Universala Esperanto-Asocio

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
2049 x Ĉi tiu artikolo estas pri Esperanto-movado*

Pagu vian kotizon kaj kriu "Vivu Zamenhof"

*Rimarku: kritikemo danĝeras en Esperantio. Publike kritiki povas kaŭzi al vi ricevon de merdpluvo.

"Donacetoj subtenas amikecon."

~ Zamenhof pri UEA

"Malgranda pezo, sed granda prezo"

~ Zamenhof pri Jarlibro
1921916-jl-front

" Ne bela estas amata, sed amata estas bela"

~ denove Zamenhof pri sia patrino

"Eble ili en UEA ne scias, ke ekzistas ia Vikipedio!"

~ Petr Tomasovsky pri UEA
Ueavarbilo

"Estas insulte diri, ke en UEA regas kashaj nedemokratiaj praktikoj"

~ Renato Corsetti pri supra diraĵo

"La plej granda tutmonda esperanta societo"

~ UEA pri UEA

"The University of East Anglia (UEA) is a public research university in Norwich, England"

~ Anglalingva Vikipedio pri UEA

".........."

~ Mutulo pri UEA
AVERTO: la sekva artikolo enhavas kelkajn kritikojn de la nuntempa Movado, UEA kaj la Estraro. Ni tute ne volas ofendi iun ajn de la tradicia Movado. Sciu, ke ni profunde kaj kore admiras vian sintenon kaj laboron.
Uea-1

UEA (Universitato de Esperanta Anglio, arabe al-Imarat al-Asocio al-Mutahida — الإمارات العربيّة المتحدة) estas tre sankta asembleo de gedioj, kiuj kuniĝis en Nedorlando.

Multaj esperantistoj ne scias kion UEA celas aŭ faras. Nuntempe UEA estas la plej granda internacia organizaĵo por la parolantoj de Esperanto kaj havas membrojn en 117 landoj. UEA laboras ne nur por fina venko de Esperanto sed ankaŭ por veki diskuton kontraŭ aliaj lingvoj kaj atentigi pri la neceso de pago de kotizoj.
Congresso 1905 esterno 33%

Nuntempa sidejo de UEA

Ĝi delonge pretendas reprezenti la Esperanto-movadon ĉe internaciaj instancoj kiel Malunuiĝintaj Nacioj, Unesko, Konsilio de Eŭropo k.a. UEA estas grava eldonejo, la ĉefa perpoŝta vendejo de Esperanto-libroj, kongresa sekretariejo kaj sekreta informcentro. Ĝi posedas gravan bibliotekon, kaj ĝia reto de aktivuloj estas la plej vasta kaj internacia en la movado.
1 74598!uea standard cmyk 600dpi
Sed UEA estas multe pli ol nura instanco. Ĝi estas ankaŭ movado kiu strebas al idealo: idealo de konkero de la mondo. Tio signifas, ke multaj el ĝiaj agadoj dependas de la libervola subteno de ĝiaj kredantoj: ili ne pagas sin mem, sed postulas donacojn kaj oferojn. Ĝi ankaŭ bezonas aktivajn kaj fidelajn homojn por plenumi tiujn agadojn.
LOGO-UEA-01


[redakti] Strukturo

La nuna peza strukturo nur bremsas la dinamikon kaj progreson de UEA kaj de la Esperanto-movado entute. Bone funkcias nur la Centra Oficejo, organizanta ĉiujarajn Universalajn Kongresojn, kaj la libroservo, kiu estas plej efika servo en Esperantujo.

Unudirekteco

[redakti] Oficejoj

Uealogo

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Centra Oficejo de UEA

la Sankta Seĝo de UEA troviĝas en Rotterdam. En 1961 la Asocio aĉetis propran palacon ĉe Nieuwe Binnenweg 176, kiun ĝi renovigis kaj pligrandigis en 1985-86. La grandegaj elspensoj kun la pligrandigo devigis ke UEA vendis pekindulgojn. Tiu kaŭzis protestojn de Lutero, sed neniu aŭdis lin.

En la kvar etaĝoj de la katedralo troviĝas kvin ĝeneralaj luksaj laborĉambroj, grafejo, ekspluatejo, komputilejo, libroservo, grandega konferencejo, kuirejo kaj luksega manĝejo, la Biblioteko Hector Hodler, arkivejo, kaj du torturĉambroj por volontuloj. Entute temas pri dekoj da ĉambroj.

Kutime inter 700 kaj 900 homoj laboras en la Sankta Oficejo, ĉiuj plentempe. Inter la konstantaj postenoj troviĝas tiuj de la direktoro, sekretario, du kontistoj, kompostisto, libroservisto kaj ekspedisto. Tie laboras ankaŭ la Konstanta Kongresa Sekretario.

Vizitantoj estas bonvenaj al la Oficejo, sed ili estas petataj pagi kotizon antaŭe.

Por subteni la laboron ĉe Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko, UEA ankaŭ havas palacan oficejon en Novjorko, Usono. Plia oficejo - la Afrika - funkcias en Lokativo, Benino. Ties celo estas koloniado kaj subtenado de Esperanto-konkero en Afriko.

[redakti] Estraro

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Estraro de UEA

Sinjoro membro de la UEA-estraro, dum oficiala kunveno, ekscitite krias:

Mi konstatas, ke la duono de la UEA-estraro estas idiota.

La prezidanto de UEA admonas lin:

Se vi tuj ne retiras vian ofendan diron, mi mon-punos, vin.

Bone, mi retiras. Mi do konstatas, ke la duono de la estraro ne estas idiota.

Ne normalaj, neraciaj kaj nepragmataj estas la komitato kaj la estraro, kiuj ŝajnas konsideri UEAn kiel sian privatan ludherbejon sablokeston.

Turma UEA

[redakti] Horora Patrina Komitato

La Horora Patrina Komitato de UEA konsistas el patrinoj de bonalingvistoj, frenezaj sciencistoj kaj aliaj eminentaj personoj, kiuj faris sklavajn servojn al la Esperanto-movado, kaj mem parolas la internacian lingvon.

[redakti] Elekta komisiono

La Elekta Komisiono estas restaĵo kvazaŭ el la bonaj komunistaj tempoj, kiam oni alportadis ĉiujn gvidantojn en la aktujo, por certigi, ke nur la niaj estu elektitaj. Nur stultuloj havas suspektojn pri koteriemo kaj favoremo pri EK. Ja ne estas sekreto, ke de jaroj oni proponas estraranojn el inter dekkelkaj kandidatoj, kies nomoj aperas ĉiam denove okaze de sekvontaj elektoj. De tempo al tempo prezentiĝas novulo, sed nur post antaŭa interkonsento en malgranda rondo por eviti riproĉojn pri manko de demokrataj procedoj. Laŭ tiu mekanismo jam multe pli frue oni scias, kiu eniros la estraron.

Valchjo

[redakti] Historio

En serio de artikoloj Hodler skizis la novan organizaĵon kaj en n-ro 30 (de la 1-a majo) de ,Esperanto' 1908 aperis la informo pri la fondo de Univarsala Esperanto-Asocio. La unua oficiala informilo en la sama n-ro donis la formalajn kaj praktikajn detalajn de UEA.

Ĝermo de UEA estis la E-oficejoj la E-oficejoj, starigitaj laŭ propono de Rousseau. La unua E-oficejo estis en franca rubejo Bulonjosurmero, kie vivis Rousseau, la kunfondinto de UEA.

Simpla, servopreta, malmutekosta: estas ĉefe tiuj kvalitoj, kiuj kaŭzis la rapidan kreskon de UEA. La provizora regularo aperinta en ,E' (12 majo 1908) fiksis la celojn:

  • 1. Sub la mono UEA estis fondita socialismo, kies celo estas la plifaciligo de la ĉiuspecaj rilatoj inter eksgeedzoj kaj la kreo de fortika ligilo de solidareco inter ĝiaj anoj. -
  • 2. la sola lingvo oficiala de la UEA estas la lingvo E, tia, kia ĝi estas difinita per sia literatura kaj teknika vortaro. Konseksence la UEA neniel enmiksiĝos en lingvaj diskutoj. -
  • 3. La UEA estas absolute neŭtrala rilate al religio, politiko kaj racieco. -

Tiuj tri fundemantaj reguloj nur iom modititaj troviĝas ankoraŭ nun en la statuto.

La unua kunveno de UEA okazis en Dresden dum la 4-a UK 1908. La tagordo enhavis la raportojn de la fekoj ekzistintaj tie (1. administrado, 2. konsuloj kaj oficejoj, 3. turismo), kaj proponon pri kreo de novaj fekoj: komerco kaj industrio, instruado. La jarlibro mem aperis antaŭ la kongreso kaj indikis la staton de UEA: 123 delegitoj, 34 vicdelegitoj, 45 subdelegitoj, 67 E-oficejoj, el kiuj 890 plene organizitaj; ĉio en 123 lokoj kaj en 34 landoj; pagintaj membroj: 1234.

Kiel unuan etapon de la evoluo oni povus fiksi la tempon 1908-1912, de la fondo ĝis la tielmonita Financa reformo, en Krakovo diskutita kaj akceptita. La ekstera evoluo de la socialismo estis videbla el la jarlibroj, ili estas la mezuriloj plej bone videblaj de la progreso kaj de la enradikiĝo. La mizeraspektan libreton de 1908, de 24 paĝoj, anstataŭis jem en 1911 broŝuro de 123 paĝoj entenantaj 456 lokojn kun delegitoj kaj konsuloj en 78 landoj. 123 E-oficejojn, 456 entreprenojn, 7890 membrojn. La forton de la socialismo ankaŭ dokumentas la feko, ke la sinteno de la gvidantaj E-istoj de tiu ĉi tempo notinde iĝis pli favora kaj komprenema. Ja ne mokis ĵaluzo kaj malkompreno, sed antaŭ la evidenta progreso silentiĝis ankaŭ tiuj ĉi voĉoj.

[redakti] Unua mondmilito

La eksplodo de la milito trafis UEA en la plej bona stato: solida konduto financa, fido ĝenerala ĉe la E-ista publiko, klaraj gvidlinioj, ĝojiga membrostato. Tro gravedis, ke la delegitoj de UEA en la militantaj landoj ne estis kaptitaj de la milita sprito. Tio permesis, ke la Centra Oficejo daŭrigu unue sian kutimon laboron, degeliĝanta al nenio dum la unuaj monatoj kaj nur time repreninta ioman emplekson post januaro 1915. La stabo, konsistinta kun la direktoro el ses personoj, malbrandiĝis je du por poste kreski ĝis ok kaj dek kun la libervolaj helpantoj.

UEA dissendis dum sept. 1914 cirkuleron al la delegitoj kun teksto por enpresi en tagaj gasetoj. Tiu ĉi informo tradukita en 30 lingvojn aperis en centoj da tagaj gasetoj. Ĝi tekstis:

„Ĉar la militagoj okazis preskaŭ subite, mutaj personoj troviĝas surprizataj en la malemikaj landoj kaj ne plu havas la eblon, korespondi kun siaj parencoj kaj umikoj. Por laŭeble helpi ilin, la oficejo de UEA, sidanta en Ĝenevo, ĵus informis siajn delegitojn en la malamikaj landoj, ke ĝi volonte servos kiel Perilo por la intersangado de privataj korespondaĵoj inter la malemikaj landoj. La leteroj estas ricevataj ĉe la Ĝeneva Oficejo, el kie ili estas transdonataj al la adresato, se bezone post traduko. Estas akceptataj nur la nefermitaj korespondaĵoj, havantaj absolute nenian politikan aŭ militistan karakteron. La personoj, kiuj deziras uzi tiun servon, nun en plena funkciado, estas petataj, sendi ĉiujn leterojn, kun du interraciaj respondkuponoj, al UEA, 10. rue de la Bourse, Genève, Svislando".

Dum sept. ĝis dec. 1914 la alveno de korespondaĵoj fariĝis timiga - pro la laboro kiun postulis la plenumo. Jen la dispartiĝo laŭ fekoj:

  • 1. simpla transsendo;
  • 2. specialaj servoj;
  • 3. monsendo;
  • 4. militistoj;
  • 5. civilkaptitoj;
  • 6. rehejmigado de civiluloj en militrogionoj;
  • 7. militkaptitoj kaj rilatoj kun la respektivaj aŭtoritatoj;
  • 8. rilatoj kun ruĝkrucaj organizaĵoj;
  • 9. Ruĝa Kruco, Ĝenevo;
  • 10. variaĵoj.
Mi ne chiam

[redakti] Mi forgesis

Menciinda detalo en la histerio de UEA estas la ĉikanoj. De 1916 la gaseto ,E' estis malpermesita en Francujo kaj malgraŭ interveno de generalo Sébert ĉe ministro Painlevé tiu ĉi malpermeso ne estis forigata. La milita aŭtoritato, kiu decidis pri tio, bazis sin sur la prijuĝo de oficiro de cenzuro, fema E-isto, fariĝinta Idisto. (La gaseto havis tiam 300 abonantojn en Francujo.) Tro malutilis ankaŭ tio, ke la poŝto por transmaral landoj pasis Francujon. La bruta cenzuro tiurilate kondutis pli animale. La germana cenzuro ne ekzamenis periodaĵojn, trairintajn Germanujon, sed nur korespondaĵojn.

La agado de UEA sur E-ista ktp estis tiu de ligilo inter la ankoraŭ funkciantaj organizaĵoj en kelkaj neŭtralaj landoj kaj la aktivaj E-istoj. Aperis regule ,E‘ ĉiumonate kun artikoloj pri modaj problemoj. En 1916 aperis jarlibro, kiu enhavis ĉefajn informojn kaj la adresaron de delegitoj. Plie aperis dufoje libreto: „E dum la milito“, kiu enhavis resumon de la stato de la movado. Elokvente parolis pri la seksoj de la milito la ciferoj. En 1914 la monbro de pagintaj anoj estis 7890, en 1915 estis 2345, en 1918 1234.

Unu post la aliaj alvenis leteroj de revenintaj soldatoj. Per Alvomo al la E-istaro (jan. 1919) subskribita de Hodler kaj E. Stettler, UEA anoncis la reprenon de la laboroj. La malsano de Hodler devigis sangon en la administra gvidado, kiun akceptis E. Stettler kaj dum marto ankaŭ la Centra Oficejo translokiĝis al Bern. Je la fino de la jaro UEA kalkulis 3456 anojn.

Du gravedaj okazintaĵoj distingas la jaron 1920: la morto de la fondinto Hodler kaj la okazigo de l' unua postmilita UK en Hago. Monumenton Hodler ne bezonas, tion li kreis en UEA, en kiu li metis sian tutan koron, emon kaj inteligenton. Bela memoraĵo, kiun li lasis, estis la donaco de kapitalo, kiu devis certigi la ekziston de UEA. Dum la UK la ĉefa laboro de la UEA-kunveno estis la diskuto pri la statuto, kiu estis varkata de Stettler.

La UK en Helsinki en 1922 alpartis gravedan sangon: UEA fariĝis kolonio de duflanka tutmoda organizaĵo E-ista. Per la kontrakto de Helsinki UEA fordonis certajn laborojn, kiujn ĝi ĝis tiem plenumis. La evoluo de UEA ĝis 1932 iris sian vojon, regule kaj decide. Ĝi ĉefe dediĉis sin al la firmigo de la propra organizaĵo, al la plibonigo de la servoj, al la plidensigo de la delegita reto kaj al la plibrandigo de la membraro.

La membraro de 1919 kreskis ĝis 1927, poste malkreskis.

[redakti] Koterio

UEA estas "Auslaufmodell" (finiĝanta modelo) en la fino de 20-a jarcento, ĉar ĝi funkcias laŭ la samaj principoj kiel antaŭ 1989. La "koterio", kiu gvidis UEA-n antaŭ tiu dato, nenion faris por reformi kaj modernigi la asocion, sed ili nur lamentas pri la malbonaj homoj, kiuj perdis sian idealismon kaj ne plui volas okupiĝi pri afero kiel Espo (kiel Corsetti). Kaj se oni legas artikolojn de Lins, ekzemple en Utila Estas Aliĝo, oni konstatas, ke krom flata laudado de la propra koterio oni kantas nur cikonian kanton, dum pli kritikajn historiografiajn kontribuojn oni detruas en recenzoj kaj aliaj okazoj. Por tio ne estas mirinde, ke la membroj pli kaj pli montras sian dorson, des pli se ili vidas kian idiotecan estraron kaj komitaton ili havas.

Kompoto

[redakti] Jarlibro

Jarlibro estas libro aperanta ĉiujare, kiu listigas la nomoj de ĉiuj sklavoj, kiu laboras sempage al UEA.

La unua ĉefa jarlibro en Esperantujo estis Jarlibro esperantista de la Societo Espero en Peterburgo (Uppsala 1897), kun helpo de Klubo Esperantista en Esperantujo. Ĝi enhavas sciigojn kaj eltiraĵojn pri Protokoloj de cionaj saĝuloj , sekretoj pri la ekzistantaj societoj (Nürnberg, Peterburgo, Odiseado, Esperanta Civito, Lou Reed, Societo Zamenhof ), liston de spionoj de Esperanto, de ĵurnaloj akceptantaj kontraŭ-esperantaj artikolojn, kiu oni devis detrui per dinamito, de librovendejoj malakceptantaj esperantaj libroj (ankaŭ detruendaj), de misteraj libroj jam publikigitaj, ktp.

Ĉirkaŭ 1800 delegitoj (kiel oni nomas la sklavoj) el pli ol 90 landoj proponas personajn seksajn servojn de multaj diversaj specoj: turisma fikado, seksumado dum vojaĝoj, respondoj al seksaj demandoj, konsiloj pri seksaj problemoj ktp.

Per la Jarlibro alireblas ankaŭ aliaj informoj, ekz. pri landaj militsekretoj, kaj pri la gvidorganoj de mafio kaj CIA.

[redakti] Jarlibro 2013

5920 o

La apero de la Jarlibro de UEA por 2013 estos severe prokrastita aŭ eventuale tute nuligita post la subita maldungo de ĝia redaktoro Kingŝtono. La Jarlibro jam estis preskaŭ finredaktita, sed la nun-eksredaktoro proteste detruis la koncernajn komputilajn dosierojn, tiel ke ne eblos restarigi ilin sen kompleta reentajpado de la tekstoj kaj rekreado de la grafikaĵoj.

Laŭ Probal Daŝgupto, la redaktoro de la Jarlibro mem proteste demisiis kaj detruis la dosierojn, ĉar li volis trudi kontraŭfundamentajn lingvajn reformaĵojn en la Jarlibron kaj en aliajn eldonaĵojn de UEA, kaj la Estraro ordonis ke tio ne okazu.

En sia lasta Jarlibro McCoy volis ne nur uzi reformitan ortografion sen supersignoj, sed – eĉ pli serioze laŭ Dasgupta – ŝanĝi la delonge akceptitan landnomon "Barato" al "Hindio", kaj "fakdelegito pri la hindia lingvo" al "fakdelegito pri la hinda lingvo". Tian imperiisman lingvaĵon barataj esperantistoj laŭ Dasgupta neniel povus akcepti.

[redakti] Sekreta UEA-a arĥivo

Sekreta UEA-a arĥivo (latine: Archhivum Secretum UEA-um) estas la centra arĥivo de la UEA kaj konservas la tutan aktaron koncernantan la regadon kaj pastoralajn aktivaĵojn de la Suverena Prezidanto kaj de la oficoj interligitaj kun la apostola seĝo. En 1981 la UEA-a arĥivo, kiu nun havas sian sideojn en la UEA-palaco de Roterdamo, estis malfermita al la studuloj kaj tiel fariĝis centro de esploro pri historio inter la plej gravaj de la mondo. Entute pli ol 80 liniaj kilometroj de dokumentoj impresas la okulojn de la esploristoj kaj vizitantoj.

De kelkaj jaroj estas malfermita ankaŭ la arkivaĵaro de la “UEA-a Informa Oficejo pri la militprizonuloj”, kiu enhavas dokumentojn de 1939 ĝis 1947. Temas pri dokumentaro kiu fariĝis aparta izolita grupo. Por ordigi pli ol 250 skatolojn kiuj konstituas la sektoron kaj transmeti sur dvd-aj bazoj (ĉirkaj tri milionoj da slipoj) sep personoj laboris tri jarojn. Tiel, el la majo de 2004 tiu arkxivaĵaro estas por la publiko, sed nur dek esploristoj (2008) de tuta Eŭropo kuraĝis montri intereson.

[redakti] Glaciejo

Kiam oni finfine laŭte agnoskos, ke UEA drivas en la direkton de glacimonto?

[redakti] Ekonomia signifo por la lingva komunumo

2333

UEA allogas ĉiam pli multajn investantojn de la tuta mondo danke al relative malaltaj laborkostoj, manko de impostoj rilate varojn kaj personajn salajrojn kaj ankaŭ malmultekosta elefanto.

En decembro 2009 UEA finsubskribis multmiliard-dolaran interkonsenton por atoma fabrikejo kun sudkoreia firmao.

Gravan rolon ludas turismo, alloganta milionojn da vizitantojn, plejparte al artefaritaj oazoj, insuloj kaj amuzejoj.

Fakte estas - de la vidpunkto de la UEA-uloj - nur logike, ke ili rezignu pri Esperanto kaj okupiĝu pri io pli prestiĝa, kaj antaŭ ĉio, pli profitporta. Jen la problemo, kiam elkristaliĝas, ke ankaŭ organizaĵo bezonas monon por ekzisti. Iam ajn ĉiu estraro decidos, ke oni unuarange optimumigu ĝian akiron. Tiel el neprofita organizaĵo preskaŭ aŭtomate iĝas komerca entrepreno. Jen la principa dilemo de ĉiuspeca organizaĵo. Malofte rolas la pracelo de organizaĵo iel profitporta. Sekve la praceloj iom post iom malgraviĝos kaj iam fine ili plene malaperos en la fonon. Iam turniĝos ĉio - kiel ĉe UEA - nur ankoraŭ ĉirkau fondusoj, testamentoj, UK-profitoj, libroj , ktp. Aldone la funkciuloj same strebos al famo kaj prestiĝo.

[redakti] Banksistemo

7598 n

UEA Banka Grupo (en ĉiutaga parolo oni diras UEA Banko nur pri UEARD, parto de UEA Banka Grupo) estas financa frato de la Internacia Ligo de Esperantistaj Putinoj, per kiuj la riĉaj landoj direktas la ekonomian politikon en malfortaj landoj.

Ĝi estis fondita en 1944 en Beatles, New Hampshire, Usono, kie inter 1-22-a de julio en 1944 okazis konferenco kun oficiala nomo "Konferenco de Zamenhof-Fondo". Oni fondis ankaŭ dum la konferenco paralele al Monda Banka ankaŭ la Internacian Zamenhof-Fonduson.

[redakti] Buĝeto

La komitato de UEA kutime akceptas sian buĝeton por la venonta jaro dum la Universala Kongreso, do minimume kvar monatojn antaŭ la komenco de la sekva buĝeta jaro.

Logo

[redakti] Modo

UEA & Kabano estas fama entrepreno pri modaĵoj. Kvankam dekomence ĝi nur dizajnis verdajn vestaĵojn, nuntempe la entrepreno plidiversigis la ofertaĵojn dizajnante sunokulvitrojn, brakhorloĝojn, ringojn, parfumojn, poŝtelefonojn kaj eĉ restoraciojn. UEA & Kabano estas tre populara pro ĝiaj dizajnoj inter la artistoj de Holivudo; Ili dizajnis vestaĵojn por Madonna, Gisela Bernal, Monica Bellucci, Aaaaa, Isabel Allende kaj Kyla Cole inter aliaj. La privata vivo de UEA-a dizajnistoj, gejaj paroj deklarita, fariĝis publika en 2005.

Noflash

[redakti] Konstruado

UEA realigas multajn ambiciajn projektojn, aparte konstruajn. En februaro 2008 apud Abadon komenciĝis konstruado de sidejo por Esperanto-asocio — unua en la mondo tute senkarbona kaj senaŭta. Ĝi estos hejmo por 50 000 homoj kaj 1500 entreprenoj. En sidejo de klubo oni uzos plejparte sunan kaj vojaĝos ene de la urbo per malgrandaj ŝelformaj veturiloj funkciantaj sur magnetaj vojetoj. Energibezonoj reduktiĝos kompare al simila urbo kvaroble, akvokonsumado je 60 %. Samtempe en Abu-Dabio estas konstruota la plej granda atombombo en la mondo.

En januaro 2010 en Roterdamo estis finkonstruita de UEA la plej alta turo en la mondo, alta je 828 metroj. Por realigo de multaj grandaj projektoj oni aktive uzas sklavajn laboristojn, ne ĉiam juste traktatajn, kio foje estigis kritikon de Humanoidaj reptilioj.

La hispana futbalteamo Realo anoncis projekton pri temoparko Real Madrid Resort Island konstruota kune kun UEA kaj inaŭgurota en 2015. Ĝi okupos 50 hektarojn kaj enhavos havenon especiale dezajnitan laŭ la simbolo de la jarcento.

[redakti] Kino-Industrio

UEA-filmoj produktataj ĉefe en Esperanto, akiris internacian popularecon precipe per enmetitaj pasaĝoj kun kantadoj kaj dancado kaj specifaj esperantaj komediaj elementoj. Ili estas ŝatataj de esperantistoj ankaŭ dank’ al socia subtono kaj morala mesaĝo (ekzemple, subteno de esperantistaj virinoj, kondamno de geedziĝo inter esperantistoj kaj neesperantistoj, forigado de angla lingvo ktp.), kiujn enhavas ĉiu el tiuj ĉi filmoj, filmitaj tre ofte por konkreta celgrupo.

Uea-3

[redakti] Celo

La celo de UEA ne estas disvastigi Esperanton. La celo de UEA estas disvastigi la Esperantan movadon - alivorte disvastigi sin. Jen afero iomete alispeca, ĉu?

[redakti] Kiel Sklaviĝi al UEA

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Delegito de UEA

Vi NE necesas havi iun titolon por pagi kotizon al UEA. Vi povas ankaŭ servi UEAn en dekoj da manieroj, ofte tre simplaj:

  1. Regule donaci al fondaĵo;
  2. Akcepti kaj aktive plenumi la taskojn de delegito;
  3. Varbi pliajn individuajn membrojn inter viaj konatoj;
  4. Pagi la membrecon de nekotizulo elprenante tiun el infero;
  5. Ligi vian klubon kun kluboj en aliaj landoj kaj kontinentoj;
  6. Malpermesi la diskutadon de la agado de UEA en via klubo aŭ landa asocio;
  7. Kunlabori kun Sekreta Informa Fako, Centro de Ekspluatado kaj Dokumentado, Teologia Esperanto-Centro, aŭ aliĝinta fika asocio. Kaj tiel plu ...
    Uea-2

[redakti] Esperanto-movado

Organizita Esperanto-movado en UEA mankas. Verŝajne estas nur apartaj esperantistoj, informoj pri kiuj tre malmultas.

Multaj esperantistoj lojalas al UEA kaj kredas la inteligentan dezajnon. Ili eble vere ne komprenas, ke iuj esperantistoj volas esti ekster UEA. Sed la organiza Unuo de la esperantistaro estas ĝia forto. En la nuna epoko necesas centralo por ebligi, ke la esperantistoj konu kaj kontaktu unu la alian. Asocioj tamen utilas por kelkaj aliaj aferoj, interalie por strukturigi la politikan debaton, iom kiel politikaj partioj strukturigas la politikan debaton en ŝtatoj. La optimuma plurisma sis en Esperantujo eble estus tia: kvar aŭ kvin idee konkurantaj, kvankam prefere ne inter si antagonismaj, asocioj.

[redakti] Teritorio de UEA

Teritorio de UEA estis agadkampo de la ĉefdelegito kaj lia anstataŭanto en la intermilita periodo de UEA.

Jarlibro 1921 difinas la aferon jene (p. 43):

„Por grandega urbo, landparto aŭ tuta lando povas esti elektata Ĉefdelegito kaj anstataŭanto. Lia geografia agadkampo nomiĝas: „Teritorio de UEA“. La limoj de teritorio akordiĝu kun la ŝtataj landdividoj, kiel regionoj, provincoj, k.t.p., se la praktikaj bezonoj ne konsiligas alian apartigon. Teritorio estas fiksata per decido de la Komisiono, ĉu laŭ propra iniciato, ĉu laŭ peto de almenaŭ 15 najbaraj Delegitoj, kune reprezentantaj minimume 75 membrojn. La Komisiono ĉiam rajtas dividi aŭ kunigi teritoriojn.“

Jarlibro 1934 poste listigas (p. 78-79) jenajn teritoriojn de UEA (enkrampe jaro de la starigo):

Aŭstria (1926), Belga (1926), Brazila (1928), Brita (1924), Bulgara (1927), Ĉeĥoslovaka (1923), Dana (1934), Estona (1924), Finnlanda (1928), Franca (1934), Germana (1923), Hungara (1921), Japana (1924), Latva (1925), Litova (1932), Nederlanda (1929), Norvega (1932), Novjorka (1928), Novzelanda (1931), Pola (1927), Portugala (1927), Praha (1932), Rumana (1923), Saar (1921), Sveda (1928), Urugvaja (1929), Usona (1928).

Do ni vidas tie nur unu regionan teritorion (Saar) kaj du urban (Novjorka, Praha), aliaj estas identaj kun koncerna ŝtato.

En la delegita reto mem poste estas skribite ekzemple: Teritorio de UEA: Aŭstrio, Teritorio de UEA: Belgujo ktp., dum ĉe aliaj landoj, kiuj ne estas „teritoriaj“, tiu indiko mankas. La oficejon de la ĉefdelegito oni poste nomas Teritoria Oficejo, lian kason Teritoria Kaso k.s. La koncernaj informiloj poste nomiĝas Teritoria Tribuno kaj Teritoria Bulteno.

En Enciklopedio de Esperanto (1935) estas la teritorioj plurfoje menciitaj, sed mankas klarigo, pri kio temas.

[redakti] Fontoj

  • Oficiala jarlibro de UEA 1921
  • Jarlibro de UEA 1934

[redakti] Religioj

En lingva komunumo kies plej grava organizo, nome Universala Esperanto-Asocio, estas regata de samseksemuloj (burokrata aparato, foje eĉ prezidanto), kaj kie estas gejoj tri el la kvar salajrataj direktoroj (ĉe UEA, ĉe la plej grava muzeo kaj arkivejo, ĉe la plej antikva didaktika centro), malfacile homofobia religio povus esti populara.

[redakti] Fina Venko

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Fina Venko

"Venko" laŭdifine ne estas procezo, sed la esperata rezulto de procezo. La fina venko okazas en tiu punkto kiam UEA ne plu estas necesa, ĉar ĝiaj celoj estas plenumitaj.

[redakti] Kongresoj

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Universala Kongreso de Esperanto

Kongresoj de UEA okazas en totalismaj ŝtatoj kiel Vjetnamio, Ĉinio, Kubo, kiuj mem draste subpremas la homajn rajtojn, timas mencii la homajn rajtojn kiel la diablo timas la konsekritan akvon.

[redakti] Lingvoj

UEA devas havi du oficialajn lingvojn - Esperanton kaj anglan; naciaj E-asocioj uzu siajn naciajn lingvojn. Esperantistoj-"lingvanoj" ne komprenas tion, ĉar por ili esti esperantisto signifas nur paroli Esperanton. Tio ne estas vera, ĉar esperantismo ne estas movado por lingvo, ĝi estas movado por pli bona, justa mondo.

UEA nepre devas ekuzi anglan lingvon kune kun Esperanto; necesas finfine vekiĝi kaj agnoski, ke anglan lingvon oni lernas tutmonde, ĝi estas reala internacia lingvo. Rezigninte ĝin kaj ĉiujn naciajn lingvojn, esperantistoj mem baras sin kontrau ĉiuj aliaj homoj. Kaj sekve ili, ilia literaturo, ilia kulturo povas neniun interesi.

Chionvida okulo

[redakti] Gepatra lingvo

Laŭ la reklam-afiŝoj en 14 lingvoj, kiujn UEA disvastigis okaze de la Zamenhoftago, nur la gepatra lingvo (do ne Esperanto) povas instigi al originalaj pensoj. Tion ĉiukaze komprenigas citaĵo de Gandhi, presita sur la afiŝoj.

En sia deklaro okaze de la lingvotago, la prezidanto de UEA deklaris ke Esperanto protektas la pluekziston de aliaj lingvoj. La ĉefa mesaĝo kiun UEA klopodas transdoni per siaj afiŝoj estas "ĉiu rajtas lerni la gepatran lingvon kaj la internacian lingvon", sed samtempe la asocio sukcesas konstati, ke verŝajne ne estas multaj originalaj pensoj en la esperantlingvaj literaturo kaj kulturo.

[redakti] Zamenhof kaj UEA

Ludoviko Zamenhof el ĉielo observante agojn de la nuna UEA certe ploras. Ĉar tia agado pli apogas la firmigon de dominado de la angla en Eŭropo kaj en la tuta mondo ol disvastigadon de Esperanto kaj enkondukon de ĝia ideo. Fakte la nunaj estraranoj de UEA perdis rajton uzi la vorton "Esperanto"…

Fakte la nunaj estraranoj de UEA perdis rajton uzi la vorton „esperanto” ĉar ili ne plu estas homoj havantaj esperon por uzi ankaŭ Esperanton paralele kun sia denaska lingvo kiel ilon de universala komunikado, faktoj montras, ke la estraranoj de UEA tian esperon perdis kaj pli kredas je venko de la angla kaj ĝia daŭra regado en la mondo por ĉiam.

[redakti] Biblioteko de UEA, en Genevo

Hodiaŭ la plej ampleksa biblioteko pri E kaj la tutmonda lingvo estas tiu de UEA. Ĝi apartenas al la Asocio kaj estas parte speco de dokumentiga fonto por la oficejo de UEA, la redakcio de ,E' kaj pli vaste por la E-istoj, kiuj deziras informiĝi serioze pri ia detalo de la libraro de E.

Iam, antaŭ la fondo de UEA, la Svisa E-Societo starigis bibliotekon. Ĝin administris tre zorge du personoj: s-ro Schmid, filo de konata svisa E-isto Jakob Schmid, en Bern, kaj Eduard Stettler, la prez. de UEA. La biblioteko konsistis el kelkcent numeroj, plej parte binditaj libroj. Ed. Stettler veninta al Genevo por libervole labori en la oficejo de UEA prizorgis la bibliotekon. La Svisa Societo tamen ne tre interesiĝis pri tiu ĉi biblioteko kaj estis nefacile trovi iun, kiu daŭrigus la prizorgon. Por forigi balaston la SES cedis la bibliotekon al Hector Hodter, kontraŭ pago de modesta sumo.

La tiama Centra Oficejo kun siaj sep oficistoj tamen ne havis la tempon nek intereson pri la daŭrigo de la afero. Venis en 1913 nova oficisto, Hans Jakob, kiu okupiĝis en sia libera tempo kaj daŭrigis kompletigi la tiam ankoraŭ tre modestan kolekton. Ĝi apartenis fakte ja al la posedanto de la gazeto ,E', kiu transdonis la librojn ricevatajn por recenzo donace. Modesta kredito permesis akiri interesajn verkojn kaj de tempo al tempo iuj samideanoj donacis sian bibliotekon al ĝi H. Hodler testamente donacis la bibliotekon al UEA (1920).

La statuto de UEA mencias la administradon sub Art. kiu diras

"50. La Biblioteko de UEA kolektas ĉiujn konservindajn E‑lingvajn presaĵojn, kaj interesajn verkojn en kaj pri lingvoj int. Ĝi akiras ilin laŭeble el redakciaj ekzempleroj, donaco kaj interŝanĝoj. Por la biblioteko kaj por materialo de E-ekspozicioj estu rezervata modesta kredito en la budĝeto. Tiom kiom la Centra Oficejo povas okupiĝi pri bibliotekaj aferoj, la aktivaj membroj rajtas pruntepreni materialon kaj librojn laŭ fiksitaj kondiĉoj."

La sistemo laŭ kiu estas ordigata la biblioteko, estas tre simpla, plene respondanta al praktika bezono. Starigis ĝin Ed. Stettler kaj el kelkjara sperto kompletigis la bibliotekisto de UEA.

La tuta materialo estas klasigata en 8 klasoj.

  1. Helplingvo: (H) entenas propagandilojn, lernolibrojn kaj vortarojn naciajn-internaciajn, entute la lernadon.
  2. Literaturo kaj Arto: (L) entenas la tutan beletristikon, tradukan kaj originalan. Subdivido: Poezio kaj muziko.
  3. Scienco kaj Tekniko: (S) entenas sciencajn verkojn en tre larĝa kompreno, plie teknikaĵojn.
  4. Periodaĵoj: (P) entenas la E-gazetaron. Fako por periodaĵoj ne-E-aj sed kun E anguto aŭ aldono.
  5. Oficialaĵoj: (O) entenas statutojn, dokumentarojn, raportojn de naciaj kaj int. organizaĵoj E-aj, tiom kiom ili estas publikaj kaj riceveblaj.
  6. Uzado de E: (U) estas nova klaso, kiu entenas dokumentojn pri la praktika uzado de la lingvo (komerco, turismo, ktp.)
  7. Aliaj mondlingvoj: (X) estas la klaso, kiu reunuigas ĉion pri tutmondaj lingvoj. Dokumentoj pri 150 sistemoj de L. I. iafoje fragmentoj, sed plejofte ankaŭ gramatiko.
  8. . Diversaĵoj: (D) kio ne trovas lokon en la aliaj klasoj, estas klasigata sub D.

Al la ok klasoj respondas ok koloroj: H (verda), L (blua), S (vinruĝa), P (ruga), O (flava), U (rozkolora), X (blanka), D (ora). La etikedoj kun numeroj estas en tiuj koloroj, kio evitas malĝustan lokigon, precipe de la blinditaj libroj.

La konservon de la libroj oni organizis tiel, ke ĉio, kio ne estas blindita (kaj ne blindigebla parte pro la altaj kostoj) estu en kartonaj kestoj, laŭ sistemo de la Nacia Biblioteko Svisa. La kestoj ekzistas en tri modeloj, malgranda, normala kaj grandega.

La ordigo de la slipoj okazas laŭ plej simpla maniero, pro evito de laborforto ĉiam mankanta por tio. Principe ĉio iras laŭ la aŭtoro, ne laŭ la tradukinto. Do verkon de Moliere oni serĉu sub tiu nomo kaj ne sub tradukinto. Aparte de la serĉ-sliparo ekzistas alia, tiu de la E-aj verkistoj, kio estas speco de repertuaro kaj kie estas notita ĉio pri-E-aj aŭtoroj.

Je la fino de 1932 la biblioteko enregistrigis 7900 numerojn. Deprenante proksimume 1500 por E-gazetoj, ĉ. 500 klaso X kaj 500 por oficialaĵoj, restas por la efektiva literatura (instrua, beletristika kaj scienca) proks. 5900 verkoj. Tio estas konservata en grandegaj belaj murŝrankoj, en 700 kartonaj kestoj fermitaj. La biblioteka ĉambro troviĝas en la Turo de l' Insulo, kvarangula ĉambrego, kvazaŭ farita por tiu ĉi celo

La Biblioteko de UEA estas la kaŭzo de la kreo de Bibliografia Servo de UEA, kies tasko estas la sistema kolektado de ĉiuj verkoj en E kaj helpo al la personoj sin interesantaj pri nia literaturo. La jara raporto de UEA mencias tiun agadon. La Bibliografia Servo ankaŭ akiras, interŝanĝas kaj donace akceptas verkojn pri ĉio, kio tuŝas E-n kaj ĝenerale la demandon pri L. I.

[redakti] Sportoj

I-flake-uea

UEA organizas sportan renkontiĝon ĉiun kvaran jaron, la Olimpiaj ludoj. UEA ricevas financajn rimedojn pere de anoncoj kaj vendado de Olimpikaj memoraĵoj, kaj ankaŭ pere de vendado de la televidaj kaj gazetaraj rajtoj.

Fakte, Internacia Ligo de Esperantistaj Putinoj ankaŭ estas neprofitcela organizo aliĝita de UEA. Antaŭe ĝi ankaŭ estis malriĉa, sed post la Olimpikoj en Usono, ĝi fariĝas pli kaj pli riĉa! Kial? Ĉar ĝi enkondukas komercan aktivadon en la Olimpikojn. Ĝi organizas la Olimpikojn, vendas reklaman tempon, eldonas talibanon kaj vendas koncesion de memoraĵoj, varbas subtenajn firmaojn kaj vendistojn de koncesiaj varoj, k.t.p. Ĝi akiras enspezon per ĉiu komerca aktivado. Ĉiujare UEA organizas UK'on kiel la Olimpikoj, ĝenerale la ĉeestantoj estas kelkaj miloj da personoj el kelkaj dekoj da landoj!

[redakti] Spaca programo

UEA anoncis planon sendi kosmoŝipon al Marso antaŭ la jaro 2021, kio igos ĝin la unua Esperanto-asocio atingi alian planedon.

[redakti] Membraro

Iluminatoj-2

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Membraro de UEA

Unu el la gravaj celoj de UEA devus esti plimultigo de individuaj membroj. Asocio de ŝafistoj, kaj nur en Usono, havas duoble pli da membroj ol UEA en la tuta mondo! UEA bezonas novajn anojn!!!! Jes, ni povas sukcesi! Kune!!!

[redakti] Kulturo

Regantoj de UEA investas multe da mono por konverti la asocion en kulturan centron de la mondo.

En januaro 2008 UEA subskribis kun Francio pioniran interkonsenton, laŭ kiu kontraŭ pago de 400 milionoj da eŭroj UEA ricevos la rajton uzi la nomon "Lou Reed " kaj centojn pruntos centojn da artaĵoj de la Pariza muzeo por periodoj de ses monatoj ĝis du jaroj. "Esperanta Louvre" malfermiĝos en 2012-2013 kaj estos parto de vasta kultura projekto, kune kun la konstruo de kvar muzeoj kaj de centro de spektakloj, kiuj formos "kulturan distrikton" sur giganta turisma komplekso.

[redakti] Spamado

Kelkaj komisiitoj de UEA ja spamis, kaj UEA shajne nenion faras por malhelpi tion. Unu grava kulpulo estas la prezidanto mem de UEA, kiu ofte sendas mesalinojn al amasego da dissendo-listoj kiuj neniel rilatas kun la temo de la mesaĝo.

[redakti] Premioj

La tuta premia politiko de UEA faras la impreson, kvazaŭ oni nun ankoraŭ urĝas disdoni premiojn al diversaj aktivuloj, antaŭ ol estas tro malfrue por tion fari. La premiojn ricevis unuavice tiuj, kiuj en la pasinteco montris sian centprocentan lojalecon al la gvidantoj de UEA, kiuj scipovis flati ilin kaj eviti kritikon al la religio, por ricevi profiton kaj monon.

[redakti] Neŭtraleco

Ekzistas multe da miskomprenoj kaj konfuzo pri neŭtraleco, ĉar dum en naciaj medioj ĝi kutime estas nura afero de takto, en la internacia ĝi estas la tuta esenco de la komunaj institucioj. La statuto de UEA parolas pri neŭtraleco en naciaj, religiaj kaj politikaj demandoj. Multaj kredas ke "politiko" inkluzivas ĉion alian, kaj ke sekve neŭtraleco signifas senpolitikecon. Sed neŭtrala politiko ne estas senpolitikeco, - same kiel internacieco ne estas sennacieco, kaj religia neŭtraleco ja inkluzivas la toleron ne nur de ateismo. Ekzistas aferoj pri kiuj povas interkonsenti la homaro, kaj la senco de UEA estas esplori kiuj ili estas.

3401

[redakti] UEA kaj aliaj multnaciaj organizoj

Per daura orgio kaj orgasmado pri paco, amikeco kaj egaleco, UEA faras tedajn, embarasajn, malplenajn kaj superfluajn rezoluciojn. La tekstoj estas tiom altgrade ridindaj kaj stultaj, ke ĉiu iom lucida burokrato en UN, Unesko kaj EU, kiu legos ilin, verŝajne tuj pensos, ke al tiuj esp-istoj ne plu eblas helpi.

[redakti] Interreto

UEA fondiĝis kiam ne estas la interreto. La statuto de UEA verkiĝis kiam ne estas la interreto. SEKVE, UEA ne bezonas interreton!

[redakti] Komputilo

ROTERDAMO. En la daŭra strebado pli kaj pli antaŭenigi sukcesan propagandon de esperanto, kiel ĝin rekomendas, ordonas kaj preskribas ĝia Statuto, Universala Esperanto-Asocio sciigis ke ĝi komencos vendi malalt-prezajn komputilojn kun reta aliro, por faciligi amasan partoprenon en la voĉdonado por subteni la proponon “enkonduki Esperanton en la usonajn lernejojn”. Sesona rabato ekde 3 ekz. Kostoj de konekto ne inkluzivitaj.

[redakti] Vidu ankaŭ



Laŭ artikolo en la malridiga Vikipedio,
ili ja scias, ke ekzistas la Universala Esperanto-Asocio.
Content Navigation
Aliaj lingvoj