Usono

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
1331529058870
"Usono estas koŝmaro"
~ Don DeLillo pri Usono

"En Usono ja ekzistas civitanaj grupoj, kiuj batalas kontraŭ la federa registaro"

~ Milokula Kato

"Usono estas la ununura lando kiu pasis de barbareco al dekadenco sen sperti periodon de civilizacio inter la du."

~ Georges Clemenceau pri Usono

"Usono estas grandioza ĉar ĝi estas bona."

~ Alexis de Tocqueville pri Usono

"Al mono kaj forto humiliĝas la sorto"

~ Zamenhof pri Usono

"Ŝajnas al mi ke usono ne havas dieton"

~ Antonio De Salvo pri Usono

"Mi naskiĝis, en la USA"

~ La Estro pri kie sia patrino lin naskis

"Mi ne scias precize pri tio, kio okazas en usono, sed mi mirus se la parlamento de Kalifornio havus esence pli da povoj ol la parlamento de Bavarujo"

~ Renato Corsetti pri Usono

"El Uson' eksonis ton'.
Jen tempo por rekono:
En la mond' ekzistas bon'
Kaj multe da malbono"

~ Majakovskij pri Usono

"Usono ne etsas la Civilacio Natcio"

~ Donkon pri Usono
Brasil06g

Nacia Flago: verda koloro omaĝas Esperanton

Usono, Merko, la Unuiĝuntaj Ŝtatoj de Nordameriko kaj Kelkaj Kromaj LokojJankio (Одноэтажная Америка) estas lando de senlimaj kontraŭdiroj en Nordameriko, fama por siaj kosmonaŭtoj, picoj, blondulinoj, kaj vakerinoj. Federa ĉefurbo estas Vaŝin(g)tono.

En sia libro "Vojaĝo en Esperanto-Lando" s-ro Kolker kantas la Altan Kanton pri la promesita lando, Usono, kie ĉiu homo povas per propra laboro fari sian sukceson;

Libereco espero malgranda
Postcard 02 s

[redakti] Geografio

8446 o

Usono estas grandega lando, ĝi ja estas norde de Brazilo, do en pli norda parto de Ameriko. ;) Usono ja estas for :D

Aliflanke al usonanoj centra Usono estas okcidenten de mezokcidenta Usono.

[redakti] $tates

Whity-Black-esperanto-mini

Malnova demando estas kiel oni nomu la "states" de Usono. Kansasano iam proponis "subŝtato". Aliflanke "Usono" povus esti "superŝtato". :) Se states estus provincoj, "Usono" devus esti "Upono". Usono estas Unuiĝintaj Ŝtatoj de Nord-Ameriko. Ĉiu ŝtato de Usono estas vera ŝtato. Ŝtatoj elektis fariĝi unuiĝinto. Ŝtatoj nur donis potencojn malmultajn al registaro federala. Ĉiun potencon alian ŝtatoj konservis. Iu Usonano sentas ke sian ŝtaton esti vokata "provinco" estas insulto.

La ĉefaj states estas:

  1. Alasko: tro malvarma;
  2. Arizono: estas pli varma ol Alasko;
  3. Nov-Meksiko: estas deserto (ja, ĝi estas bongusta!);
  4. Florido: estas iomete norde, kaj ĵus sude Kubo, ĉu ne?;
  5. Prizono: plej granda laŭ loĝantaro.

La plej malgrava estas Connecticut. Ĝi estas nek en PIV nek en la Poŝatlaso de la mondo. Tre stranga! "Konetikuto" ja ne troviĝas en la PIV-o, sed aliaj usonaj ŝtatnomoj ja troviĝas tie -- ekz. "Viskonsino" k "Ilinojso". Kompreneble, tiuj ŝtatoj estas pli interesaj ol "Konetikuto", sed...

Pensu pri Havajo, kiu estas insulo ne-Amerika, sed kiu nun tamen estas parto de Usono, la Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko.

[redakti] Konteoj

10mazi

En Usono, ĉiu ŝtato dividiĝas en konteojn. Ekzemple Kansaso havas 105 konteojn. En ĉiu konteo unu urbo/vilaĝo servas kiel kontea sidejo, kie adminstriĝas la aferoj de la konteo. En la angla, la vorto estas county, kio signifis 'grafejo', ĉar en Anglio ĝi estis la regiono de grafo. $ed la usonaj E-istoj ne volis uzi 'grafejo' por usona konteo, ĉar tute ne estas grafoj (nek aliaj nobeloj kompreneble) en Usono. 'Konteo' tamen nek estas oficiala, nek ĝuas sufiĉe da respekto por enesti vortarojn (ekz. ĝi ne enestas NPIV-2002), nek ĝi aperas en la Raporto pri Naŭa Oficiala Aldono. Kiam, ho Akademianaj Moŝtoj? :)

[redakti] Urboj

En Usono troviĝas la urbo "St. Louis". En PIV oni trovas la nomon "Sankta-Luizo", sed Misurianoj preferas la nomon "Sankta-Luiso", kiu sekvas la mezokcidentan prononcon.

[redakti] $tatistiko

Laŭ raporto de CNN, la plej internacie konata usona TV-reto (bedaŭrinde), la plej danĝeraj usonaj ŝtatoj estas Nevado, Nov-Meksiko kaj Arizono (en tiu ordo). Laŭ alia raporto de la sama novaĵ-reto, la plej danĝeraj usonaj urboj estas St. Louis, Mizuro; Detroit, Miĉigano; kaj Flint, Miĉigano (en tiu ordo). Sed neniu el la plej danĝeraj urboj estas en unu el la plej danĝeraj ŝtatoj, kaj la plej danĝeraj ŝtatoj ne enhavas multe da metropoloj. La enmigrado en la sudokcidento kreis la statistikojn, ĉar ĉiu kapto de kontraŭleĝa enmigranto listiĝas kiel krimo.

[redakti] Riveroj

En PIV granda rivero "Missouri River" nomiĝas "Misuro", kaj la ŝtato "Misurio". Sed oni nomas la riveron "La Misuria Rivero", ĉar la radiko estas "misuri-" ne "misur-". Simile, la "Misisipia Rivero", ne la "Misisipo" laŭ PIV.

[redakti] Nacia himno

9809 o

La nacian himnon de Usono verkis Francis Scott Key je la 20-a de septembro, 1814, dum la defendado de Fortikaĵo McHenry. La Esperantan tradukon verkis William George Adams. Jen ĝi:

Angla originaloEsperanta traduko
America, FUCK YEAH!
Coming again, to save the mother fucking day yeah,
America, FUCK YEAH!
Freedom is the only way yeah,
Terrorist your game is through
cause now you have to answer to,
America, FUCK YEAH!
So lick my butt, and suck on my balls,
America, FUCK YEAH!
What you going to do when we come for you now,

it’s the dream that we all share;
it’s the hope for tomorrow

FUCK YEAH!

McDonalds, FUCK YEAH!
Wal-Mart, FUCK YEAH!
The Gap, FUCK YEAH!
Baseball, FUCK YEAH!
NFL, FUCK, YEAH!
Rock and roll, FUCK YEAH!
The Internet, FUCK YEAH!
Slavery, FUCK YEAH!

FUCK YEAH!

Starbucks, FUCK YEAH!
Disney world, FUCK YEAH!
Porno, FUCK YEAH!
Valium, FUCK YEAH!
Reeboks, FUCK YEAH!
Fake Tits, FUCK YEAH!
Sushi, FUCK YEAH!
Taco Bell, FUCK YEAH!
Rodeos, FUCK YEAH!
Bed bath and beyond (Fuck yeah, Fuck yeah)

Liberty, FUCK YEAH!
White Slips, FUCK YEAH!
The Alamo, FUCK YEAH!
Band-aids, FUCK YEAH!
Las Vegas, FUCK YEAH!
Christmas, FUCK YEAH!
Immigrants, FUCK YEAH!
Popeye, FUCK YEAH!
Democrats, FUCK YEAH!
Republicans (republicans)
(fuck yeah, fuck yeah)
Sportsmanship

Books
Merko, FEK' JA
Savas vian landaĉon denove de l' tombo
Merko, FEK' JA
Liberiĝu aŭ mortu de l' bombo
Terorist', vi sin malfondu
Radikuloj nun respondu
Al Merko, FEK' JA
Leku mian pugon kaj suĉu la kojonojn
Merko, FEK' JA
Kion vi faros, kiam ni vin kontraŭstaros?

La revon ni kunhavas
La esperon, por morgaŭ


FEK' JA

McDonalds, FEK' JA!
Wal-Mart, FEK' JA!
The Gap, FEK' JA!
Stacia Pilkludo, FEK' JA
NFL, FEK' JA
Rokenrol', FEK' JA
La Interreto, FEK' JA
Sklaveco, FEK' JA

FEK' JA

Starbucks, FEK' JA
Diznejland', FEK' JA
Porno, FEK' JA
Valium, FEK' JA
Reeboks, FEK' JA
Falsaj mamoj, FEK' JA
Suŝio, FEK' JA
Taco Bell, FEK' JA
Rodeoj, FEK' JA
Bed bath and beyond FEK' JA FEK' JA

Liberec', FEK' JA
White Slips, FEK' JA
La Alamo, FEK' JA
Band-aids, FEK' JA
Lasvegaso, FEK' JA
Kristnasko, FEK' JA
Enmigrantoj, FEK' JA
Popeye, FEK' JA
Demokratoj, FEK' JA
Respublikanoj (respublikanoj)
(FEK' JA, FEK' JA)
Sporteco

Libroj

[redakti] USN

Usono flago destressed tshirt

Laŭ sankta ReVo malgraŭ la impreso kiun oni povas ricevi el PIV, en Esperanto la vorto Usono ne estas mallongigo de la Esperanta vortgrupo „Unuiĝintaj Ŝtatoj de Nord-Ameriko“, sed plenvalora vorto, proponita ekster Esperantujo de usonanoj Frank Lloyd Wright kaj James Duff Law kaj aliaj laŭ la angla vortgrupo „United States of North America“ (en la formo „Usonia“), ĉe la limo inter 19/20 jc. Ĝi tamen plej firme enradikiĝis en Esperanto. Do, laŭ ReVo, Usono estas U.S.N. angle ne esperante! Tiu distingo estas gravega kaj jam kaŭzis multajn mortojn, konfliktojn kaj malpacon.

[redakti] Alternativaj nomoj

Do kial ne uzu la pli logikan kaj elegantan esprimon "Amerikaj Nordaj Unuiĝintaj Ŝtatoj", kiun oni povus mallongigi kiel "Anuso"?

[redakti] Ameriko

Nu, tia uzo de la vorto "Ameriko" estas tute logika, ĉar Usono ja estas "la Unuiĝintaj ŝtatoj de Ameriko" kaj ne "la Unuiĝintaj ŝtatoj de Usono".

Invito-al-ĉielo

[redakti] Diferajnigtenŝtatenfonamerikao

Diferajnigtenŝtatenfonamerikao estus bona nomo bonalingve.

[redakti] Gringio

Gringo rilatas al usonanoj, sed tiu vorto nur estas uzata en kelkaj landoj de latinameriko kiel iom moka esprimo por eksterlandano. En Meksikio, oni certe uzas la vorton sole por usonanoj.

190

[redakti] Jankio

Usono kaj merko

Usono ankaŭ estas konata kiel JankioJankujo, bonalingve, t. e., lando de Jankoj. En certaj indianaj lingvoj Janko ('Yankee') estas la vorto por ŝtelisto. La indianoj do nomis ilin ŝtelistoj post kiam la koloniistoj eksproprietigis ĉiujn kampojn de la indianoj.

Dun la enlanda milito la 'aristokrata' suda konfederacio uzis la nomon "Jankio" por la nordaj Unuiĝintaj Ŝtatoj, en la signifo 'tiuj barbaroj el la nordo'.

[redakti] Junajtidstejcoj

Ĉu Junajtidstejcoj estus bona nomo?

[redakti] Merko

"Usono" estas malbona kaj malinternacia nomo por la lando, kie Kapitano Kirk naskiĝis. Nek usonanoj, nek eksterusonanoj emas nomi nian landon kiel Usonon en ia lingvo, krom Esperanto.

Tie, oni emas nomi nian landon "America", kvankam tio estas aroganta... ĉar ĝi ne konsistigas la tutan amerikan kontinenton. Tamen nek "Unuiĝintaj Ŝtatoj" priskribas nur ĝin, ĉar ankaŭ Meksiko estas "Unuiĝintaj Ŝtatoj".

Lastatempe, aperis en Interreto humora nomo por Usono, kun multaj variaĵoj: 'merica, 'merca, 'murica, 'murca. Tiaj nomoj baziĝas je regionaj dialektoj de la usona angla. Mi argumentus, ke ĉi tiuj nomoj estas la plej internaciaj nomoj de Usono nuntempe.

Do, kial ne esperantigi ĝin al Merko aŭ Murko? Oni preferas Merko, ĉar ĝia Esperanta prononco plej proksimigas iun manieron, kiel iuj usonanoj prononcas ĝin.

B2d oa

[redakti] Amaskomunikado

Ne ekzistas en usono io tute komparebla kun BBC. En usono ekzistas ABC, CBS, NBC, MTV, PBS, Fox, WB, CNN, k amaso de aliaj TV-kanalojn. Kelkaj homoj spektas nur MTV-on, ĉar "ne plaĉas al ili" aliaj kanaloj.

Estas interese, kiel la usona registaro regas sian informilaron. Unue la informilaro ekzistas nur por finance profitigi siajn posedantojn. El tio sekvas, ke la informilaro ĝenerale ne raportas pri io serioza, ĉar seriozaĵoj tedas kaj do ne allogas reklammonon. Kaj kiam ili raportas pri seriozaĵoj, ili tre malvolonte raportas kontraŭ la registaro, ĉar la registaro povas facile fifamigi la informilojn. En pli mildaj okazoj la registaro simple ne invitas maloportunajn informistojn al la oficialaj gazetarricevoj. Do malflatado de la registaro riskas la karieron de la informistoj.

La Usona novaĵ-industrio posedas la rimedojn kiuj necesas por informi la Usonan popolon pri la multaj malsaĝaĵoj en la usonaj intervenoj kaj neintervenoj en la mondo. Tamen ĝi nur komencas informi post kiam sufiĉe da Usonaj civitanoj estas mortigitaj.

[redakti] Etnoj

Vidu ĉefartikolon KKK

En Usono estas multaj etnoj, kiel Indianoj kaj Afrik-konusanoj. la indianoj certe malaperos rapide, sed La solvo por usoniaj nigruloj estas migri al la usonia ŝtato, kie ili estas jam la plej altan procenton. Tiel ili fariĝus la politikaj mastroj de tiu ŝtato, aŭx kunikle multobliĝi tie, kie ili estas ĝis tiam, kiam ili fariĝu la plio de unu aŭx pli da ŝtatoj.

[redakti] Historio

3d oa

En 1776 la 13 originalaj Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko delkaris ties endependencoN. De tiam ĝis la aprobo de la nuna Konstitucio en 1789 tiuj ŝtatoj klare estis individuaj suverenaj sendependaj nacioj kiuj kreis ligon. La tiama nacia "registaro", ekzemple, nur rajtis peti monon de la ŝtatoj. Ĝi ne rajtis krei tutlandajn impostojn. Ĝi similis al la nuna Unuiĝintaj Nacioj.

En 1789 per la jeso al la Konstitucio ĉiu el la 13 suverenaj ŝtatoj fordonis parton (sed nur parton) de ties suvereneco al la tutlanda registaro. Ekde tiam nur la tutlanda registaro disdonas pasportojn. La ŝtatoj povas havi siajn proprajn armeojn (National Guard) sed la Prezidento povas laŭbezone ekregi tiujn.

En la unua jarcento de la Konstitucio, multaj eminentuloj deklaris ke pro tio, ke la individuaj ŝtatoj ĝuis/ĝuas la originalan suverenan potencon kaj pro tio, ke ili volontule eniris la Unuiĝon, tiuj havas la rajton foriri la Unuiĝon reforprenante ĉiun suverenajn rajton kaj potencon.

Oni decidis pri tio ne laŭleĝe sed milite. En 1865 la nordaj ŝtatoj venkis la sudajn kiuj antaŭ kvar jaroj deklaris ties sendependencon precize kiel la originalaj ŝtatoj deklaris sian de la Brita Imperio en 1776.

La plej sanga konflikto de la 19-a jarcento okazis inter samlingvanoj kaj samnacianoj: la Usona secesia milito. Tio povus sufiĉi por rideti pri la teorio de Doktoro Esperanto.

[redakti] Politiko

Vidu ĉefartikolon Usona politiko kaj adminstrado

Usono estas multe stranga: Usona prezidanto estas ne nur usona estro ;) Ĝis 2007, usononoj batis ĉirkaŭ la Bush, sed hodiaŭ ne plu faras tion kaj plendas kontraŭ Obama.

Ĝi jam estas la gvida potenco de la mondo, ekde la antaŭe fortaj nacioj de Eŭropo (ekz Francio, Rusio, Anglio) kadukiĝis, kaj malsaĝe forlasis siajn koloniojn (ekz Alĝerion, Pollandon, Usonon).

Usono mem ne estas koloniisma potenco. Tamen, ĝiaj militistoj ofte vizitas fremdajn landojn, por protekti la loĝantojn kontraŭ la aliaj loĝantoj. Kiam temas pri militado, ĉiu usonano estas socialismano.

Comunismo

Komunismo ankoraŭ minacas Usonon!

[redakti] Religio

In-God-we-trust-20-dollar-bill-wikimedia

Religio estas la ĉefa scienco en Usono

En Usono la Jud-Kristana tradicio estas en la fundamento de la socio ek de naskiĝo de la Deklaracio kaj la Konstitucio. En Usono pli ol 80% estas praktikantaj Kristanoj, pli ol 90% celebras Kristnaskon, kaj ĉiuj ĝuas la ŝtat-asignitajn Kristanajn feriojn (Kristnasko, Pasko). Kiom perversa kaj aroga devas esti tiel nomata "minoritato" por konduki bruan kampanjon kontraŭ grandega plimulto de siaj samlandanoj kaj fakte kontraŭ la fundamenta tradicio de sia lando!

La fundamenta ideo de la fondintoj estis, ke la rajtoj kaj liberecoj de la civitanoj estas donitaj far Dio, far Dio laŭ la Kristana kaj Juda tradicioj. La tuta posta historio, ritoj kaj kulturo de la lando evoluis ĝuste laŭ tiu ĉi antaŭvido, ĝis plej lastaj jardekoj, kiam fi-ondo de socialisma infekto atingis ankaŭ Usonon.

Eklezio en Pasadeno, kies ministro mensoge predikis, ke Jesuo favoris la pacon, trovis sin sub priesploro de la Enlanda Imposta Servo, dum eklezioj kiuj prave eligis Respublikanojn por voĉdoni estis lasitaj.

[redakti] Lingvoj

323b o

Usono ne havas oficialan lingvon -- almenaŭ oficiale.

Kvankam Eŭska lingvo estas parolata de plejparto de usonanoj, ĉefa lingvo de Usono nomiĝas la usona. Ĝi estas parenca al la angla (la kolonia lingvo), proksimume kiel Ido parencas al Esperanto. Nu, la unua plej frapa problemo estas tio, ke la tuto de le Usonanoj ne kapablas pri la Angla. Fakte ili ne eĉ nur kapablas literumi ĝin. :)

[redakti] Angla lingvo

Ĉiu Usonano diros vin, ke li parolas “la Anglan” lingvon. Ĝi ne estas eĉ dialekto de la Angla lingvo; laŭ la Usonanoj, ilia lingvo estas la vera, prava, korekta, aŭtentika Angla. Laŭ angloj, usonanoj NE parolas la anglan - ili parolas la usonan. Oni daŭre skribas tion kaj neniu pretas agnoski tion. Usonano ne volas kaj ne pretas lerni la anglan ĉar ili fakte ne bezonas ĝin. Estas 50 miliono da angloj kaj pli ol 300 milionoj da usonanoj (kvankam kelkmilionoj da usonanoj parolas formon de la hispana).

Ekzistas 3-hora kanada filmo kio nomiĝas "Do You Speak American?" (Ĉu Vi Parolas Usone?). La filmon faris nacia televidkompanio PBS. En tiu filmo kanadano travojaĝas Usonon kaj "malkovras" grandajn diferencojn inter "la angla" de Usono kaj tio de aliaj landoj.

Usono estas tiom vasta lando. Certe ie estas vilaĝo, kie izoliĝemaj internaciaj paroj povus fondi kolonion por eduki siajn idojn en unulingva medio. :)

8240

[redakti] Esperantismo

8763

En la jaro 1920 la Senatano Parley Parker Christiansen, instruisto de Esperanto, vic-prezidanto de Esperanto Asocio de Norda Ameriko ricevis 265,000 voĉ-donojn kiel kandidato de Usona Prezidenteco. Li venkis Republicanon Warren G. Harding kaj Demokratanon James Cox. Li estis filo de danaj emigrantoj, estro de Farmista Partio kaj unua verda prezidanto de Usono.

[redakti] Grava agado

Ker afisho

Civitano Oleg Izyumenko el Rusio, nun loĝanta en Svedio, lanĉis kampanjon por enkonduki ĉe la usona retejo www.change.org la ideon, ke prezidento Barack Obama "enkonduku esperanton kiel fremdan lingvon en la lernejojn, helpe al la amerikanidoj sukcesi" en aliaj lingvoj.

[redakti] Esperanto-modo

Estas mirige, ke en Usono artistoj kaj bandoj elektas la nomon “Esperanto” kiel titolon de siaj albumoj, aŭ kiel nomon de la bando mem, kvankam ili ne Esperantas, ĉu temas pri modo?

$ed kial ili ne iam Esperantos?

[redakti] Ampleksa listo de ĉiuj Idistoj en Usono

  • Cl. Kreis, 57 Avenue de Champel, 1206 Genève

Mi supozas ke tio estas esprimo de optimismo.

[redakti] Ekonomio

283 n

Manekeno estas el Usono!

Usono estas triamonda lando, kaj oni ne scias tion... kaj tio estas tre damne malfeliĉa, ke oni ne rekonas sian propran landon kiel triamondan, triagradan, triaklasan ladurbon.

Usonanoj pagas brakon kaj kruron. Usono estas alia respubliko de bananoj (certe, sen multe da bananoj), sed Usona ekonomio estas multe pli forta ol tio de via lando.

[redakti] Malriĉeco

2430 o

Lastatempe eldonitaj statistikoj pri povreco en Uson': De la plej povraj usonanoj: 40% posedas propran domon; 72% lavmaŝinon; 92% almenaŭ unu kolor-tvon; 96% telefonon; 50% enloĝejan klimatizadon; 86% poŝtelefonon; 72% almenaŭ unu aŭton. La ciferon pri persona komputilo mi ne tuj havas, sed ĝi tre altas. Konsiderante ke treege granda proporcio de la plej povraj en Usono estas lastatempe alvenintaj enmigrantoj (Usono ricevas pli da enmigrantoj --ĉefe proletoj -- ol ĉiuj aliaj landoj en la mondo kune ) tiuj statistikoj montras ankoraŭ plian fojon ke "povreco" estas ĉiam relativa.

En Usono ekzistas iuspeca subvencio de malmultrimeduloj pri programoj kiel "kuracado-helpo (Medicaid)" kaj "nutraĵo-helpo (Food Stamps)", eble ne tiom plurmaniera ol tiu de Suomujo. La usonaj federaciaj registaroj pasigas multe da energio provante "pliefikigi" la vivsubvencian programon ("welfare"), kiu apogas la plej malfortajn civitanojn (enmigrintoj pagas por la servo sed ili ne rajtas ricevi ĝin). Multegaj usonanoj kredas, ke la federacio donas grandajn amasojn da impostmono al la malriĉuloj. Oni ne reklamas, ke nur 0,6% el la federacia buĝeto apartenas al la vivsubvencia programo -- do la federaciaj registaroj klopodas malpligrandigi tiun kvanton.

[redakti] Impostoj

Krom nacian enspezimposton, en Usono oni ofte pagas municipan kaj subŝtatan enspezimpostojn, simile al tiuj de Suomujo, kvankam eble ne tiom altaj en kelkaj usonaj subŝtatoj.

[redakti] Kulturo

El la suoma vidpunkto la usonanoj posedas emocian, malfermitan karakteron. El la argentina vidpunkto la usonanoj estas seriozuloj.

[redakti] Usona revo

Ĝenerale, la Usona revo (konata en la plimulto de la lingvoj kiel american dream) estas difinebla kiel la egaleco de oportunoj kaj libereco kiu ebligas ke ĉiuj blankaj civitanoj de Usono atingu siajn celojn en la vivo nur per la penado kaj determino.

Hodiaŭ, ĉi tiu ideo unuafoje uzita en 1931 de la usona historiisto James Truslow Adams, aludas al tio ke la prospereco dependas de la lerteco, laboro kaj blankeco de individuoj, ne en la senco de socia hierarkio, kvankam la signifo de la frazo evoluis dum la historio de Usono.

Dum la termino estas ofte ligita al la enmigrado en Usono, la denaskaj usonanoj ankaŭ uzas ĝin kun la signifo "serĉado de revo" aŭ "vivante la usonan revon".

[redakti] Biologio

Usono estas la hejmo de nuntempa scienco, kaj ludas gravan rolon en la batalo kontraŭ evoluismo.

En Usono, nuntempe pli-malpli la duono el la loĝantaro kredas ke la homo estis kreita rekte de Dio antaŭ 10000 jaroj.

[redakti] Mezurunuoj

Usono estas la sola restanta evoluinta lando, kie eĉ universitataj diplomitoj multnombre ne *scipovas* des malpli alkutimiĝis je la internacia mezurunuoj...

Usonanoj, kiuj ankoraŭ mezuras longecon je coloj (inches), futoj (feet), jardoj (yards) kaj mejloj (miles); pesas je uncoj (ounces) kaj funtoj (nu la fu/fut/funt/sistem/o !); volumenojn indikas per uncoj (ounces, denove!), kvartoj (quarts), gal[j]onoj (gallons) kaj kubaj coloj (cubic inches); febras farenhejte (normala homa korpa temperaturo: 98,6 gradoj!); kaj kultivas agrojn akree (akreo = 0,4 ha)--ili ofte malatentas tion, ke la cetera mondo ne facile (aŭ entute ne) komprenas iliajn terminojn.

[redakti] Subkulturo

Vere ekzistas subkulturo de Usonaj malriĉuloj (ne nur negroj), kiuj ne tre valoras edukon laboron. Gimnaziaj instruistoj havas malfacilan tempon kun tiaj studentoj; kiam ili ne ĉeestas klason aŭ ne faras la klaslaboron, ili telefonu la gepatro(j)n. Tamen la gepatroj tute fajfas pri la problemon; ili mem neniam valoris edukon aŭ laboron kaj ne komprenas kial siaj idoj zorgu. Kompreneble nek la gepatroj nek la idoj vivas tre komfortajn vivojn. La malfacila problemo estas kiel rompi la cirklon de mallaboremo kaj malriĉemo.

[redakti] Sudana kulturo

Pri la malaltklasa kulturo de la Usona Sudo, la normo estas labori nur travivi semajnon post semajno. Kiam uraganoj kaj aliaj malbonaĵoj okazas, tiaj homoj ne havas mondeponoj ĉe bankoj. Ankaŭ ili neniam ŝparis monon por asekuro de siaj posedoj. Tio ne estas sana vivstilo.

Prizonvivoj

[redakti] Geografiaj konoj

Oni multe aŭdas pri enketoj kaj opinisondadoj kiuj montras multaj usonanoj havas malgrandajn sciojn pri ĝeneralaj informoj. Multaj usonanoj ne scias ĝustajn informojn pri bazaj scioj (ekzemple dum multaj el ili opinias Irano estas ege danĝera lando sed tiuj usonanoj plejofte ne kapablas korekte montri ĝin sur mondomapo).

Usonanoj ne aktive konscias, ke Svedujo, Norvegujo kaj Suomujo estas apartaj landoj. Usonano vidas televidprogramon pri Norvegujo kaj poste rerakontas, ke la programo temis pri Suomujo. Oni ne devas scii ion pri geografio por kompreni, ke Norvegujo estas alia ol Suomujo -- la nomoj ja sonas tute malsimilaj. Tamen en la menso de [multaj] usonanoj Norvegujo kaj Suomujo estas simple "skandinavaj landoj". Se usonano audas ion pri Norvegujo, tio registrighas en la memoron nur kiel skandinavaĵo. Kiam ŝi li rememoras la aŭdaĵon, ŝi aŭ li mencias skandinavan landon -- ekzemple Suomujon -- ĉar ŝi aŭ li ja memoras kelkajn skandinavajn landojn.

Multaj nordamerikanoj komprenas ankavx Belorusion kaj Ukrainion, kiam ili diras "Rusio"n. Do la iraniano plu informiĝu.

[redakti] Kuirarto

Menuo de usona rapidmanĝejo

Imagu glaciaĵon el ĉokolado kun lardo, frititan hotdogon, glacian kafon! Kie? En Minnesota State Fair, granda foiro pri bovbredado.

[redakti] Biero

En Usono pro diversaj leĝaroj pri alkoholenhavaj trinkaĵoj biero kun alkoholprocentaĵo de pli ol 4,5 estas nomata ne beer (biero), sed malt liquor (maltobrando).

[redakti] Doughnuts

Verŝajne mankas la Esperanta vorto por la Angla "doughnut" - pastoringo. Kaj tio estas grava vorto, ĉar ĝi estas la ĉefa nutraĵo de multaj policanoj.

[redakti] Sonĝoj

La Kemiaj Elementoj
H
He
Li Be
B Cf N O F Ne
Na Fa
Al Si P $ Ht Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zm Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr ¥ Ma Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sp Sb Te I Xe
Cs Bt * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At R
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
Uue Ubn ***


La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Ys Lu

Ac Th Pa U Np Pu Am Cn Bk Es Fm Md No Lr

Ubu Us Ka Kk

En studo el la sesdekaj jaroj de la antaŭa jarcento komparis sciencistoj kiom ofte havis homoj el diversaj industriaj nacioj sonĝojn kun agresivaj enhavoj. La plej multajn, multe pli ol la aliaj, havis la testpersonoj el Usono.

[redakti] Amuziĝo

Kvankam oni konas Usonon kiel "puritanan" ŝtaton, el ĉiuj landoj ĝi fakte konsumas la plimulton el ĉiuj drogoj, alkoholaĵoj, pornografiaĵoj, putinoj kaj tiel plu. La puritanismo okazas pro la sama kialo: tio, ke usono havas la plej grandan kvanton da homoj, kiuj ne povas sane regi sian konsumadon.

Religio do estas grava afero en Usono, ĉar kiam oni tedas pro drogdevigo, unu stultaĵo devas anstataŭigi alian.

Placa

[redakti] Literaturo

Ĉiu usonano estas verkisto kaj eldonisto, tamen neniuj usonanoj legas literaturon.

La usona registaro tial subtenas "la beletron" per multaj subvencioj, kiuj donas al verkistoj premiojn por pruvi ke ili estas bonaj verkistoj. La gajnontojn de premioj decidas komitato de doktoraj studantoj sub la influo de amfetamino dum unu nokto. Ju pli da premioj, des pli da beletra valoro.

$ekve, la plej beletre valora usona verkisto nuntempe estas David Foster Wallace, kiu verkis la libron "Infinite Jest" por kuraĝe kontraŭstari la fiajn kvazaŭkultajn grupojn, kiuj konsilas ne uzi amfetaminon.

[redakti] Kutimoj

Jen bonega ekzemplo de la ordinara, ĉiutaga vivo en Usono:

Meat Loaf Serenades (not very well) Mitt Romney With 'America the Beautiful'01:05

Meat Loaf Serenades (not very well) Mitt Romney With 'America the Beautiful'

[redakti] Aspekto

Usonano, kiu tro evidente zorgas pri sia aspekto, estas malaltklasa. Ekzemple multaj altklasukoj malofte kombas al si la hararon, kaj fari tion publike, estas nepenseble! Simile, altklasuloj neniam lavas sian aŭton; laborklasuloj tre ofte lavas siajn aŭtojn. Altklasuloj ankaŭ neniam ornamas siajn aŭtojn (ekzemple per retrospegulaj pendaĵoj k.s.).

Altaj klasoj emas al alteco kaj maldikeco. La nuntempa bruado pri "dikaj usonanoj" rilatas al malaltklasuloj kaj malriĉuloj. Ili tro ofte manĝas nesanigan manĝaĵon ĉe fast-food-ejoj, ĉar tio tre malmultekostas kaj/aŭ konvenas. Interese, en la 19-a jarcento, male, dikeco estis altklasa trajto. Sed nuntempe, ju pli monhava oni estas, des pli verŝajne oni trotas aŭ kuras pro sano, manĝas sanige, ktp.


911 aglo

[redakti] Sporto

Iom audaca sonas la adjektivo "World" en la "Baseball World Series", sed temas nur pri la sono de miskompreno. La vorto "World" en tiu "World Series" temas nek pri Usono, nek pri la mondo!

La nomo "World Series" devenas de unu el la unuaj financantoj de tiu konkurso: la gazeto "New York World".

[redakti] $eksuma vivo

Katy-perry-and-elmo

En Usono tio ĉi estas rigardata kiel kvazaŭ-pornografio

Usono estas stranga lando, kie oni rajtas stiri aŭton antaŭ seksa maturiĝo, sekve, oni povas esti arestita pro pedofilio se rigardas malĉaste blondulinon, kiu stiras la Ferrari'on ĉe vi. En Usono se iu sin altrudas al alia persono per seksaj aludoj, signaloj, tuŝoj, vortoj ktp. kaj se la alia ne akceptas la seksajn signalojn, tuŝojn ktp. kaj sentas sin malkomforte, tiam temas pri seksa sinaltrudo, eĉ se la viktimo ne rekte neas aŭ haltigas la altrudanton (multaj homoj streĉiĝas pro sinaltrudo kaj fartas tiom malbone, ke ili ne povas reagi normale. Tial intertempe por juĝejo sufiĉas la interna malkonsento, nome la sento pri malkomforto). Grava demando estas kiel naskiĝas usonaj beboj.

[redakti] Geja agendo

La geja lobio en Usono havas kajeron en kiu oni notas laŭ ĉiu tago la farotajn aferojn por efektivigi la gejan celon. Tiuj farendaĵoj inkluzivas:

  1. Aĉetu lakton
  2. Faru la gejan vivon universale akceptita
  3. Diskreditigu la Sanktajn Skribojn, kiuj kondamnas gejecon
  4. $ilentigu la klerikaron kaj kristanajn amaskomunikilojn
  5. Telefonu Panjon
  6. Donu specialajn privilegiojn kaj rajtojn en leĝoj al gejoj
  7. Abolu leĝojn, kiuj malpermesas pedofilion
  8. Baniĝu
  9. Adeptigu infanojn kaj estontajn generaciojn per publika edukado
  10. Donu la jurajn profitojn de geedzeco al du aŭ pli da personoj, kiuj diras, ke ili havas gejajn tendencojn.
  11. Fiku
  12. $alutu figuron de Lucifero
  13. Dormu

[redakti] Pornografio

La nuntempa pornografia industrio ekis kun la kreado de revuo "Playboy" kaj, de tiam, penetris ĉiujn modernajn komunikilojn. En Usono diversaj seksaj merkatoj atingas plurajn miliardojn da dolaroj.

Fe7 o

[redakti] Perversuloj

La kaŭzo de la neordinara (eĉ en Sovetio) kontraŭ-religia fervoro de la "progresisma" ŝimo estas ke ĝuste Jud-Kristana tradicio de Usono estas obstaklo por iliaj planoj, tiaj kiel "redistribuo de bonhavo", eĉ plia liberigo de seksa konduto, plua ruinigo de la tradicia familio, kaj oficiala akceptigo de perversaj seksaj rilatoj. Sekse obseditaj perversuloj estas motoro de tiu sekularisma "revolucio". Estas ili, kiuj unuaflanke penas detrui ajnan asociiĝon de religio kaj ŝtato - ĉar kadre de ĉiuj religioj ilia fiagado estas nur abomenaĵo. Duaflanke ili penetras kaj koruptigas religiojn mem, rezulte de kio oni havas iujn "pastrojn", "rabenojn" kaj similiajn ideologiistojn promociantajn reformismon kaj "inkluzivecon", t. e. la konduton, konsideratan abomenaĵo kaj en religio, kaj en kulturvaloroj de grandega plimulto de kleraj homoj.

[redakti] $eksa pureco

En iuj usoniaj ŝtatoj (speciale la sud- orientaj kaj -mezaj) la plio de homoj "sentas" abomenon pri seksrilatoj (aliseksemaj) de "blankuloj" kun "koloruloj" (t.e. nigruloj kaj mulatoj). La origino de tiu abomeno estas leĝoj, kiuj severis en kelkaj tiaj ŝtatoj -- ĝis la fuŝa Plej Supra Kortumo de Usonio nuligis tiujn leĝojn.

[redakti] $endanĝera seksumado

Statua Libertà + band. Esp

Aŭtune 1993 la altlernejaj studantoj de Antioch College en Ohio akceptis ĉarton, postulantan ke ĉiu seksago sekvu nur post klara, vorte esprimita konsento. Do ĉiun pluan paŝon dum intima proksimiĝado devas virino vorte akcepti.

Laŭ la ĉarto, ĉiu knabo devas unue demandi antaŭ ol ĉirkaŭbrakumi knabinon, disbutonumi mamzonon, karesi mamon... Ĉiam li devas atendi je ŝia laŭvorta konsento kaj nur poste agi.

La ĉarton lerte kaptis la usonaj radikalaj feministinoj. Ili transportis tiun ĉi rigardon ankaŭ en la geedzajn dormoĉambrojn. Koiton ili konsideras speco de perforto. Tial estas bezone, ke edzo havu ezinan konfirmon. Tiu konsento ne povas esti daŭra, geedza situacio ja ĉiam ŝanĝiĝas, kaj ankaŭ ne nur perbuŝa, sed skriba. Simple dirite, ĉiun sekskuniĝon virino devas subskribi.

Ne estas hazardo, ke en Usono multiĝas kaŭzoj pri enedza violento. Kaj se ne ekzistas skriba konsento, la viro nur malfacile pruvas sian senkulpon. Geedza koito iĝas tre riska. Plej bone estus koiti aŭ dum ĉeesto de iu juristo aŭ urba oficisto por esti certa.

[redakti] Posedrajto de kondomoj

Posedi pli ol du kondomojn povas iĝi problemo en NovjorkoVaŝingtono. $e policano haltigos kaj traserĉos iun kaj trovos pli ol du kondomojn, la homo povas esti kulpigita prostituit(in)o. Tiu leĝo validas ankaŭ en San Francisko.

La edikto rilatas ĉefe t.n. senprostituaj zonoj, kie eĉ tute senkulpa koitonta viro aŭ virino povas sperti malagrablaĵojn.

La vaŝingtona polico rifuzas aserton, ke ĝi persekutas normalajn civitanojn, ĝi laŭdire celas verajn prostituitinojn.

Bushtrio

[redakti] Pedofilio

La North American Man/Boy Love Association (tradukebla kiel Usona Asocio pri la amo Viro-Infano), konita ankaŭ per la akronimo NAMBLA, estas usona pedofilia asocio kun la sidejo en Nov-Jorko kaj San-Francisko. Ĝi estis membro de la Internacia Asocio de Gejoj kaj Lesbaninoj ĝis 1994. Nuntempe ĝi apartenas al la International Pedophile and Child Emancipation (IPCE). Ĝi estas la plej multenombra pedofilia asocio en la mondo.

Inter ĝiaj aktivaĵoj, NAMBLA organizas ĉiujaran kunvenon en Nov-Jorko kaj lokaj kunvenoj ĉirkaŭ Usono, koordinas programon de subteno al malliberigitaj pedofiloj kaj siaj familioj kaj publikigas la revuon NAMBLA Bulletin.

Ĝi ricevis la subtenon de eminentuloj kiel la poeto Allen Ginsberg, la verkisto Samuel R. Delany kaj la geja aktivisto Harry Hay.

[redakti] Infanpornografiaj revuoj

872 oa

Samseksemo estas tre grava en Usona historio

  • Boy Art Magazine.
  • Chicken. Erotika revuo.
    • Gayme Magazine (NAMBLA).
  • International Journal of Greek Love (Oliver Layton Press), 1965-66; 2 numeroj. Akademia revuo.
  • NAMBLA Bulletin NAMBLA Bulletin. Bulletin Collective, Vol. XXV, n-ro 3 (septembro 2005). ISSN 9100-2624. (NAMBLA), 1980-nuna tempo. ISSN 9100-2624.
  • Nudist Moppets. Fotografia revuo (nudaĵo)
  • Lollitots.

[redakti] $amseksemo

La samseksemo en Usono ne estas punata en iu ajn lando kaj en kelkaj subŝtatoj la samedziĝo estas leĝe agnoskata, kiu implicas favoran vizion en ĉiuj lokoj, ĉar la homofobio daŭre gravas en kelkaj sektoroj en pluraj socioj de la lando. Ne estis ĝis la jaro 2003 kiam la Supera Kortumo nuligis la leĝojn kontraŭ la sodomio, kiu dum tiu epoko estis viglaj en 13 ŝtatoj. Tiu avanco estas akompanataj de novaj gejitaj rajtoj en la gejismaj ŝtatoj, tiaj kiaj la samedziĝo (en Masaĉuseco, ekde 2004), la civila ligo (en Vermonto, 2000, kaj Connecticut, 2005) aŭ la civilaj ligoj sub la nomo "domkunul(in)o" (Havajo, 1997, Kalifornio, 1999, Maine, 2004, kaj Nov-Ĵerzejo, 2004).

Ĝis 2010, gejaj usonanoj rajtis aniĝi en militistaro kaj mortpafi malamikojn nur se ili ne diris ke ili estas gejaj. Nuntempe ili rajtas eĉ se ili diras tion.

Religiaj movadoj de Usono predikas ke la seksa orientiĝo ŝanĝeblas pere de "riparigaj terapioj". Tio estis denuncita de usonaj organizoj de fakuloj pri fiziko kaj geja medicino kiel neefika, nenecesa, ege danĝera kaj malfabeleca.

Malgraŭ tio, la homofobio estas tre forta en kelkaj kristanaj grupoj, kiel tiu de la reverendo Fred Phelps, kies ĉefa celo estas la mokado kaj persekutado de la samseksemuloj.

[redakti] Famaj usonanoj

Dolaro
Nova Ordo de la
Nordamerika Unuiĝo
Kanadokebekio
USONO
Skotirlando
Konfederacio
Meksikio





La senhumura Vikipedio havas artikolon pri Usono.
Amerikaj Nordaj Unuiĝuntaj Ŝtatoj
(Anuso)

1331529058870

Alabamo | Alasko | Arizono | Arkansaso | Norda Dakoto | Suda Dakoto | Delavario | Diznejlando | Florido | Georgio | Havajo | Idaho | Ilinojso | Indianio | iOvo | Israelo | Kalifornio | Norda Karolino | Suda Karolino | Kansaso | Kentukio | Koloradio | Konektikuto | Luiziano | Majno | Marilando | Marso | Masaĉuseco | Miĉigano | Minesoto | Misisipio | Misurio | Montano | Nebrasko | Nevado | Nov-Hampŝiro | Novjorko | Nov-Ĵerzejo | Nov-Meksiko | Ohio | Oklahomo | Oregono | Pensilvanio | Penisvalo | Prizono | Rod-Insulo | Tenesio | Teksaso | Utaho | Vajomingo | Vermonto | Virginio | Okcidenta Virginio | Vaŝingtono | Viskonsino | Novjorko Vaŝingtonodoko
Teritorioj

Afganio | Britio | Filipinoj | Ekvadoro | Gvamo | Irako | Nord-Marianoj | Orienta Timoro | Palmiro | Panamo | Puerto-Riko | Salvadoro | Sud-Koreio | Usona Samoo | Usonaj Virgulininsuloj

Rilataj aferoj: Barack Obama | Esperanto-USA | Ĝizaz | Kapitalismo | Man-ovo | Milito | Sklaveco | Statuo de Libereco | Usonano
Tute senrilataj aferoj: Komunismo | Kontraŭusonismo | Piedpilko | Samseksemo | Terorismo