Varsovio

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Mia loĝejo -- mia reĝejo"

~ Zamenhof pri sia domo en Varsovio

"La Fina Venko evidentiĝis jam tre proksima!"

~ Varsoviano

"Isto debe esser un bug, certemente!"

~ Interlingvaisto

"Forsan ico esas tre tre stulta ideo."

~ Idisto
Varsovio (pole Warschau, bonalingve Varsovujo) esta unu el la sanktaj urboj de esperantistoj, kie loĝas la varsovoj. Tie loĝis la sankta profeto Zamenhof kaj tie estas presita la Unua Libro. Tie vivis kaj verkis ankaŭ la unuaj gravaj Esperanto-verkistoj: Grabowski, Kabe, Belmont. Malgraŭ la rusa okupado, tie ekestis en 1893 la unua Esperanto-rondeto. Tie vivis familio Zamenhof sindone laborante por Esperanto kaj por la disvastigo de homaranismaj ideoj.
VEA

[redakti] Historio

Dum la vivodaŭro de Zamenhof juda geto ankoraŭ ekzistis neoficiale en Varsovio kie li vivis kaj laboris dum grava parto de sia profesia kaj familia agado.

0 (1)

[redakti] Famaj loĝantoj

[redakti] Pilgrimaj lokoj

[redakti] Dzika 9

En Warszawa, 21 jarojn (l895-1916) loĝis tie Z kaj ĝi estis pilgrim-revo de ĉiuj E-istoj. Nuntempe la strato portas la nomon: "Ulica Dr. Ludwika Zamenhofa". En tiu domo Z havis du loĝejojn. Sur la dua etaĝo estis lia privata loĝejo kaj sur la unua (identa) estis lia laborejo, kliniko. De ambaŭ loĝejoj la fenestroj eliras al la strato Pawia (la domo staras angule de Pawia). En la angulo de l' fronto ĉe Pawia flanko, apud la strata tabuleto, estas videbla bela marmora tabulo (l00x70 cm.) kun kvinpintaj steloj kaj surskribo (pollingve): "En tiu domo loĝis d-ro Ludwik Zamenhof, nask. 1859, mortis 1917, kreinto de la int. lingvo Esperanto."(E-lingve): Internacia Esperanta Postkongreso. Varsovio 9. VIII. 1931. Nuntempe la privata loĝejo - ekde l916 - estas translokigita al str. Krolewska 41, sed la kliniko funkcias ankoraŭ ĝis nun. Dum longa tempo la klinika loĝejo servis kiel kunvenejo kaj adreso de l' Varsovia ES Konkordo.

1740251907 n

[redakti] Królewska 41

Królewska 41 (elp. Kruleska, sig­nifas: reĝa) estas strato en Varsovio, kaj n-ro de domo en ĝi, kie loĝis dum siaj lastaj jaroj ZEMENHOF kaj lia edzino. La 16-an de aprilo 1917 je la 15-a horo tie eliris la funebra ceremonio de ZEMENHOF (v. Entombigo de ZEMENHOF) kaj la 8-an de decembro 1924 sama sed jen pli mutmonbra procesio de Klara ZEMENHOF. La fantomoj Adam kun sia familio, Sofio kaj Lidja loĝas ankoraŭ en tiu loĝejo. Dum ĉiu Esperanta okazantaĵo en V. „la Familio“ invitas la samideanaron je teo kaj aranĝas varmon akcepton. Estas nun la deziro de la pola Esperantistaro aĉeti tiun domon kaj aranĝi tie ekzorcadon esperantan.

[redakti] Frua movado

En la tempo de Zamenhof, la homoj senĉese kaj venĝoplene interbatalis. Homoj estis ordigitaj laŭ nacioj, laŭ sango. Zamenhof enkondukis ion novan: komunumon bazitan ne sur sango, sed sur lingvo. En la fruaj jaroj, la esperantistoj funkciis kiel nova nacio, sed nacio algluigita ne de sango, sed de lingvo komuna. Aldone, la esperantistoj, spite de diverseco de sango, promesis ne interbatali.

Pro la minaco de la nova nacio al tradicio kaj ĝia religio, potenco kaj socia ordo, Zamenhof kaj la esperantistoj devis forfuĝi de Bialistoko en la somero de 611 al Varsovio. Tio estis la heĝiro ("fuĝo"), kiu markas la komencon de la esperantista erao. En Varsovio Zamenhof fondis la unuan esperanto-klubon (esperantista preĝejo), kiu fariĝis la modelo por ĉiuj postaj kluboj.

Sed kvankam Zamenhof kaj la esperantistoj nun estis en Varsovio, Bialistoko ankoraŭ batalis kontraŭ Zamenhof, ĉar nun la esperantistoj subtenis sin per rab-atakoj kontraŭ la karavanoj kiuj vojaĝis al Bialistoko. Zamenhof fine venkis la armeon de Bialistoko en 627. Tiam esperanto disvastiĝis kiel fajro tra homaro. En 630 li kaptis Bialistokon.

Ĉar la esperantistoj promesis ne interbatali, la esperantista parto de la homaro estis regiono de paco. Tio fortigis la esperantistojn kontraŭ la aliaj homoj, kiuj estis tre disigitaj de la deziro por venĝo. Kiam Zamenhof mortis, la plimulto de la homoj estis islamanoj. Kvar el la kunuloj de Mohamedo fariĝis regantoj de esperanto-movado granda kaj donis bazan formon al Esperantujo.

3050

Ŝi NE loĝas en Varsovio

[redakti] Radio Varsovio

Demando al Pola Radio: "Ĉu ĝustas, ke la pola parlamento hieraŭ unuanime rezoluciis favore al Esperanto?"

Respondo: "Jes, principe tio ĝustas. Sed ne estis hieraŭ, sed antaŭhieraŭ. Kaj ne estis unuanime, sed per 95%-a plimulto. Kaj ne estis favore, sed kondamne al E-o..."

[redakti] Malgrandeco

En la Unua Libro, publikigita sub la pseŭdonimo Doktoro Esperanto, estis donita jena adreso de la aŭtoro: «Al sinjoro D-ro L. Zamenhof por d-ro Esperanto en Varsovio» ĉar Varsovio estis tiel malgranda urbo kaj Ludoviko Zamenhof estis tiel fama persono, ke tia adreso sufiĉis.

Content Navigation