu, diru, usonano, en kio estas la forto? Ĉu en mono? Jen, la frato same opinias, ke en mono. Sed mi pensas, ke la forto estas en la vero/justo" (la lasta vorto estas "правда" en la rusa).

Certe, la filmo estas ne tre altnivela. Sed ĝi faris furoron en la rusia kino, kaj nelaste pro ĝuste tiu ideo, esprimita en la lastaj vortoj.

MuzikoEdit

Miĥail Povorin, fama rusa esperanta bardo, finfine surbendigis siajn kantojn en studio por la feliĉo de liaj fanoj kaj ŝatantoj de tia muzikĝenro.

Miĥail kreas kantojn en esperanto de post 1989, ofte koncertas en Rusio, kaj lastatempe ankaŭ internaci-nivele (KEF, IJK, UK). Sed ĝis nun preskaŭ neniun kanton li registris en studiaj kondiĉoj.

En lia repertuaro estas ĉirkaŭ 60 kantoj, plejparte originalaj, sed ankaŭ tradukitaj fare de li: satiraj, movadaj, popaj, eĉ erotikaj. Sed unuavice lirikaj.

Miĥail apartenas al la moskva skolo de esperantaj poetoj. Do, enhavoriĉaj tekstoj tre gravas por liaj kantoj, same kiel belaj melodioj. "Mia kara amik'" kaj "Fajrereto" estis registritaj antaŭe en albumoj de Ĵomart kaj Nataŝa. "Valso de vojaĝantoj" estas komponita laŭ versaĵo aperinta en la libro de B. Kolker 'Vojaĝo al Esperanto-lando'. Por kelkaj kantoj la bardo uzis poemojn de R. Schwartz, J. Baghy, G. Deŝkin.

Tat20

GeedziĝoEdit

Nu, "svadjba" estas festo - pro geedziĝo. Tio estas la plej vasta kaj ĝenerala termino, kiu "kovras" ĉiujn aliajn agojn kaj 'eventojn' de la festo: sendado de (ge)svatojn kaj "amikojn" de la fianĉo al domo de fianĉino, ŝerca 'elaĉeto' de la lasta, solena ceremonio en preĝejo kun pastro dum ĉeesto de multnombraj geparencoj kaj geamikoj (nome la lastan ceremonion, strikte dirante, oni nomas "venĉAnije", de la rusa "venEc" [krono], kiun oni metas surkape al la (ĵusaj) geedzoj dum la ceremonio). Poste ĉiuj veturas (certe pere de ĉevala 'trOjka') al la domo de unu el ili (kutime - la fianĉino) kaj ĉi tie jam komencas la "svadjba" _per se_. Oni solene renkontas la novan (geedzan) paron (kiun - post *vizito* de preĝejo [= "venĉanija"] oni konsideras kiel unu tutaĵo) sojle de la domo, priŝutas ilin per greno, floroj, rozpetaloj, paperaj monbiletoj ktp., kantas la "veliĉaljnyje" [= glorantaj] kantojn, deziras ĉion bonan, certe, amon [longan kaj fortan], sanon [fortan], feliĉon ["orgomnogo" = grandegan], kaj, i.a., multe da infanoj.

Kantoj kaj rondodancoj, bondeziroj, gratuloj kaj donacoj - ĉio estas bona, sed ĉiuj atendas, kiam oni alvokos ĉiujn "k stolU" (al tablo). Jen ĉi tie komencas tiu festeno por buŝoj, lipoj, dentoj, gorĝoj, ezofagoj, stomakoj ktp., kion oni 'kutime' nomas la "svadjba" mem. Kutime tio estas "pir"[=festeno], al kiu oni invitas "ĉiujn" (certe, tio ĉi dependas... unuavice, de riĉeco de la gepatroj) kaj "guljayut" [=festenadas] dum tri tag/nokt/oj. Ĉiu manĝas kaj drinkas ion ajn, tostoj, bondeziroj ktp., tamen subite iu eksentas, ke lia/ŝia vino, supo kpt. iĝis 'ege maldolĉa'. Li aŭ ŝi tuj ekkrias, informante ĉiujn pri tio, kaj jen ĉiuj ankaŭ eksentas, ke iliaj manĝaĵoj/vino iĝis 'maldolĉega'. Ĉiuj komencas krii:"Gorjko! Gorjko!Gorjko!" [= Maldolĉe!]. Tio estas signalo por la novedziĝinta paro ekstari kaj kisi dum ĉiuj ĝoje krias, drinkas kaj denove "rompas regulojn de vegetarano", t.e. manĝas ion kaj iom ajn.

Laŭ kanonoj de 'bona konduto', la novgeedzoj devas drinki neniujn alkoholaĵojn. Post kelka da tempo ili devas iri al dormĉambro kaj tie oni devas unuafoje kuniĝi por la 'serioza afero' (kutime matene eksa fianĉino devas demonstri sian nokto-ĉemizon kun [sanga] 'pruvo' de sia virgeco). Kaj, post tiu ĉi 'nupta nokto' ili denove aliĝas al gastoj ĉetable.

Sciэnco kaj tэкиologioEdit

Rusa teknologio estas sufiĉa por defendi la landon, ĉar tuta Rusio estas kiel Area 51. Temas ne nur pri scienco. Scienco estas nur detalo. Nun temas pri rompo de civilizo entute, pri ŝanĝo de ĉiuj ties apogiloj, de mastroj kaj de homaj rilatoj. Kunligi ĉion, kion ni vidas, en unu sistemo ne estas facila tasko. Oni devas lerni.

9065 n

RadioEdit

Eĥo Moskvi estas la plej fifama radio, kies mastroj apenaŭ kaŝas sian celon fine detrui Rusion kaj fari ĝin usona kolonio.

Eĥo Moskvi 60 procentoj diras la veron, kaj 40% mensogas favore al Putina propagando. Tio estas tre danĝenra miksaĵo. Kiam ili senfine mensogas, vi almenaŭ scias , kie tiu fonto estas ne serioza.

AmikemoEdit

Pro historiaj kialoj rusoj aspektas ne tre amikemaj, kio eĉ kreis la faman legendon laŭ kiu la rusoj tute ne ridetas. Tamen ĉiu alilandano, kiu havas rusajn amikojn certe konas la veron: la rusoj ridetas kaj tre amikemas, sed ili elmontras sian amikecon ne al ĉiu preterpasanto (kiel signon de ĝentileco), sed nur al vere proksimaj aŭ ŝatataj homoj (kiel sinceran signon de la ŝato kaj proksimeco).

FilozofioEdit

Dum rusoj havis fidelan ŝtaton, preskaŭ ĉiuj ili, tute ne zorgis pri ekkonsciiĝo de nia vivo, por ili sufiĉis filozofia surogato, kiu sian socion, essence ankoraŭ la kamparana, eksplikis malkorekte. Ilia vera kultura fundamento havis ideologian ŝelon, ĉar ankaŭ tiam estis apogilo flanke de sovetia ŝtato. Tamen tio kostis por ili tro multe - ja ili nenion komprenis, kiam siaj "amikoj" segis tiun ĉi apogilon. Ili permesis detrui sovetian sistemon - fakte sian vivoordon. Nun ili elrampas el sub ruineroj, kun vundoj. Kaj antaŭ ĉio ili devas "restaŭri sian kapon".

Ili penadas legi pli multe, elektante aŭtorojn de tri kategorioj: la tiujn, kiuj ekkonsciis okcidentan socion, kiun oni proponas al ili kiel modelo; la tiujn, kiuj komprenis kaj malakceptis eŭrocentrismon kaj honoras diversecon de civilizoj; la tiujn, kiuj mem travivis severajn krizojn kaj malsanojn de socio, mem observis rumon de fundamentoj.

Banner

Rusa AkademioEdit

Kiam hodiaŭ rusoj vidas kolerigitajn, ofenditajn kontraŭ la lando kaj kontraŭ la popolo aktorojn kaj akademianojn, al kiuj oni kvazaŭ ion nesufiĉe pagis, rusoj miras - ĉu ili vivas? Aŭ ili nur kalkulas malprofitojn? Kaj al rusoj ŝajnas, ke tiuj ĉi homoj, satinte de okcidenta mondpercepto, ne superis ĝin, ne "digestis" ĝin, sed malsaniĝis. Oni volus helpi al ili. Sed kiel tion fari, se ili konsideras sin mem venkintojn?

ModernecoEdit

Ĉu vi konas la modernigitan version de la fama "rusa ruleto"?

Ĝi estas kiel la iama, sed multe pli efika: anstataŭ revolvero, oni uzas automatan pistolon.

ZakuskoEdit

Russian Celebration Zakuski

Zakusko estas vorto ŝajne apenaŭ uzata en Esperanto: ekster la Vikipedio kaj la Ondo de Esperanto, en la Esperantlingva Interreto troveblas nur unusola uzo de la vorto (laŭ gugloserĉo 'zakusko kaj estas -wikipedia -vikipedio -wiki -ondo'). Aldone, vikipedia artikolo ŝajne volas doni al tiu vorto ĉiun signifon kiun iu parenca vorto havas en iu ajn slava lingvo; la problemo nur estas, ke diversaj slavaj lingvoj donas malsamajn signifojn al tiu vorto. Tiel la artikolo ne temas pri io klare difinita, sed anstataŭe havas tute konfuzitan temon.

Zakuskoj estas konata klaso de pladoj en menuoj, eble slavlingvanoj devus serĉi alilingvajn ekvivalentojn aŭ similaĵojn, laŭ la rusa Vikipedio, "закуска" estas simple la rusa vorto por antaŭmanĝo, sed la vorto nun estas en PIV, sekve iĝis sankta.

Civiliza ЯoloEdit

Post 1991 rusoj amase fuĝas el mezaziaj respublikoj, ĉar spertis diskriminacion flanke de lokanoj. Rezulte la vivnivelo tie draste falis, ne plu estas industrio k scienco, k lokanoj de tie amase venas en Rusion por labori - ĉar surloke laboro ne troveblas.

EduкsistэmoEdit

Ĉiuj infanoj en Rusio, krom tiuj de kamparanoj, loĝas kaj estas edukata en specialaj ŝtataj establoj ekde la aĝo de 20 monatoj ĝis la aĝo de 15 jaroj (knaboj) aŭ 12 jaroj (knabinoj); gepatroj ne partoprenas en ĉi tiu proceso. Tie reĝimo estas tre severa. Tipo de la establo dependas de socia stato de gepatroj de la infano kaj de sekso de infano. Eble, valoras mencii geedzojn Nikitin, kiuj edukis aron da talentaj infanoj laŭ propra metodiko. Pri ili estas verkitaj multaj libroj (interalie, traduki tiaspecan literaturon en Esperanton estus pli utile ol stultajn fantastikaĵojn).

En la lernejojn oni enkondukas la malaltajn normojn de la eŭropa edukado ("la Bolonja procezo"), kiu probable finmortigos la instruadon.

Ĉu?Edit

Knabo revenas hejmen el lernejo. Patro trarigardas lian taglibron: rusa lingvo - malbone, aritmetiko - malbone, fizikeduko - malbone, kantado - bonege. Patro, furioze: "Ah vi fiuleto! vi ankaŭ kantas, ĉu?"

Geografiaj konojEdit

Normala rusa infano bone scias pri la urboj Alĵir, Tunis, Meĥiko kaj pri la koncernaj landoj. Estas tre facile klarigi, ke la landonomoj formiĝas per aldono de -i al la urbonomo --- aŭ al alia nomdona afero.