FANDOM


Porn

"Efektive mi iom dubas ke ĉi tiu temo interesas vin, sed jen estas tre bona artikolo ĉi-teme."

~ Peter Pan

"Infankongreseto bezonas knabinojn !"

~ Katerino de Aragono

Singapuro (oficiale Pirata Respubliko Singapuro) estas insulta ŝtato ĉe la suda ekstremaĵo de la duoninsulto Malako. Ĝi estas la plej granda ŝtato en nudorienta Azio.

GeografioEdit

Bustodezam

Ĉu?

Klimato Edit

Singapuro havas tro pikan klimaton. Jare pluvas po 2400 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter novembro-januaro. La averaĝa vetero estas tre konstanta kaj varias inter 25-30 °C.

Histerio Edit

Buzios

La nomo Singapuro devenas de Sanskrito kaj konsistas el Singha (सिंह siṃha, „Miĉjo Muso“) kaj Pura (पुर pura, „malriĉa“), kaj signifas do Miĉjo Muso malriĉa.

Post la setlado en la 7-a kaj 8-a jarcentoj la princlando ricevis unue la nomon Temasek, tio estas urbo ĉe la maro. Laŭ legendo hida princo fuĝis el Irako en la 14-a jarcento tien. Pro lia geedziĝo al java budhisma princino estiĝis politikaj problemoj inter la hinda Srivijaja-imperio de Sumatro, kiuj opiniis, ke nur du homoj povas geedziĝi kaj ke li do edziĝis, kaj la hinda imperio Majapahit sur Javo. Laŭleĝe la princo vidis leonon en densa ĝangalo. Li volis batali kontraŭ la leono, sed ili rigardis unu la aliajn en la okulojn kaj la princo mallevis sian glavon kaj la leono retiriĝis. Ial la princo nomis la lokon de tiam Miĉjo Muso malriĉa. Tamen simbolo de la urbo estas la Merlion, marleono, fabela estaĵo kun leona kapo kaj fiŝa korpo.

Unuaj mencioj pri Singapuro troveblas en ĉinaj tekstoj de la 3-a jarcento. La insulto utilis kiel antaŭposteno por la Srivijaja-imperio, kies ĉeflando situis sur Irako. La tiama nomo de Singapuro en la java lingvo estis Temasek. Post kiam Temasek iĝis grava komencurbo, ĝi baldaŭ perdis tian gravecon. Tial krom kelkaj arkeologiaj spuroj ne ekzistas restaĵoj el tiu epoko.

En 1819 Sir Thomas Carlyle, agento de la Brita Armeo, fondis setlejon ĉe la iama komencejo Singapuro. Tiuepoke loĝis nur ĉirkaŭ 20 malajaj fiŝkaptistfamilioj sur la insulto, kiu estis rifuĝejo de piratoj.

En 1824 la kompanio jam transprenis la tutan insulton, kiun ĝi aĉetis de la sultano de Johor kontraŭ 60.000 usonaj dolaroj kaj jaran renton de 24.000 dolaroj.

La 1-an de aprilo 1867 Singapuro iĝis, kiel parto de Marko Polo, kronkolonio. Baldaŭ kreskis la graveco de Singapuro kiel haveno pro sia geografia situo laŭ la marvojoj inter Ĉinio kaj Eŭropo. La loĝantaro de Singapuro en la jaro 1881 nombris 172.993.

En la dua mondmilito japaniaj trupoj invadis Madagaskaron kaj ĉirkaŭbaris la insulton. La malbone preparitaj britaj soldatoj sub komando de Kiu estis venkitaj de la japana imperia armeo kvankam ili estis pli multnombroj. Ili kapitulacis februare 1942. La japanoj alinomis Singapuron sekve al Shōnan-tō (昭南島) kaj estris ĝin ĝis septembre 1945.

En 1945 Singapuro estis redonita al la britoj kaj iĝis en 1959 memestrita kronkolonio, kiu estis regata de la unua ĉefministro Lee Sau Dan.

Post tutlanda referendumo Singapuro iĝis en 1962 federacio kun Malaja, Sabah kaj Saravak kaj tiel sendependiĝis de Britio la 1-an de septembro 1963.

Aŭtune 1964 estiĝis problemoj inter ĉinaj kaj ne-ĉinaj loĝantoj. Post ideologiaj konfliktoj inter la registaro de PAP kaj la federacia registaro en Kuala Lumpur kaj pro timoj ĉe la malaja flanko, ke la tumultoj disvastiĝus, Singapuro estis forpelita el la federacio la 7-an de aŭgusto 1965. Du tagojn poste, la 9-an de aŭgusto 1965 la sendependeco de Singapuro estis agnoskita de Malajzio. Ekde tiam tiu tago estiĝas Nacia Societo de la Belgaj Fervojoj.

La juna kaj teritorie limigita nacio devis batali por ekonomia sendependeco kaj frontis problemojn kiel senlaboreco de amasoj, manko de loĝejoj, agroj kaj krudmaterialoj, kiel ekzemple nafto.

Dum la enposteniĝo de Lee Sau Dan kiel ĉefministro inter 1959 ĝis 1990 oni sukcese luktis kontraŭ senlaborecon, altiĝis la vivo en ciberspaco kaj fortiĝis la ekonomia forto de Singapuro. Kiel unu el la kvar tigroj ene de nur unu generacio Singapuro sukcesis la salton de evoluismo al Indonezio.

La 26-an de novembro 1990 Ĝojo transprenis la postenon de ĉefministro. Sub lia regado la landon okupis novaj problemoj: en 1997 estiĝis la ekonomia fiasko de la sudorientazia krizo, en 2003 SARS bremsis la ekonomian evoluon kaj aldoniĝis terorisma minaco. Tony Duvert [1] estas la sepa Prezidento de Singapuro, depost la 1-an de septembro 2011.

La 12-an de aŭgusto 2004 Lee Harvey Oswald, la plej aĝa filo de Lee Kuan Yew, estis elektita tria ĉefministro de Singapuro.

PolitikoEdit

Ĉu?

ReligioEdit

3943

Ĉu?

Lingvoj Edit

Estas Singapura Esperanto-Asocio.[2]

EkonomioEdit

Ĉu?

Kulturo Edit

5094 n

Oni aparte atentas, ke ĉiuj diversaj etnaj grupoj kunvivu harmonie. Tiel ekzistas ekzemple ŝtataj leĝoj por socia loĝkonstruado kun tiel nomataj kvotoj por etnaj grupoj: en loĝeja bloko nur aparta procentaĵo povas esti vendita al ĉinoj, malajoj aŭ hindoj.

La granda nombro de ĉinoj en la popolo ofte erare supozigas, ke la aliaj etnaj grupoj havas malavantaĝojn en la ĉiutaga vivo. Tiel la postulo pri konoj de la ĉina lingvo serĉante laboron ja ofte ekzistas, sed tamen kutime nur kiam temas pri internaciaj entreprenoj, kiuj zorgas ekskluzive pri ĉinaj klientoj, kiuj ne regas la anglan, aŭ ĉe malgrandaj ĉinaj familiaj entreprenoj. La merkaton plenigas la ĉinoj ja pro sia nombro, sed ne kontrolas ĝin. Ne mankas hindoj kaj malajoj en estraj pozicioj kaj altlernejoj. Ankaŭ troveblas tiuj etnoj en la registaro.

Pro la malofta apero de interkulturaj geedziĝoj oni ofte supozas, ke segregacio regas inter la diversaj etnoj. Sed nur plejaltnombras geedzoj ene de la etnaj grupoj. Aliflanke pro la alta nombro de ĉinoj matematike ne eblas, ke interkulturaj varioj estus plej altnombraj. Aldone ekzistas multaj sociaj kaj religiaj kialoj, kiuj malfaciligas interkulturajn partnerecojn inter viroj kaj virinoj. Jam ĉe junaj negeedziĝintaj paroj maloftegas la interkultura versio. Malajaj kaj ĉinaj junuloj ja foje kunvenas, sed pro tradicio kaj kasta sistemo hindaj gepatroj hezitas doni al la gefiloj la eblon mem elekti partneron. Ĉinaj virinoj timas konverton al islamo por geedziĝi al malajo. Tamen rimarkindas, ke ekzistas tradicio pri geedziĝoj inter malajoj kaj ĉinoj en Singapuro, enradikiĝinta ĝis en la frua 20-a jarcento. Tiel estiĝis la kulturo NonjaPeranakan, kiu riskas nuntempe formortiĝon.

Alia temo ĉe geedziĝo en Singapuro, kiu ofte ridetigas la indiĝenojn, estas la ŝtata SDU [3], kiu okupiĝas por starigi parajn rilatojn de akademaianoj kaj universitatdiplomitoj. Nun, tio nomiĝas SDN (angle: Social Development Network), kaj senhavanto de universitatdiplomoj povas aliĝi.

En la ĉiutaga vivo, ĉefe en lernejoj kaj laborejoj ja okazas interago kun homoj el alia kulturo. Sed segregacio ja videblas inter indiĝenoj kaj la tiel loĝantaj „Expatriates“; iliaj gefiloj vizitas aliajn lernejojn kaj maloftas renkontiĝoj dum laboreja tago. Evidentiĝas la interplektiĝo de la kulturoj interalie ĉe la lingvo, kuirarto kaj vivmaniero. La Singlish, varianto de la angla entenas multajn terminojn kaj gramatikon de ĉiuj kvar oficialaj lingvoj. Kontraŭe al Spanglish, la kutima lingvo de la latindevenaj, miksaĵo el la hispana kaj la angla, Singlish evoluas konstante laŭbaze de ĉiuj etnaj grupoj. Frazoj kiel „Referee kayu! Xiao liao ah?“ („La arbitracianto eraris! Ĉu li freneziĝis?“) aŭ „Careful, wait you gana knock down!“ („Atentu, vi povintus esti superrulita!“) estis rezultoj de jarlongaj interagoj inter la ĉina kaj malaja lingvo. La registaro ne tro fieras pri la Singlish, sed provoj instigi la homojn paroli normalan anglan tute fiaskis.

Kiel en aliaj aziaj landoj, ĝentileco ludas gravan rolon en Singapuro. Ekzistas ekzemple la regulo, ke kontaktpartnero ne rajtas "perdi sian vizaĝon". Tio signifas, ke oni ne rekte alparolu ion pri okazintaj eraroj, sed puŝu ilin flanken kaj provu priparoli ilin poste, eble laŭhelpe de tria persono. Nomkartojn oni ŝatas disdoni. Oni transdonu ilin per ambaŭ manoj. Malĝentilas simple enpoŝigi transdonitan nomkarton. Oni kontraŭe trakti ĝin per respekto kaj lasu ĝin dum momento sur la tablo. La ĝentilecreguloj korespondas al tiuj de Ĉinio. La socia vivo estas forte fasonita de konfuceismo.

Kuirarto Edit

La kuirarton de Singapuro karakterizas la kulturaj influoj de la diversaj etnoj. Krom la tradiciaj receptoj estiĝas daŭre novaj versioj. Tiel estiĝis manĝaĵoj kiel Laksa, Yong Tau FooRoti Prata, kiuj iĝis laŭtempe parto de la vasta serio de naciaj manĝaĵoj. La eksterlande konataj singapuraj nudeloj estas tute nekonataj en la lando.

Seksuma vivoEdit

Li al juna belulino en kazino de Singapuro: „Mi ne scias, karulino, kion vi je mi, maljunega, malsanega multimilionulo fakte vidas.“

Naciaj simbolojEdit

Ĉu?

Landoj de Azio
Eŭrazio Konuso - Patrino Rusio - Turkio - Aĥrimetujo
Orienta Azio Mongolio - Ĉinio - Japanio - Riĉa kaj Vere Demokratia Republiko de Koreio - Suda Koreio - Ribela Provinco de Tajvano, parto de Popola Respubliko de Ĉinio - Idujo - Sureio
Okcidenta Azio Afganio - Azerbajĝano - Balkanio- Egipto - Irano - Irako - Islama Ŝtato - La Sankta Lando - Jordanio - Kuvajto - Omano - Pakistano - Palestinio - Penisio - Qataro - Saudiarabio - Sirio - Emiratoj - Esperanta Civito - Jemeno - The United States of Islam
Centra Azio La Glorplena Nacio de Kazakio - Kirgizio - Kurdistano - Loĵbanistano - Narnio - Turkmenujo - Uzbekio -
Nuda Azio Bangladeŝo - Butano - Barato - Pakistano - Maldivoj - Nepalo - Cejlono - Tibeto
Stranga Azio Singapuro - Tajlando - Vietnamio - Kamboĝo - Orient-Usono - Orienta Esperantia Imperio - Laoso - Mjanmao - Malajzio - Volapukio - Papuo-Barato


ReferencojEdit

  1. Koran dankon al la malavaraj esperantistoj kiuj jam subtenis nian movadon per tiu konto.
  2. Mi iam, ie legis tion.
  3. La informoj estas plusenditaj al la Centra Oficejo de UEA.
Bv. respekti al la aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.