Tokipono

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Mi kabeis!"

~ Kabe pri Topikono
Qy-eo kr.gif

To-stela Flago de TopiponoTokipono

"Tiuj kiuj trovas turpajn signifojn en belaj aferoj estas koruptaj sen esti ĉarmaj."

~ Oscar Wilde pri Topikono

"Neniu problemo povas esti solvita deire de la sama konscinivelo kiu kreis ĝin."

~ Albert Einstein pri Topikono

"Rezonu per via menso, laŭ mi estas pli pona ideo."

~ Bonalingvano pri pona

"Ni tamen ne provu Tokiponigi Esperanton"

~ Bertilo Wennergren pri bonalingvismo

"toki pona li toki pona."

~ Tokiponisto pri Tokipono

"Estas antikva lernolibro de Tokipona en la rusa lingvo"

~ Milokula Kato

"Farita ne refariĝos"

~ Zamenhof pri internacia lingvo

"TOKIPONO, NE TOPIKONO, STULTULO!"

~ Sonja Elen Kisa pri aŭtoro de tiu artikolo

"Si, Idiom Neutral esav mortik durantu temp long."

~ Zombio
Futark g.gif

Tokipona alfabeto

Tokikono Tokipono estas lingvetego tre komplika. Ĝi estas planlingvo, bazita sur la klingona. Ĝin konstruis la okulisto jan Sonja Elen Kisa ( "jan" estas totipona tokipona vorto, kiu signifas "eksterterul(in)o") por ke oni parolu ĝin en Tokio. Ekzemplo de tre komplika regulo en Totikono Tokipono estas ke ne ekzistas la sonsinsekvo "ti" en ĝi. Do se vi nomiĝas Titititititititi, kaj volas tokiponigi vian nomon, ĝi devas iĝi Sisisisisisisisi. Tamen memoru, Tokipono estas eksperimnto ĝi devigas neniun sumpliĝi.

Tokiponon lernas ĉefe seriozemaj maljunaj Idistoj kaj Esperantistoj (jes, tiuj anoj de la loka klubo). Dum la Internacia Pensiula Kongreso (IPK) 2006 en Bagdado estis multaj tokiponistoj, kiuj nur seriozigis la ĉiuokaze tre seriozan atmosferon de la pensiula kongreso per sia daŭra kantado de tokipona alkohol-kanto.

La tokipona lingvo estas tre belaspekta kaj belsona -- kaj amuza. Anglalingvulon certe ridigas la esprimo "tenpo pi nanpa wan" (="komence").

Ja estus interese ekscii, kies projekto la tokipona lingvo estas. La tokipona TTT-ejo estas bedaurinde tre sekretigema.

En la koncepto de Tokipono multaj diferencoj ne gravas.

8316 n.jpg

[redakti] Utilo

Tokipono estas sufiĉe ekzotika, tiel ke aĉetado de ekzemplero ja estos investo en plivaloriĝonta kolektindaĵo. :)

Se vi volas enuiĝi kune kun aliaj baldaŭ-mortontoj, Tokipono estas la ĝusta lingvo por vi. Ata-Ita!
Osmo.jpg

Tokipona propagandilo kontraŭ Esperanta finvenkismo

[redakti] Vikipedio

Antaŭe estis Vikipedio ankaŭ en Tokipono (toki pona), sed tion oni forigis el la oficiala Vikipediaro, eble pro tio, ke Tokipono mankas en ISO 639. Unu maniero kontroli tiun teorion eble estus provi starigi Vikipedion en la afrihila, la sola planlingvo en ISO 639, kiu ne havas Vikipedion. Jes, mi estas freneze pedanta. Mi naskiĝis tiel, bedaŭrinde.

La tokiponaa vikipedio produktis tro da spamo kaj laboro por administrantoj.

[redakti] Bovinoj

Se la bovinoj diras "mu", ili evidente estas tokiponistoj! :-D

[redakti] Gramatiko

La gramatiko de Tokipono tre malfacilas: Oni ĉiam devas signi e objekto per antaŭmeto de la vorto "e", kio certe estas multe malpli facilan manieron signi la objekto ol la Esperantan manieron signi ĝi per akuzativan finaĵon.

Se vi ne volas lerni Tokiponon, sed multe pli mojosan planlingvon, lernu Loglion.

7963 n.jpg

[redakti] Tomate

D. Kiel diri "Mi intencas pluki tiujn tomatojn" en Tokipono?

R. Agadante en nia entrepreno por vibradante dispecigi la patriarkan paradigmon, ni rimarkis ke indi^genaj Antarktaj mali^coj perceptas plurajn malsamajn aktivecojn en tio kion la malaplomba malnova Angla lingvo ["Jes! Jes! Mortigu, mortigu!" - krias la pacama esperantistaro] kun^sovas sub la unuopa rubriko tomat-plukado, kaj ni tuj asimilis ilian sistemon de tomat-rikoltaj distingoj en nian tutfeminisman vortaron. Por traduki vian frazon, do, vi devas alproprigi novan perceptaron, demandante vin kiun el la jenaj aktivecoj vi deziras realigi. ^Cu vi planas {dathar}-i, pluki tomatojn tenante korbon en via skriba mano? ^Cu vi celas {daemel}-i, pluki sunsubir-kolorajn tomatojn ^guste en la momento de sunsubiro? ^Cu vi antaùvidas {danoramith}-i, pluki tomatojn kiuj jam aspektas frandindaj e^c se vi ne malsatas? Aù ^cu vi intencas {dabenan}-i, pluki tomatojn respektatajn, sed ankoraù ne maturajn?


[redakti] Topikonismo

TokiponismoPolitika Tokipono estas politika filozofio aŭ ideologio kiu asertas ke Tokipono estas ne nur lingvo sed ankaŭ politika sistemo. Tokiponismo estas polemika termino kaj difinoj de ĝi foje varias. Laŭ multaj el ĝiaj proponantoj, modernaj tokipon-parolantoj devas reveni al la radikoj de sia lingvo kaj unuiĝi politike. Multaj proponas solvi la malaltan staton de la tokipona mondo per unuiĝo sub komuna lingvo, prefere sub tokipono. Por aliaj observantoj la principaro de Tokiponismo estas malpli strikta kaj povas esti difinita kiel formo de identeca politiko aŭ "subteno por [tokipona] identeco, aŭtentikeco, pli larĝa regionalismo, revivismo kaj revigligo de la komunumo".

[redakti] Dialektoj

Ekzistas kvin dialektoj de Tokipono: la malnova sonja, la meza sonja, la moderna sonja, la kliforda kaj la fuŝa (plej vaste parolata).

Laŭ parolantoj de la kliforda ĝi estas malpli specisma, ĉar celas la analizeblon de komputiloj. La sonja aliflanke celas la kompreneblon de homoj, kio ĝenegas la komunumon de tokiponistaj komputiloj. Diris komputilo:

01101111111100110110100010101001010111110101101111010011000111001111111111111

La rajtojn de tokiponistaj komputiloj ankoraŭ ne agnoskas Ĉifalo Sonja sed la Tokipona Akademio, estrita de Clifford, estas kompata kaj eĉ pripensas krei novan, neŭtralan lingvon.

[redakti] Specimeno

MI SONA E TOKI PONA
IDO JAKI IKE WALA
PAKALA UTA PEPE
JAN IDO JAKI SONO
PIPI PUPU DUDU DADA

[redakti] Sanktaj skriboj

Jen estas evangelio pri la Majstro en Tokipono:[1]

jan Sameno li mama pi toki Epelanto. toki ona la nimi ona li Ludoviko Lazaro Zamenhof.
ona li jan Juta li lon ma Posuka lon ma tomo Pijawiso (Białystok) ("nena walo"). tenpo pi jan Sameno la ma Losi li lawa lon wan ni pi ma Posuka.
jan Juta en jan Tosi en jan Posuka en jan Losi li lon ma tomo Pijawiso li toki e toki mute. jan li utala e jan pi toki ante. jan Sameno pilin e ni: jan li toki e toki ante la jan li utala. jan Sameno li wile pali e toki tawa jan ale tan ni: ona li wile weka e utala.

[redakti] Utilaj frazoj

Se trakti la vorton "utila" tute alisence ol laŭvorte...

  • toki: Saluton!
  • sina wile ala wile unpa e mi?: Kiel vi fartas?
  • lupa monsi pi mama sina li jaki mute: Mi fartas bone.
  • mi tawa jaki e jan sama sina, kepeken ilo unpa mi: Ĝis la revido!
  • o moli e sina: Dankon!

[redakti] Avertoj!

  1. Por klingonoj, Tokipono estas tro simpla, infano denaske parolanta tokipone povus havi problemojn kun ekrego de "normala lingvo", kompreneble mi povas erari...
  2. Ĉio estas skribita en paĝaroj pri tokipono, ne ataku min!

[redakti] Aliaj ponoj

Antaŭdispono - arĥifripono - aŭkcipropono - ĉeffripono - deksepono - depono - dispono - edziĝpropono - ekspono - enkasiga kupono - etfripono - fripono - kapono - kasdispono - kontraŭpropono - kontrolkupono - krudulofripono - kupono - kvitancokupono - lapono - litopono - malkompono - maskarpono - opono - pompono - propono - sepono - superekspono - tampono - transpono

[redakti] Fontoj

  1. jan mute li lon li kama ala sona e toki Epelanto fare de Atestantoj de Zamenhof



La Vikipedio havas senhumuran artikolon pri Tokipono.


Content Navigation