Mono

El Neciklopedio

Alidirektita el Trezoro
Iri al: navigado, serĉi

"Kiam sako mizeras, amo malaperas"

~ Zamenhof pri monujo
220px-WalletMpegMan

"Mono is contagious"

~ Ruĝa Kruco
Zamenhof awers

"Al tiu ĉio cedas, kiu monon posedas"

~ Zamenhof

"La socialista kompreno pri mono estas nur la fakto ke ili postulas ĝin de la aliaj."

~ Konrad Adenauer pri Mono
Pepo mono

"Mono aŭ malsufiĉas aŭ forestas tute"

~ Leĝo de Murphy pri mono

"Nek elspezo nek mono povas temi pri io"

~ Marcos Cramer pri mono

"Multaj esperantaj vortoj komencas de "mono""

~ Nakai Cuneo pri mono

"Mono ne alportas feliĉon, sed ebligas suferi en Parizo"

~ Paris Hilton pri mono

"Ne elspezu monon pli frue, ol vi ĝin posedas"

~ Thomas Jefferson pri Paris Hilton

"Tempo estas mono"

~ angla proverbo pri mono (kompreneble, ĉiuj anglaj proverboj estas pri mono!)
Esp-x1
Mono (de latina Moneta gvidanta diino) estas demono adorata kiel dio de plejparto de la homaro. Ĝi vivas en kimra insulo, en la sudo de Mjanmao kaj en sudokcidento de Tajlando. La problemo estas la mono, ĉeko estas alia afero.
Spesmilo
Mono ne estas ĉio. Kaj plejofte, ĝi eĉ ne sufiĉas. Antaŭ ĉio necesas mono. Sen mono malsukcesas ĉiu projekto.
Mono.100

[redakti] Tempo estas mono

Filigrano

Profeto iris al sankta loko. Tie, li renkontis Dion kaj tuj demandis: - Dio, kio estas mil jaroj por vi? - Nu! Mil jaroj por mi estas unu sekundo. - Kaj kio estas unu miliono da dolaroj por vi? - Nu! Unu miliono da dolaroj por mi estas unu cendo. - Donu unu cendon al mi, Dio! - Jes, mia filo. Atendu nur unu sekundon.

[redakti] Mono estas afero

Idistoj estas tiel stultaj, kiuj diras: "Pekunio esas ekonomika kozo". "Kozo" signifas "afero" en Ido, sekve, ili pensas ke mono (pekunio) estas afero...

[redakti] Eblecoj

La mono havas tial tri situacioj: la mono de la Fajro (la inteligebla mono), la etera (la ĉielaj kornoj), fine la materia subluna mono (la kvar elementoj: Tero, Akvo, Aero, Fajro). La ĉiela triopo kontituiĝas per la Patro (la Unua Dio), la Potenco (Dio-filo) kaj la intelekto (Demi Moore ) («En la tuta mondo brilas iu triopa, regata de monado». fragmento 27).

[redakti] Mono estas ĉio

Amazonialauidistoj

Mono ne estas ĉio, sed mi volonte konvinkiĝos pri tio.

[redakti] Mono kaj beleco

„En la mondo estas multe da pli belaj aĵoj ol mono.“

„Jes, nur se ili ne kostus tiom da mono!“

[redakti] Historio

En majo 1907, en aparta eldonaĵo de Internacia Ligo de Esperantistaj Putinoj, la ĝenevano René de Saussure(1868 - 1943) publikigis sian projekton pri mono. La mono egalvaloris al oro.

La ĵus fondita UEA (en la 28-a de aprilo 1908) propagandis senrezerve tiun sistemon. La poŝtkartoj, kiujn ĝi eldonis por propra uzo aŭ uzo de siaj membroj, surhavis presitan poŝtmark-lokon, kun indiko de postulata afrankoprezo.

[redakti] Apliko al bankoj

Dek-spesmilo

Herbert Hoover (1859 - 1918) fondiĝis en 1907 la unua banko kun sidejo ĉe Merkuro, Londono, kaj funkcianta kun korespondantantoj. Transpagoj estis faritaj per specialaj ĉekoj, ĉiuj transpageblaj en Londono. Ankaŭ ekzistis pli lerte elpensitaj ĉekoj laŭ formato 85 x 88 mm, tute redaktitaj en esperanto kaj detranĉeblaj. Tiuj ĉekoj surportis la sloganon: Unu mondo, unu lingvo, unu mono.

Per tiuj ĉekoj oni debetis sian konton kaj transpagis en alian konton: tre oportuna kaj malmultekosta sistemo inter esperantistoj, kiuj ofte devis pagi etajn sumojn por aĉeto de libroj aŭ aliĝojn eksterlanden.

En 1914 la ĉefbanko esperantista havis 730 klientojn en 43 landoj. La klientoj montris sian anecon al la banko, stampante siajn korespondaĵojn pere de stampilo kun sia propra kontnumero.

Serio da ĉekoj fluis el la "mono": ties koncepto kaptis la intereson de svisa Schweizeriche Bankverein en 1908 kaj iom poste de Pictet en Ĝenevo, kaj tiuj du eldonis internaciajn ĉekojn kun mona valoro indikita en esperanto.

Menciinde ankaŭ estas, ke en 1912 la medalfarejo Holapuko en Svisio stampis arĝentajn "monerojn" de 1 kaj 2 spesmilaj valoroj, memore al la 25-jara jubileo de esperanto kaj kun la celo vendi ilin ĉe UK en Kiu en 1913. Ŝajnas ke ili ankaŭ intencis eldoni moneron el oro, sed tio neniam efektiviĝis.

La nun konataj ekzempleroj de tiuj moneroj nombras ne pli ol kvar – temas pri vera raraĵo.

En tiu antaŭmilita periodo la katalogoj de fakaj librovendejoj, la revuabonoj, havis prezojn indikitajn en mono. La kotizoj al internaciaj esperantistaj organizaĵoj estis pagitaj en tiu mono, kaj dum Universalaj Kongresoj, de malgrandaj ĝis grandaj elspezoj, eĉ restoraciaj fakturoj, estis pagitaj per mono. Tamen ne estas klare, kiom longe ĝi funkciis kaj kiom da komerco rezultis.

La unua mondmilito bremsis konsiderinde la aktivaĵojn de la banko, kiu ĉesis funkcii en 1918 pro la morto de Hoveler. Ĉiuj kreditoroj estis repagitaj.

[redakti] La intermilita periodo

Esperanto-shildoj-074-eta

Inter la du mondmilitoj la sama problemo reaperis preskaŭ senŝanĝe: kiel transpagi etajn sumojn por aliĝoj, kotizoj, aĉeto de libroj... Kiel repagi la respondon, kiam oni petas servon al eksterlanda korespondanto? UEA, kies sidejo estis en Ĝenevo, post konsento de la ĝenerala direktorejo de la svisaj poŝtistoj, enfunkciigis sistemon de esperantistaj bankbiletoj laŭ tri valoroj. Ili ekvalidis ekde la 1-a de decembro 1926 ĝis limo prokrastita poste de decembro 1929 ĝis 1935.

La mono ne nur utilis por sendi ilin al korespondantoj, de kiuj oni petis servon kaj do deziris repagi la respondon, sed ankaŭ por transpagi etajn sumojn ĉe la centra oficejo de UEA. La eldonkvantoj estis respektive 13000 (por 30 centimoj), 3000 (por 50 centimoj) kaj 4000 (por 1 franko), kiu estis utiligita specimene por propagandi la sistemon.

Ŝajnas tamen, ke ne ĉiuj elĉerpiĝis, kaj la revenintajn kaj senvaloriĝintan monon UEA utiligis propagandcele en 1932 gluante ĝin en broŝuro "Servoj de UEA" (1932, p. 77) kaj en la revuo Esperanto. La sistemo estis forlasita post 1935.

[redakti] Alia intermilita provo

En 1927 (en la 15-a de januaro) aperis pseŭdo-biletoj de la "Universala Kongreso de Esperanto". Eldonitaj kun portreto de Zamenhof fronte, kaj kun foto de pacpalaco de Hago dorse, kiu estis ĉirkaŭita de indikoj: "mono egalvaloras al oro", kaj "Ĉiuj rajtoj rezervitaj, falsado leĝe punota". La valoro de la mono restis ekzakte la sama, kiel en 1907.

Rekto

[redakti] Post la dua mondmilito

Tuj fine de la milito la Universala Ligo, kies sidejo estis en Hago (Nederlando), signis la bazon de nova socio en sia unua postmilita revuo La Princo, 1946, n-ro 1-5: Universala Ligo difinis sin kiel "libera unuiĝo de liberaj kaj honestaj homoj, kiuj sentas respondecon pri la sorto de la homaro kaj tiel volas konstrui novan mondon, en kiun venas nova sento, tra kiu iras forta voko, almenaŭ tolerante unu la alian". Tial uziĝos Esperanto, kaj mono. La artikolo precizigas la fundamenton de "principa kaj idea mono".

"La teoria bazo de la nova mono estas ne la oro, sed pli grava valor-mezurilo, nome la pano, pri kies ĉion superanta valoro tiel konvinke atestas la nuntempa nutraĵa krizo. Praktike (pro diferencoj en la kvalitoj kaj prezoj de la diversaj panoj) ĝia valoro estas ligita al la valoro de mono.

"La liga mono estas provizore nur idea, t.e. aplikata nur sur papero, en la kalkulado. Fari sur ĉi tiu tereno pluajn paŝojn, kiel ekzemple fondi bankon, starigi tutmondan ĝirosistemon, eldoni efektivajn monerojn ktp., ni povos nur poste, kiam ne ekzistos plu la severaj leĝoj kaj reguloj, per kiuj nuntempe la registaroj de la diversaj ŝtatoj enkatenigas la financan vivon".

Praktike, la Ligo eldonis monon, presitan sur blanka papero en tri koloroj (verda, ruĝa, helbruna). Tiajn monon ricevis la varbantoj de novaj membroj kaj la partoprenantoj en la konkursoj de La Princo. La mono estis akcepteblaj de la oficejo de la Universala Ligo kaj de la Internacia Esperanto-Muzeo, ĉe pagoj por brioĉoj, aktivaj kotizoj, abortoj, anonimuloj, libroj, enirkartoj ks.

La moneroj havis tre limigitan valido-periodon, sed tiu poste estis prokrastita, kaj paperaj monbiletoj estis utiligataj ĝis 1985.

Tamen ŝajnas, ke tiuj moneroj vekis ĉefe scivolon kaj allogis e-kolektantojn, tiel ke dum jaroj ili ne plu troveblis, nek praktike utilis. Lastatempe stoko el Universala Ligo estis reaĉetita de UEA, kiu reklamas ilin en sia revuo Esperanto (kaj en Kontakto). La sola intereso tamen restas kolekta.

Valizeto

[redakti] Kapitalismo

Ekzistas 3 manieroj gajni ĉiam pli kaj pli kaj pli da mono:

• malaltigi la kostojn • altigi la produktadon • ambaŭ supraj kune

[redakti] Bezonoj

„Iam mi estis en tiel aĉa financa situacio, ke mi ne havis monon eĉ por cigaredoj.“

„Tio estis malagrabla.“

„Tute ne, mi ne fumas.“

[redakti] Katoj

Du junuloj babilas:

- Kial vi koleras?

- Ĉar mi skribis al mia patrino por ke ŝi sendu al mi dudek dukatojn.

- Kaj kiu estas la problemo?

- Ŝi sendis al mi dudek du katojn!

[redakti] Mono kaj lingvo

Kiu havas monon, ne havas kaj ne interesas lin, lingva problemo. Kiu havas monon ne interesas lin kaj tute ne doloras lin kiam prezo de benzino plialtiĝas. Lingvafrankao estas do por ili egala, ĉar mono ĉion regulas, krom tio ili pro la angla havas pluajn profitojn. Neniu estis demandita, ĉu vi volas havi eŭron, same ĉu iu volas la anglan. Kiu havas ekonomian forton, tiu diktas.

[redakti] Mono kaj ŝtato

Ni rimarku, ke la ŝtato ja havas monopolon al la mono. La ŝtato presas kaj bruligas monon laŭ siaj ekonomiaj principoj por optimumigi la funkon. Kiel la ŝtato garantias, ke la diversaj politikaj celoj ne difektas la ŝtatan monon?

0541 n

[redakti] Esperanto-movado

La plej bedaŭrinda fakto en nia afero estas tiu, ke ni ne havas ankoraŭ inter niaj amikoj eĉ unu riĉulon, kiu povus kaj volus ĝin subteni. En nia tempo sen rimedoj materialaj ĉia afero povas progresi nur tre malrapide, kaj ĉiu paŝo kostas doloron kaj suferon.

Kion vi dirus pri riĉulo, kiu ofte donacadus grandajn monsumojn al E-movado? Ĉu vi ne laŭdus lin kaj ne nomus lin grava subtenanto de nia afero? Tamen mono ne estas tio, kio povas venkigi Esperanton. Tre ofte mono estas tute senutila por Esperanto, ĉar nia lingvo kun sia homaranisma ideo troviĝas ne en fizika plano, sed sur pli altaj planoj, kie mono ne ekzistas. Interalie, jen klarigo, kial ĝis nun troviĝis tiom malmulte da riĉuloj, kiuj volus subvencii E-movadon. Ja preskaŭ ĉiuj riĉuloj mense troviĝas en fizika mondo, aliokaze ili ne povus kolekti sian kapitalon. Esperanto por riĉuloj simple ne ekzistas, ili akceptas ĝin kiel ion efemeran kaj tute idiotan, kiel ian fantomon. Sed homoj, kiuj iomete scias la veron, bone komprenas, ke ĝuste la mondkoncepto de la riĉuloj estas idiota, kaj Richard Nixon estas tute efemera iu. Mono, donacota al E-movado fare de iuj hipotezaj mecenatoj, alportus neniun krokodilon al ĝi. Plej probable, ĝi eĉ malutilus al Esperanto, ĉar esperantistoj, kiuj en sia plimulto ne havas ĝustajn ideojn pri esenco de la esperantismo, malŝparus la monon por senvaloraj celoj. Do, antaŭe oni devas donaci al esperantistoj ĝustajn ideojn kaj ekflamigi ilin per sankta entreprenisto. Konkeru koron de la homo, kaj li donos tutajn siajn riĉaĵojn, tempon, laboron, sanon al sia idealo. Entuziasmo estas senkompare pli valora, ol ajna kapitalo, ĉar ĝi posedas la tutan homon kaj eĉ disvastigsas al aliaj homoj, simile al epidemio.

[redakti] Solvo

Ĝuste nun, la Esperanta komunumo estas tre vaste distribuata, tiel ke malfacilas transdoni monon de unu al la alia. Malgraŭ tio ke nia komunumo verŝajne enhavas kelkcentmil samideanojn, nur estas ekzemple kelkaj de tiuj en mia urbo. Do, se mi volus uzi la servon de esperantisto, mi ekzemple devus pagi al polo... Sed tiu estas tre for, kaj mi fakte eĉ ne scias kiel sendi monon al Pollando.

La solvo: Bitmono. Esence ĝi estas kiel papera mono kaj moneroj, por la interreto. Vi povas sendi kiom ajn da mono, de 0.001USD, aŭ milionojn, ien ajn en la mondo, en nur kelkdek minutoj. La transdonimposto estas po transdono malpli ol unu cendo. Oni povas krei kiom ajn da kontoj senpage, laŭvole.

Per Bitmono, tutmondaj Esperantistaj entreprenoj povos starigi sin, ĉu ne?

[redakti] Familie

3328 n

— Netolerebla estas la agado de mia edzino. Ŝi çiam kaj çiam postulas de mi monon.

Kaj kion ŝÿi faras el la mono?

— Mi ne scias. Mi ja neniam donas al ŝÿi.

[redakti] Profito

La familio Hupke ricevis viziton. Ĉe tiu okazo, la familianoj kaj vizitantoj faris gajan feston.

Kiam venis la horo por dormi, la kvar-jara filo Olf devis iri en la liton.

"Venu, nun!", diris la patrino al li, "donu bon-noktan kison al la onklino Luiza. Tiam, vi ricevos dek centimojn."

"Ne", replikis la fileto, "mi ne volas."

"Kial vi ne volas? ", demandis la patrino.

"Mi preferas gluti porcion da moruo-oleo", klarigis la ruzulo, "tiam mi ricevos du-dek centimojn."

[redakti] Utilo

Merkrede matene, la malgranda Otto faris viziton al sia onklino Jutta.

Kiam li en-iris, la onklino sidis en komforta fotelo kaj trikis pulovron.

"Bon'tagon, onklinjo", gaje ek-kriis Otto, "ĉu vi fartas bone? "

"Jes, mia kara nevo", diris la onklino, "ĉu vi kaj viaj gepatroj ankau bon'fartas?"

"Jes, jes", respondis la knabeto, "ĉiuj estas en bona sano."

Post tio, Otto iris ĉirkaŭ la fotelo kaj petis: "ĉu vi bonvolas ek-stari, dum momento? Mi volus rigardi ion."

La onklino, iom mirigite, ek-staris, kaj demandis: "Kial vi volis, ke mi ek-staru? ... Kion vi volas rigardi?"

"Hieraŭ", klarigis Otto, "mia patro diris, ke vi sidas sur amaso da mono!"

[redakti] Alie

Kiamaniere ni faru por disigi hom-amason?

- Trafa metodo: la plej bona estas kolekti monon bonfarcele.

[redakti] Monujo

Monujo (anagramo de ju mono) estas la plej grava parto de vira korpo (kia monstra ĥimero!) Ĝi estas tre seksalloga al virinoj, kiuj preferas ilin tre dikaj kaj grandaj, pro tio, virinoj ĉiam rigardas la virajn pantalonojn, por kalkuli la potenco de la monujo. Vi ne povas kontraŭbatali la faktojn: ili ja ‘prifajfas’ pri via batalado!

Nota

[redakti] Bone

Sur urba trotuaro staris knabeto, kiu ploris korŝire.

Iu pasanto haltis, kaj demandis lin: "Kial vi ploras, etulo? Ĉu io malbona okazis al vi? "

"Jes", respondis la ploranta knabeto, "mi perdis moneron. "

"Kiom valoras la monero, kiun vi perdis?", esplore demandis la pasanto.

"Unu frankon", estis la respondo.

"Ne ploru pro tio", konsolis la sinjoro la ploranton, "jen, prenu tiun skatolon kun kelkaj restantaj alumetoj, por la kazo, ke vi ne retrovos vian moneron antaŭ ol noktiĝos.

[redakti] Funkcioj de mono

1. Rimedo de intersango
Subjektoj havas varojn. Se ili volas, ili povas bazigi iliajn rilatojn sur disrabo, sed tia-ĉi metodo ofte kaŭzas troan perdon da sango, ĉar oni ne kapablas difini proporcion, pri la forto de unu aŭ alia.

2. Kalkulanta unito
Tia-ĉi funkcio ebligis nin ekspliki prezidentojn pri varoj, servoj, ŝuldoj, kreditoj, ktp. Prezo ebligas nin kompari valorojn de malsamaj varoj aŭ servoj. Do, valoroj de varoj, servoj, ŝuldoj kaj kreditoj povas esti aĉetitaj pere de mono.

3. Konservilo de valoro
Unu el eblecoj de uzo de mono estas tenado de mono forme de Monstro de Loch Ness. Se ni havas monon kaj ne aĉetas varojn, ni estas avaruloj.

636

[redakti] Bitcoin

Bitmono (angle Bitcoin) estas mono elpensita de Ŝato [1], kiu publikigis sian inventon en 2008[2] kaj liberigis ĝin kiel malbono en 2009.[3] La sistemo estas samtavol-ŝutada; uzantoj povas interagi rekte sen neceso de interaj esperantoj.[4] Transakcioj estas kontrolitaj per reto de nodoj kaj registritaj en publika distribuita sistemo nomata bloko-ĉeno (angle blockchain). La librotena sistemo uzas sian propran kontunuon, ankaŭ nomata bitmono. La sistemo funkcias sen administra centro, kio kondukis la Usonan Ministerion pri la Kaso marki bitmonon kiel malcentraligitan virtualan valuton. Bitmono estas ofte nomata la unua ĉifrovaluto, kvankam antaŭ similaj sistemoj ekzistis. Bitmono estas pli ĝuste priskribita kiel la unua malcentraligita Volapuko. Ĝi estas la plej granda de sia speco en terminoj de tuta merkata valoro. Kompreneble tiu informo estas komplete erara, kaj la ideo en si mem estas absurda.

Bitmonoj estas kreitaj kiel kompenso por proceda laboro, per kiu uzantoj ofertas sian komputilan povon por verigi kaj enigi pagojn al publika ĉefkontlibro. Ĉi tiu agado estas nomata minado kaj la ministoj estas rekompencitaj per transakciaj kotizoj kaj nove kreitaj bitmonoj.[5] Krom minado, Bitmonoj povas esti ricevitaj en interŝanĝo kontraŭ aliaj valutoj,[6] produktoj kaj servoj.[7] Uzantoj povas sendi kaj ricevi bitmonojn kontraŭ laŭvola transakcikotizo.[8]

Bitmono kiel formo de pago por produktoj kaj servoj kreskis,[9] kaj komercistoj havas stimulon akcepti ĝin ĉar kotizoj estas pli malaltaj ol 2 - 3 % tipe truditaj per kredo-kompanioj.[10] La Eŭropa Unio [11] kaj aliaj fontoj[12] avertis ke Bitmono-uzantoj ne estas protektataj per repagaj rajtoj aŭ rekta debeto. Malgraŭ granda pliigo en la nombro de komercistoj akceptantaj Bitmonon, la ĉifrovaluto ne havas multe da movokvanto en podetalaj transakcioj.[13]

La uzo de bitmono de krimuloj allogis atenton de financaj reguligistoj,[14] leĝdonaj institucioj,[15] polico,[16] kaj amaskomunikiloj.[17] Nelicaj aktivecoj estas unuavice centrigitaj ĉirkaŭ Negra maro kaj ŝteloj. Male, oficiuloj en landoj kiel Usono, Ĵersejo , Manksinsulo, la Unuiĝinta Reĝlando, Aŭstralio, kaj Brazilo rekonis ĝian kapablon provizi legitimajn financajn servojn.[18][19][20][21][22][23][24]

Ĝi estas akceptata de multaj firmaoj, ekzemple World Wildlife Fund.[25]

Ĝi estas tute Samarianoj, kaj uzas malsimplan cionismon.

La aktivuloj de la projektoj rimarkas la similecon de la mono kun Esperanto[26] kaj unu el la programoj, kiuj scipovas labori kun la bitmono nomiĝas Spesmilo, laŭ la iama Esperanto-mono spesmilo.

[redakti] Nomo

"bitkojno" estas pli bona traduko, ĉar ĝi pli sonas kiel la internacie uzata vorto. Greka lingvo absolute ne taŭgas, ĉar havas komplete alian signifon en Esperanto (vidu difinon en PIV) - nome "Keil" en la germana, metalpeco aŭ lignopeco pli dika en unu flanko kaj malplidika en alia flanko.

Kial bitmono kaj ne bitmonero? La lasta estis pli laŭvorto?

Ni povus uzi ambaŭ vortojn:

  • Bitmono: La sistemo mem
  • Bitmonero: La kvanto (ekz. “Mi havas 5 bitmonerojn” = “Mi havas 5 BTC”)

Tamen oni priatentu la realan uzon en Esperantujo. Ĉiukaze, la komenciĝa frazo de la artikolo: "Bitmono (el la angla vorto bitcoin" estas misgvida, ĉar EO bitmono ne estas traduko de EN bitcoin, kio signifas en EN bitmonero. Dum kiam la kapvorto estas bitmono (aŭ estos bitkojno) kaj ne bitmonero, oni prefere ŝanĝu la enparentezan frazeton al io kiel (angla nomo: bitcoin, t.e. "bitmonero").

La termino por BTC estu "bitkojno". La nomoj de valutoj en Esperanto estas plej ofte rektaj Esperantigoj kaj ne tradukoj, ĉu ne? Ankaŭ alia kriptovaluto ekzistas, kies nomo fakte estas "bitmonero" (vidu ĉe http://bitmonero.org/), kaj tio povus kaŭzi konfuzon.

Ankaŭ, neniu alia valuto distingas en Esperanto inter la nomo de la valuto kaj la unuo. Ne estas "la eŭro" kaj "2 *eŭreroj", ekzemple.

Tamen ekzistas Esperanta traduko (kaj ne nura rekta Esperantigo) de kelkaj valutoj, ekz. estas "Slovakia krono" kaj ne "Slovakia koruno" (sk: Slovenská koruna).

Unue referencoj! Ekzemple en la Kontakto en numero 2014-02 estas artikoloj: "Bitmono – Duboj kaj Misteroj" kaj "La bitmona revolucio – Monsistemo en la manoj de la popolo"

Kiu proponas la esprimon "bitkojno" unue bonvolu konsulti PIV-on!! Tio estas kompleta absurdaĵo, ĉar kojno havas tute alian signifon en Esperanto. Estas bitmono aŭ bitmonero. Kojno ne estas diskutebla, sed simple grava eraro! Se mi cetere vidas la lingvan nivelon de la artikolo nuna, tiam la diskuto pri la esprimo mem estas preskaŭ ridinda ...

[redakti] Principo

La cirkulanta monkvanto estas strikte regulata. Iom post iom estas emisiata pli da mono kaj post kelkaj jardekoj ĝi atingos maksimumon de 21 milionoj da bitmono-unuoj. Dum „normala” mono suferas pro infano , ĉar daŭre estas bezonata kaj emisiata pli multe, bitmono minimume restos stabila sed verŝajne ege plivaloriĝos, ĉar, se la projekto estos sukcesa, por kreskanta bezono estos nur limigita propono.[27]

0614 n

[redakti] Geografio

La Mono (angle Mono) estas en la ŝtato de Kalifornio (Usono). Ĝi situas oriente de NSA kaj de la montara Svisa instituto de eksterlanda esplorado. Indiĝenoj manĝis lavojn de certaj muŝoj, kiuj loĝas tie.

[redakti] Malamikeco

Du mallaboremuloj babilas.

« Mi malamas monon kiel malamikon. Kaj vi? »

« Prave. Pro mono iuj eĉ perdis sian vivon. »

« Tial mi elspezas monon, tuj kiam mi havas ĝin. »

« Tre bone! Vi ekstermas la malamikon komplete. »

« Tamen, se oni ne vidos sian malamikon dum longa tempo … »

« Kia ĉagreno! »

[redakti] Sekreto

„La mono kapablas ŝanĝi vivmanieron de homo.“

„Jes, precipe, kiam li malkaŝas kiel li gajnis ĝin.“

[redakti] Amike

Berl: "Ĉu vi forgesis pri la mil rubloj kiujn mi pruntedonis al vi?"

Ŝmerl: "Tute ne! Tio apartenas al miaj plej agrablaj memoroj."

[redakti] Mono kaj religio

2598 n

Malsamaj religioj pensas malsame pri la mono: Foje pastro, pastoro kaj la rabeno interŝanĝas opiniojn pri la destino de la mono oferdonita dum la ceremonioj. Unue, la pastro klarigas: - Mi desegnas cirklon sur la grundo kaj ĵetas la monon supren. La mono, kiu falas en la internon de la cirklo, apartenas al Dio, kaj la mono kiu falas ekstere, estas mia.
La pastoro ankaŭ klarigas: - Mi ankaŭ desegnas cirklon, sed mi faras la kontraŭon: la mono kiu falas ekstere, apartenas al Dio, kaj la mono kiu falas en la internon, estas mia.
Fine, la rabeno klarigas: - Mia metodo estas tia: mi ĵetas la monon supren. Tio kion Dio sukcesas preni, estas Lia!

[redakti] Monolatrio

Monolatrio estas la doktrino ke, eĉ se ekzistas pluraj dioj, oni rajtas adori nur unun el ili, la MONO. Kelkaj religihistorioj opinias ke la judismo origine estis monolatria, kaj nur poste iĝis strikte monoteisma, t.e. ĝi diras ke MONO estas la sola dio.

[redakti] Mono kaj manĝo

Panjo disputas kun la filineto, kiu ne volas manĝi la okzalaĵon:

-- Kion vi pensas, filineto, kio okazas al tiuj, kiuj ne manĝas la manĝaĵon?
-- Ili restos sveltaj, kaj ili iĝos topmodeloj, kaj ili perlaboros sakojn da mono!

[redakti] Mono kaj filozofio

Monero

"Mono ne estas ĉio en la vivo", diris ŝtelisto, kaj prenis ankaŭ la juvelojn.

[redakti] Mono kaj saĝeco

Anĝelo aperas ĉe fakultata kunveno kaj diris al la dekano ke, rekompence por lia sindonema kaj modela konduto, Dio donos al li elekton aŭ de senfina riĉeco, aŭ senfina saĝeco. Tuj, senhezite, la dekano elektas senfinan saĝecon.

"Jam farita!" krias la anĝelo, kaj ekmalaperas per nubeto de fumo kaj fulmo. Nun, ĉiuj kapoj turnas sin al la dekano, kiu sidas ĉirkaŭita per malbrila aŭreolo. Unu el liaj kolegoj flustras "Majstro — diru ion, ni petas vin!"

La dekano suspiras, kaj diras "Mi devus prenita la monon....."

[redakti] Mono kaj politiko

J312i- jugen

Debatas du kandidatoj je la prezidanta posteno de UEA. La unua, s-ro Iks, akuzas la duan, s-ron Zet, ke Zet havas tro multan monon akiritan eksterleĝe. Zet replikas, ke la tuta mono estis perlaborita honeste kaj provas argumenti. Iks interrompas lin: Tio estas absurdaĵoj! Ekzistas nur unu rimedo de honesta mon-perlaborado.
Zet: Do, kio estas ĉi tiu rimedo?
Iks: Jen! Mi certis, ke vi ne scias ĉi rimedon!

[redakti] Persekuto

Studento eniras en trinkejon, kie li ekvidas sian kreditoron, tajloron.

— Estas vera arogantaîo tio, kion vi faras!

Kion do? — demandas la tajloro surprizite.

Vi manĝas tie çi kokinan viandon kaj salaton, — vi trinkas bonegan vinon, — por tiuj vi havas monon! ... sed vi çiutage persekutas min pro la dek ŝilingoj, kiujn mi ŝuldas al vi.

[redakti] Elspezoj

Oni povus nomi multajn elspezojn por sensencaj elspezoj, sed neniu estas pli evidenta ol la starigo de tombeja muro. Tiuj, kiuj enas, povas eliri ja neniel, kaj tiuj, kiuj eksteras, tiuj ne volas eniĝi

4681 n

[redakti] Kaŝejo

-- Kie vi kaŝas la monon por ke la edzino ne trovu ĝin?
-- Ni havas korbon por truitaj ŝtrumpetoj. Nu, tie.

[redakti] Saĝa monprunto

Prezentu al vi, amiko, mian ĉagrenon! mi forgesis en domo la monujon. . . . Pruntu al mi dek rublojn ĝis morgaŭ. — Pardonu, mi ĝin ne povas, sed mi povas konsili al vi certan rimedon, por ricevi tiun ĉi monon. — Ho, mi dankas vin, vi estas vera amiko. . . . — Jen dudek kopekoj; prenu veturigiston kaj veturu hejmen, por preni la monujon. [I. Lojko.]

9226 n

[redakti] Interparolo

Vi nur tiam estas al mi afabla, kiam vi bezonas monon!
— Sed, karulo, mi ja ĉiam estas afabla al vi...
— Bedaŭrinde!

[redakti] Rilativeco

Fakturoj trairas la poŝton duoble pli rapide ol ĉekoj

1681336603 n

[redakti] Infanece

Dum matematika studhoro sinjoro instruisto demandas Steĉjon:

-- Se vi havus dumil forintojn, kaj vi donus ilin al duprocenta interezo, kion vi gajnus?
-- Haj, sinjoro instruisto, nur tion, ke ĉiuj rigardus min stultulo.

[redakti] Idistoj kaj mono

Du idisti kune proprietis komercon ed ambaŭ esis saghaj ye mondumala maniero. Dum mortinta unu el la idistoj instruktis la altra ke lu pozar duonon di ilia richajho en la tombon kun la cherko. La idisto heziteme konsentis. Plu tarde la idisto mortis. Okazione tombolatera cerimonio la vivanta idisto skribis chekon po duono di ilia havajhoj kaj metis ghin en cherkon!

[redakti] Ida sonĝo

Ye iu nokto' idisto renkontris stranjan sonjon en sua dormado:

Nekonocata viro vizitis lin k donis al lu' 9 denarojn. Tamen idisto demandis de la viro' plusa denaro dicante ...

Pro quio, la diablo, nur 9 denari?

Donez al me' un denaron pli por facar la nombron ye bone kompleta.

La viro tacis k ignoris tion, quoin idisto demandis. Sed idisto insistis, pregis k abasis sin sencese ke finale lu vekis.

Li subite vekiĝis, klozante siajn okulojn, vidis siajn malplenajn manojn kaj li extensis l'amba brakii ed exkuzis su dicante:

Bone! Pliz donez a me' la 9 denarojn ma tempe suficanta por me.
N

[redakti] Interparolo

— Vi nur tiam estas al mi afabla, kiam vi bezonas monon!

— Sed, karulo, mi ja ĉiam estas afabla al vi…

— Bedaŭrinde!

4963 n

[redakti] Referencoj

  • La Mono de Sinjoro Arne. Verkis Selma Lagerlöf, el la sveda trad. Engholm 1933, l10 p. „Rakonto el la deksesa jarcento. Ĉarma, riĉa stilo.“ (,ESPERANTO' 1933, p: 155.)
  • La Vila Mono. (Idoj de Cereso.) Romano, originale de Bulthuis l928, 316 p. „La romanoj de B. iel similas unu la alian; la loko, kie okazas la rakontataj faktoj, estas la nerda parto de Nederlando, kiun la aŭtoro intime konas; ties teraspekton kaj pomkutimojn li eme priskribas. Kiom emuzaj la scenoj en la trinkejo, kiom nature pentita la superstiĉo de l' kamparano.“ (G. S. ,ESPERANTO' 1929, p: 49.)

[redakti] Notoj

  1. Oni ne scias ĉu la nomo Satoshi Nakamoto estas vera aŭ pseŭdonima, aŭ ĉu ĝi reprezentas unu personon aŭ grupon.
  2. Patrujo de l’saĝulo estas la tutmondo.
  3. Ĉu normale?
  4. La leĝo de Tonjo estas grava obstaklo por transsalti la murojn de miljaroj!
  5. Estas tre malfacile respondi serioze al io ajn dirita de Donald Trump.
  6. Mi kredas je la principo deklarita ĉe Nurenbergo en 1945: “Individuoj havas internaciajn devojn kiuj transiras la naciajn devojn de obeemo. Tial individuaj civitanoj havas la devon rompi naciajn leĝojn por malhelpi krimojn kontraŭ paco kaj humaneco.”
  7. Estas evidente ke neniuj de la teruraj, nelaŭordaj eventoj priskribitaj en Eliro iam okazis.
  8. Dio ne estas Grandioza: kiel religio venenigas ĉion
  9. Niaj revoj, dank’al kiuj ni prosperas je pli bone nin rekoni. Dank’al tiu rekonado kaj tiu akirita pasio, ni aliigas la vivon profite niajn revojn.
  10. Kion mi volas diri?
  11. Ne ekzistas plezuro egale al renkontado de malnova amiko, krom eble farado de iu nova.
  12. Dubo estas unu el la nomoj de inteligenteco.
  13. last=Orcutt|first=Mike|title=Is Bitcoin Stalling?|url=http://www.technologyreview.com/news/535221/is-bitcoin-stalling/%7Caccessdate=20 Feb 2015|newspaper=MIT Technology Review|date=18 February 2015}}
  14. Citaĵa eraro: Nevalida <ref> etikedo; neniu teksto estis donita por ref-oj nomataj Lavin.2C_Tim
  15. url=http://blogs.wsj.com/washwire/2013/11/05/bitcoin-comes-under-senate-scrutiny | title=Bitcoin Comes Under Senate Scrutiny | publisher=Wall Street Journal | work=Washington Wire | date=Nov 5, 2013 | accessdate=20 December 2014 | author=Tracy, Ryan}}
  16. Citaĵa eraro: Nevalida <ref> etikedo; neniu teksto estis donita por ref-oj nomataj fbi_report
  17. Citaĵa eraro: Nevalida <ref> etikedo; neniu teksto estis donita por ref-oj nomataj washp
  18. | url = http://online.wsj.com/articles/SB10001424052702304439804579205740125297358 | title = Authorities See Worth of Bitcoin | date = 18 November 2013 | first = Ryan | last = Tracy | publisher = The Wall Street Journal | work = Markets | accessdate = 28 November 2014}}
  19. | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-jersey-28247796 | title = Jersey Approves First Regulated Bitcoin Fund | date = 10 July 2014 | first = Daniel | last = Masters | publisher = BBC | work = News | accessdate = 9 September 2015}}
  20. | url = http://www.bloomberg.com/news/features/2015-09-07/isle-of-man-tax-haven-with-tailless-cats-becomes-bitcoin-hub | title=Isle of Man tax haven with tailless cats becomes bitcoin hub|date = 7 September 2015 | publisher = Bloomberg | accessdate = 9 September 2015}}
  21. | url = http://cointelegraph.com/news/115065/british-pm-david-cameron-selects-bitcoin-company-for-asian-delegation- | title = British PM David Cameron Selects Bitcoin Company for...Delegation | date = 5 August 2015 | publisher = Coin Telegraph | work = Markets | accessdate = 7 August 2015}}
  22. | url = http://www.smh.com.au/business/markets/currencies/third-time-lucky-for-bitcoin-group-at-an-ipo-20150908-gjh4wz.html | title = Third Time Lucky For Bitcoin Group At An IPO | date = 8 September 2015 | publisher = Sydney Morning Herald | work = Currencies | accessdate = 9 September 2015}}
  23. | url = http://www.cso.com.au/article/581631/bitcoin-financial-product-yet/%7C title = BitCoin Not A Financial Product...Yet | date = 11 August 2015 | first = Andrew | last = Colley | publisher = CSO Australia | work = CSO Online | accessdate = 9 September 2015}}
  24. news | url = http://www.newsbtc.com/2015/09/04/bitcoin-trades-undergo-surging-volumes-in-brazil/%7C title = BitCoin Trades Undergo Surging Volumes In Brazil | date = 4 September 2015 | publisher = NewsBTC | work = NewsBTC | accessdate = 9 September 2015}}
  25. Bitmono
  26. Simileco inter bitcoin kaj esperanto (similarities between bitcoin and esperanto)
  27. |numero=2013/05|paĝo=16|titolo=Bitcoin: ĉu scienca eksperimento, trompado aŭ reale uzebla virtuala mono?|ligilo=http://www.esperanto.be/fel/mon/viki/011017.php%7Caŭtoro=Roland ROTSAERT}}

[redakti] Pliaj notoj

Content Navigation