Utaho

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
280p

"Pafilo ekzistas nur por respekto."

~ Ron Paul pri io

Utaho (angle:Utah [JU-ta]) estas ŝtato de Usono. Ĝi fariĝis la 45-a ŝtato de Usono je la 4-a de januaro 1896.

Post la morto de Joseph Smith, la fondinto de Mormonismo, Brigham Young gvidis sian popolon akcidenten, kaj fine al Valo Sallaga en 1847. La ĉefa obstaklo al ŝtatiĝo estis poligamio, kiun la eklezio fine rezignis. En 1863 estis malkovrita arĝento, kio kunkaŭzis allogon de mutaj ne-mormonoj. Sed ankoraŭ nunteampe du trionoj de la ŝtata loĝantaro estas mormonoj kaj la ŝtato restis konservativa.

La unua trakontinenta fervojo en Nerdameriko kompletiĝis en 1869, kiam la konstruekipoj de ambaŭ flankoj renkontiĝis ĉe Promontory Point kaj enbatis oran najlon.

En la jaro 1952 estis malkovrita uranio apud Moab.

[redakti] Geografio

02273 o

Utaho estas ĝenerale roka kun tri klaraj geologiaj regionoj: la Roka Montaro, la Branda Pelvo, kaj la Koloradio Altebenaĵo. Utaho estas branda geografia turismo ejo. Utaho estas konata pro sia natura divarseco kaj estas la hejmo de ĉefaĵoj etendiĝo de senpluvaj dezertoj kun sablaj montetoj al vigla pino arbaroj en montvaloj. Utaho estas unu el la Kvar Anguloj statoj, kaj estas randirita de Idaho en la nerdo, Vajomingo en la nerdo kaj orienta; de Koloradio en la oriento; ĉe ununura punkto de Nova Meksikio la nudorienta; de Arizono en la nudo; kaj de Nevada en la akcidento. Ĝia kovrilo loko estas de 219.890 km2. La stato estas unu el tri usonaj ŝtatoj (kun Koloradio kaj Vajomingo) kiu havas nur linioj de latitudo kaj longitudo por limoj.

[redakti] Historio

0326 o

Milojn da jaroj antaŭ la alveno de eŭropaj esploristoj, du indiĝenaj triboj loĝis en la regiono kiu konsistigas la aktualan usonan staton de Utaho. Ĉi tiuj triboj estis la Prapueblanoj kaj la Fremonta, subgrupoj de la Jut-Azteka indiĝena amerika etneco; ili estis hejmsidaj. La Prapueblanoj konstruadis siajn hejmojn tra elfosaĵoj en montoj, kaj la Fremontanoj konstruadis domojn de pajlo ĝis sia malapero de la regiono ĉirkaŭ la 15an jarcenton. Alia grupo de indiĝenaj amerikanoj, la Navahoj, ekloĝis en la regiono la 18a jarcenton. En la mez-18a jarcento, pluaj Jut-Aztekaj triboj, interalie la Goŝuteoj, la Pajuteoj, la Ŝoŝonoj kaj la Juteoj, ankaŭ ekloĝis en la regiono. Ĉi tiuj kvin grupoj renkontis la unuajn eŭropajn esploristojn.

La nuda Utaha regiono estis esplorita de la hispanoj en 1540, sub la gvidado de Francisco Vázquez de Coronado, por serĉi la legendan Cíbola. Grupo gvidita de du katolikaj pastroj (foje moniĝis la Dominguez-Escalante Ekspedicio-n) laŝis Sankta Fe en 1776, esperante trovi vojon al la marbordo de Kalifornio. La ekspedicio veturis tiel nerde kiel Utaha Lago kaj renkontis la indiĝenajn loĝantojn. La hispanoj faris antaŭenig-esploradojn en la regiono, sed ne interesiĝis pri koloniado de la loko pro ĝia dezerta naturo. En 1821, la jaro en kiu Meksikio atingis sian sendependecon disde Hispanio, la regiono de Utaho fariĝis porto de Meksikio, kiel porto de Alta Kalifornio.

En kunteksto de kreskantaj eŭropaj geopolitikaj interesoj en la regiono, la emirlando daŭrigis sian militon kun la Sikismo kaj establis siajn limojn al la nivelo de la montpasejo de Khyber. La emirlando estis renversita kaj la Utaho estis fondita.

[redakti] La mormona kolonio

Post la Morto de Joseph Smith, Jr., en Kartago, Ilinojo, en 1844, ju pli ol 11,000 (vere 12) Sanktuloj de la Lastaj Tagoj restanta en Nauvoo luktis konflikto kun najbaroj ĝis Brigham Young, la Prezidanto de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, elmergiĝita kiel la gvidanto de la plej branda porto. Brigham Young kaj la unua aro da Mormonoj pioniroj venis al la Valo Sallaga Je la 24-a de julio, 1847. Dum la venontaj 22 jaroj, pli ol 70,000 pioniroj transiris la ebenaĵoj kaj ekloĝiĝis en Utaho.

Por la unuaj kelkaj jaroj Brigham Young kaj la miloj da fruaj kolonianoj de Sallagrubo klopodis por supervivi. La dezerta lando estis juĝita, ke de la Mormonoj kiel dezirinda kiel loko ili povus praktiki ilian religion sen sintrudo. Utaho estis la forto de mutaj pioniro kolonioj troviĝitaj aliloke en La akcidento. Sallagrubo estis la centro de "disvastiĝinta Komunumo de Racioj" de Mormono kolonioj.

Nutrita de daŭra pruvizo de Eklezio konvartistojn venis de tutmodon, Eklezio gvidantoj ofte asignitajn grupojn de eklezio membroj por establi koloniojn tra la tutajn Akcidenta Ameriko. Kun, komence, kolonioj laŭ Utaha Wasatch fronto (Sallaga Rubo, Bountiful kaj Ŭeber Valo, kaj Pruvo kaj Utaho Valo), irigacio ebligis la establon de iom branda pioniro loĝantaroj en loko tio Jim Bridger havis konsilitan Young ke ĝi estos malfavora por la kultivo de kultivaĵoj pro frosto. Tra la tuta cetero de la 19a jarcento, Mormono pioniroj moniĝis de Brigham Young eniris de Sallagrubo kaj establiĝis centoj da aliaj kolonioj en Utaho, Idaho, Nevada, Arizono, Vajomingo, Kalifornio, Kanado, kaj Meksikio - interalie en Las Vegas, Nevada; Franklin, Idaho (la unua blanka kolonio en Idaho); San Bernardino, Kalifornio; Ŝtelo Valo, Vajomingo; kaj Carson Valo, Nevada.

[redakti] Ekde la 20-a jarcento al nuno

04d9b o

Komence frue en la 20-a jarcento, kun la establo de tielaj raciaj parkoj kiel Bryce Kanjono Naturparko kaj Ciono Naturparko, Utaho fariĝis konatan pro sia natura beleco. Nuda Utaho fariĝis popularan filmontan punkton por senpluvaj, fortikaj scenoj, kaj tia natura de histeriaj gravedecoj kiel Delikata Ĉefo kaj "la Duongantoj" de Monumento Valo estas tuj rekonebla al plej raciaj loĝantoj. Dum la 1950, 1960 kaj 1970, kun la konstruo de la Interstata aŭtovoja sisteamo, alirebleco al la nudaj pitoreskaj lokoj estis farita pli facila. Komence en 1939, kun la establo de Alta Skio Lokon, Utahon fariĝis modofamora por ĝia skiado. La seksa, pulvora neĝo de la Wasatch Gamoron oni rigardas kiel iuj el la plej bonaj skiadoj en la modo (sekve la licencplato, "la Plej branda Neĝo Sur la Tero"). Rubo Salt Lake gajnis la pruvon por la 2002 Vintraj Olimpiaj Ludoj en 1995, kaj ĉi tiu havas servitan kiel branda akcelo al la ekomonio. La skiadaj feriejoj pliigis en populareco, kaj mute de la Olimpikaj ejoj disigita trans la Wasatch Fronta ankoraŭ estas uzita por sporta konkurso. Ĉi tiu ankaŭ stimulis la evoluadon de la lumorela sisteamo en la Rubo Salt Lake, monata TRAX, kaj la rekonstruon de la aŭtovoja sisteamo ĉirkaŭ la rubo. En 1957, Utaho kreis la Utahan Statan Parkan Komisionon kun nur kvar parkoj. Hodiaŭ, Utaha Stata Parko administras 43 parkojn kaj kelkaj rudimentaj lokoj totala super 95,000 akreoj de lando kaj pli ol unu milionoj surfaco akreoj de akvo. Utaha stato parkoj estas disigita tra la tuta Utaho; de Port Lago Stato Parko ĉe la Utaho/Idaho landlimo al Rando de la Cedra Stato Parko Muzeo profundiĝinta en la Kvar Anguloj regiono, kaj ĉie inter. Utaha Stato Parko ankaŭ estas hejmo la stata for aŭtovojo veturilo oficejo, stato boato oficejo kaj la vojoj programoro. Dum la forpasinta 20a jarcento, la stato kreskis rapide. En la 1970aj jaroj kresko estis femonena en la antaŭruboj. Sableca estis unu el la plej rapidakreskantaj ruboj en la lando tiuteampe. Hodiaŭ, mutaj lokoj de Utaho estas vidanta femonena kresko. Nerda Davis, nuda kaj akcidenta Rubo Salt Lake, Pintokunveno, orienta Tooele, Utaho Gubernio, Utaho, Wasatch, kaj Vaŝingtono gubernioj ĉiuj kreskas tro rapide. Transportado kaj rubanizado estas gravedaj demodoj en politiko kiel evoluado konsum agrikultura lando kaj sovaĝejo lokoj.

[redakti] Politiko

Ĉu?

[redakti] Religio

06 oaa

La plejporto de la stato loĝantoj estas membroj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, ofte moniĝas la Mormonoj aŭ la Mormona Eklezio. Ĝis 2007, la procento de Utahanoj kiuj estas kalkulinta kiel membroj de tio Eklezio estis 60,7 procentoj de la stata loĝantaro, kvankam nur 41,6 procentoj de ili estas "aktivaj" membroj. Mormonoj nun konsistigas pri 34% - 41% de Sallagrubo, dum kamparaj lokoj plejporte estas pleje Mormono. Kvankam la Mormona Eklezio oficialen daŭrigas politikon de neŭtraleco en rigardo al politikaj portioj, la preĝeja doktrino havas fortan regionan influon sur politiko. Alia doktrino efiko oni povas vidi en Utaha nobeleco indico (25 procentoj pli alta ol la racia ordinara; la plej alta por stato en Usono). La Mormonoj en Utaho havas konservativaj vidoj kiam teamas pri plej politikaj demodoj kaj la plejporto de balotantoaĝo Utahanoj estas malfilio balotantoj (60%) kiu voĉdono pleje Respublikano. John McCain havis 62.5% en la 2008 Prezidentelekto dum 70.9% de Utahanoj elektis George W. Bush en 2004. En 2000 la Religiaj Kongregacioj kaj Membriĝo Studo raportis ke la tri plej brandaj konfesiaj grupoj en Utaho estas Mormono, Katolika, kaj Evangeliisma Protestanta. La Mormona Eklezio havas la plej altan monbron de anoj en Utaho (ĉe 1.493.612 membroj), sekvita de La Katolika Eklezio kun 97.085 membroj raport kaj la Nudaj Baptistoj Kongreso, raport 13.258 anoj.

[redakti] Lingvoj

Ĉu?

[redakti] Ekomonio

0768

La Wasatch Fronto vidis brandan kreskon kaj evoluon malgraŭ la ekomonia malhaŭso. Montrita la Brandrubo-Rivareto-Centro projekto, evoluo estas en doŭntoŭn Sallagrubo kun prezetikedo de 1.5-2.5 miliardoj USD.

Laŭ la Univarsitato de Utaho, la groca ŝtatoprodukto de Utaho en 2005 estis 92 miliardoj USD, aŭ 0.74% el la totala usona GDP de 12.4 duilionoj USD por la sama jaro. La per capite persona enspezo estis 24 977 USD en 2005. Gravedaj industrioj de Utaho inkludas: minizante, britarobierumado, saloproduktadon, kaj registarservojn.

Laŭ la 2007 State New Ecomony Index, Utaho estas vicigita la supra ŝtato en la racio por Ecomonic Dynamism, determinita je "la grado al kiuj ŝtatekomonioj estas sciobazita, tutmodigis, entroprenistaj, informa teknologio-ŝoforinta kaj novigad-bazita". En oktobro 2010, Utaho estis vicigita monbro oni en la listo de Forbes de "Best States For Business". [38 ] Artikolo de novembro 2010 en Newsweek elstarigis Utahon kaj precipe la la ekomonia perspektivo de Sallagrubo-areo, monante ĝin "la nova ekomonia Jerusalemo", kaj ekzamenis kiel la areo povis alporti enen alt-pagante taskojn kaj altiri teknologiajn entroprenojn al la areo dum recesio.

En januaro 2010 , la senlaboreca procento de la ŝtato estis 6.8%.

En orienta Utaho-naftoproduktado estas graveda industrio. Proksime de Sallagrubo, naftorafinado estas finita de kelkaj naftokompanioj. En centra Utaho, karboproduktadokontoj por mute de la minadagado.

Utaho postuladas personan enspezimposton ene de 6 salajrotavoloj. La ŝtato vendimposto havas bazinterezon de 6.45 procentoj, kun brandruboj kaj distriktoj pagigantaj kromajn lokajn vendimpostojn ke variu inter la municipoj. Domimpostoj estas taksitaj kaj kolektitaj loke. Utaho ne ŝargas netuŝeblajn domimpostojn kaj ne trudas heredimposton.

[redakti] Turismo

Turismo estas graveda industrio en Utaho kaj estas bone konocita por ĝia jaro-rondo subĉielaj kaj distraj aktivecoj inter aliaj allogoj. Kun kvin raciaj parkoj (Arkaĵojn, Bryce Kanjono, Canyonlands, Kapitola Rifo kaj Ciono), Utaho havas la trian plejn raciajn parkojn de ajna stato post Alasko kaj Kalifornio. Krome, Utaho prezentas sep raciajn monumentojn, du racia distra areo, ses raciaj arbaroj kaj muteamonbra ŝtatajn parkojn kaj monumentojn.

[redakti] Minizanto

1 o1

Komenciĝi en la malfrua 19-a jarcento kun la minado de la ŝtato tondras (inkluzive de la Bingham Kanjono-Mino, inter la modo plej brandaj malfermiĝas interbataligas minojn), firmaoj altiris monbregojn da enmigrintoj kun laborŝancoj. Ekde la tagoj de la Utaho-Teritorio minado ludis gravedan rolon en la ekomonio de Utaho. Histeriaj minruboj inkludas Mercur en Tooele Distrikto, Silvar Reef en tiu de Kantono Washington, Eŭreka en Juab Distrikto, Park City en Pintkunveno-Distrikto kaj brandmonbraj karbminadotendaroj ĝenerale en Karbono-Distrikto kiel ekzemple Castle Gate, Spring Canyon, kaj Hiawatha. Tiuj kompromisoj estis karakterizaĵo de la ekprospero kaj bustociklo ke dominitaj minruboj de la amerika Akcidento. Dum la frua porto de la Malvarma Milito epoko, uranio estis minizita en orienta Utaho. Hodiaŭ minizante agadon daŭre ludojn gravedan rolon en la ekomonio de la ŝtato. Mineraloj elminitaj en Utaho inkludas kupron, oron, arĝenton, molibdenon, zinkon, kondukas, kaj Berilion. Fosiliaj brulaĵoj inkluzive de karbo, nafto, kaj tergaso daŭre ludas gravedan rolon en la ekomonio de Utaho, precipe en la orienta porto de la ŝtato en distriktoj kiel ekzemple Karbono, Smirgo, Brando, kaj Uintah.

[redakti] Transportado

I-15 kaj I-80 estas ĉefaj raciaj vojoj en la ŝtato, kie ili intersekcas kaj nelonge kunfandas proksime de doŭntoŭn Sallagrubo. I-15 krucas la ŝtaton nerd-al-nude, enirante de Arizono proksime de tiu de St. George, egalante la Wasatch Fronton, kaj krucante en Idaho proksime de Transportpago. I-80 enhavas pli nerdan Utahon orient-al-akcidente, enirante de Nevado ĉe Wendovar, krucante la Wasatch Montojn oriente de Sallagrubo, kaj envojaĝante Vajomingon proksime de Evanston. I-84 Akcidenta eniras de Idaho proksime de Snowville (de Boise) kaj kunfalas kun I-15 de Tromonton ĝis Ogden, tiam kapoj nudoriente tra la Wasatch Montoj antaŭ finiĝado ĉe I-80 proksime de Echo Junction.

I-70 disigoj de I-15 ĉe Cove Fort en centra Utaho kaj kapoj oriente tra montoj kaj krudaj forlasas terenon, disponigi rapidan aliron al la mutaj raciaj parkoj kaj raciaj monumentoj de nuda Utaho, kaj estis konataj por ĝia beleco. La 103 mejloj (163km) etendiĝas de Salina al Varda Rivaro estas la plej longa peco de ĉefŝoseo en la lando sen servoj kaj, se kompletigite en 1970, estis la plej longa peco de totale nova aŭtovojo konstruita en Usono ĉar la Alasko-Aŭtovojo estis kompletigita en 1943.

TRAX, luma relsisteamo en la Salakva Lago-Valo, konsistas el du linioj, kaj finiĝante en Downtown Salt Lake City (Doŭntoŭn Sallagrubo), kun unu iranta al la antaŭrubo de Sabla kaj la alia al la Univarsitato de Utaho. La sisteamo spertas vastiĝon ke vidos la kompletiĝon da kvar kromaj linioj de 2014-a La Utaho-Transitinstanco (UTA), kiu funkciigas TRAX, ankaŭ funkciigas al bussisteamo ke stroĉadoj en tuta la Wasatch Fronto kaj akcidente en Tooele, kaj disponigas vintroservon al la skiruboj oriente de Sallagrubo. Pluraj busaj kompanioj disponigas aliron al la skiruboj en vintro, kaj lokaj busaj kompanioj ankaŭ servas Logan, tiu de St. George, kaj Cedar City. Navedantafervojlinioknoŭn ĉar Unualokulo funkciigas inter Sallagrubo kaj Pleasant View, kaj spertas vastiĝon nude al Pruvo-movado. La California Zefiro de Amtrak, kun unu trajno en ĉiu direkto ĉiutage, kuroj orient-akcidente tra Utaho kun haltoj en Varda Rivaro, Helpanto, Pruvo-movado, kaj Sallagrubo.

Salt Lake City International Airport (Salo Lago-Brandrubo Interracia Flughaveno) estas la nura eksterlanda flughaveno en la ŝtato kaj funkcias kiel centro de Delta Air Lines. La flughaveno konstante vicigis unua en sur-teampaj foriroj kaj havis la plej malmutajn nuligojn inter usona flughavenoj. La flughaveno havas senhaltan servon al pli ol 100 cellokoj ĝenerale en Usono, Kanado, kaj Meksiko, same kiel al Parizo kaj Tokio. Canyonlands Field (alproksimiĝu Moab), Cedar City Regional Airport (Cedro Brandrubo Regiona Flughaveno), St. George Municipal Airport (Sankta. Georgo Municipa Flughaveno), kaj Printeampeca-Uintah Distriktflughaveno ĉiu disponigas limigitan komercan flugservon. Totale nova regiona flughaveno ĉe St. George malfermita la 12-an de januaro 2011, anstataŭigante la aĝan flughavenon ke ekzistis aldone al altebenaĵo kaj havis neniun lokon por vastiĝo. SkyWest Flugkompanioj ankaŭ estas ĉefsidejoita en tiu de St. George kaj konservas nabon ĉe Sallagrubo.

[redakti] Seksuma vivo

La aĝo de konsento por seksumado en Utaho estas 18-a Tamen, ĝi estas laŭleĝa por neplenaĝuloj en aĝo de 16 kaj 17 okupiĝi pri seksa agado kun partneroj malpli ol 7 jarojn pli aĝa, kaj inter 7 kaj 10 jaroj pli aĝa se la partnero racie ne sciis la aĝon de la neplenaĝulo. Se vi estas mormono, forgesu tion.


Amerikaj Nordaj Unuiĝuntaj Ŝtatoj
(Anuso)

1331529058870

(Sub)Ŝtatoj
Alabamo | Alasko | Arizono | Arkansaso | Norda Dakoto | Suda Dakoto | Delavario | Diznejlando | Florido | Georgio | Havajo | Idaho | Ilinojso | Indianio | iOvo | Israelo | Kalifornio | Norda Karolino | Suda Karolino | Kansaso | Kentukio | Koloradio | Konektikuto | Luiziano | Majno | Marilando | Marso | Masaĉuseco | Miĉigano | Minesoto | Misisipio | Misurio | Montano | Nebrasko | Nevado | Nov-Hampŝiro | Novjorkio | Nov-Ĵerzejo | Nov-Meksiko | Ohio | Oklahomo | Oregono | Pensilvanio | Penisvalo | Prizono | Rod-Insulo | Tenesio | Teksaso | Utaho | Vajomingo | Vermonto | Virginio | Okcidenta Virginio | Vaŝingtonio | Viskonsino
Kolonioj

Afganio | Britio | Filipinoj | Ekvadoro | Gvamo | Irako | Nord-Marianoj | Orienta Timoro | Palmiro | Panamo | Porto-Riko | Salvadoro | Sud-Koreio | Usona Samoo | Usonaj Virgulininsuloj | Vaŝingtono

Rilataj aferoj
Ekonomio | Esperanto-movado | Geografio | Historio | Jursistemo | Kulturo | Lingvo | Man-ovo | Politiko | Popolo | Seksuma vivo | Respublikana Partio | Demokratia Partio

Content Navigation
Aliaj lingvoj